Stanisław Kostka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy polskiego jezuity. Zobacz też: inni święci o tym imieniu.
Święty
Stanisław Kostka
zakonnik
patron Polski
Stanislaus Kostka Legros n1.jpg
rzeźba św. Stanisława Kostki w kościele św. Andrzeja w Rzymie
Data urodzenia 1550
Rostkowo (Polska)
Data śmierci 15 sierpnia 1568
Rzym
Kościół/
wyznanie
katolicki
Data beatyfikacji 1602
Rzym
przez papieża Pawła V
Data kanonizacji 31 grudnia 1726
Rzym
przez papieża Benedykta XIII
Wspomnienie 13 listopada (Kościół katolicki na świecie),
18 września (Kościół katolicki w Polsce)
Atrybuty anioł podający mu Komunię, Dziecię Jezus na ręku, krucyfiks, laska pielgrzymia, lilia, Madonna, różaniec.
Patron Polski, ministrantów oraz polskich dzieci i młodzieży
Szczególne miejsca kultu Kwirynał, Rostkowo, Stara Wieś k. Gąsocina
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Stanisław Kostka
Dąbrowa
Dąbrowa
Data śmierci 1568
Miejsce śmierci Rzym
Rodzina Kostkowie
Rodzice Jan Kostka (zm. 1576)
Małgorzata Kryska

Stanisław Kostka herbu Dąbrowa (ur. najprawdopodobniej w grudniu 1550[1] w Rostkowie koło Przasnysza, zm. 15 sierpnia 1568 w Rzymie) – polski jezuita, święty katolicki, patron Polski.

Życiorys

Był synem Jana, kasztelana zakroczymskiego, i Małgorzaty z Kryskich, pochodzącej z Drobina. Stanisław był drugim dzieckiem. Miał starszego brata Pawła oraz dwoje (brata i siostrę)[2] lub czworo (dwóch braci i dwie siostry)[3] młodszego rodzeństwa. Ochrzczony został w kościele parafialnym w Przasnyszu. Do 14 lat uczyli go rodzice, a następnie jego nauczycielem był Jan Biliński (Bieliński).

W wieku 14 lat razem ze starszym bratem Pawłem został wysłany do szkół jezuickich w Wiedniu. Stanisław połączył naukę z życiem religijnym. W grudniu 1565 roku ciężko zachorował. Miał wówczas wizję, w której św. Barbara z dwoma aniołami przyniosła mu Komunię Świętą. Miał też drugą wizję, w której Matka Boża z Dzieciątkiem Jezus pochyla się nad nim i składa mu w ramiona Dzieciątko. Rano wstał zupełnie zdrowy.

Stanisław pragnął wstąpić do zakonu jezuitów, ale nie uzyskał zezwolenia rodziców. W sierpniu 1567 roku, pieszo, w przebraniu, uciekł z Wiednia. W pogoń za nim ruszył jego brat Paweł. Stanisław dotarł do Dillingen w Bawarii (około 650 km) i zgłosił się do Piotra Kanizjusza. Ten wysłał go do Rzymu, gdzie Franciszek Borgiasz (Francisco de Borja y Aragón) przyjął go 28 października 1567 roku do nowicjatu. W wieku 17 lat złożył śluby zakonne. 10 sierpnia 1568 roku nagle zachorował na malarię i zmarł 15 sierpnia 1568 r. w Rzymie.

Kult

Kult zrodził się natychmiast i spontanicznie; kiedy w dwa lata później otwarto jego grób, znaleziono ciało świętego rzekomo nietknięte rozkładem. Został beatyfikowany w 1602 przez papieża Pawła V i kanonizowany przez Benedykta XIII 31 grudnia 1726, chociaż dekret kanonizacyjny wydał wcześniej już Klemens XI w 1714 roku[3].

Temu świętemu przypisywano zwycięstwo nad Turkami w bitwie pod Chocimiem w 1621, Jan II Kazimierz Waza orędownictwu świętego przypisywał zwycięstwo w bitwie pod Beresteczkiem[4].

Od 1983 z Przasnysza do Rostkowa wyruszają doroczne diecezjalne pielgrzymki młodzieży.

Relikwie

Relikwie świętego spoczywają w Kościele św. Andrzeja na Kwirynale w Rzymie. Dwieście lat po kanonizacji sprowadzono do Polski cząstkę jego relikwii. W uroczystościach jubileuszowych wziął udział prezydent RP Ignacy Mościcki. Od 18 września 2011 część relikwii spoczywa w Parafii św. Stanisława Kostki w Sulechowie.

Dzień obchodów

Święto liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest od 13 listopada 1670, kiedy to Klemens X zezwolił zakonowi jezuitów na odprawianie mszy świętej i brewiarza o Stanisławie[3].

Od 1969, po reformie liturgicznej Pawła VI na II soborze watykańskim, święto obchodzone jest w polskim Kościele 18 września, podczas kiedy w pozostałej części Kościoła nadal 13 listopada[5].

Patronat

Stanisław Kostka został jednym z głównych patronów Korony Polskiej i Litwy w 1674, ale już od 1961 jest patronem: Polski, archidiecezji łódzkiej i warszawskiej oraz diecezji chełmińskiej i płockiej, miast: Gniezna, Lublina, Lwowa, Poznania i Warszawy. Jest też patronem studentów oraz nowicjuszy i nowicjuszek, alumnów, polskiej młodzieży, a także Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży (KSM)[3]. Papież Jan XXIII w 1962 roku potwierdził trwający od 1674 r. patronat św. Stanisława Kostki nad Polską.

Św. Stanisław jest patronem szkoły podstawowej w Jazgarce, Gimnazjum i Liceum w Lublinie, popularnie zwanych Biskupiakiem. Jego imię nosi też Katolickie Gimnazjum i Liceum Jezuitów w Gdyni, Zespół Szkół w Starym Gralewie, Katolickie Gimnazjum i Liceum w Kielcach, Publiczne Gimnazjum w Jednorożcu, Publiczne Gimnazjum w Świedziebni, Publiczne Gimnazjum Jezuitów w Krakowie (zwane Kostka) oraz Katolickie Gimnazjum w Szczecinie oraz Gimnazjum Katolickie w Poznaniu, a także Szkoła Podstawowa nr 2 w Lubomierzu k. Limanowej oraz Katolickie Gimnazjum i Liceum w Zielonej Górze.

Na terenie Anglii, w Manchesterze, znajduje się Polska Szkoła Przedmiotów Ojczystych im. św. Stanisława Kostki (The Polish Saturday School in Manchester). Szkoła została założona w 1949 r. przez Stowarzyszenie Polskich Kombatantów, którzy wspierają szkołę do dzisiejszego dnia[6]. Także w Coventry, w zachodnio-centralnej Anglii (West Midlands), znajduje się Polska Parafia Rzymsko-Katolicka pod wezwaniem św. Stanisława Kostki[7] założona w 1948 roku przez Stowarzyszenie Polskich Kombatantów nr 399 w Coventry.

Ikonografia

W ikonografii przedstawiany jest w stroju jezuity. Najczęściej jak przyjmuje Komunię Świętą z rąk anioła lub św. Barbary.

Atrybuty

Atrybuty św. Stanisława to anioł podający mu Komunię, Dziecię Jezus na ręku, krucyfiks, laska pielgrzymia, lilia, Madonna i różaniec.

Zobacz też

Przypisy

  1. Andrzej Paweł Bieś, Stanisław Kostka, Polski Słownik Biograficzny, t. XVI, s. 589, Warszawa 2002.
  2. Monika Mossakowska. Mazowiecki kult świętego Stanisława Kostki. „Rocznik Mazowiecki”. T. 16, s. 246, 2004. Mazowieckie Towarzystwo Naukowe. ISSN 0080-3529. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Święty Stanisław Kostka, patron Polski. na brewiarz.katolik.pl.
  4. Święci patroni naszej niepodległości. „Nasz Dziennik”, 10-11.11.2010. 
  5. Umiłował wolę Boga Ojca (wywiad z Kazimierzem Przydatkiem SJ, rektorem kościoła św. Andrzeja w Rzymie).
  6. Polska Szkoła Przedmiotów Ojczystych im. św. Stanisława Kostki.
  7. Lokalna Polska Misja Katolicka pw. św. Stanisława Kostki w Coventry.

Bibliografia