Konrad Lorenz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Konrad Lorenz
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 7 listopada 1903
Wiedeń (Austro-Węgry)
Data i miejsce śmierci 27 lutego 1989
Altenberg (Austria)
Zawód zoolog i ornitolog
Narodowość austriacka Austria

Konrad Zacharias Lorenz (ur. 7 listopada 1903 w Wiedniu, zm. 27 lutego 1989 w Altenbergu) – austriacki zoolog i ornitolog, twórca nowoczesnej etologii, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii w 1973 roku. Studiował zachowanie zwierząt, zwłaszcza zjawisko wdrukowania u gęsi gęgawy.

Życie i działalność[edytuj]

Profesor uniwersytetu wiedeńskiego w latach 1928-1935, profesor psychologii na uniwersytecie w Królewcu (Königsberg), w 1941 roku wstąpił do armii niemieckiej, w okresie 1944 (według autobiografii Lorenza 1942)-1948 rosyjski jeniec wojenny.

Towarzystwo Maxa Plancka założyło w 1950 roku w Buldern (Niemcy) instytut Lorenza zajmujący się psychologią behawioralną. W 1958 roku Lorenz przeniósł się do Instytutu Maxa Plancka Psychologii Behawioralnej w Seewiesen. W 1963 opublikował swoją najbardziej znaną książkę Das sogenannte Böse (Tak zwane zło), w której broni swojej hipotezy spiętrzenia popędów. W 1973 roku ustępuje z Instytutu Maxa Plancka, ale kontynuuje badania i publikacje w Austrii. Inne znane teksty Lorenza to Pierścień Króla Salomona i Tak zwane zło.

Za odkrycia w sferze wzorców zachowań indywidualnych i społecznych Lorenz otrzymuje Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny, wspólnie z Niko Tinbergenem i Karlem von Frischem.

Konrad Lorenz (po prawej) i Nikolaas Tinbergen (1978).

Lorenz był przyjacielem i studentem angielskiego biologa Juliana Huxleya (wnuka Thomasa Huxleya).

W ostatnich latach życia Lorenz wspierał austriacką Partię Zielonych, stając się jej symbolem – aktywnie zwalczał projekt zbudowania wielkiej elektrowni wodnej na Dunaju, w pobliżu Hainburg an der Donau, która zagrażała zniszczeniem terenów nadrzecznych wokół miejsca budowy – należących do Parku Narodowego Donau-Auen. Był jednym z najbardziej prominentnych obrońców środowiska naturalnego.

Spuścizną Lorenza jest wiele artykułów opublikowanych, w większości po niemiecku, w czasopismach naukowych. Najbardziej znane są jego książki popularne (najważniejsze to Tak zwane zło i Opowiadania o zwierzętach), z których wiele zostało przetłumaczonych na język polski.

Za swój dorobek został w 1983 roku doceniony honorowym doktoratem uniwersytetu w Salzburgu, w 2015 roku został pośmiertnie pozbawiony wyróżnienia ze względu na swą faszystowską przeszłość − w 1938 roku Lorenz złożył wniosek o przyjęcie do NSDAP[1].

Tłumaczenia prac na język polski[edytuj]

Artykuły[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Austria: noblista pozbawiony doktoratu h.c. za faszystowską przeszłość (pol.). W: Onet Wiadomości [on-line]. Grupa Onet.pl SA, 2015-12-17. [dostęp 2015-12-17].
  2. Ferris Jabr. Święto nauki. „Świat Nauki”. nr. 7 (239), s. 42-51, lipiec 2011. Prószyński Media. ISSN 0867-6380. 

Bibliografia[edytuj]

  1. Beata Tarnowska (red.), Nagrody Nobla. Leksykon PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13393-7
  2. Jerzy A. Chmurzyński: Konrad Lorenz. Polskie Towarzystwo Etologiczne. [dostęp 10 lutego 2008].

Linki zewnętrzne[edytuj]