International Bank Account Number
International Bank Account Number (IBAN, pol. Międzynarodowy Numer Rachunku Bankowego) – międzynarodowy standard numeracji kont bankowych.
Standard został utworzony przez Europejski Komitet Standardów Bankowych (European Committee for Bank Standardisation), po czym przyjęto go jako ISO 13616. IBAN składa się z dwuliterowego kodu kraju ISO 3166-1, po którym następują dwie cyfry sprawdzające (suma kontrolna), i do trzydziestu znaków alfanumerycznych (liter lub cyfr) określających numer rachunku, określanych jako BBAN (ang. Basic Bank Account Number, pol. Podstawowy Numer Rachunku Bankowego). Decyzja o długości tego bloku należy do poszczególnych krajów, z tym, że dany kraj musi posiadać jedną, określoną długość. W BBAN musi się zawierać unikatowy kod identyfikujący bank, o określonej długości i określonym miejscu, w którym się on rozpoczyna. Jego pozycja i długość również zależy od danego kraju.
W transakcjach elektronicznych kod IBAN powinien być przechowywany w jednym ciągu, bez spacji, jednakże w przypadku dokumentów na papierze powinien być zapisywany w grupach po cztery znaki, przy czym ostatnia grupa może mieć ich mniejszą liczbę (ze względu na różną liczbę znaków w poszczególnych krajach).
Kod IBAN został utworzony, by wspomóc obsługę płatności w Unii Europejskiej. Klienci, zwłaszcza osoby fizyczne oraz małe i średnie firmy często napotykają na problemy, związane z różnymi standardami bankowości na świecie.
Kraje Europy, a także azjatyckie na Bliskim Wschodzie, które (na 28 kwietnia 2011 r.) wdrożyły standard IBAN[1] przy nadawaniu numerów kont bankowych[2] wymienione w kolejności alfabetycznej:
Andora, Albania, Arabia Saudyjska, Austria, Belgia, Bośnia i Hercegowina, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czarnogóra, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Gibraltar, Grecja, Grenlandia, Gruzja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Izrael, Kazachstan, Kuwejt, Liban, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Macedonia, Malta, Mauretania, Mauritius, Monako, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, San Marino, Serbia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Tunezja, Turcja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy, Wyspy Owcze, Zjednoczone Emiraty Arabskie. System nie obowiązuje na Białorusi, Mołdawii, Rosji i Ukrainie.
Spis treści |
[edytuj] Przykłady
- Austria (20) IBAN format: ATkk BBBB BCCC CCCC CCCC
- B = kod banku, C = numer konta
- Belgia – BEkk CCCC CCCC CCKK
- 10 cyfr (C) reprezentuje bank i numer konta.
- Dania – DKkk CCCC CCCC CCCC CC
- Ostatnie 14 cyfr reprezentuje bank i numer konta.
- Francja – FRkk BBBB BGGG GGCC CCCC CCCC CKK
- Pierwsze 5 znaków to numer banku, kolejne 5 to numer agencji, kolejne 11 to numer konta, a 2 ostatnie to znaki kontrolne wyliczone z poprzedzających 21.
- Niemcy – DEkk BBBB BBBB CCCC CCCC CC
- Pierwsze 8 cyfr to identyfikator banku, ostatnie 10 to numer konta.
- Irlandia – IEkk AAAA BBBB BBCC CCCC CC
- Pierwsze 4 znaki alfanumeryczne to początek kodu SWIFT. Następnie sześciocyfrowy kod banku i 8 cyfr numeru rachunku. Uwaga: niektóre banki w Irlandii w ośmiocyfrowym numerze konta stosują litery[3].
- Włochy – ITkk BBBB BBBB BBBX XXXX XXXX XXX
- Pierwsze 11 cyfr to numer banku, ostatnie 12 jest numerem konta.
- Holandia – NLkk BBBB CCCC CCCC CC
- Pierwsze 4 znaki alfanumeryczne to symbol banku, kolejne 10 cyfr to numer rachunku.
- Polska – PLkk BBBB BBBB MMMM MMMM MMMM MMMM
- Pierwsze 2 cyfry to cyfry kontrolne. Następnych 8 cyfr to identyfikator banku-oddziału (z czego jego ostatnia, ósma cyfra jest cyfrą kontrolną, wyliczoną z pozostałych siedmiu). Ostatnie 16 to numer rachunku.
- Rumunia – ROkk BBBB CCCC CCCC CCCC CCCC
- Pierwsze 4 znaki to numer banku, ostatnie 16 reprezentują oddział banku oraz numer rachunku, utworzone w zależności od banku (zwykle pierwsze 4 z szesnastu to numer oddziału). Niektóre banki zawierają identyfikator waluty ISO 4217 w numerze rachunku.
- Hiszpania – ESkk BBBB GGGG KKCC CCCC CCCC
- Wielka Brytania – GBkk BBBB SSSS SSCC CCCC CC
- Czterocyfrowy identyfikator banku, następnie kod oddziału (zwykle) i numer rachunku.
[edytuj] Sprawdzanie i wyliczanie cyfr kontrolnych
Algorytm sprawdzania cyfr kontrolnych:
- Weź pełen numer konta (razem z kodem kraju), bez spacji.
- Sprawdź czy zgadza się długość numeru dla danego kraju.
- Przenieś 4 pierwsze znaki numeru na jego koniec.
- Zamień litery w numerze konta na ciągi cyfr, zamieniając 'A' na '10', 'B' na '11' itd aż do 'Z' na '35' (Dla Polski 2521).
- Potraktuj otrzymany ciąg znaków jak liczbę i wylicz resztę z dzielenia przez 97.
- Jeśli reszta jest równa 1, to numer konta ma prawidłowe cyfry kontrolne.
Program w języku Python sprawdzający poprawność numeru IBAN, podanego jako pierwszy argument (dla kodów polskich i niemieckich sprawdza długość kodu):
#!/usr/bin/env python # -*- coding: utf-8 -* import sys _lengths = { 'pl': 28, 'de': 22 } # tu można rozszerzyć o pozostałe kraje def _norm_char(c): if c.isalpha(): return str(ord(c.lower()) - ord('a') + 10) else: return c def check_iban(num): if not num.isalnum(): return False, u'Numer może zawierać tylko znaki alfanumeryczne' prefix = num[:2].lower() if not prefix.isalpha(): return False, u'Numer nie zaczyna się od kodu kraju' expexted_length = _lengths.get(prefix) # dla nieobsługiwanych krajów nie sprawdzamy długości if expexted_length is not None: if len(num) != expexted_length: return False, u'Nieprawidłowa długość kodu (%d znaki zamiast %d)' % (len(num), expexted_length) i = int(''.join(map(_norm_char, num[4:] + num[:4]))) if i % 97 != 1: return False, u'Nieprawidłowa suma kontrolna' return True, None num = sys.argv[1] ok, msg = check_iban(num) if ok: print u'Numer %s jest poprawnym numerem IBAN' % num else: print u'Numer %s jest błędny: %s' % (num, msg)
Funkcja w języku PL/SQL sprawdzająca poprawność cyfr kontrolnych dla polskiego numeru konta.
CREATE OR REPLACE FUNCTION udf_WyliczNRB( v_bban IN VARCHAR2) RETURN VARCHAR2 AS in_v_bban VARCHAR2(100); BEGIN in_v_bban := v_bban; in_v_bban := REPLACE(REPLACE(in_v_bban, ' '), '-'); -- usuniecie spacji i myślników IF LENGTH(in_v_bban) <> 28 THEN RETURN 'Nieprawidlowy nr rachunku - zła dugość'; END IF; IF regexp_like(in_v_bban, '[A-Z]{2}\d{26}') THEN -- sprawdzenie formatu podanego numeru IBAN IF MOD(to_number( substr(in_v_bban, 5, 24) || ascii(substr(in_v_bban, 1, 1)) - 55 || ascii(substr(in_v_bban, 2, 1)) - 55 || substr(in_v_bban, 3, 2)), 97) = 1 THEN RETURN 'Cyfry kontrolne są poprawne'; ELSE RETURN 'Błędne cyfry kontrolne '; END IF; ELSE RETURN 'Nieprawidlowy nr rachunku - zły format'; END IF; END;
Algorytm wyliczania cyfr kontrolnych:
- Stwórz numer konta składający się z kodu kraju, dwóch cyfr 0 a następnie numeru konta.
- Przenieś 4 pierwsze znaki numeru konta na jego koniec.
- Zamień litery w numerze konta na ciągi cyfry, zamieniając 'A' na '10', 'B' na '11' itd. aż do 'Z' na '35'.
- Potraktuj otrzymany ciąg znaków jak liczbę i wylicz resztę z dzielenia przez 97.
- Otrzymany wynik odejmij od 98, jeśli jest to liczba jednocyfrowa, dodaj na początku zero.
Funkcja w języku C# wyliczająca cyfry kontrolne dla polskiego numeru konta, podanego jako argument:
public static string WyliczNRB(string bban) { if (string.IsNullOrEmpty(bban)) throw new ArgumentException("Nie podano numeru rachunku."); bban = bban.Replace(" ", null); // usunięcie ewentualnych spacji if (!Regex.IsMatch(bban, @"^\d{24}$")) throw new ArgumentException("Podany numer rachunku jest nieprawidłowy."); string nr2 = bban + "252100"; // A=10, B=11, ..., L=21, ..., P=25 oraz 2 zera int modulo = 0; foreach (char znak in nr2) modulo = (10 * modulo + int.Parse(znak.ToString())) % 97; modulo = 98 - modulo; // zwrócenie w postaci czytelnej dla człowieka return string.Format("{0:00} {1}", modulo, string.Join(" ", Regex.Split(bban, "(....)(....)(....)(....)(....)(....)")).Trim()); }
Funkcja w języku Transact-SQL wyliczająca cyfry kontrolne dla polskiego numeru konta, podanego jako argument:
CREATE FUNCTION dbo.udf_WyliczNRB (@bban VARCHAR(32)) RETURNS VARCHAR(26) AS BEGIN SET @bban = REPLACE(@bban, ' ', '') -- usuniecie ewentualnych spacji IF LEN(@bban) <> 24 RETURN 'Nieprawidlowy nr rachunku' IF PATINDEX('%[^0123456789]%', @bban) <> 0 RETURN 'Nieprawidlowy nr rachunku' DECLARE @bban2 DECIMAL(32,0) SET @bban2 = CAST(@bban AS DECIMAL(32,0))*1000000 + 252100 RETURN RIGHT('00'+ CAST(98 - (@bban2 - FLOOR(@bban2 / 97)*97) AS VARCHAR(2)),2) + @bban END
i sposób skorzystania z niej:
SELECT dbo.udf_WyliczNRB('114020040000123456789012'); 20114020040000123456789012