Ludwik Bittner
| |
 generał brygady
| |
| Data i miejsce urodzenia |
24 kwietnia 1892 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1914–1947 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki |
5 Dywizja Piechoty |
| Stanowiska |
dowódca piechoty dywizyjnej |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
        
| |
.png){kind=small}
Ludwik Bittner, ps. „Baza”, „Dunio”, „Halka”, „Rot”, „Tarnowski” (ur. 24 kwietnia 1892 w Stanisławowie, zm. 24 stycznia 1960 w Warszawie) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, komendant Okręgu Lublin Armii Krajowej (1941–1943), w czasie akcji „Burza” dowódca 9 Podlaskiej Dywizji Piechoty AK. Po 1957 działacz ZBoWiD[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był synem Ludwika Jana, pracownika kolei, i Marii z Drozdowskich[2]. Uczył się w szkole realnej we Lwowie i w Stanisławowie[3], gdzie w 1911 otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1911–1914 studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Od 1914 studiował również filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Od 1911 w Związku Walki Czynnej, od 1913 do sierpnia 1914 w Związku Strzeleckim[3]. Od 4 sierpnia 1914 do lipca 1917 pełnił służbę w Legionach Polskich[4]. Był oficerem 2 pułku piechoty[4]. W czasie I wojny światowej był dwukrotnie ranny: m.in. w 1916 pod Bielgowem[3]. Od 1917 w Polskiej Sile Zbrojnej.
1 listopada 1918 wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego[2]. Od grudnia 1918 był dowódcą batalionu zapasowego 34 pułku piechoty[2]. Od czerwca do sierpnia 1920 kierował Sekcją Piechoty w Departamencie I Broni Głównych i Wojsk Taborowych Ministerstwa Spraw Wojskowych. W sierpniu 1920 objął dowództwo 34 pułku piechoty w Białej Podlaskiej. 16 marca 1927 został mianowany pułkownikiem ze starszeństwem z 1 stycznia 1927 i 20. lokatą w korpusie oficerów piechoty[5]. 24 maja 1930 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 5 Dywizji Piechoty we Lwowie[6]. W listopadzie 1938 mianowany został II zastępcą dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza, gen. bryg. Jana Kruszewskiego, a 31 sierpnia 1939 zastępcą dowódcy KOP, gen. bryg. Wilhelma Orlik-Rückemanna. Po agresji ZSRR na Polskę został 17 września zastępcą dowódcy Zgrupowania KOP gen. Wilhelma Orlik-Rückemanna, które walczyło z Armią Czerwoną pod Szackiem i Wytycznem. 1 października po rozwiązaniu zgrupowania wszedł do kierownictwa konspiracyjnej organizacji „Tajny KOP”.
Od października 1939 w Służbie Zwycięstwu Polski, następnie w ZWZ i Armii Krajowej, m.in. 1941–1943 komendant Okręgu Lublin AK. Naczelny Wódz mianował go generałem brygady ze starszeństwem z 20 marca 1943 w korpusie generałów[7]. Był m.in. pełnomocnikiem ds. scalenia Batalionów Chłopskich z Armią Krajową. W okresie akcji „Burza” dowódca 9 Podlaskiej Dywizji Piechoty AK. Wraz z oddziałami Armii Czerwonej jego dywizja wyzwoliła Białą Podlaską, Międzyrzec i Łuków[8].
14 sierpnia 1944 został aresztowany przez NKWD i osadzony w obozie na Majdanku, a następnie w obozie NKWD w Rembertowie skąd został wywieziony do Charkowa. W styczniu 1946 skierowany do obozu NKWD nr 178 w Diagilewie. Uczestniczył w głodówce protestacyjnej przeciwko bezprawnemu przetrzymywaniu obywateli polskich w ZSRR. Następnie przebywał w łagrze Skupina pod Moskwą, skąd zwolniono go w listopadzie 1947[8]. Po powrocie do kraju zamieszkał w Warszawie. Został dozorcą w Biurze Odbudowy Stolicy. W 1957 przeszedł na emeryturę.
W listopadzie 1957 został wiceprzewodniczącym Głównej Komisji Weryfikacyjnej ZBoWiD, a we wrześniu 1959 wiceprezesem Rady Naczelnej ZBoWiD[1].
Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A 24-11-16)[9].
Rodzina
[edytuj | edytuj kod]9 sierpnia 1921 zawarł związek małżeński z Anielą Haliną z Rychłowskich[10]. Ich syn Sławomir Maciej Bittner (ur. 21 lipca 1923)[3], ps. Maciek, żołnierz II Odcinka „Wachlarza”, został najprawdopodobniej rozstrzelany 28 lutego 1944 w ruinach getta warszawskiego[11].
Awanse
[edytuj | edytuj kod]- chorąży – 1 listopada 1914[12]
- podporucznik – 1 listopada 1915[12]
- porucznik – 1 listopada 1916[12]
- kapitan – maj 1918[12]
- major – 1 kwietnia 1920[12]
- pułkownik – 1 stycznia 1927[5]
- generał brygady – 20 marca 1943
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 156
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5915 (17 maja 1922)[13][14]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (8 listopada 1930)[15][3]
- Krzyż Niepodległości (6 czerwca 1931)[16][3]
- Krzyż Walecznych[17][3]
- Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)[18][3]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 (1928)[19]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (1928)[19]
- Krzyż Komandorski Orderu św. Sawy (zezwolenie z 3 marca 1926, Jugosławia)[20]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Bittner Ludwik. [online], www.dws-xip.pl [dostęp 2019-09-09].
- ↑ a b c Kolekcja ↓, s. 18.
- ↑ a b c d e f g h Kolekcja ↓, s. 48.
- ↑ a b Kolekcja ↓, s. 8.
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 19 marca 1927 roku, s. 91.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 201.
- ↑ Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, s. 75.
- ↑ a b Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939–1956 [online], krakowianie1939-56.mhk.pl [dostęp 2019-09-09].
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], www.cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2020-06-22].
- ↑ Kolekcja ↓, s. 39.
- ↑ Maciej Bittner MACIEK [online], wpk.p.lodz.pl [dostęp 2024-04-24] [zarchiwizowane z adresu 2007-12-10] (pol.).
- ↑ a b c d e Kolekcja ↓, s. 19.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 26 stycznia 1923, s. 65 – wskazany jako Bitner Ludwik.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 47.
- ↑ M.P. z 1930 r. Nr 260, poz. 352 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 132, poz. 199 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 50 z 1 grudnia 1922, s. 872.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”.
- ↑ a b Kolekcja ↓, s. 9.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 12 kwietnia 1926, s. 107.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2020-03-31].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Biogram Bittnera Ludwika. stankiewicz.e.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-13)].
- Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939–1945 T.1. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987, s. 41–42. ISBN 83-211-0758-3.
- Marek Ney-Krwawicz: Komenda Główna Armii Krajowej 1939–1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990, s. 428. ISBN 83-211-1055-X.
- Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione.
- Grażyna i Przemysław Witekowie: Artyści w strzeleckim zbrojnym ruchu niepodległościowym I wojny światowej, Oleandry nr. 16 (maj 2005). jozwa22.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-25)].
- Piotr Matusak: Generał Ludwik Bittner 1892-1960. Żołnierz i polityk. Siedlce: Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, 2008, PL ISSN 0860-2719
- Ludwik Bittner. [w:] Kolekcja Generałów i Osobistości; I.480.35 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-12-17].
- Członkowie ZBoWiD
- Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914)
- Członkowie Związku Walki Czynnej
- Dowódcy 34 Pułku Piechoty (II RP)
- Dowódcy jednostek odtworzonych Armii Krajowej
- Dowódcy piechoty dywizyjnej 5 Dywizji Piechoty (II RP)
- Generałowie brygady Polskich Sił Zbrojnych
- Generałowie i admirałowie II Rzeczypospolitej – ofiary represji komunistycznych
- Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej 1944–1947
- Ludzie urodzeni w Stanisławowie
- Obrońcy Polski przed agresją ZSRR (1939)
- Odznaczeni Krzyżem Niepodległości
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych
- Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Ofiary represji wobec Polaków i obywateli polskich w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich 1945–1989
- Oficerowie 2 Pułku Piechoty Legionów
- Oficerowie 9 Podlaskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej
- Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Polscy działacze społeczni
- Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy
- Polskie ofiary represji stalinowskich
- Prezesi Czarnych Lwów
- Pułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej
- Uczestnicy akcji „Burza”
- Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska)
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)
- Więźniowie obozu NKWD na Majdanku
- Więźniowie Obozu NKWD nr 179 w Diagilewie
- Więźniowie obozu NKWD w Rembertowie
- Zastępcy dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza
- Żołnierze II Brygady Legionów Polskich
- Żołnierze Polnische Wehrmacht
- Urodzeni w 1892
- Zmarli w 1960