Nankier

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nankier
Jan Kołda
Nankier
Herb Nankier
Data i miejsce urodzenia ok. 1270
Kamień
Data i miejsce śmierci 8 kwietnia 1341
Nysa
biskup krakowski
Okres sprawowania 1320–1326
biskup wrocławski
Okres sprawowania 1326–1341
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Sakra biskupia 1320

Nankier, Nankier Kołda, Nanker, właściwie Jan Kołda herbu Oksza, po desygnowaniu na godność biskupią zgodnie z ówczesnym zwyczajem przyjął imię Nanker, które w spolszczonym brzmieniu wymawiano jako Nankier (ur. ok. 1270 w Kamieniu, obecnie dzielnicy Piekar Śląskich, zm. 8 kwietnia 1341 w Nysie) – w latach 1320–1326 biskup krakowski, w latach 1326–1341 biskup wrocławski.

W 1304 roku był archidiakonem sandomierskim. Lata 1305–1307 spędził w Bolonii, studiując prawo kanoniczne na tamtejszym uniwersytecie. Był zwolennikiem polityki Władysława I Łokietka i arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnki. W 1318 roku został mianowany przez króla kanclerzem sieradzkim, proboszczem kościoła Mariackiego w Krakowie i dziekanem kapituły krakowskiej. Jako biskup krakowski wydał statuty diecezjalne krakowskie i zainicjował budowę katedry gotyckiej na Wawelu. Na skutek zatargu o zwrot zabranego biskupstwu krakowskiemu Biecza został przeniesiony przez króla Władysława I Łokietka na biskupstwo do Wrocławia, gdzie sprzyjał obrońcom polskości na Śląsku. W 1337 roku wyklął króla Jana Luksemburskiego. Stał się gorliwym zwolennikiem realizacji polityki papieskiej.

Zmarł w opinii świętości, został pochowany w Katedrze pw. św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu, w 1952 roku wznowiony został proces beatyfikacyjny Nankiera, rozpoczęty w 1719 roku.

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

W kulturze popularnej postać Nankiera funkcjonuje dzięki filmowi fabularnemu Kazimierz Wielki. Nankiera zagrał Tadeusz Fijewski.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Silnicki: Biskup Nankier. wyd. Warszawa, 1953.
Wyklęcie Jana Luksemburskiego. Płaskorzeźba w katedrze wrocławskiej