Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej”
Awers
Awers Srebrnego Medalu
Awers
Awers Złotego Medalu
Rewers
Rewers Złotego Medalu
Baretka
Baretka Złotego Medalu
Baretka
Baretka Srebrnego Medalu
Ustanowiono 15 lipca 1976
Wielkość ∅ 32 mm
Projektant Tytus Walczak

Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej”, do 2016 pod nazwą Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej – polskie resortowe odznaczenie cywilne nadawane, przez Prezesa IPN, osobom i jednostkom organizacyjnym zasłużonym dla idei pamięci narodowej oraz opieki nad miejscami walk i męczeństwa.

Historia[edytuj]

Medal został ustanowiony 15 lipca 1976 uchwałą Prezydium Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa w celu wyróżnienia osób i jednostek organizacyjnych zasłużonych w upamiętnianiu oraz badaniu i upowszechnianiu miejsc walk i męczeństwa narodu polskiego[1][2][3].

Medal posiada dwa stopnie:

  • I stopień – Medal Złoty,
  • II stopień – Medal Srebrny,

oraz dodatkowa:

  • Odznaka Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej, której posiadanie jest zwykle warunkiem otrzymania srebrnego medalu[1][2].

Początkowo był nadawany przez ROPWiM z jej własnej inicjatywy lub na wniosek właściwego komitetu, zwykle w kwietniu z okazji Miesiąca Pamięci Narodowej lub 9 maja z okazji Dnia Zwycięstwa. Łącznie do 1988 przyznano około 4000 złotych i 7000 srebrnych medali[2].

Od zmiany nazwy instytucji na Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 28 stycznia 1988 medal nadawał jej przewodniczący[4], aż do jej likwidacji w 2016, z własnej inicjatywy lub na wniosek: Prezydium Rady, Sekretarza Generalnego Rady, Wojewódzkich Komitetów Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa lub właściwej polskiej placówki dyplomatycznej, jeżeli dotyczy obywatela obcego państwa lub jednostki organizacyjnej położonej w obcym państwie. Przyznawany osobom i jednostkom organizacyjnym za szczególne zasługi w upowszechnianiu idei pamięci narodowej oraz wyróżniającą się działalność związaną z upamiętnianiem miejsc walk i męczeństwa Narodu Polskiego, a także opiekę nad tymi miejscami.

Od 16 czerwca 2016 przyznawany jest przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej na uzasadniony wniosek organizacji społecznej lub instytucji zajmujących się upamiętnianiem i otaczaniem opieką miejsc walk i męczeństwa Polaków, po zasięgnięciu opinii właściwego komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa[5].

Nadanie medalu osobom fizycznym potwierdza się legitymacją wręczaną łącznie z medalem, a w przypadku osób prawnych legitymację zastępuje dyplom[1].

Utrata medalu następuje w razie prawomocnego skazania osoby wyróżnionej na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych lub jeżeli zostało stwierdzone, że odznaczenie nastąpiło na skutek wprowadzenia w błąd albo że odznaczona osoba lub jednostka organizacyjna stała się niegodna medalu[6].

Opis odznaki[edytuj]

Odznaką medalu jest metalowy krążek o średnicy 32 mm. Na awersie pole podzielone jest regularnymi ośmioma wypukłymi promieniami-żeberkami, a pośrodku umieszczony jest w srebrzystym lub złotym obrzeżu na tle z czarnej emalii znak przedstawiający od góry pionowo dwa srebrzyste miecze grunwaldzkie skierowane ostrzem w dół. U dołu znicz z trzema płomieniami z czerwonej emalii. Na rewersie umieszczony jest tłoczony napis w czterech wierszach: "RADA / OCHRONY / PAMIĘCI WALK / I MĘCZEŃSTWA", a do 1988 napis miał brzmienie "RADA / OCHRONY / POMNIKÓW WALK / I MĘCZEŃSTWA"[1].

Medal zawieszony jest na jedwabnej wstążce koloru czerwonego o szerokości 34 mm z pięcioma pionowymi białymi paskami na przemian z czterema paskami czerwonymi, po 2 mm szerokości każdy[1].

Medal zaprojektował Tytus Walczak. Wykonaniem oznak zajmuje się Mennica Polska w Warszawie[1].

Medal nosi się zawieszony na wstążce na lewej piersi, po orderach i odznaczeniach państwowych.

Odznaczeni[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.

Przypisy

  1. a b c d e f Stefan Oberleitner: Ordery, odznaczenia, odznaki III Rzeczypospolitej Polskiej 1990-1999. Toruń: Wyd. Adam Marszałek, 2001, s. 157-158.
  2. a b c Stefan Oberleitner: Polskie ordery, odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705-1990. T. II (Polska Rzeczpospolita Ludowa 1944-1990). Zielona Góra: Wyd. Kanion, 1999, s. 234-236.
  3. Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949…. Gubin: Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, 2011, s. 28. ISBN 978-83-88059-54-4.
  4. Ustawa z dnia 21 stycznia 1988 r. o Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (Dz. U. z 1988 r. Nr 2, poz. 2. Art. 9)
  5. Ustawa z dnia 29 kwietnia 2016 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 749. Art. 53n. 1)
  6. Regulamin nadawania Medalu Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej z 1 kwietnia 1996. bip.radaopwim.gov.pl (Biuletyn Informacji Publicznej Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa).

Linki zewnętrzne[edytuj]