James Franco

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
James Franco
Ilustracja
James Franco w 2013 roku.
Imię i nazwisko James Edward Franco
Data i miejsce urodzenia 19 kwietnia 1978
Palo Alto, Kalifornia, USA
Zawód aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy
Lata aktywności od 1997

James Edward Franco[1][2][3] (ur. 19 kwietnia 1978 w Palo Alto) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, także reżyser, scenarzysta i producent. Hobbystycznie zajmuje się malowaniem obrazów[4].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Palo Alto w stanie Kalifornia[5] jako syn mającego korzenie portugalsko-szwedzkie[6] Douglasa Eugene Franco i żydowskiej[6] imigrantki z Rosji poetki, autorki i edytorki Betsy Verne[7]. Dorastał wraz z dwójką młodszych braci – Tomem i Dave'em.

W 1996 roku ukończył szkołę średnią Palo Alto High School[8] w Palo Alto w stanie Kalifornia. Studiował język angielski na Uniwersytecie Kalifornijskim (UCLA)[9] w Los Angeles.

Pobierał lekcje aktorstwa pod kierunkiem Roberta Carnegie w Playhouse West. Ukończył też Columbia University`s MFA Writing Program[8] w Nowym Jorku. W wieku dziewiętnastu lat pracował na nocnej zmianie w sieci restauracji McDonald’s.

Uczęszczał do Warren Wilson College[10] i prywatnej szkoły malarskiej University`s Tisch School of the Arts[10], a jego prace były wystawiane w galeriach w Los Angeles, obrazy przedstawiające Złe postacie z kreskówek kupił między innymi Tom DeLonge i Sharon Stone.

Franco w 2007 roku.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

W 1997 po raz pierwszy trafił na mały ekran w jednym z odcinków serialu Niebieski Pacyfik (Pacific Blue). Dwa lata potem wystąpił w dwóch produkcjach NBC: serialu Portret zabójcy (Profiler, 1999)[11] oraz telewizyjnym filmie kryminalnym Policyjna odznaka (To Serve and Protect, 1999) u boku Joanny Cassidy i Johna Corbetta. Zadebiutował na kinowym ekranie w melodramacie Ten pierwszy raz (Never Been Kissed, 1999) z Drew Barrymore i Davidem Arquette.

James Franco w październiku 2011 roku.

Popularność zdobył rolą nihilistycznego Daniela Desario w serialu NBC Luzaki i kujony (Freaks and Geeks, 1999–2000)[12]. W telewizyjnym dramacie VH1 Sukces za wszelką cenę (At any Cost, 2000) zagrał postać uzależnionego od narkotyków muzyka.

Sukcesem stała się telewizyjna kreacja Jamesa Deana, legendy światowego kina oraz ikony nonkonformistycznej postawy życiowej w biograficznym dramacie telewizyjnym TNT James Dean – buntownik? (James Dean, 2001), za którą został uhonorowany nagrodą Złotego Globu i Critics Choice Award oraz był nominowany do nagrody Emmy i Screen Actors Guild[13].

Zwrócił na siebie uwagę rolą głównego podejrzanego w tej sprawie morderstwa, którego śledztwo prowadzi jego ojciec (Robert De Niro) w thrillerze Dochodzenie (The City by the Sea, 2002). Sławę przyniosła mu postać Harry’ego Osborna, najlepszego przyjaciela głównego bohatera Petera Parkera (Tobey Maguire) w filmie sci-fi Sama Raimi Spider-Man (2002) i dwóch sequelachSpider-Man 2 (2004) i Spider-Man 3 (2007)[14].

W 2005 roku zadebiutował jako reżyser i scenarzysta komedii Gorączka złota (Fool’s Gold)[15]. Zagrał Tristana w melodramacie Kevina Reynoldsa Tristan i Izolda (Tristan + Isolde, 2006).

Wystąpił w głównej roli w obrazie 127 godzin z 2010 roku, którego reżyserem był Danny Boyle. W dramacie opartym na faktach Kim jest Michael (I Am Michael, 2015) zagrał postać Michaela Glatze'a, zadeklarowanego homoseksualisty i aktywisty LGBT, który przechodzi duchową przemianę i staje się chrześcijańskim pastorem, wiążąc się z kobietą[16].

W 2015 roku, Franco wygrał casting na główną rolę w miniserialu 22.11.63, bazującym na powieści Stephena Kinga o tytule „Dallas ’63”. Premiera produkcji odbyła się 15 lutego 2016.

7 stycznia 2018 roku z przypinką na piersi „Time’s up” (Czas się skończył), w obronie kobiet-ofiar molestowania seksualnego, po raz drugi w karierze odebrał Złotego Globa za rolę Tommy’ego Wiseau we własnym filmie biograficznym The Disaster Artist (2017), a po gali na Twitterze pojawiły się głosy rzekomo przez niego molestowanych, w tym Ally Sheedy i Sarah Tither-Kaplan[17][18].

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

Rok Nagroda Kategoria Film Rezultat
2001 Emmy (Amerykańska Akademia Telewizyjna) Najlepszy aktor w miniserialu lub filmie telewizyjnym James Dean - buntownik? Nominacja
Złoty Glob (Hollywoodzkie Stowarzyszenie Prasy Zagranicznej) Najlepszy aktor w miniserialu lub filmie telewizyjnym Wygrana
2002 Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych (Gildia Aktorów Filmowych) Najlepszy aktor w filmie telewizyjnym lub miniserialu Nominacja
2008 Saturn (Akademia Science Fiction, Fantasy i Horroru) Najlepszy aktor drugoplanowy Spider-Man 3 Nominacja
MTV Movie Award – Złoty Popcorn Najlepsza scena walki Nominacja
Satelita (Międzynarodowa Akademia Prasy) Najlepszy aktor drugoplanowy Obywatel Milk Nominacja
2009 Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych (Screen Actors Guild) Najlepszy filmowy zespół aktorski Nominacja
Independent Spirit Awards (Film Independent) Najlepszy aktor drugoplanowy Wygrana
Złoty Popcorn (MTV Movie Award) Najlepszy pocałunek Wygrana
Najlepsza scena walki Boski chillout Wygrana
Najlepsza rola komediowa Nominacja
Złoty Glob (Hollywoodzkie Stowarzyszenie Prasy Zagranicznej) Najlepszy aktor w komedii lub musicalu Nominacja
2011 Najlepszy aktor w filmie dramatycznym 127 godzin Nominacja
Oscar (Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej) Najlepszy aktor w filmie dramatycznym Nominacja
BAFTA (Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych) Najlepszy aktor pierwszoplanowy Nominacja
Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych (Screen Actors Guild) Najlepszy aktor pierwszoplanowy Nominacja
Independent Spirit Awards (Film Independent) Najlepsza główna rola męska Nominacja
Satelita (Międzynarodowa Akademia Prasy) Najlepszy aktor w filmie dramatycznym Nominacja
2014 Złoty Popcorn (MTV Movie Award) Najlepszy pocałunek Spring Breakers Wygrana
2018 Złoty Glob (Hollywoodzkie Stowarzyszenie Prasy Zagranicznej) Najlepszy aktor w filmie dramatycznym The Disaster Artist Wygrana

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Aktor[edytuj | edytuj kod]

Franco i Denis O’Hare dyskutują na temat filmu Obywatel Milk.

scenarzysta[edytuj | edytuj kod]

reżyser[edytuj | edytuj kod]

występy gościnne[edytuj | edytuj kod]

  • 1997: Niebieski Pacyfik (Pacific Blue) jako Brian (sezon 3, odcinek 8: Matters of the Heart)
  • 1999: Portret zabójcy (Profiler) jako Nick (sezon 3, odcinek 17: Three Carat Crisis)
  • 2001: Z Archiwum X (The X Files) jako oficer 2 (sezon 8, odcinek 8: Surekill)

producent wykonawczy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. James Franco Actor, Director, Writer (ang.). TV Guide. [dostęp 2016-03-20].
  2. James Franco (ang.). Listal. [dostęp 2016-01-31].
  3. Personalidade: James Franco (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2016-01-31].
  4. James Franco (port.). AdoroCinema. [dostęp 2016-01-31].
  5. James Franco (19 de Abril de 1978) (port.). Filmow. [dostęp 2016-03-20].
  6. a b James Franco – What Nationality Ancestry Race (ang.). Ethnicity of Celebs. [dostęp 2017-08-08].
  7. Fast Facts. TVGuide.com. [dostęp 2016-03-20].
  8. a b James Franco - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2017-08-09].
  9. James Franco (fr.). AlloCiné. [dostęp 2016-03-20].
  10. a b James Franco Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2016-03-20].
  11. James Franco Biography (1978-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2017-08-09].
  12. James Franco (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-03-20].
  13. James Franco News, Pictures, and Videos (ang.). TMZ.com. [dostęp 2016-03-20].
  14. James Franco (wł.). MYmovies.it. [dostęp 2017-07-31].
  15. Jirka „Indiana” Vosátka: James Franco (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2017-08-09].
  16. Locking LipsAnd Checking Packages (ang.). TMZ.com. [dostęp 2016-03-20].
  17. Natalia Szostak (2018-01-10): James Franco oskarżony o molestowanie. „Jeśli zrobiłem coś złego, naprawię to” - mówi aktor (pol.). Gazeta Wyborcza. [dostęp 2018-03-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  18. Chris Spargo (2018-04-10): The 'Douche': James Franco's star on the Hollywood Walk of Fame is defaced on the same day the actor is seen as a sex-crazed warlord in a trailer for his new film (ang.). Daily Mail. [dostęp 2018-03-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]