Stanisław Kostka
| Święty | |
| Stanisław Kostka SJ | |
rzeźba św. Stanisława Kostki w kościele św. Andrzeja w Rzymie |
|
| Data urodzenia | 1550 Rostkowo (Polska) |
| Data śmierci | 15 sierpnia 1568 Rzym |
| Kościół/ wyznanie |
katolicki |
| Data beatyfikacji | 1602 Rzym przez papieża Pawła V |
| Data kanonizacji | 31 grudnia 1726 Rzym przez papieża Benedykta XIII |
| Wspomnienie | 13 listopada (Kościół katolicki na świecie), 18 września (Kościół katolicki w Polsce) |
| Atrybuty | anioł podający mu Komunię, Dziecię Jezus na ręku, krucyfiks, laska pielgrzymia, lilia, Madonna, różaniec. |
| Patron | Polski, ministrantów oraz polskich dzieci i młodzieży |
| Szczególne miejsca kultu | Kwirynał, Rostkowo, Stara Wieś k. Gąsocina |
| Stanisław Kostka | |
Dąbrowa |
|
| Data śmierci | 1568 |
| Rodzina | Kostkowie |
| Rodzice | Jan Kostka (zm. 1576) Małgorzata Kryska |
Stanisław Kostka herbu Dąbrowa (ur. najprawdopodobniej w grudniu 1550[1] w Rostkowie koło Przasnysza, zm. 15 sierpnia 1568 w Rzymie) – polski jezuita, święty katolicki, patron Polski.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Był synem Jana, kasztelana zakroczymskiego, i Małgorzaty z Kryskich, pochodzącej z Drobina. Stanisław był drugim dzieckiem. Miał starszego brata Pawła i dwoje młodszego rodzeństwa, brata i siostrę[2]. Ochrzczony został w kościele parafialnym w Przasnyszu. Do 14 lat uczyli go rodzice, a następnie jego nauczycielem był Jan Biliński (Bieliński).
W wieku 14 lat razem ze starszym bratem Pawłem został wysłany do szkół jezuickich w Wiedniu. Stanisław połączył naukę z życiem religijnym. W grudniu 1565 roku ciężko zachorował. Miał wówczas wizję, w której św. Barbara z dwoma aniołami przyniosła mu Komunię Świętą. Miał też drugą wizję, w której Matka Boża z Dzieciątkiem Jezus pochyla się nad nim i składa mu w ramiona Dzieciątko. Rano wstał zupełnie zdrowy.
Stanisław pragnął wstąpić do zakonu jezuitów, ale nie uzyskał zezwolenia rodziców. W sierpniu 1567 roku, pieszo, w przebraniu, uciekł z Wiednia. W pogoń za nim ruszył jego brat Paweł. Dotarł do Dillingen w Bawarii (około 650 km) i zgłosił się do Piotra Kanizjusza. Ten wysłał go do Rzymu, gdzie Franciszek Borgiasz (Francisco de Borja y Aragón) przyjął go 28 października 1567 roku do nowicjatu. Mając 18 lat złożył śluby zakonne. 10 sierpnia 1568 roku nagle zachorował na malarię i zmarł 15 sierpnia 1568 r. w Rzymie.
Kult [edytuj]
Kult zrodził się natychmiast i spontanicznie; kiedy w dwa lata później otwarto jego grób, znaleziono ciało świętego rzekomo nietknięte rozkładem. Został beatyfikowany w 1602 przez papieża Pawła V i kanonizowany przez Benedykta XIII 31 grudnia 1726, chociaż dekret kanonizacyjny wydał wcześniej już Klemens XI w 1714 roku[3].
Temu świętemu przypisywano zwycięstwo nad Turkami w bitwie pod Chocimiem w 1621, Jan II Kazimierz Waza orędownictwu świętego przypisywał zwycięstwo w bitwie pod Beresteczkiem[4].
Od 1983 z Przasnysza do Rostkowa wyruszają doroczne diecezjalne pielgrzymki młodzieży.
Relikwie [edytuj]
Relikwie świętego spoczywają w Kościele św. Andrzeja na Kwirynale w Rzymie. Dwieście lat po kanonizacji sprowadzono do Polski cząstkę jego relikwii. W uroczystościach jubileuszowych wziął udział prezydent RP Ignacy Mościcki. Od 18 września 2011 część relikwii spoczywa w Parafii św. Stanisława Kostki w Sulechowie.
Dzień obchodów [edytuj]
Święto liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest od 13 listopada 1670, kiedy to Klemens X zezwolił zakonowi jezuitów na odprawianie mszy świętej i brewiarza o Stanisławie[3].
Od 1969, po reformie liturgicznej Pawła VI na soborze watykańskim II, święto obchodzone jest w polskim Kościele 18 września, podczas kiedy w pozostałej części Kościoła nadal 13 listopada[5].
Patronat [edytuj]
Stanisław Kostka został jednym z głównych patronów Korony Polskiej i Litwy w 1674, ale już od 1961 jest patronem: Polski, archidiecezji łódzkiej i warszawskiej oraz diecezji chełmińskiej i płockiej, miast: Gniezna, Lublina, Lwowa, Poznania i Warszawy. Jest też patronem studentów oraz nowicjuszy i nowicjuszek, alumnów, polskiej młodzieży a także Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży (KSM)[3]. Papież Jan XXIII w 1962 roku potwierdził trwający od 1674 r. patronat św. Stanisława Kostki nad Polską.
Św. Stanisław jest patronem szkoły podstawowej w Jazgarce,Gimnazjum i Liceum w Lublinie, popularnie zwanych Biskupiakiem. Jego imię nosi też Katolickie Gimnazjum i Liceum Jezuitów w Gdyni, Zespół Szkół w Starym Gralewie, Katolickie Gimnazjum i Liceum w Kielcach, Publiczne Gimnazjum w Jednorożcu, Publiczne Gimnazjum w Świedziebni, Publiczne Gimnazjum Jezuitów w Krakowie (zwane Kostka) oraz Katolickie Gimnazjum w Szczecinie oraz Gimnazjum Katolickie w Poznaniu a także Szkoła Podstawowa nr 2 w Lubomierzu k. Limanowej oraz Katolickie Gimnazjum i Liceum w Zielonej Górze.
Na terenie Anglii, w Manchesterze, znajduje się Polska Szkoła Przedmiotów Ojczystych im. św. Stanisława Kostki (The Polish Saturday School in Manchester). Szkoła została założona w 1949 r. przez Stowarzyszenie Polskich Kombatantów, którzy wspierają szkołę do dzisiejszego dnia[6]. Także w Coventry, w zachodnio-centralnej Anglii (West Midlands), znajduje się Polska Parafia Rzymsko-Katolicka pod wezwaniem św. Stanisława Kostki[7] założona w 1948 roku przez Stowarzyszenie Polskich Kombatantów nr 399 w Coventry.
Ikonografia [edytuj]
W ikonografii przedstawiany jest w stroju jezuity. Najczęściej jak przyjmuje Komunię Świętą z rąk anioła lub św. Barbary.
- Atrybuty
Atrybuty św. Stanisława to anioł podający mu Komunię, Dziecię Jezus na ręku, krucyfiks, laska pielgrzymia, lilia, Madonna i różaniec.
Zobacz też [edytuj]
- modlitwa za pośrednictwem świętego
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
- Herb gminy Czernice Borowe
Przypisy
- ↑ Andrzej Paweł Bieś, Stanisław Kostka, Polski Słownik Biograficzny, t. XVI, s. 589, Warszawa 2002.
- ↑ Monika Mossakowska. Mazowiecki kult świętego Stanisława Kostki. „Rocznik Mazowiecki”. T. 16, s. 246, 2004. Mazowieckie Towarzystwo Naukowe. ISSN 0080-3529.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Święty Stanisław Kostka, patron Polski. na brewiarz.katolik.pl
- ↑ Święci patroni naszej niepodległości. „Nasz Dziennik”, 10-11.11.2010.
- ↑ Umiłował wolę Boga Ojca (wywiad z Kazimierzem Przydatkiem SJ, rektorem kościoła św. Andrzeja w Rzymie).
- ↑ Polska Szkoła Przedmiotów Ojczystych im. św. Stanisława Kostki
- ↑ Lokalna Polska Misja Katolicka pw. św. Stanisława Kostki w Coventry
Bibliografia [edytuj]
- Jerzy Antoni Kostka, "Kostkowie herbu Dąbrowa" Wyd. ZP POLIMER, Koszalin 2010, ISBN 978-83-89976-40-6 , s.21, 34, 35, 36, 37 , 38 i39
- Święty Stanisław Kostka – materiały na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 30.09.2009]
- Święty Stanisław Kostka Słynny uciekinier (pol.) dostęp 28 listopada 2009
- St. Stanislas Kostka (ang.). The Catholic Encyclopedia, 2009-11-15. [dostęp 15 listopada 2009].
|
|||||||||||||