Krzyż Oświęcimski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krzyż Oświęcimski
Awers
Awers
Rewers
Rewers
Baretka
Baretka
Ustanowiono 14 marca 1985
Wielkość 42 x 42 mm
Kruszec srebrzony, oksydowany
Wycofano 8 maja 1999
(ust. z dn.16.10.1992r.)
Powyżej Krzyż Bitwy pod Lenino
Poniżej Medal Za waszą wolność i naszą
Projektant Edward Gorol

Krzyż Oświęcimski – polskie odznaczenie państwowe.

Krzyż Oświęcimski został ustanowiony ustawą z dnia 14 marca 1985 roku[1] jako wyraz hołdu dla osób więzionych w hitlerowskich obozach koncentracyjnych za udział w walce o wyzwolenie Polski spod okupacji niemieckiej, działalność patriotyczną, rewolucyjną i postępową, z powodu przynależności narodowej lub rasowej oraz z innych przyczyn politycznych, w hołdzie dla ich męczeństwa i odwagi. Nazwa odznaczenia pochodzi od obozu koncentracyjnego Auschwitz (który w okresie PRL pod nazwą „Oświęcim” był symbolem męczeństwa ludności polskiej w obozach koncentracyjnych).

Zasady nadawania[edytuj | edytuj kod]

Krzyż Oświęcimski był nadawany obywatelom polskim, mógł być również nadawany osobom, które były więzione jako obywatele polscy, a w chwili nadania posiadają obywatelstwo innego państwa, oraz w szczególnych przypadkach także obywatelom innych państw, więzionym z przyczyn politycznych, zwłaszcza uczestnikom obozowego ruchu oporu. Krzyż mógł być nadany pośmiertnie.
Krzyż Oświęcimski nadawała Rada Państwa na wniosek:

  • Związku Bojowników o Wolność i Demokrację – w odniesieniu do członków związku
  • Prezesa Urzędu do Spraw Kombatantów – w odniesieniu do innych osób
  • Ministra Spraw Zagranicznych – w odniesieniu do obywateli polskich stale przebywających za granicą oraz obywateli innych państw

Z dniem 8 maja 1999 nadawanie Krzyża Oświęcimskiego uznano za zakończone[2].

Opis odznaki[edytuj | edytuj kod]

Odznaką Krzyża Oświęcimskiego[3] jest krzyż równoramienny, prosty o wymiarach 42 x 42 mm, srebrzony, oksydowany. Na awersie krzyża w części środkowej znajduje się kompozycja trójkąta czerwonego z literą P (naszywki stosowanej w niemieckich obozach koncentracyjnych dla Polaków) na tle drutów kolczastych i dwóch słupów. Na poziomych ramionach jest napis 19391945. Na rewersie umieszczony jest napis w czterech wierszach: PRL / WIĘŹNIOM / HITLEROWSKICH / OBOZÓW KONCENTRACYJNYCH. Po 1989 roku na rewersie zamiast napisu PRL umieszczono napis RP.

Wstążka krzyża ma szerokość 40 mm, z jedenastoma pionowymi paskami w kolorach jasnopopielatych i niebieskich (w kolorach "pasiaków" – ubiorów więźniów).

Krzyż Oświęcimski, wedle precedencji polskich odznaczeń, noszono na lewej stronie piersi po Krzyżu Partyzanckim, od 1992 po aktualnych odznaczeniach państwowych.

Projektantem odznaki jest rzeźbiarz, medalier Edward Gorol.

Odznaczeni[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Krzyżem Oświęcimskim.

Przypisy

  1. Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o ustanowieniu Krzyża Oświęcimskiego (Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 59)
  2. Art. 7 pkt. 1 ust. 4 ustawy z dnia 16 października 1992 r. Przepisy wprowadzające ustawę o orderach i odznaczeniach, uchylające przepisy o tytułach honorowych oraz zmieniające niektóre ustawy.(Dz. U. z 1992 r. Nr 90, poz. 451)
  3. Art. 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o ustanowieniu Krzyża Oświęcimskiego

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]