Rita Levi-Montalcini

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rita Levi-Montalcini
Ilustracja
Rita Levi-Montalcini (2009)
Data i miejsce urodzenia 22 kwietnia 1909
Turyn
Data i miejsce śmierci 30 grudnia 2012
Rzym
Zawód lekarka, embriolog i neurolog
Alma Mater Uniwersytet Turyński
Uczelnia Washington University w St. Louis
Odznaczenia
Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy (1951-2001) Order Zasługi Republiki Włoskiej III Klasy (1951-2001) Medaglia d'oro ai benemeriti della Cultura e dell'Arte (dwukrotnie) Krzyż Wielki Narodowego Orderu Zasługi dla Nauki (Brazylia) Wielki Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania)

Rita Levi-Montalcini (ur. 22 kwietnia 1909 w Turynie, zm. 30 grudnia 2012 w Rzymie[1]) – włoska uczona, lekarka embriolog i neurolog, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny (1986).

Życiorys[edytuj]

W latach 1930–1936 studiowała na wydziale medycznym Uniwersytetu Turyńskiego. Karierę akademicką, jako osobie pochodzenia żydowskiego, zamknęły jej ustawy faszystowskie (Manifesto della razza). Utworzyła prowizoryczne, tajne laboratorium we własnej sypialni, by kontynuować analizę wzrostu komórek nerwowych. Ponieważ nie mogła publikować artykułów we Włoszech, swoje prace wysyłała do redakcji czasopism naukowych w Szwajcarii i Belgii[2].

W 1947 wyjechała do USA na zaproszenie Washington University w Saint Louis – w latach 1956–1977 była profesorem tej uczelni. W latach 1969–1978 kierowała Instytutem Biologii Komórki Narodowej Rady Nauki w Rzymie. Została przyjęta w poczet m.in. Papieskiej Akademii Nauk.

Prowadziła badania dotyczące wzrostu komórek nerwowych. Później zajęła się wzrostem unerwienia czuciowego w zarodkach kury, którym przeszczepiono mysi nowotwór. Odkryła tzw. czynnik wzrostu nerwu (NGF), pobudzający wzrost komórek nerwowych. Za odkrycia o istotnym znaczeniu dla zrozumienia mechanizmów regulujących wzrost komórek i narządów zarówno zwierząt, jak i ludzi, otrzymała w 1986 Nagrodę Nobla (wspólnie ze Stanleyem Cohenem).

Była autorką publikacji naukowych, m.in. In Praise of Imperfection (1988).

W 1987 została odznaczona Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Republiki Włoskiej[3]. W 2008 otrzymała francuską Legię Honorową V klasy[4].

1 sierpnia 2001 prezydent Carlo Azeglio Ciampi w uznaniu zasług mianował ją dożywotnim senatorem. Rita Levi-Montalcini zasiadała w Senacie XIV, a następnie XV i XVI kadencji, w trakcie której zmarła[5].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Rita Levi Montalcini è morta (wł.). giornalettismo.com, 2012-12-30. [dostęp 2013-06-02].
  2. Rachel Swaby: Upór i przekora. 52 kobiety, które odmieniły naukę i świat. Warszawa: Agora, 2017, s. 136–140. ISBN 978-83-268-2485-2.
  3. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana (wł.). quirinale.it, 1987-01-07. [dostęp 2013-06-02].
  4. Consegna della Croce di Grande Ufficiale della Legione d'onore all'On. Rita LEVI MONTALCINI (wł.). ambafrance-it.org. [dostęp 2011-02-15].
  5. Rita Levi-Montalcini na stronie Senatu XVI kadencji (wł.). [dostęp 2013-06-02].

Bibliografia[edytuj]