Alexander Fleming

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alexander Fleming
Ilustracja
Alexander Fleming w swoim londyńskim laboratorium.
Data i miejsce urodzenia 6 sierpnia 1881
Lochfield (East Ayrshire)
Data i miejsce śmierci 11 marca 1955
Londyn
Przyczyna śmierci zawał serca
Zawód, zajęcie bakteriolog, lekarz
podpis
Odznaczenia
Odznaka Rycerza Kawalera (Wielka Brytania) Krzyż Wielki Orderu Alfonsa X Mądrego (Hiszpania)

Alexander Fleming (ur. 6 sierpnia 1881 w Lochfield koło Darvel w East Ayrshire, zm. 11 marca 1955 w Londynie) – szkocki bakteriolog i lekarz. Odkrywca lizozymu i penicyliny. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczęszczał do Loudoun Moor School, Darvel School i Kilmarnock Academy, po czym przeniósł się do Londynu na politechnikę, którą ukończył w 1897[1]. W 1901 został spadkobiercą dużego majątku i za namową brata podjął studia medyczne w szkole w Londynie. Początkowo zamierzał zająć się chirurgią, ale znajomi namówili go, by przyjął pracę w grupie badawczej Almrotha Wrighta, gdzie zainteresował się bakteriologią. W chwili wybuchu I wojny światowej w 1914 został jako kapitan członkiem Korpusu Medycznego Brytyjskiej Armii Królewskiej. Tam zwrócił uwagę na dużą liczbę zgonów żołnierzy z powodu zakażeń. Kiedy skończyła się I wojna światowa, Fleming powrócił do pracy w Szpitalu Świętej Marii[1][2].

W 1922 r. odkrył, że w tkankach i wydzielinach ludzkiego ciała znajduje się substancja zdolna do rozpuszczania (lizy) niektórych bakterii. Ze wsględu na podobieństwo do enzymów nazwał ją lizozymem. Wyizolował też bakterię, która była wrażliwa na działanie lizozymu i nazwał ją Micrococcus lysodeikticus (później okazało się, że była to znana już wcześniej Micrococcus luteus), a została pobrana przez Fleminga prawdopodobnie z własnego nosa. Swoje odkrycie opisał w artykule w Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences[3].

W 1928 r. badał nietypowe szczepy bakterii z rodzaju Staphylococcus. W lipcu pozostawił w laboratorium płytki zaszczepione tymi bakteriami i udał się na wakacje. Po powrocie, 3 września, razem z przyjacielem i wcześniejszym współpracownikiem, Danielem Prycem przeglądał uzyskane kolonie bakterii. Na jednej z nich zauważyli zakażenie pleśnią, wokół której był obszar czysty od bakterii. Pryce zwrócił uwagę, że przypomina to sytuację, gdy Fleming odkrył lizozym i nie przywiązał większej uwagi do zaobserwowanego zjawiska, natomiast Fleming podjął dalsze badania[3]. Po kilku latach długotrwałych eksperymentów odkrył penicylinę G, która działa silnie bakteriobójczo, a łagodnie dla człowieka. Badania zostały jednak wstrzymane z powodu braku środków finansowych. W czasie wojny przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, aby tam kontynuować swoją pracę badawczą[potrzebny przypis]. W 1945 otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny, razem z Howardem Floreyem i Ernstem Chainem, którzy zdołali wyizolować odkrytą przez niego substancję[2].

Słynnym jego powiedzeniem było: „To natura wyprodukowała penicylinę, ja ją tylko odkryłem”[4]. Resztę życia Fleming przepracował w Szpitalu Świętej Marii. W 1943 został wybrany członkiem Towarzystwa Królewskiego, rok później otrzymał tytuł szlachecki. W 1948 nadano mu tytuł Profesora Bakteriologii Uniwersytetu Londyńskiego[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Sir Alexander Fleming – Biography (ang.). nobelprize.org (The Official Web Site of the Nobel Prize). [dostęp 2011-02-06].
  2. a b Szczęściarz i bałaganiarz – Aleksander Fleming. [dostęp 2015-09-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-26)].
  3. a b Kholhring Lalchhandama, Reappraising Fleming’s snot and mould, „Science Vision”, 20 (1), 2020, s. 29–42, DOI10.33493/scivis.20.01.03 [dostęp 2021-10-26] (ang.).
  4. Alexander Fleming Biography (ang.). Science Hall of Fame – National Library of Scotland. [dostęp 2011-02-06].