Order Krzyża Wojskowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Order Krzyża Wojskowego
Awers
Awers Krzyża Kawalerskiego
Awers
Awers – Gwiazda do Krzyża Wielkiego
Baretka
Baretka
Ustanowiono 18 października 2006
Dewiza MILITO PRO PATRIA
(Walczę dla Ojczyzny)
Wielkość (bez korony):
45 mm (kl. I i II)
38 mm (kl. III)
Powyżej Order Odrodzenia Polski
Poniżej Order Krzyża Niepodległości
Powiązane Krzyż Wojskowy
Wojskowy Krzyż Zasługi
Morski Krzyż Zasługi
Lotniczy Krzyż Zasługi
Wojskowa odznaka "Za Rany i Kontuzje"
Sznur orderowy Orderu Krzyża Wojskowego
Order Krzyża Wojskowego

Order Krzyża Wojskowego (OKW) – polski order wojskowy przyznawany żołnierzom Sił Zbrojnych i osobom cywilnym za wybitne zasługi w działaniach przeciw terroryzmowi lub podczas operacji pokojowych. Stanowi najwyższe z odznaczeń wojskowych nadawanych w Polsce za czyny bojowe w czasie pokoju.

Utworzenie[edytuj]

Order ustanowiono ustawą z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy z dnia 16 października 1992 roku o orderach i odznaczeniach. Zmiana została wprowadzona w życie 10 listopada 2006 roku. Równocześnie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zmienił rozporządzeniem z dnia 21 października 2006 roku rozporządzenie z dnia 10 listopada 1992 roku w sprawie opisu, materiału, wymiarów, wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń.

Zgodnie z treścią wyżej wymienionej ustawy "Order Krzyża Wojskowego jest nagrodą za wybitne czyny bojowe połączone z wyjątkową ofiarnością i odwagą w czasie działań bojowych przeciwko aktom terroryzmu w kraju lub podczas użycia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami kraju w czasie pokoju". W systemie polskich odznaczeń zajmuje miejsce za Orderem Odrodzenia Polski i przed Orderem Krzyża Niepodległości. Order Krzyża Wojskowego posiada 3 klasy: klasę I – Krzyż Wielki, klasę II – Krzyż Komandorski oraz klasę III – Krzyż Kawalerski, a jego nazwa nawiązuje do dawnej nazwy Orderu Virtuti Militari.

Nadawanie[edytuj]

Order Krzyża Wojskowego nadaje i wręcza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, z inicjatywy własnej lub na wniosek Prezesa Rady Ministrów albo Kapituły Orderu. Prezydent ma również prawo do pozbawienia Orderu osoby nim odznaczonej.

Zgodnie z zasadami nadawania Order Krzyża Wojskowego może otrzymać:

  • Krzyż Wielki:
    • dowódca jednostki wojskowej za nadzwyczajne czyny bojowe albo wybitną inicjatywę, połączoną z umiejętnym i skutecznym dowodzeniem operacją lub akcją bojową;
  • Krzyż Komandorski:
    • dowódca jednostki wojskowej za umiejętne i skuteczne dowodzenie podczas operacji lub akcji bojowej,
    • oficer za czyn zapewniający sukces operacji lub akcji bojowej,
    • oficer sztabu za współpracę z dowódcą, jeżeli współpraca ta w sposób wybitny przyczyniła się do sukcesu operacji lub akcji bojowej,
    • podoficer albo szeregowy posiadający już Krzyż Kawalerski za czyn wybitnego męstwa połączony z narażeniem życia;
  • Krzyż Kawalerski:
    • dowódca lub inny żołnierz za śmiały czyn bojowy albo osobiste męstwo w akcji bojowej,
    • osoba cywilna za okazanie niezwykłego męstwa i odwagi,
    • jednostka wojskowa wybitnie zasłużona w bojach.

Kapituła Orderu Krzyża Wojskowego[edytuj]

Kapituła Orderu stoi na straży jego honoru i składa się z Kanclerza Kapituły oraz 5 członków, w tym zastępcy Kanclerza oraz sekretarza Kapituły. Kanclerza i członków Kapituły powołuje Prezydent spośród Kawalerów Orderu na okres 5 lat.

I Kapituła[edytuj]

Pierwszą Kapitułę powołał Prezydent RP 31 marca 2009, a nominacje wręczył 15 maja 2009.

Skład I Kapituły
  • gen. broni Bronisław Kwiatkowski – Kanclerz Orderu, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego II klasy od 11 listopada 2006;
  • sierż. szt. Zbigniew Siekierski – zastępca Kanclerza Orderu, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 8 maja 2007;
  • mjr Adam Wiak – sekretarz Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 8 maja 2007;
  • mjr Adam Zbigniew K. – członek Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 11 listopada 2006;
  • por. Tomasz Paweł Nowicki – członek Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 8 maja 2007;
  • sierż. Łukasz Paweł S. – członek Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 11 listopada 2006.

Po śmierci gen. broni Bronisława Kwiatkowskiego w katastrofie smoleńskiej na stanowisku Kanclerza Orderu zaistniał wakat. W dniu 9 sierpnia 2011 Prezydent RP powołał na funkcję Kanclerza gen. bryg. Andrzeja Reudowicza[1], Kawalera Orderu Krzyża Wojskowego II klasy od dnia 5 maja 2011[2][3]. Uroczystość wręczenia aktu powołania odbyła się 14 września 2011 w siedzibie BBN-u[4].

II Kapituła[edytuj]

1 kwietnia 2014 te same osoby zostały powołane w skład Kapituły na kolejną kadencję (8 lipca 2014 wręczono akty powołania wszystkim członkom, oprócz Kanclerza, który powołany był 9 sierpnia 2011)[5][6][3].

Skład II Kapituły
  • gen. bryg. Andrzej Marek Reudowicz – Kanclerz Orderu,
  • mł. chor. Zbigniew Siekierski – Zastępca Kanclerza Orderu,
  • ppłk Adam Wiak – Sekretarz Kapituły,
  • mjr Adam Zbigniew K. – członek Kapituły,
  • kpt. Tomasz Paweł Nowicki – członek Kapituły,
  • st. sierż. Łukasz Paweł S. – członek Kapituły.

Wygląd[edytuj]

Oznaką Orderu Krzyża Wojskowego jest równoramienny krzyż kawalerski, którego ramiona pokryte są granatową emalią, a w środku znajduje się srebrzony orzeł państwowy w koronie. Rewers krzyża składa się ze Szczerbca skierowanego ostrzem w dół (na ramionach pionowych), dwuwierszowego napisu "MILITO PRO PATRIA" ("WALCZĘ DLA OJCZYZNY", na ramionach poziomych) oraz daty "MMVI" i numeru Orderu danej klasy (na ramieniu dolnym). Krzyż wieńczy u góry korona Chrobrego, zawieszona na granatowej wstędze z dwoma symetrycznie położonymi przy bokach karmazynowymi pasami.

Cechami odróżniającymi odznaki poszczególnych klas są:

  • sposób noszenia: na szyi w klasie I i II, na lewej piersi w klasie III
  • wymiar krzyża bez korony: 45 mm w klasie I i II, 38 mm w klasie III
  • szerokość wstęgi: 45 mm w klasie I i II, 40 mm w klasie III
  • szerokość pasów na wstędze: 10 mm w klasie I i II, 9 mm w klasie III
  • odległość pasów od krawędzi wstęgi: 4 mm w klasie I i II, 3 mm w klasie III
  • wykończenie obramowania awersu i ramion rewersu: pozłacane w klasie I, posrebrzane w klasie II i III.

Dodatkowo oznaką klasy I jest gwiazda orderowa złożona z 8 pęków srebrnych promieni o średnicy 87 mm wraz z nałożonym Krzyżem Wielkim. Gwiazdę orderową nosi się na lewej piersi poniżej innych odznak orderów i odznaczeń. Natomiast żołnierze jednostek wojskowych wyróżnionych Krzyżem Kawalerskim mogą nosić sznur naramienny o łącznej długości 1510 mm z granatowego jedwabiu, przerabiany karmazynem i zakończony ołówkiem ze srebrzonego metalu.

Granatowo-karmazynową rozetkę posiadają klasy I i II, przy czym rozetka w klasie I jest ułożona na złotym galoniku. W klasie III zamiast rozetki występuje wstążeczka (o szerokości 4 mm) wzorowana na wstędze orderowej. Kolory baretki są identyczne ze wstęgą Orderu III klasy. Dla odróżnienia na baretkę klasy I lub II nałożona jest odpowiednia rozetka. Podobnie do Krzyża Wojennego Virtuti Militari oznaki wszystkich posiadanych klas Orderu Krzyża Wojskowego można nosić jednocześnie.

Autorem insygniów Orderu Krzyża Wojskowego jest artysta plastyk Andrzej Heidrich[7].

Odznaki Orderu Krzyża Wojskowego
Klasa Krzyż Wielki Krzyż Komandorski Krzyż Kawalerski
Krzyż
(awers i
rewers)
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Wielki.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Komandorski.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Kawalerski 2.png
Baretka Krzyż Wielki Orderu Krzyża Wojskowego Krzyż Komandorski Orderu Krzyża Wojskowego Krzyż Kawalerski Orderu Krzyża Wojskowego
Rozetka
lub
wstążka
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Wielki rozetka.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Komandorski rozetka.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Kawalerski wstazka.png

Barwy wstążki Orderu Krzyża Wojskowego (w układzie poziomym) posiada wojskowa odznaka "Za Rany i Kontuzje". Umieszcza się na niej srebrne pięcioramienne gwiazdki za odniesione obrażenia.

Wojskowa odznaka "Za Rany i Kontuzje"
Wojskowa odznaka „Za Rany i Kontuzje”
z jedną gwiazdką
Wojskowa odznaka „Za Rany i Kontuzje” dwukrotnie ranny
z dwiema gwiazdkami
Wojskowa odznaka „Za Rany i Kontuzje” trzykrotnie ranny
z trzema gwiazdkami

Nadania[edytuj]

Prezydentura Bronisława Komorowskiego (od sierpnia 2010 – do 31 grudnia 2014)[8]:

I klasa
Krzyż Wielki Orderu Krzyża Wojskowego
II klasa
Krzyż Komandorski Orderu Krzyża Wojskowego
III klasa
Krzyż Kawalerski Orderu Krzyża Wojskowego
Razem
2015 0 5 8 13
2014 0 3 5 8
2013 0 16 19 35
2012 0 1 9 10
2011 0 10 24 34
2010 0 1 5 6
Razem 0 31 62 93

Marszałek Bronisław Komorowski w czasie, gdy pełnił obowiązki Prezydenta (kwiecień-lipiec 2010)[9]:

I klasa
Krzyż Wielki Orderu Krzyża Wojskowego
II klasa
Krzyż Komandorski Orderu Krzyża Wojskowego
III klasa
Krzyż Kawalerski Orderu Krzyża Wojskowego
Razem
2010 0 0 3 3
Razem 0 0 3 3

Prezydentura Lecha Kaczyńskiego (2006 – 2010)[10]:

I klasa
Krzyż Wielki Orderu Krzyża Wojskowego
II klasa
Krzyż Komandorski Orderu Krzyża Wojskowego
III klasa
Krzyż Kawalerski Orderu Krzyża Wojskowego
Razem
2010 0 0 0 0
2009 0 8 17 25
2008 0 3 9 12
2007 0 7 11 18
2006 0 1 8 9
Razem 0 19 45 64

Kawalerowie[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Krzyża Wojskowego.
  • Kawalerowie Orderu Krzyża Wojskowego I klasy – Krzyża Wielkiego

nadawanie Orderu w tej klasie nie zostało rozpoczęte

  • Kawalerowie Orderu Krzyża Wojskowego II klasy – Krzyża Komandorskiego
Lp. Imię i nazwisko Stopień Data Uwagi
1. Bronisław Kwiatkowski gen. dyw. 2006-11-11[11]
2. Łukasz Kurowski por. 2007-08-15[12] pośmiertnie
3. Bartosz Orzechowski ppor. 2007-10-05[13] funkcjonariusz BOR
pośmiertnie
4. Grzegorz Gers mjr 2007-11-09[14]
5. Mirosław Opara kpt.
6. Radosław Pankiewicz mjr
7. Marek Tomaszycki gen. bryg.
8. Paweł Wachowicz kpt.
9. Ireneusz Bartniak gen. bryg. 2008-04-30[15]
10. Tadeusz Buk gen. dyw.
11. Jerzy Biziewski gen. bryg. 2008-08-04[16]
12. Mariusz Pawluk ppłk 2009-04-27[17]
13. Mirosław Polakow ppłk 2009-08-10[18]
14. Piotr Raczyński kpt.
15. Daniel Ambroziński kpt. 2009-08-11[19] pośmiertnie
16. Rajmund Andrzejczak płk 2009-11-06[20][21]
17. Artur Sarzyński mjr
18. Waldemar Skrzypczak gen. broni w rezerwie
19. Dariusz Zwolak mł. chor.
20. Andrzej Przekwas gen. bryg. 2010-11-16[22]
21. Andrzej Reudowicz gen. bryg. 2011-05-05[23]
22. Bogusław Pacek gen. dyw. 2011-08-02[24]
23. Sławomir Wojciechowski gen. bryg. 2011-11-08[25]
24. Rafał Lis mjr 2012-08-11[26]
25. Krzysztof Woźniak mjr 2013-01-25[27] pośmiertnie
26. Bogdan Tworkowski gen. bryg. 2013-05-15[28]
27. Marcin Fitas płk 2013-08-01[29]
28. Maciej Siudak płk
29. Jarosław Górowski ppłk
30. Andrzej Tuz gen. bryg. 2013-08-07[30]
31. Cezary Podlasiński gen. bryg. 2014-06-03[31]
32. Mariusz Czernia ppor. 2014-07-28[32]
33. Marek Sokołowski gen. bryg.
oraz czterech żołnierzy Jednostki Wojskowej GROM
  • Kawalerowie Orderu Krzyża Wojskowego III klasy – Krzyża Kawalerskiego
Lp. Imię i nazwisko Stopień Data Uwagi
1. Mariusz Korner mł. chor. szt. 2006-11-11[11][33]
2. Tomasz Murkowski sierż. pośmiertnie
3. Mariusz Sawicki st. kpr.
4. Łukasz Sikora sierż.
5. Zbigniew Ulaszewski st. plut.
6. Piotr Nita st. szer. 2007-02-09[34] pośmiertnie
7. Tomasz Jura kpr. 2007-04-23[35] pośmietnie
8. Marcin Trelka mł. chor. 2007-04-25[36]
9. Tomasz Nowicki por. 2007-05-08[37]
10. Zbigniew Siekierski st. sierż.
11. Adam Wiak kpt.
12. Jerzy Gut ppłk 2007-08-15[38]
13. Marcin Markiewicz por.
14. Andrzej Filipek sierż. 2007-11-05[39] pośmiertnie
15. Jarosław Miller por. 2007-11-09[14]
16. Roland Rusiecki kpt.
17. Jacek Domański st. szer. 2008-02-28[40]
18. Hubert Kowalewski kpr. pośmiertnie
19. Szymon Słowik st. kpr. pośmiertnie
20. Grzegorz Politowski kpr. 2008-04-09[41] pośmiertnie
21. Robert Marczewski por. 2008-06-25[42] pośmiertnie
22. Paweł Brodzikowski kpr. 2008-08-22[43] pośmiertnie
23. Waldemar Sujdak plut. pośmiertnie
24. Paweł Szwed kpr. pośmiertnie
25. Emil Uran st. szer.
26. Paweł Legencki sierż. 2009-04-27[17] pośmiertnie
27. Piotr Mikułowski sierż. pośmiertnie
28. Grzegorz Kaliciak kpt. 2009-04-28[44]
29. Krzysztof Kaśkos por. 2009-07-13[45] w rezerwie
pośmiertnie
30. Artur Żukowski st. chor. w rezerwie
pośmiertnie
31. Leszek Giergielewicz ppor. 2009-08-10[18]
32. Łukasz Goździk st. sierż.
33. Marcin Poręba sierż. 2009-09-07[46] pośmiertnie
34. Artur Pyc kpr. 2009-09-10[47] pośmiertnie
35. Piotr Marciniak kpr. 2009-09-11[48] pośmiertnie
36. Szymon Graczyk kpr. 2009-10-12[49] pośmiertnie
37. Radosław Szyszkiewicz kpr. pośmiertnie
38. Wojciech Czech st. chor. 2009-11-06[50]
39. Andrzej Kasperuk st. chor.
40. Paweł Mateńczuk st. chor. szt.
41. Marcin Wyszyński st. sierż.
42. Michał Kołek kpr. 2009-12-21[51] pośmiertnie
43. Miłosz Górka plut. 2010-06-15[52] pośmiertnie
44. Grzegorz Bukowski kpr. 2010-06-18[53] pośmiertnie
45. Paweł Stypuła plut. 2010-06-29[54] pośmiertnie
46. Dariusz Tylenda st. kpr. 2010-08-09[55] pośmiertnie
47. Tomasz Kloc mł. chor. szt. 2010-08-11[56] w stanie spoczynku
48. Jacek Wiśniewski st. szer.
49. Kazimierz Kasprzak chor. 2010-09-29[57] pośmiertnie
50. Adam Szada-Borzyszkowski sierż. 2010-10-19[58] pośmiertnie
51. Marcin Pastusiak sierż. 2011-01-25[59] pośmiertnie
52. Jarosław Maćkowiak mł. chor. 2011-06-06[60] pośmiertnie
53. Krzysztof Kwaśnik chor. 2011-06-15[61]
54. Paweł Poświat sierż. 2011-08-01[62] pośmiertnie
55. Szymon Sitarczuk sierż. 2011-08-24[63] pośmiertnie
56. Rafał Nowakowski sierż. 2011-10-10[64] pośmiertnie
57. Mariusz Robert Deptuła sierż. 2011-10-26[65] pośmiertnie
58. Marcin Piotr Krawczyński mjr 2011-12-23[66]
59. Krystian Banach sierż. 2011-12-23[67] pośmiertnie
60. Piotr Ciesielski mł. chor. pośmiertnie
61. Łukasz Krawiec sierż. pośmiertnie
62. Marcin Szczurowski sierż. pośmiertnie
63. Marek Tomala sierż. pośmiertnie
64. Paweł Baron ppor. 2012-08-11[26]
65. Sebastian Bartkowski st. sierż.
66. Marek Górski chor.
67. Marek Kaszowski st. chor.
68. Jarosław Latała st. szer.
69. Marcin Pikula st. szer.
70. Andrzej Sinkiewicz mł. chor.
71. Mariusz Zając sierż.
72. Paweł Ordyński sierż. 2013-03-22[68] pośmiertnie
73. Jan Kiepura st. chor. 2013-06-11[69] pośmiertnie
74. Łukasz Sroczyński st. chor. 2013-08-07[70] pośmiertnie
75. Mirosław Łucki st. chor. szt. 2013-08-27[71] pośmiertnie
76. Sylwester Janik st. chor. 2013-09-04[72] pośmiertnie
77. Tomasz Ciach kapr. 2014-07-28[32]
78. Karol Cierpica ppor.
79. Mirosław Rybak szer.
80. Rafał Zieliński ppor.
81. Rafał Celebudzki st. chor. 2014-09-17[73] pośmiertnie
oraz dziewięciu żołnierzy Jednostki Wojskowej GROM
oraz ośmioro żołnierzy 1 PSK, w tym dwóch żołnierzy odznaczonych pośmiertnie. – luty 2011[74]
w tym żołnierz Jednostki Wojskowej Formoza

Bibliografia[edytuj]

  • Ustawa z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz.U. 1992 nr 90 poz. 450)
  • Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 października 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opisu, materiału, wymiarów, wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń (Dz.U. 2006 nr 196 poz. 1445)

Przypisy

  1. Akt powołania (skan). bbn.gov.pl. [dostęp 15 września 2011].
  2. M.P. 2011 nr 73 poz. 720
  3. a b Kapituły orderów. prezydent.pl. [dostęp 2016-04-03].
  4. Gen. bryg. A. Reudowicz Kanclerzem OKW. bbn.gov.pl, 14 września 2011. [dostęp 15 września 2011].
  5. Wręczenie aktów powołań do Kapituły Orderu Krzyża Wojskowego. prezydent.pl, 8 lipca 2014. [dostęp 10 lipca 2014].
  6. Uroczystość wręczenia aktów powołań do Kapituły Orderu Krzyża Wojskowego. bbn.gov.pl, 8 lipca 2014. [dostęp 10 lipca 2014].
  7. Krzysztof Majak: Od pół wieku projektuje polskie banknoty. Andrzej Heidrich: Narysowałem Świerczewskiego bez czapki... [wywiad]. naTemat.pl. [dostęp 15 marca 2015].
  8. Kancelaria Prezydenta RP: Statystyka odznaczeń nadanych przez Prezydenta RP. [dostęp 15 marca 2015].
  9. Kancelaria Prezydenta RP: Statystyka odznaczeń nadanych przez Marszałka Sejmu. [dostęp 26/01/2014].
  10. Kancelaria Prezydenta RP: Statystyka odznaczeń nadanych przez Prezydenta RP. [dostęp 26/01/2014].
  11. a b M.P. 2007 nr 18 poz. 209
  12. M.P. 2007 nr 86 poz. 935
  13. M.P. 2008 nr 05 poz. 57
  14. a b M.P. 2008 nr 15 poz. 159
  15. M.P. 2008 nr 94 poz. 809
  16. M.P. 2009 nr 17 poz. 220
  17. a b M.P. 2009 nr 40 poz. 636
  18. a b M.P. 2010 nr 15 poz. 154
  19. M.P. 2010 nr 15 poz. 156
  20. M.P. 2010 nr 28 poz. 345
  21. M.P. 2010 nr 28 poz. 346
  22. M.P. 2011 nr 20 poz. 207
  23. M.P. 2011 nr 73 poz. 720
  24. M.P. 2011 nr 103 poz. 1032
  25. M.P. 2012 poz. 284
  26. a b M.P. 2012 poz. 976
  27. M.P. 2013 poz. 374
  28. M.P. 2013 poz. 615
  29. M.P. 2013 poz. 917
  30. M.P. 2013 poz. 922
  31. M.P. 2014 poz. 969
  32. a b M.P. 2014 poz. 1023
  33. M.P. 2007 nr 18 poz. 210
  34. M.P. 2007 nr 36 poz. 414
  35. M.P. 2007 nr 44 poz. 517
  36. M.P. 2007 nr 45 poz. 530
  37. M.P. 2007 nr 52 poz. 599
  38. M.P. 2007 nr 86 poz. 934
  39. M.P. 2008 nr 11 poz. 117
  40. M.P. 2008 nr 71 poz. 640
  41. M.P. 2008 nr 80 poz. 703
  42. M.P. 2008 nr 95 poz. 819
  43. M.P. 2009 nr 21 poz. 258
  44. M.P. 2009 nr 41 poz. 648
  45. M.P. 2010 nr 7 poz. 59
  46. M.P. 2010 nr 27 poz. 265
  47. M.P. 2010 nr 27 poz. 272
  48. M.P. 2010 nr 27 poz. 274
  49. M.P. 2010 nr 28 poz. 313
  50. M.P. 2010 nr 28 poz. 347
  51. M.P. 2010 nr 31 poz. 412
  52. M.P. 2010 nr 52 poz. 704
  53. M.P. 2010 nr 52 poz. 708
  54. M.P. 2010 nr 52 poz. 712
  55. M.P. 2010 nr 62 poz. 811
  56. M.P. 2010 nr 62 poz. 814
  57. M.P. 2011 nr 3 poz. 24
  58. M.P. 2011 nr 12 poz. 124
  59. M.P. 2011 nr 39 poz. 435
  60. M.P. 2011 nr 79 poz. 799
  61. M.P. 2011 nr 83 poz. 841
  62. M.P. 2011 nr 98 poz. 988
  63. M.P. 2011 nr 107 poz. 1083
  64. M.P. 2012 poz. 195
  65. M.P. 2012 poz. 234
  66. M.P. 2012 poz. 436
  67. M.P. 2012 poz. 437
  68. M.P. 2013 poz. 481
  69. M.P. 2013 poz. 853
  70. M.P. 2013 poz. 923
  71. M.P. 2013 poz. 942
  72. M.P. 2014 poz. 308
  73. M.P. 2014 poz. 1106
  74. Prezydent z wizytą w Lublińcu. prezydent.pl, 18 lutego 2011. [dostęp 18 lutego 2011].