Right Livelihood Award

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Right Livelihood Award
Jakob von Uexküll – fundator nagrody

Right Livelihood Award – nagroda ufundowana w 1980 roku przez szwedzkiego pisarza i filantropa Jakoba von Uexkülla, przyznawana co roku osobom „pracującym nad praktycznymi i godnymi naśladowania rozwiązaniami najbardziej pilnych wyzwań, przed którymi staje dzisiaj świat”. Międzynarodowe jury przyznaje co roku zwykle cztery nagrody osobom lub instytucjom działającym na rzecz ochrony środowiska, praw człowieka, zrównoważonego rozwoju, edukacji, pokoju, itp. Każdy z laureatów otrzymuje nagrodę w wysokości około 55 tys. euro (nie dotyczy to laureatów nagrody honorowej). Nagroda nazywana jest często "alternatywną Nagrodą Nobla"[1].

Laureaci[edytuj | edytuj kod]

2014[edytuj | edytuj kod]

Edward Snowden  Stany Zjednoczone za odwagę i umiejętności w demaskowaniu bezprecedensowego rozmiaru państwowej inwigilacji, która narusza zasadnicze, demokratyczne procesy i gwarantowane konstytucyjnie prawa
Alan Rusbridger  Wielka Brytania za stworzenie organizacji medialnej poczuwającej się do odpowiedzialnego dziennikarstwa w interesie opinii publicznej, i która pomimo wielkich oporów demaskuje nielegalne działania przedsiębiorstw i państw
Bill McKnibben  Stany Zjednoczone za działania na rzecz ekologii
Asmie Jahangitr  Pakistan za walkę o prawa człowieka
Bill McKnibben  Stany Zjednoczone za działania na rzecz ekologii
Basil Fernando  Hongkong za walkę o prawa człowieka


2013[edytuj | edytuj kod]

Denis Mukwege  Demokratyczna Republika Konga za pełną odwagi pracę na rzecz kobiet, które doświadczyły wojennej przemocy seksualnej i za odważne mówienie o głębokich przyczynach tej przemocy
Raji Sourani  Palestyna za niezachwiane poświęcenie dla rządów prawa i praw człowieka w wyjątkowo trudnych warunkach
Paul F. Walker  Stany Zjednoczone za niestrudzoną pracę, by uwolnić świat od broni chemicznej
Hans Rudolf Herren i Biovision International  Szwajcaria za ekspercką wiedzę i pionierską pracę na rzecz promowania bezpiecznego, stabilnego i zrównoważonego globalnego zaopatrzenia w żywność


2012[edytuj | edytuj kod]

Hayrettin Karaca  Turcja nagroda honorowa za wieloletnie niestrudzone rzecznictwo i wspieranie ochrony przyrody, łączące skuteczną przedsiębiorczość z efektywnym aktywizmem
Sima Samar  Afganistan za wieloletnie i odważne zaangażowanie w obronę praw człowieka, zwłaszcza praw kobiet, w jednym z najbardziej złożonych i niebezpiecznych regionów na świecie
Gene Sharp  Stany Zjednoczone za działania na rzecz rozwoju i wyrażania podstawowych zasad i strategii oporu bez przemocy oraz wspieranie ich praktycznego wdrażania w konfliktowych obszarach na całym świecie
Campaign Against Arms Trade  Wielka Brytania za nowoczesną i skuteczną kampanię przeciwko światowego handlowi bronią


2011[edytuj | edytuj kod]

Huang Ming  Chiny nagroda honorowa za sukcesy w badaniach nad przełomowymi technologiami wykorzystania energii słonecznej
Jacqueline Moudeina  Czad za niestrudzoną i pełną poświęcenia walkę o sprawiedliwość dla ofiar dawnej dyktatury w Czadzie
GRAIN  świat za wspieranie społeczności rolniczych na całym świecie
Ina May Gaskin  Stany Zjednoczone za propagowanie bezpiecznych, skoncentrowanych wokół kobiety metod porodu


2010[edytuj | edytuj kod]

Nnimmo Bassey  Nigeria za ujawnienie pełnej prawdy o ekologicznym i ludzkim koszmarze towarzyszącym produkcji ropy i za działania na rzecz ruchu ekologicznego w Nigerii i na świecie
Erwin Kräutler  Brazylia za obronę ludzkich i ekologicznych praw ludów tubylczych i za niestrudzone wysiłki na rzecz ocalenia puszczy amazońskiej
Shrikrishna Upadhyay i organizacja Sappros  Nepal za udowodnienie swą wieloletnią działalnością, że mobilizacja lokalnej społeczności pozwala zwalczyć biedę nawet w warunkach zagrożenia przemocą i niestabilnością polityczną
Physicians for Human Rights (Izrael)  Izrael za walkę o prawo do zdrowia dla wszystkich ludzi w Izraelu i Palestynie


2009[edytuj | edytuj kod]

David Suzuki  Kanada nagroda honorowa za działalność na rzecz społecznie odpowiedzialnego wykorzystania nauki i podnoszenie świadomości zagrożeń związanych ze zmianą klimatyczną
René Ngongo  Kongo za obronę kongijskich lasów deszczowych
Alyn Ware  Nowa Zelandia za edukację na rzecz pokoju i działalność na rzecz rozbrojenia nuklearnego
Catherine Hamlin  Etiopia za poświęcenie w leczeniu ubogich afrykańskich kobiet


2008[edytuj | edytuj kod]

Krishnammal Jagannathan i Sankaralingam Jagannathan oraz ich organizacja LAFTI  Indie za pracę urzeczywistniania w praktyce głoszonej przez Gandhiego wizji sprawiedliwości społecznej i trwałego ludzkiego rozwoju
Amy Goodman  Stany Zjednoczone za rozwój nowego modelu politycznie niezależnego dziennikarstwa i udostępnienie milionom ludzi alternatywnych opinii, często wykluczanych przez media głównego nurtu
Asha Hagi  Somalia za olbrzymią odwagę, z jaką przewodzi udziałowi kobiet w procesie budowy pokoju i pojednania w zniszczonym przez wojnę kraju
Monika Hauser  Niemcy za niestrudzone zaangażowanie w pomoc ofiarom przemocy seksualnej


2007[edytuj | edytuj kod]

Christopher Weeramantry  Sri Lanka za pionierskie działania na rzecz poszerzenia i umocnienia roli prawa międzynarodowego
Dekha Ibrahim Abdi  Kenia za ukazywanie możliwości pojednania między ludźmi ponad różnicami religijnymi
Percy Schmeiser i Louise Schmeiser  Kanada za odważną obronę różnorodności biologicznej i praw rolników oraz za sprzeciw wobec ekologicznych i moralnych wypaczeń aktualnej interpretacji prawa patentowego
Grameen Shakti  Bangladesz za wniesienie trwałego światła i mocy do tysięcy banglijskich wiosek oraz promowanie zdrowia, wykształcenia i produktywności


2006[edytuj | edytuj kod]

Chico Whitaker  Brazylia nagroda honorowa za pracę na rzecz sprawiedliwości społecznej i wsparcia demokracji w Brazylii oraz za wkład w organizację Światowego Forum Społecznego
Daniel Ellsberg  Stany Zjednoczone za działania na rzecz pokoju i ujawnienie prawdy o działaniach władz amerykańskich w czasie wojny wietnamskiej
Ruth Manorama  Indie za działania na rzecz praw kobiet pochodzących z najniższych kast
Festival Internacional de Poesia de Medellín  Kolumbia za pokazywanie, jak za pomocą poezji można walczyć ze strachem i przemocą


2005[edytuj | edytuj kod]

Francisco Toledo  Meksyk nagroda honorowa za działania na rzecz ochrony i odnowy kulturowego dziedzictwa stanu Oaxaca
Maude Barlow i Tony Clarke  Kanada za pracę na rzecz sprawiedliwego handlu i o prawo wolnego dostępu do wody
First People of the Kalahari i Roy Sesana  Botswana za opór przeciwko wysiedlaniu ludności z ich pierwotnych ziem oraz za obronę ich tradycyjnego stylu życia
Irene Fernandez  Malezja za walkę z przemocą wobec kobiet oraz z wykorzystywaniem w pracy imigrantów i najuboższych


2004[edytuj | edytuj kod]

Swami Agnivesh i Asghar Ali Engineer  Indie nagroda honorowa za promowanie tolerancji i pokojowego współistnienia państw Azji Południowej
Memoriał  Rosja za odwagę w dokumentowaniu historii
Bianca Jagger  Nikaragua za szeroką działalność na rzecz praw człowieka i sprawiedliwości społecznej
Raul Montenegro  Argentyna za działalność podejmowaną wraz ze społecznościami lokalnymi i ludami tubylczymi na rzecz ochrony środowiska


2003[edytuj | edytuj kod]

David Lange  Nowa Zelandia nagroda honorowa za walkę o uwolnienie świata od broni jądrowej
Walden Bello i Nicanor Perlas  Filipiny za edukowanie społeczeństwa obywatelskiego o wpływach globalizacji
The Citizens' Coalition for Economic Justice  Korea Południowa za działalność na rzecz sprawiedliwości społecznej i dążenie do pojednania z Koreą Północną
SEKEM  Egipt za wzór działalności biznesowej XXI wieku


2002[edytuj | edytuj kod]

Martin Green  Australia nagroda honorowa za działania na rzecz rozwoju energii słonecznej
Centre Jeunes Kamenge  Burundi za budowanie harmonijnego współżycia różnych grup etnicznych po latach wojny domowej
Kvinna till Kvinna  Szwecja za wspieranie kobiet jako rzeczniczek pojednania i budowania pokoju
Martín Almada  Paragwaj za walkę ze stosowaniem tortur w Paragwaju oraz wspieranie procesów demokratyzacji w tym kraju


2001[edytuj | edytuj kod]

José Antonio Abreu  Wenezuela za wprowadzanie muzyki do środowisk ubogich
Gusz SzalomUri Awneri i Rachel Awneri  Izrael za dążenie do pokoju i pojednania
Leonardo Boff  Brazylia za działalność w ubogich społecznościach na rzecz ochrony środowiska i sprawiedliwości społecznej
Trident Ploughshares  Wielka Brytania za wzór organizacji dążącej do likwidacji broni jądrowej


2000[edytuj | edytuj kod]

Tewolde Berhan Gebre Egziabher  Etiopia za walkę o utrzymanie różnorodności biologicznej oraz obronę praw rolników i wspólnot tradycyjnych do zasobów genetycznych
Munir  Indonezja za odwagę w walce o prawa człowieka oraz cywilną kontrolę nad wojskiem w Indonezji
Birsel Lemke  Turcja za walkę o zaprzestanie wydobycia złota z pomocą cyjanku
Wes Jackson  Stany Zjednoczone za dążenie do szerszego użytkowania roślin wieloletnich w rolnictwie ekologicznym


1999[edytuj | edytuj kod]

Hermann Scheer  Niemcy nagroda honorowa za promowanie energii słonecznej
Juan Garcés  Hiszpania za wysiłki zmierzające do ukarania dyktatorów
COAMA (Consolidation of the Amazon Region)  Kolumbia za wskazania jak ludy tubylcze mogą poprawić warunki życia, zachowując swoją kulturę i powstrzymując niszczenie lasów deszczowych
Grupo de Agricultura Organica  Kuba za rozwój rolnictwa organicznego


1998[edytuj | edytuj kod]

International Baby Food Action Network za kampanię na rzecz kobiet karmiących piersią
Samuel Epstein  Stany Zjednoczone za aktywizację badań nad nowotworami wywoływanymi skażeniem środowiska
Juan Pablo Orrego  Chile za przeciwstawienie się lobby hydroenergetycznemu
Katarina Kruhonja i Vesna Terselic  Chorwacja za działania na rzecz pojednania i pokoju na Bałkanach


1997[edytuj | edytuj kod]

Joseph Ki-Zerbo  Burkina Faso za przypomnienie historii Czarnej Afryki
Jinzaburo Takagi i Mycle Schneider  Japonia,  Francja za uświadomienie zagrożenia jakie stanowi pluton
Michael Succow  Niemcy za ochronę ważnych ekosystemów dla przyszłych pokoleń
Cindy Duehring  Stany Zjednoczone za walkę z substancjami toksycznymi


1996[edytuj | edytuj kod]

Herman Daly  Stany Zjednoczone nagroda honorowa za rozwój klasycznej ekonomii z uwzględnieniem perspektywy etyki i ekologii
Komitet Matek Żołnierzy Rosji  Rosja za zwrócenie uwagi na warunki w rosyjskich siłach zbrojnych oraz działania na rzecz zakończenia wojny w Czeczenii
Kerala Sastra Sahithya Parishat  Indie za rozwój oparty na ludziach w stanie Kerala
George Vithoulkas  Grecja za ponowne odkrycie klasycznej homeopatii


1995[edytuj | edytuj kod]

András Biró
Węgierska Fundacja na rzecz Samodzielności
 Węgry za nowatorską pracę w środowisku Romów w Europie Wschodniej
Serbska Rada Obywatelska  Bośnia i Hercegowina za dążenie do zachowania wieloetnicznej i demokratycznej Bośni i Hercegowiny
Carmel BudiardjoTAPOL  Indonezja,  Wielka Brytania za kampanię na rzecz praw człowieka w Indonezji i Timorze Wschodnim
Sulak Sivaraksa  Tajlandia za jego wizję rozwoju demokracji


1994[edytuj | edytuj kod]

Astrid Lindgren  Szwecja nagroda honorowa za uświadomienie praw dzieci i szacunku dla ich indywidualności
SERVOL (Service Volunteered for All)  Trynidad i Tobago za promocję wartości duchowych w budowaniu społeczeństwa
Dr. H. Sudarshan
VGKK (Vivekananda Girijana Kalyana Kendra)
 Indie za wskazanie jak lokalna kultura może zapewnić prawa i potrzeby ludów tubylczych
Ken Saro-Wiwa
MOSOP (Movement for the Survival of the Ogoni People)
 Nigeria za pokojowe działania na rzecz praw ludu Ogoni


1993[edytuj | edytuj kod]

Arna Mer-KhamisCare and Learning  Izrael za poświęcenie dla ochrony i oświaty dzieci w Palestynie
Organisation of Rural Associations for Progress (ORAP)
Sithembiso Nyoni
 Zimbabwe za motywowanie swoich członków do pójścia własną drogą
Vandana Shiva  Indie za wsparcia dla kobiet i ekologii
Mary i Carrie Dann  Stany Zjednoczone za walkę o prawa ludu Szoszonów


1992[edytuj | edytuj kod]

Finnish Village Action Movement  Finlandia nagroda honorowa za wskazanie możliwości rewitalizacji obszarów wiejskich
Gonoshasthaya Kendra i Zafrullah Chowdhury  Bangladesz za promowanie rozwiązań na rzecz lepszego dostępu do lekarstw
Helen Mack  Gwatemala za kampanię przeciwko bezkarności sprawców morderstw politycznych
John Gofman i Ałła Jaroszyńska  Stany Zjednoczone,
 Ukraina
za uświadamianie o skutkach katastrofy w Czarnobylu


1991[edytuj | edytuj kod]

Edward Goldsmith  Wielka Brytania nagroda honorowa za pionierską pracę nad zwiększeniem świadomości ekologicznej
Narmada Bachao Andolan  Indie za kampanię przeciw budowie największej zapory wodnej świata
Bengt i Marie-Thérese Danielsson
Jeton Anjain i mieszkańcy Rongelap
 Polinezja Francuska,
 Wyspy Marshalla
za zaangażowanie się przeciwko francuskim i amerykańskim próbom nuklearnym na Pacyfiku
Movimento dos Trabalhadores Rurais sem Terra
Commissao Pastoral da Terra
 Brazylia za walkę o prawa rolników bez ziemi


1990[edytuj | edytuj kod]

Alice Tepper Marlin  Stany Zjednoczone nagroda honorowa za moblizację konsumentów
Bernard Lédéa Ouedraogo  Burkina Faso za wsparcie dla ruchów samopomocy pasterzy Afryki Zachodniej
Felicia Langer  Izrael za obronę Palestyńczyków przed izraelskimi sądami wojskowymi
Asociación de Trabajadores Campesinos del Carare  Kolumbia za dążenie do pokoju bez użycia przemocy


1989[edytuj | edytuj kod]

Seikatsu Club Consumers' Cooperative  Japonia nagroda honorowa za stworzenie biznesu opartego na współpracy, kontaktach międzyludzkich i ekologii
Melaku Worede  Etiopia za stworzenie jednego z największych banków nasion
Aklilu Lemma i Legesse Wolde-Yohannes  Etiopia za badania nad właściwościami niektórych afrykańskich roślin w walce z bilharcjozą
Survival International  Wielka Brytania za wsparcie dla ludów tubylczych


1988[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowe Centrum Badań i Rehabilitacji Ofiar Tortur
Inge Genefke
 Dania nagroda honorowa za pomoc ofiarom tortur w odzyskaniu zdrowia i osobowości
José Lutzenberger  Brazylia za wysiłki dla ochrony środowiska
John F. Charlewood Turner  Wielka Brytania za teorię i praktykę zrównoważonego rozwoju społeczności lokalnych
Sahabat Alam Malaysia
Mohammed Idris, Harrison Ngau i lud Penan
 Malezja za walkę w obronie lasów deszczowych Sarawaku


1987[edytuj | edytuj kod]

Johan Galtung  Norwegia nagroda honorowa za zainicjowanie badań nad pokojem
Ruch Chipko  Indie za ochronę lasów himalajskich
Hans-Peter Dürr
Global Challenges Network
 Niemcy za badania nad pokojowym wykorzystaniem nowych technologii
Institute for Food and Development Policy
Frances Moore-Lappé
 Stany Zjednoczone za wskazanie politycznych i ekonomicznych przyczyn głodu na świecie
Mordechaj Vanunu  Izrael za poświęcenie w ujawnieniu izraelskiego programu atomowego


1986[edytuj | edytuj kod]

Robert Jungk  Austria nagroda honorowa za działania na rzecz pokoju i ekologii
Rosalie Bertell Alice Stewart  Kanada
 Wielka Brytania
za pionierskie badania nad negatywnym skutkami niskiego promieniowania
Grupa Rozwoju Ekologicznego Ladakh  Indie za promowanie tradycyjnych kultur Ladakhu
Evaristo NugkuagAIDESEP  Peru za obronę praw ludów Amazonii


1985[edytuj | edytuj kod]

Theo van Boven  Holandia nagroda honorowa za działalność na rzecz praw człowieka
Cary Fowler, Pat Mooney
Rural Advancement Fund International
 Stany Zjednoczone
 Kanada
za ochronę światowego dziedzictwa genetycznego roślin
Lokayan, Rajni Kothari  Indie za tworzenie sieci inicjatyw lokalnych poprzez program "Dialog Ludzi"
Duna Kör  Węgry za działalność na rzecz ochrony wód Dunaju


1984[edytuj | edytuj kod]

Imane Khalifeh  Liban nagroda honorowa za stworzenie w Bejrucie społecznego ruchu na rzecz pokoju
SEWA - Self-Employed Women's Association
Ela Bhatt
 Indie za organizowanie samozatrudnionych kobiet w walce o bezpieczeństwo socjalne
Winefreda Geonzon
FREE LAVA - Free Legal Assistance Volunteers' Association
 Filipiny za wspieranie więźniów i pomoc w powrocie do życia społecznego
Wangari MaathaiGreen Belt Movement  Kenia za wspieranie społeczności lokalnych w odtwarzaniu lasów


1983[edytuj | edytuj kod]

Leopold Kohr  Austria nagroda honorowa za inspirację dla koncepcji powrotu do życia w małych społecznościch
wódz Ibedul Gibbons i mieszkańcy Palau  Palau za wysiłki dla utrzymania zakazu prób jądrowych i składowania odpadów nuklearnych
Amory i Hunter Lovins
Rocky Mountain Institute
 Stany Zjednoczone za promowanie zmniejszania zużycia energii
Manfred Max-Neef, CEPAUR  Chile za działania na rzecz rewitalizacji małych i średnich społeczności lokalnych


1982[edytuj | edytuj kod]

Eric Dammann
Future in Our Hands
 Norwegia nagroda honorowa za ograniczanie konsumpcji w celu zmniejszenia wpływ człowieka na środowisko i wspierania ubogich
Anwar Fazal
Consumer Interpol
 Malezja za walkę o prawa konsumentów
Petra Kelly  Niemcy za nową wizję wiążącą ekologię z problemami rozbrojenia, sprawiedliwości społecznej i prawami człowieka
PIDA  Sri Lanka za promowanie oddolnych inicjatyw rozwojowych
George Trevelyan
Wrekin Trust
 Wielka Brytania za rozwój duchowości


1981[edytuj | edytuj kod]

Mike Cooley  Wielka Brytania za promowanie wytwórczości skoncentrowanej na człowieku
Bill Mollison  Australia za projekt permakultury, zakładający niskie nakłady energii oraz wysokie plony
Patrick van Rensburg
Education with Production
 Botswana
 Republika Południowej Afryki
za rozwój projektów edukacyjnych w krajach Trzeciego Świata


1980[edytuj | edytuj kod]

Hassan Fathy  Egipt za koncepcje przedstawione w książce Architektura dla biednych
Plenty International
Stephen Gaskin
 Stany Zjednoczone
 Lesotho
 Gwatemala
za programy pomocowe skierowane dla potrzebujących zarówno w krajach bogatej Północy, jak i biednego Południa


Przypisy

  1. Snowden z alternatywnym Noblem. Za "odwagę i umiejętności w demaskowaniu inwigilacyjnych praktyk" (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2014-09-24. [dostęp 2014-09-25].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]