Józef Beck

Z Wikipedii

Józef Beck Ur. 4 października 1894 w Warszawie Zm. 5 czerwca 1944 w Stăneşti (Rumunia)
Minister Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej
Okres urzędowania	od 2 listopada 1932 do 30 września 1939
Poprzednik	August Zaleski
Następca	August Zaleski
Wiceminister Spraw Zagranicznych RP
Okres urzędowania	od 4 grudnia 1930 do 2 listopada 1932
Poprzednik	Alfred Wysocki
Następca	Jan Szembek
Wicepremier Rządu RP
Okres urzędowania	od 25 sierpnia 1930 do 4 grudnia 1930
Poprzednik	-
Następca	Bronisław Pieracki

Józef Beck (ur. 4 października 1894 w Warszawie, zm. 5 czerwca 1944 w Stăneşti w Rumunii) – polski polityk, dyplomata, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego, pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego.

Uczeń V Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie, student Politechniki Lwowskiej i w Akademii Eksportowej w Wiedniu. Członek POW, w latach 1914-1917 żołnierz Legionów Polskich i adiutant Józefa Piłsudskiego. 1922-1923 – attaché wojskowy RP w Paryżu i Brukseli.

W latach 1924-1925 był słuchaczem rocznego Kursu Doszkolenia w Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 15 października 1925, po ukończeniu kursu i uzyskaniu tytułu naukowego oficera Sztabu Generalnego przydzielony został do Oddziału IIIa Biura Ścisłej Rady Wojennej na stanowisko szefa wydziału.

W 1926 W czasie zamachu majowego opowiedział się po stronie Józefa Piłsudskiego. W latach 1926-1930 szef gabinetu ministra spraw wojskowych, od 25 sierpnia do 4 grudnia 1930 – wicepremier w rządzie Józefa Piłsudskiego, a następnie (do 1932) – wiceminister spraw zagranicznych. 2 listopada 1932 minister spraw zagranicznych i samodzielnie kierował polską polityką zagraniczną aż do wybuchu II wojny światowej. Starał się zachowywać równowagę w stosunkach między sąsiadami: ZSRR i Niemcami. Przyczynił się do podpisania 25 lipca 1932 w Moskwie układu o nieagresji ze Związkiem Radzieckim (przez Stanisława Patka i Nikołaja Kriestinskiego), a 26 stycznia 1934 w Berlinie – z Niemcami (przez Józefa Lipskiego i Konstantina von Neuratha). Oskarżany o prowadzenie polityki proniemieckiej i antyfrancuskiej. Spowodował włączenie do Polski terytorium Zaolzia tuż przed aneksją Czechosłowacji przez Niemcy. Wkrótce, jesienią 1938 – wiosną 1939 zdecydowanie przeciwstawił się żądaniom niemieckim w sprawie Gdańska i eksterytorialnej autostrady przez polskie Pomorze do Prus Wschodnich, w zamian za udział Polski w pakcie antykominternowskim oraz przedłużeniu paktu o nieagresji z Niemcami z 10 do 25 lat. Dał temu wyraz w słynnej mowie sejmowej z 5 maja 1939 (fragment):

Słyszę żądanie aneksji Gdańska do Rzeszy, z chwilą, kiedy na naszą propozycję, złożoną dn. 26 marca wspólnego gwarantowania istnienia i praw Wolnego Miasta nie otrzymuję odpowiedzi, a natomiast dowiaduje się następnie, że została ona uznana za odrzucenie rokowań – to muszę sobie postawić pytanie, o co właściwie chodzi? Czy o swobodę ludności niemieckiej Gdańska, która nie jest zagrożona, czy o sprawy prestiżowe, czy też o odepchnięcie Polski od Bałtyku, od którego Polska odepchnąć się nie da! (...)Pokój jest rzeczą cenną i pożądaną. Nasza generacja, skrwawiona w wojnach, na pewno na okres pokoju zasługuje. Ale pokój, jak prawie wszystkie sprawy tego świata, ma swoją cenę, wysoką, ale wymierną. My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za wszelką cenę. Jest jedna tylko rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna. Tą rzeczą jest honor.

Doprowadził do zawarcia w 1939 sojuszu z Wielką Brytanią. Po agresji sowieckiej na Polskę, w nocy z 17 na 18 września 1939 ewakuował się wraz z rządem do Rumunii, gdzie został internowany. Generał Władysław Sikorski pod wpływem otoczenia (Stanisław Kot) uniemożliwił jego wyjazd na Zachód (pomimo wydanej wizy angielskiej). W Rumunii napisał tom pamiętników Ostatni raport. Zmarł w Stăneşti 5 czerwca 1944. Pochował go węgierski pastor ewangelicko-reformowany, gdyż zmarły był tego wyznania.

W maju 1991 jego prochy sprowadzono do Polski i złożono na cmentarzu na Powązkach. Odznaczony m.in. Orderem Orła Białego i Krzyżem Orderu Virtuti Militari.

[edytuj] Bibliografia, Linki zewnętrzne

• Józef Beck, Przemówienia, deklaracje, wywiady. 1931-1937. Warszawa 1938
• Józef Beck, Ostatni Raport. Warszawa 1987, ISBN 83-06-01567-3
• Diariusz i teki Jana Szembeka 1934 – 1939, t. 1 – 4, London 1964 – 1972
• Przemówienie ministra Becka w sejmie 5.05.1939

[edytuj] Zobacz też

• Historia Polski