Gierkówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Początek drogi Warszawa
Koniec drogi Katowice
Data otwarcia 8 października 1976
Długość około 281 km
Województwa mazowieckie,
łódzkie,
śląskie
Korek na odcinku wyjazdowym z Warszawy przed długim weekendem

Gierkówka – potoczna nazwa drogi szybkiego ruchu łączącej Warszawę z Katowicami, zbudowanej w latach 1972–1976, pochodząca od osoby Edwarda Gierka, I sekretarza KC PZPR, który był inicjatorem jej budowy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze plany wybudowania sieci tras szybkiego ruchu i autostrad w PRL powstały 15 marca 1972, gdy prezydium rządu zatwierdziło projekt budowy około 3000 km autostrad[1]. Do budowy sieci nowoczesnych dróg powołany został Zarząd Autostrad, podporządkowany Centralnemu Zarządowi Dróg Publicznych[1]. W pierwszy etapie budowy sieci autostrad planowano zbudować odcinek z Gliwic do Krakowa, a w drugim połączyć go z przedwojenną autostradą z Opola do granicy niemieckiej oraz zbudować trasę Warszawa–Łódź–Katowice[2]. Plany z czasem okrojono[1].

Formalna decyzja o budowie drogi łączącej Warszawę z konurbacją górnośląską została wydana 26 kwietnia 1973 na posiedzeniu rządu[1]. Mimo rezygnacji ze statusu autostrady droga miała na całej trasie zyskać drugą jezdnię, sieć stacji benzynowych, obiektów gastronomicznych i miejsc obsługi pojazdów. Dodatkowo odcinek z Piotrkowa Trybunalskiego do Częstochowy zdecydowano poprowadzić w nowym śladzie, gdyż ze względu na dużą ilość terenów zabudowanych na tym odcinku konieczne byłoby wybudowanie licznych obwodnic[2]. Drogę planowano ukończyć do 31 grudnia 1976[1]. W celu przyspieszenia otwarcia wezwano do pomocy wojsko[3].

Uroczyste otwarcie gierkówki odbyło się 8 października 1976[3]. Uczestniczyli w nim I sekretarz KC PZPR Edward Gierek, premier Piotr Jaroszewicz, minister obrony narodowej Wojciech Jaruzelski[4] i minister komunikacji Tadeusz Bejm[2]. Podczas otwarcia wnoszono okrzyki i oklaski na cześć budowniczych i decydentów[3].

Pierwotnie gierkówka miała łączyć Warszawę z Katowicami. Do otwarcia w 1976 była gotowa droga ze stolicy do Będzina[3]. W latach 1978–1984 powstał nowy odcinek trasy S86, który połączył Będzin z Katowicami[3]. Z czasem podjęto także budowę innych dróg, które traktowano jako przedłużenie gierkówki. Były:

Parametry drogi[edytuj | edytuj kod]

Droga miała na całej długości dwie jezdnie, na modernizowanych fragmentach zbudowano obwodnice większości miast. Przy drodze zaplanowano sieć stacji benzynowych, miejsc obsługi pojazdów i obiektów gastronomicznych. Nowo wytyczony fragment między Piotrkowem Trybunalskim a Częstochową zaprojektowano w przebiegu jak autostradę (łagodne łuki, omijanie miejscowości), ale wszystkie skrzyżowania były kolizyjne[2]. Gierkówka nie miała bezkolizyjnych skrzyżowań ani ogrodzeń[3].

Poszkodowanym miastem przy budowie gierkówki została Częstochowa, gdyż jest jedynym dużym miastem, którego droga nie omija obwodnicą (obwodnice powstały wokół wielu znacznie mniejszych miast)[3]. Niektórzy mieszkańcy miasta uważali, że brak obwodnicy był rodzajem zemsty wobec Kościoła katolickiego[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Dawniej w ciągu drogi krajowej nr 12.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Oktawiusz Supiński: „Gierkówka”. Budowa trasy szybkiego ruchu Warszawa–Katowice w latach 1973–1976. Uniwersytet Warszawski Wydział Historyczny, grudzień 2007. [dostęp 2017-06-07].
  2. a b c d Tomasz Haładyj: Autostrada towarzysza Gierka. Historia z PRL-u. Gazeta Wyborcza, 2016-10-10. [dostęp 2017-06-07].
  3. a b c d e f g h Gierkówki blaski i cienie. W: Historia PRL. T. 17: 1976. New Media Concept, 2009, s. 86 i 87. ISBN 978-83-7558-523-0.
  4. Tomasz Haładyj: Co było, gdy nie było estakady rakowskiej?. Gazeta Wyborcza, 2015-12-12. [dostęp 2017-06-07].
  5. Michał Wroński: Słynna „Gierkówka” łącząca Śląsk z Warszawą ma 36 lat. Dziennik Zachodni, 2012-10-09. [dostęp 2017-06-07].
  6. a b Katarzyna Śleziona: Trasa DK81 jak Route 66: Poznaj atrakcje Wiślanki. Dziennik Zachodni, 2013-10-25. [dostęp 2017-06-07].