Port lotniczy Olsztyn-Mazury

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Port Lotniczy Olsztyn-Mazury
Lotnisko Szymany
Logo portu lotniczego Olsztyn-Mazury
Logo portu lotniczego Olsztyn-Mazury
Państwo  Polska
Miejscowość Szymany
Właściciel Warmia i Mazury Spółka z o.o.
Rok otwarcia 2016
Kod IATA SZY
Kod ICAO EPSY
Strefa czasowa UTC UTC +1
Wysokość 141 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2007), źródło
Liczba pasażerów 0
Cargo 0 t
Liczba operacji 0
Drogi startowe
1
Kierunek 01/19: beton, 2500 × 60 m
Częstotliwości radiowe
Mazury Wieża - 118.020
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
SZY
SZY
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
SZY
SZY
Ziemia 53°28′55″N 20°56′16″E/53,481944 20,937778
Strona internetowa

Port Lotniczy Olsztyn-Mazury (kod IATA: SZY, kod ICAO: EPSY) – port lotniczy położony w miejscowości Szymany, ponad 10 km od centrum Szczytna i ok. 56 km na południowy wschód od centrum Olsztyna. Port ten obsługiwał region Warmii i Mazur w latach 1996–2003 oraz po rozbudowie od 2016. Jest jedynym portem lotniczym w województwie warmińsko-mazurskim.

Część lotnicza lotniska położona jest na na ok. 322 ha.

Nazwa[edytuj]

Oficjalna nazwa w rejestrze ICAO Lotnisko Szymany, w 2015 r. Rada nadzorcza zarządzającej lotniskiem spółki „Warmia i Mazury” zatwierdziła nazwę Olsztyn-Mazury. Oficjalną pełną nazwą lotniska jest „Port lotniczy Olsztyn-Mazury”[1].

Historia[edytuj]

Port lotniczy Olsztyn-Dajtki[edytuj]

 Osobny artykuł: Lotnisko Olsztyn-Dajtki.

Po zakończeniu I wojny światowej postanowiono wybudować port lotniczy w pobliżu Olsztyna. Do tego celu wybrano w 1926 r. największy w pobliżu miasta teren o płaskiej powierzchni w pobliżu wsi Dajtki. Lotnisko miało służyć celom wojskowym, a także cywilnym. 1 czerwca 1926 roku rozpoczęły się w sezonie letnim regularne loty pasażerskie Lufthansy do Gdańska. Był poprzednikiem portu lotniczego Szymany.

Port lotniczy Szymany[edytuj]

Port ten obsługiwał region Warmii i Mazur od 1996 do 2003. Jest jedynym portem lotniczym w województwie warmińsko-mazurskim. Lotnisko w Szymanach było wykorzystywane przez niemieckie lotnictwo wojskowe przed i w czasie II wojny światowej, a po jej zakończeniu przez polskie lotnictwo wojskowe. Na początku lat 60. podniesiono parametry lotniska do II klasy wojskowej.

16 stycznia 1996 r. – w związku z malejącym wykorzystywaniem przez wojsko, lotnisko zaczęto wykorzystywać do celów cywilnych. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Olsztynie powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością: Porty Lotnicze „Mazury-Szczytno”.

Czerwiec 1996 r. – pierwsze lądowanie samolotu Polskich Linii Lotniczych LOT – ATR-72 z pasażerami na pokładzie.

10 października 2001 r. – rozporządzeniem Rady Ministrów lotnisko zostało wpisane na listę lotnisk, na których mogą być wykonywane starty i lądowania w ruchu międzynarodowym /przejście graniczne/.

22 sierpnia 2002 r. – Ministerstwo Obrony Narodowej przekazuje lotnisko Agencji Mienia Wojskowego.

14 maja 2003 r. – Spółka Porty Lotnicze Mazury-Szczytno uzyskuje certyfikat Agenta Obsługi Naziemnej Nr PL-15H/03 w zakresie obsługi pasażerów, obsługi bagażu, obsługi płytowej statków powietrznych, obsługi w zakresie zaopatrywania statków powietrznych w paliwo, transportu naziemnego pomiędzy statkiem powietrznym i dworcem lotniczym.

30 listopada 2003 r. – wojsko opuszcza lotnisko.

2 grudnia 2005 r. – lotnisko zostało wpisane do Rejestru Lotnisk Cywilnych pod numerem 59 jako lotnisko cywilne użytku publicznego kodzie referencyjnym 3C.

27 października 2006 r. – Urząd Lotnictwa Cywilnego certyfikuje część lotniczą lotniska.

Listopad 2008 r. – spółka European Businessa Partners sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie obejmuje 60% udziałów w spółce zarządzającej lotniskiem. Jest to pierwsza prywatyzacja polskiego lotniska regionalnego. Lotnisko powstało w latach 50. XX w. jako obiekt wojskowy. Jego znaczenie wzrosło po usytuowaniu w pobliskich Starych Kiejkutach polskiej szkoły szpiegów, czyli Ośrodka Kształcenia Kadr Wywiadu w Kiejkutach. W 1996 lotnisko zostało przekazane jako zbędne dla potrzeb wojska Agencji Mienia Wojskowego, która wydzierżawiła je spółce Porty Lotnicze „Mazury-Szczytno”. Od tego czasu, w latach 1996-2003, w sezonie letnim, odbywały się regularne, cotygodniowe loty z Warszawy i z miast w Niemczech.

W 2004 spółka Porty Lotnicze Mazury-Szczytno niemal ogłosiła upadłość[potrzebny przypis]. W 2005 port posiadał infrastrukturę zdolną do obsługi samolotów średniej wielkości, w tym 2000-metrową betonową drogę startową oraz system ILS. Wolę wykonywania połączeń do tego portu wyraziła linia lotnicza Ryanair, uzależniając to od inwestycji w rozbudowę terminalu oraz poprawę jakości nawierzchni pasa startowego.

Port lotniczy Olsztyn-Mazury

31 października 2006 spółka zarządzająca lotniskiem podpisała 5-letnią umowę dzierżawy gruntu z Agencją Mienia Wojskowego, z opcją na jej przedłużenie na następne lata. Dzięki temu była w stanie otrzymać 1 mln zł dofinansowania od samorządu województwa na ponowne uruchomienie portu. Dalszy milion miał być przekazany spółce przez jej udziałowca, firmę Energopol. Spółka miała jeszcze szanse otrzymania 2 mln zł od polskiego rządu. Również inny udziałowiec spółki, Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze”, miało zamiar darować jej część zadłużenia[2].

W latach 2007-2013 na rozbudowę portu lotniczego przeznaczono ponad 204 miliony złotych, między innymi na przekształcenie go z kategorii 3C do 4D oraz wyposażenie w przyrządowe podejściem do lądowania (ILS II kategorii, VOR/DME). Zakończenie prac nastąpiło w 2015 roku, natomiast pierwszy rejsowy lot odbył się 20 stycznia 2016. Samoloty rejsowe firmy Sprint Air obsługują połączenia z Krakowem i Berlinem[3].

Lotnisko uzyskało certyfikat Urzędu Lotnictwa Cywilnego 18 stycznia 2016. 20 stycznia wystartował z niego pierwszy czarterowy samolot do Berlina. Natomiast pierwszy samolot rejsowy wystartował z Szyman 21 stycznia[4].

Statystyki ruchu[edytuj]

Rok Pasażerowie Cargo Operacje lotnicze
1998 2632 0 180
1999 2453 0 238
2000 1873 0 788
2001 2049 0 928
2002 1091 0 516
2003 448 0 418
2004-2015 0 0 0

Źródła

Kierunki lotów i linie lotnicze[edytuj]

Linia lotnicza Kierunek
Adria Airways
  1. Niemcy Monachium [od 17 czerwca 2016][6]
Sprint Air
  1. Niemcy Berlin-Tegel
  2. Polska Kraków-Balice
  3. Polska Wrocław [od 6 czerwca 2016][7]
Wizz Air
  1. Wielka Brytania Londyn-Luton [od 18 czerwca 2016][8]
Mapa lokalizacyjna Europy
Olsztyn-Mazury
Olsztyn-Mazury
Berlin-Tegel
Berlin-Tegel
Kraków-Balice
Kraków-Balice
Monachium
Monachium
Londyn-Luton
Londyn-Luton
Wrocław
Wrocław
Geographylogo.svg
Kierunki lotów regularnych z lotniska Olsztyn-Mazury

Połączenie kolejowe[edytuj]

Przystanek Szymany Lotnisko

Pod koniec 2015 roku ukończono budowę przystanku kolejowego Szymany Lotnisko[9]. 21 stycznia 2016, w dniu rozpoczęcia działalności portu lotniczego, połączenie kolejowe zostało uruchomione. Odległość od stacji Olsztyn Główny wynosi 55 km, a czas przejazdu wynosi około godziny[10].

Olsztyn-Mazury jest szóstym portem lotniczym w Polsce (po Krakowie, Warszawie, Szczecinie-Goleniowie, Lublinie i Gdańsku), który posiada pasażerskie połączenie kolejowe.

Szymany a tajne loty CIA[edytuj]

O lotnisku w Szymanach zrobiło się głośno na całym świecie w 2005 roku, gdy organizacja Human Rights Watch ogłosiła, że Boeing 737 CIA o numerach N313P, przewożący więzionych przez Amerykanów terrorystów z Kabulu do Guantánamo lądował w Szymanach. W Szymanach miał też lądować Gulfstream V o numerach N379P, który według Amnesty International zaliczył ponad 50 lotów do Guantanamo, zyskując przydomek „Guantanamo Bay Express”. Według byłej rzeczniczki prasowej lotniska Marioli Przewłockiej, miało miejsce 6 takich podejrzanych lądowań, w przypadku których władze nakazywały, aby nie urządzać normalnej odprawy pasażerów, a opłaty lotniskowe, znacznie wyższe niż normalnie, były uiszczane w gotówce, na faktury wystawiane na fikcyjne amerykańskie firmy[11][12]. [styl do poprawy] Dowody w tej sprawie opublikowała „Rzeczpospolita[13]. Według brytyjskiej organizacji Reprieve oraz na podstawie materiałów sądowych z pozwu o zapłatę wniesionego przez Richmor Aviation i SportsFlight, loty te były organizowane przez amerykańską firmę Dyncorp z siedzibą w Wirginii, która się potem połączyła z Computer Sciences Corporation[14][15].

Więźniowie mieli być potem przewożeni do tajnego obiektu wojskowego znajdującego się w okolicy Szczytna – do Ośrodka Kształcenia Kadr Wywiadu w Starych Kiejkutach, w którym następnie mieli być torturowani[16], na przykład Chalid Szejk Mohammed, uważany za głównego organizatora zamachu na World Trade Center. Podczas pobytu w Polsce został on około 180[16][17] razy poddany torturze polegającej na kontrolowanym topieniu (ang. waterboarding).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Tomasz Kurs: „Port Olsztyn-Mazury”. Dyrektor tłumaczy, skąd ta nazwa. 2015-07-02.
  2. Gazeta Olsztyńska, „Będzie lotnisko w Szymanach”, 1 listopada 2006, [1].
  3. Do Berlina i Krakowa z lotniska Olsztyn-Mazury. Znamy ceny biletów i godziny odlotów!. gazetaolsztynska.pl. [dostęp 2015-10-28].
  4. Lotnisko Szymany już działa. Port lotniczy Olsztyn-Mazury już działa, „Onet Biznes”, Onet Biznes [dostęp 2016-01-24] (pol.).
  5. Dane nie uwzględniają lotnictwa ogólnego i ruchu tranzytowego. Źródło: Urząd Lotnictwa Cywilnego, Statystyki przewozów osobowych i przesyłek oraz wykonanych operacji lotniczych w ruchu rejsowym oraz czarterowym w polskich portach lotniczych w latach 2007-2004. Link sprawdzony 2008-03-18.
  6. Paweł Cybulak: Adria poleci z Olsztyna do Monachium (pol.). pasazer.com. [dostęp 26 stycznia 2016].
  7. Paweł Cybulak: Sprint Air poleci z Olsztyna do Wrocławia (pol.). pasazer.com. [dostęp 23 maja 2016].
  8. Boom na polskich lotniskach, „www.rp.pl”, www.rp.pl [dostęp 2016-04-07].
  9. Otwarto port Olsztyn-Mazury. Jutro na lotnisko ruszą pociągi, kurierkolejowy.eu [dostęp 2016-01-21].
  10. Pierwszy pociąg na lotnisko Szymany zderzył się z jeleniem, kurierkolejowy.eu, 21 stycznia 2016 [dostęp 2016-01-24].
  11. The Guardian, Deep in Le Carré country, the remote Polish airport at heart of CIA flights row, 4 stycznia 2007, [2].
  12. Gazeta.pl, BBC: CIA korzystała z Szyman, przewożąc więźniów, 4 stycznia 2007, [3].
  13. Rzeczpospolita, CIA w Szymanach: są dowody, 16.04.2009, [4].
  14. Reprieve–Huge stash of rendition documents reveal how the CIA covered its tracks.
  15. BBC News – US court case reveals CIA rendition details.
  16. a b Helsińska Fundacja Praw Człowieka.
  17. CIA ‘tortured suspects’ in secret prison in Poland (ang.). BBC, 6 October 2010. [dostęp 2011-10-08].

Linki zewnętrzne[edytuj]