Kanamycyna
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny |
C18HN4O11 | ||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
484,50 g/mol | ||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||||||||||||
| ATC | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
Kanamycyna (łac. Kanamycinum) – antybiotyk aminoglikozydowy, wytwarzany w oparciu o mikroorganizmy z gatunku Streptomyces kanamyceticus. Mikroorganizmy te wyizolowali z hodowli bakterii glebowych po raz pierwszy w 1956 japońscy badacze pod kierunkiem Hamao Umezawy; nadana przez nich nazwa gatunkowa (oraz nazwa antybiotyku) wywodzi się od japońskiego wyrazu kana, oznaczającego barwę złotą – taką ma kolonia Streptomyces kanamyceticus[1].
Kanamycyna odznacza się silną bakteriobójczością, szczególnie wobec bakterii Gram-ujemnych (w tym pałeczki okrężnicy, pałeczki zapalenia płuc, Proteus spp., Neisseria spp., Pasteurella multocida) i niektórych Gram-dodatnich (na przykład Corynebacterium spp., Bacillus anthracis, gronkowców), oraz na prątek gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Znajduje zastosowanie także w zwalczaniu zakażeń szpitalnych, posocznicy, a także w lecznictwie weterynaryjnym[1].
Kanamycyna w postaci iniekcji stosowana jest w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych obejmujących różne części ciała, w których inne leki mogą okazać się nieskuteczne. Lek ten przeznaczony jest wyłącznie do krótkotrwałego stosowania (zazwyczaj od 7 do 10 dni). Lek ten nie jest jednak skuteczny w przypadku przeziębienia, grypy ani innych zakażeń wirusowych[2].
Do częstych działań niepożądanych należą problemy ze słuchem i równowagą. Mogą wystąpić również zaburzenia czynności nerek z powodu jej neurotoksycznego działania. Ryzyko wystąpienia tych działań niepożądanych może być większe u pacjentów w podeszłym wieku oraz u noworodków. Nie zaleca się stosowania kanamycyny w okresie ciąży, gdyż może ona zaszkodzić dziecku. Jej stosowanie podczas karmienia piersią jest prawdopodobnie bezpieczne[3]. Kanamycyna należy do grupy antybiotyków aminoglikozydowych i w praktyce klinicznej wykazuje ona najsłabsze działanie przeciwbakteryjne spośród wszystkich związków tej grupy, co częściowo wynika z jej większej toksyczności w porównaniu z innymi aminoglikozydami. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu produkcji białek niezbędnych do przeżycia bakterii[1][2].
W 2019 roku usunięto kanamycynę z Listy Leków Podstawowych Światowej Organizacji Zdrowia. Lek nie jest już dostępny w sprzedaży w Stanach Zjednoczonych[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 Kantrex: Package Insert / Prescribing Info. drugs.com. [dostęp 2026-06-13]. (ang.).
- 1 2 Kanamycin (By injection). web.archive.org. [dostęp 2026-06-13]. (ang.).
- ↑ Kanamycin Pregnancy and Breastfeeding Warnings. drugs.com. [dostęp 2026-06-13]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Krzysztof Włodzimierz Zieliński, Słownik pochodzenia nazw i określeń medycznych, Hanna Zalewska-Jura (oprac.), Bielsko-Biała: „α-Medica Press”, 2004, ISBN 83-88778-67-6.
- Kanavet 25%. scanvet.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-27)].
