23 czerwca

23 czerwca jest 174. (w latach przestępnych 175.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 191 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	czerwiec 2012					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
28	29	30	31	1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30	1

Święta

• imieniny obchodzą: Agrypina, Albin, Anna, Arystokles, Atanazy, Edeltruda, Jan, Józef, Maria, Sydonia, Wanda, Zenon i Zenona.
• święto Jana, noc św. Jana, noc świętojańska w nocy z 23/24 czerwca (tradycyjna Noc Kupały zw. również nocą świętojańską, obchodzona jest w nocy z 21 na 22 czerwca):
  • Litwa – Joninės (Dzień świętego Jana)
  • Łotwa – Līgo
  • Polska – pot. noc świętojańska, imprezy kulturalne nawiązujące do „Nocy Kupały”,
• Estonia – Dzień Zwycięstwa
• Luksemburg – Urodziny Wielkiego Księcia
• międzynarodowe (ustawione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ):
  • Dzień Służby Publicznej (od 2002)
  • Międzynarodowy Dzień Wdów (od 2011)
• Nikaragua, Uganda i Polska – Dzień Ojca
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim:
  • Wigilia św. Jana (”Noc Świętojańska”, święto katolickie z 23 na 24 czerwca)
  • św. Józef Cafasso (prezbiter z Turynu)
  • św. Tomasz Garnet (jezuita)

Wydarzenia w Polsce

• 1262 – Zdobycie i spalenie Jazdowa przez Litwinów. W walce zginął książę mazowiecki Siemowit I, a jego syn Konrad dostał się do niewoli.
• 1264 – Zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Brańskiem nad Jaćwingami.
• 1764 – Zakończyły się obrady Sejmu konwokacyjnego, po którym Stanisław August Poniatowski został królem Polski.
• 1767 – Zawiązała się Konfederacja radomska.
• 1771 – Konfederaci barscy rozbili wojska królewskie w bitwie pod Widawą.
• 1828 – Rozpoczęto budowę cytadeli Twierdzy Poznań.
• 1873 – W Gdańsku uruchomiono tramwaj konny.
• 1913 – Otwarto Muzeum Miejskie w Szczecinie.
• 1920 – Utworzono pierwszy rząd Władysława Grabskiego.
• 1943 – Na Zamojszczyźnie rozpoczął się drugi etap akcji wysiedleńczo-pacyfikacyjnej.
• 1944:
  • 5. Wileńska Brygada AK, w odwecie za zabicie przez litewską policję 3 dni wcześniej 38 Polaków w Glinciszkach, dokonała masakry 27 osób w zamieszkanej głównie przez Litwinów wsi Dubinki.
  • Rozpoczęła się likwidacja getta łódzkiego.
• 1949:
  • Otwarto dworzec kolejowy Warszawa Śródmieście.
  • Premiera filmu Ulica Graniczna.
  • Rozpoczęto budowę Nowej Huty.
• 1966 – Powstał klub rugby Ogniwo Sopot.
• 1970 – Między Polską i RFN podpisano układ o obrocie towarowym i współpracy gospodarczej.
• 1976 – Otwarto RTCN Kosztowy.
• 1980 – Premiera filmu Olimpiada '40.
• 1983 – Zakończyła się II pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski
• 1992 – Między Polską i Białorusią podpisano traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.
• 2006 – Premier Kazimierz Marcinkiewicz ogłosił dymisję wicepremier i minister finansów Zyty Gilowskiej.

Wydarzenia na świecie

Lord Clive na spotkaniu z Mir Jafarem po bitwie pod Plassey – obraz z 1762

• 1180 – Wojna Genpei w Japonii: I bitwa nad rzeką Uji.
• 1197 – Władysław III Henryk został księciem Czech.
• 1305 – Hrabia Robert III Flandryjski podpisał we francuskiej niewoli traktat z Athis-sur-Ogne, na mocy którego w zamian za ustępstwa terytorialne odzyskał wolność.
• 1314 – Szkocka wojna o niepodległość: rozpoczęła się bitwa pod Bannockburn.
• 1565 – Korsarz i admirał floty osmańskiej Turgut zmarł w wyniku ran odniesionych w czasie oblężenia Malty.
• 1601 – wojna polsko-szwedzka: zwycięstwo polskie w bitwie pod Kokenhausen.
• 1606 – Podpisano traktat pokojowy w Wiedniu, kończący antyhabsburskie powstanie Bocskaya na Węgrzech.
• 1757 – W bitwie pod Plassey wojska brytyjskie rozbiły armię hinduską Nawaba Bengalu Siraja Ud Daulacha.
• 1758 – Wojna siedmioletnia: bitwa pod Krefeld.
• 1760 – Wojna siedmioletnia: Austriacy pokonali wojska pruskie w bitwie pod Landeshut.
• 1795 – I koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się bitwa pod Quiberon.
• 1840 – Adolphe Sax opatentował saksofon.
• 1868 – Christopher Sholes opatentował pierwszą zdatną do wykorzystania praktycznego maszynę do pisania.
• 1894 – W Paryżu utworzono Międzynarodowy Komitet Olimpijski.
• 1915 – I wojna światowa: rozpoczęła się I bitwa nad Isonzo.
• 1918 – I wojna światowa: zwycięstwem Aliantów zakończyła się bitwa nad Piawą.
• 1919:
  • Wojna estońsko-bolszewicka: wojska estońskie starły się z niemiecką Landwehrą pod Cēsis (rocznica bitwy świętowana jest w Estonii jako Dzień Zwycięstwa).
  • Zgromadzenie Narodowe Niemiec ratyfikowało Traktat wersalski.
• 1925:
  • Dokonano pierwszego wejścia na Logan (5966 m), najwyższy szczyt Kanady.
  • W ZSRR ustanowiono Nagrodę Leninowską.
• 1937 – W ramach Hiszpańskiej Armii Ludowej utworzono 150. Brygadę Międzynarodową im. Jarosława Dąbrowskiego.
• 1941 – Słowacja wypowiedziała wojnę ZSRR.
• 1950:
  • 58 osób zginęło w katastrofie lotu Northwest Orient Airlines 2501 na Jeziorze Michigan.
  • Szwajcarski parlament odmówił prawa wyborczego kobietom.
• 1956:
  • Gamal Abdel Naser został prezydentem Egiptu.
  • W Egipcie kobiety uzyskały czynne i bierne prawa wyborcze.
• 1959:
  • Seán Lemass został premierem Irlandii.
  • Radziecki szpieg atomowy Klaus Fuchs został zwolniony z brytyjskiego więzienia.
• 1961 – Wszedł w życie Traktat antarktyczny.
• 1968 – 74 osoby zostały stratowane, a 150 odniosło rany przy bramie wyjściowej na jednym ze stadionów w Buenos Aires.
• 1970 – Premiera filmu Złoto dla zuchwałych.
• 1974 – Na piłkarskich mistrzostwach świata w RFN Polska pokonała Włochy 2:1.
• 1979 – W Bonn została przyjęta Konwencja o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt.
• 1980 – Wojna kambodżańska: bitwa o Non Mak Mun.
• 1985 – 329 osób zginęło po wybuchu bomby na pokładzie indyjskiego Boeinga 747 u wybrzeży Irlandii.
• 1986 – Wanda Rutkiewicz dokonała pierwszego polskiego i kobiecego wejścia na K2 w Karakorum.
• 1990 – Parlament Mołdawii uchwalił deklarację suwerenności republiki.
• 1991 – Narodził się Sonic the Hedgehog, jedna z najsłynniejszych postaci w świecie gier wideo.
• 1992 – W Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.
• 1994:
  • Dokonano oblotu samolotu pasażersko-towarowego An-38.
  • Rozpoczęła się francuska interwencja wojskowa we Rwandzie.
• 1996 – W Japonii weszła do sprzedaży konsola do gier Nintendo 64.
• 1997 – Japoński podróżnik Mitsuro Oba pierwszy na świecie samotnie przeszedł na nartach przez zamarznięty Ocean Arktyczny.
• 2000 – Został podpisany Układ z Kotonu pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i 77 krajami Afryki, Karaibów i Pacyfiku.
• 2001 – Papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę na Ukrainie.
• 2004 – Na Białorusi utworzono Baranowicki Uniwersytet Państwowy.
• 2005 – 6 amerykańskich żołnierzy zginęło, a 14 zostało rannych w wyniku wybuchu samochodu-pułapki w irackiej Al-Falludży.
• 2006 – W należącym do Steve'a Irwina Australia Zoo w Queensland zdechła w wieku ponad 170 lat samica żółwia słoniowego o imieniu Harriet, przywieziona przez Charlesa Darwina z Wysp Galapagos.

Urodzili się

•    47 p.n.e. – Cezarion, syn Gajusza Juliusza Cezara i Kleopatry VII (zm. 30 p.n.e.)
• 1703 – Maria Leszczyńska, królowa Francji, żona Ludwika XV Burbona (zm. 1768)
• 1750 – Deodat Dolomieu, francuski geolog, wulkanolog (zm. 1801)
• 1800 – Karol Marcinkowski, polski lekarz, działacz społeczny (zm. 1846)
• 1810 – Fanny Elssler, austriacka tancerka (zm. 1884)
• 1838 – Władysław Mickiewicz, polski księgarz, bibliotekarz, publicysta (zm. 1926)
• 1840 – Hermann Wagner, niemiecki geograf, kartograf (zm. 1929)
• 1841 – Wilhelm Heinrich Waagen, niemiecki geolog i paleontolog (zm. 1900)
• 1872 – Luigi Orione, święty, włoski duchowny katolicki, założyciel zgromadzenia Orionistów (zm. 1940)
• 1884 – Werner Krauss, austriacki aktor (zm. 1959)
• 1885 – Juliusz Osterwa, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1947)
• 1888 – Marian Rentgen-Güntner, polski piosenkarz, aktor, artysta i farmaceuta (zm. 1940)
• 1889 – Anna Achmatowa, rosyjska poetka (zm. 1966)
• 1891 – Vladislav Vančura, czeski pisarz, reżyser filmowy (zm. 1942)
• 1894:
  • Edward VIII Windsor, król Wielkiej Brytanii i cesarz Indii (zm. 1972)
  • Alfred Kinsey, amerykański seksuolog (zm. 1956)
• 1906 – Wolfgang Koeppen, niemiecki pisarz (zm. 1996)
• 1908 – Jakub Burbon, książę Segowii i Andegawenii, legitymistyczny pretendent do tronu Francji (zm. 1975)
• 1910:
  • Jean Anouilh, francuski dramaturg (zm. 1987)
  • Jan Piotr Stępień, polski duchowny katolicki, biblista, rektor ATK (zm. 1995)
• 1910 – Gordon Hinckley, amerykański duchowny (zm. 2008)
• 1912 – Alan Mathison Turing, angielski matematyk, konstruktor maszyn deszyfrujących, twórca informatyki (zm. 1954)
• 1916 – Ernest Wilimowski, polsko-niemiecki piłkarz (zm. 1997)
• 1922:
  • Jan Charytański, polski duchowny katolicki, profesor teologii (zm. 2009)
  • Władysław Strumski, polski pisarz (zm. 1990)
• 1923:
  • Jerzy Lutowski, polski pisarz, scenarzysta filmowy (zm. 1985)
  • Heinrich Severloh, niemiecki żołnierz; znany jako "Bestia z Omaha (zm. 2006)
• 1925 – John Shepherd-Barron, szkocki wynalazca, twórca bankomatu (zm. 2010)
• 1927:
  • Bob Fosse, amerykański reżyser filmowy (zm. 1987)
  • Cezary Julski, polski aktor (zm. 1997)
  • Stefan Matyjaszkiewicz, polski operator filmowy (zm. 1988)
• 1928:
  • Jan Jargoń, polski organista, kompozytor (zm. 1995)
  • Miłosław Jan Kołodziejczyk, polski duchowny katolicki, biskup częstochowski (zm. 1994)
• 1930:
  • Donn Eisele, amerykański astronauta (zm. 1987)
  • James Ingo Freed, amerykański architekt (zm. 2005)
• 1931 – Ola Ullsten, szwedzki polityk, premier Szwecji
• 1933 – Andrzej Trzos-Rastawiecki, polski reżyser filmowy
• 1937:
  • Martti Ahtisaari, fiński polityk, dyplomata, laureat prezydent Finlandii, Nagrody Nobla
  • Viktor Gjika, albański reżyser, scenarzysta, operator filmowy (zm. 2009)
• 1938 – Jesús Pereda, hiszpański piłkarz (zm. 2011)
• 1939 – Antoni Łaciak, polski skoczek narciarski (zm. 1989)
• 1940:
  • Adam Faith, brytyjski piosenkarz, aktor (zm. 2003)
  • Wilma Rudolph, amerykańska lekkoatletka, sprinterka (zm. 1994)
  • Stuart Sutcliffe, brytyjski malarz, pierwszy basista zespołu The Beatles (zm. 1962)
• 1943:
  • Ewa Decówna, polska aktorka
  • James Levine, amerykański pianista, dyrygent
• 1945 – John Garang, sudański polityk, prezydent Sudanu Południowego (zm. 2005)
• 1946 – Jerzy Grałek, polski aktor
• 1947:
  • Bryan Brown, australijski aktor
  • Jacek Strama, polski aktor
  • Ed Werenich, kanadyjski curler
• 1950 – Orani João Tempesta, brazylijski arcybiskup Rio de Janeiro
• 1951 – Michèle Mouton, francuska kierowca rajdowa
• 1955 – Glenn Danzig, amerykański wokalista zespołów: The Misfits i Danzig
• 1958 – Elvis Gordon, brytyjski judoka (zm. 2011)
• 1960 – Sławomir Rybicki, polski prawnik, polityk, poseł na Sejm RP
• 1961:
  • David Leavitt, amerykański pisarz
  • Rumen Petkow, bułgarski polityk
• 1962 – Chuck Billy, amerykański wokalista
• 1964 – Brygida Turowska, polska aktorka
• 1965 – Paul Arthurs, brytyjski gitarzysta
• 1966:
  • Oliver-Sven Buder, niemiecki kulomiot
  • Wojciech Słupiński, polski aktor
• 1968:
  • Nick Menza, amerykański perkusista
  • Kent Steffes, amerykański siatkarz plażowy
• 1969:
  • John Benton, amerykański curler
  • Zenon Martyniuk, polski wokalista zespołu Akcent
  • Fernanda Ribeiro, portugalska biegaczka
• 1970:
  • Yann Tiersen, francuski kompozytor, muzyk
  • Ewa Wachowicz, polska prezenterka telewizyjna, Miss Polonia
• 1972:
  • Jacek Komuda, polski pisarz
  • Zinedine Zidane, francuski piłkarz
• 1974:
  • Joel Edgerton, australijski aktor
  • Paweł Kryszałowicz, polski piłkarz
• 1975:
  • Tatiana Łysenko, ukraińska gimnastyczka
  • Maciej Stuhr, polski aktor
  • KT Tunstall, szkocka wokalistka
  • Chris Witty, amerykańska łyżwiarka szybka
  • Markus Zusak, australijski pisarz
• 1976:
  • Paola Suárez, argentyńska tenisistka
  • Emmanuelle Vaugier, kanadyjska aktorka, modelka
  • Patrick Vieira, francuski piłkarz
• 1977:
  • Jason Mraz, amerykański wokalista, autor tekstów piosenek
  • Ji Wallace, australijski gimnastyk
• 1978:
  • Memphis Bleek, amerykański raper
  • Frédéric Leclerq, francuski muzyk, kompozytor, multiinstrumentalista
• 1979:
  • Elia Luini, włoski wioślarz
  • Matej Miljatovič, słoweński piłkarz
• 1980:
  • Erick Elías, meksykański aktor, piosenkarz
  • Marissa Irvin, amerykańska tenisistka
  • Iwan Karaułow, kazachski skoczek narciarski
  • Francesca Schiavone, włoska tenisistka
• 1984:
  • Akgul Amanmuradova, uzbecka tenisistka
  • Duffy, walijska piosenkarka

Zmarli

•    79 – Wespazjan, cesarz rzymski (ur. 9).
• 1262 – Siemowit I mazowiecki, książę czerski i mazowiecki (ur. ok. 1228)
• 1290 – Henryk IV Probus, książę wrocławski i krakowski (ur. 1257/1258)
• 1516 – Ferdynand II Katolicki, król Aragonii, Sycylii, Kastylii i Neapolu (ur. 1452)
• 1677 – Wilhelm Ludwik, książę Wirtembergii (ur. 1647)
• 1852 – Karł Briułłow, rosyjski malarz (ur. 1799)
• 1894 – Władysław Czartoryski, książę, polski działacz niepodległościowy (ur. 1828)
• 1923 – Antoni Abraham, polski działacz społeczny, pisarz, obrońca polskości Pomorza (ur. 1869)
• 1941 – Nándor Filarszky, węgierski botanik (ur. 1858)
• 1943 – Ryszard Danielczyk, polski duchowny luterański, redaktor i działacz narodowy na Górnym Śląsku (ur. 1904)
• 1957 – Czesław Klarner, polski technolog, polityk, minister skarbu (ur. 1872)
• 1969 – Bronisław Szwalm, polski działacz turystyczny, krajoznawca (ur.1892)
• 1973 – Augustus Spijkerman, holenderski biblista katolicki, archeolog, numizmatyk, franciszkanin (ur. 1920)
• 1979 – Jerzy Burski, polski polityk (ur. 1914)
• 1986 – Jerzy Putrament, polski pisarz (ur. 1910)
• 1989 – Timothy Manning, amerykański duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Los Angeles (zm. 1909)
• 1990 – Reinhold Olesch, niemiecki językoznawca (ur. 1910)
• 1992 – Adolf Forbert, polski operator filmowy (ur. 1911)
• 1995 – Jonas Salk, amerykański lekarz, biolog, odkrywca szczepionki przeciw polio (ur. 1914)
• 1996 – Andreas Papandreou, grecki polityk, premier Grecji (ur. 1919)
• 1998 – Halina Kenarowa, polska pedagog (ur. 1907)
• 2000:
  • Peter Dubovský, słowacki piłkarz (ur. 1972)
  • Bogdan Łyszkiewicz, polski muzyk zespołu Chłopcy z Placu Broni (ur. 1964)
  • Jerónimo José Podestá, argentyński duchowny katolicki, biskup Avellaneda (ur. 1920)
  • Anna Turowiczowa, polska tłumaczka literatury pięknej (ur. 1916)
• 2003 – Ludomir Nitkowski, polski trener lekkiej atletyki, działacz sportowy (ur. 1928)
• 2006 – Aaron Spelling, amerykański producent filmowy (ur. 1923)
• 2007 – Hans Sennholz, niemiecki ekonomista (ur. 1922)
• 2008:
  • Arthur Chung, gujański polityk, prezydent Gujany (ur. 1918)
  • Marian Glinka, polski aktor (ur. 1943)
• 2009:
  • Hanne Hiob, niemiecka aktorka (ur. 1923)
  • Ed McMahon, amerykański komik, aktor, prezenter telewizyjny (ur. 1923)
  • Karel Van Miert, belgijski polityk, komisarz UE (ur. 1942)
• 2010 – Peter Walker, brytyjski polityk (ur. 1932)
• 2011:
  • Władisław Aczałow, rosyjski wojskowy, generał, który w 1981r miał zająć Warszawę (ur. 1945)
  • Christiane Desroches-Noblecourt, francuska archeolog, egiptolog (ur. 1913)
  • Peter Falk, amerykański aktor (ur. 1927)