Porty lotnicze w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Porty lotnicze w Polsce wraz z liczbą pasażerów – stan na koniec 2016 roku

Porty lotnicze w Polsce – w skład systemu cywilnych portów lotniczych w Polsce, wykorzystywanych do transportu pasażerskiego, wchodzi 15 portów lotniczych – z dominującym portem stołecznym oraz 14 portami regionalnymi.

Największy port lotniczy[edytuj]

Największym portem lotniczym w Polsce jest lotnisko Chopina w Warszawie (toponimicznie: Warszawa-Okęcie), przez wiele lat uprzywilejowany przez władze państwowe ograniczające rozwój innych portów lotniczych w kraju. Warszawa miała być węzłem przesiadkowym dla Polski. W 2012 roku w Warszawie odprawianych było 38,79% osób[1] korzystających z usług linii lotniczych, lecz relatywna rola tego portu będzie się zmniejszać wraz z rozwojem ruchu do innych regionów, który przedtem był sztucznie ograniczony.

Regionalne porty lotnicze[edytuj]

Mianem regionalnych portów lotniczych określa się sieć portów lotniczych, które w okresie gospodarki planowej miały odgrywać pomocniczą rolę w stosunku do stołecznego lotniska w Warszawie. Miały one przyjmować pasażerów przylatujących z zagranicy lub wylatujących za granicę przez Okęcie, który miał docelowo pełnić rolę węzła przesiadkowego dla całej Polski. Po liberalizacji rynku lotniczego w maju 2004, lotniska te rozwinęły swoje własne połączenia zagraniczne, zwłaszcza w oparciu o tzw. tanie linie lotnicze, takie jak np. easyJet, Ryanair, SkyEurope Airlines (wycofał się z Polski w 2008 r.), Centralwings (nie operuje od października 2008 roku), Wizz Air, Sprint Air Polski Przewoźnik.

Obecnie portu lotniczego nie mają w Polsce trzy województwa: opolskie, podlaskie i świętokrzyskie.

Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze”[edytuj]

PPL zostało powołane do życia na mocy ustawy z dnia 23 października 1987. Jest spadkobiercą i kontynuatorem działalności istniejącego od 1959 Zarządu Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych.

PPL zarządza dwoma portami lotniczymi: w Warszawie i Zielonej Górze. W pozostałych portach lotniczych w: Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Szymanach i Wrocławiu, przekształconych w spółki prawa handlowego, PPL posiada udziały. PPL nie posiada jedynie udziałów w spółce Lotnisko Łódź im. Władysława Reymonta oraz Port Lotniczy Radom.

Porty lotnicze istniejące obecnie[edytuj]

Miasto Województwo Nazwa toponomiczna
(GminaDzielnica)
ICAO IATA Nazwa portu lotniczego Ofic. liczba pasażerów
(2014)[2]
Ofic. liczba pasażerów
(2015)[2]
Nieofic. liczba pasażerów
(2016)
Zmiana

(2015 - 2016)

Ofic. strona internetowa
Warszawa mazowieckie Okęcie
(WarszawaWłochy)
EPWA WAW Lotnisko Chopina w Warszawie 10 574 539 11 186 688 12 836 510 14,75% [2]
Kraków małopolskie Balice
(Zabierzów)
EPKK KRK Kraków Airport im. Jana Pawła II 3 806 801 4 208 661 4 983 645 18.41% [3]
Gdańsk pomorskie Rębiechowo
(GdańskMatarnia)
EPGD GDN Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy 3 238 064 3 676 771 4 010 846 9.09% [4]
Katowice śląskie Pyrzowice
(Ożarowice)
EPKT KTW Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice w Pyrzowicach
(Katowice Airport)
2 668 421 3 044 017 3 221 261 5.82% [5]
Warszawa mazowieckie Modlin
(Nowy Dwór Mazowiecki)
EPMO WMI Port lotniczy Warszawa-Modlin 1 703 743 2 589 286 2 860 874 10.49% [6]
Wrocław dolnośląskie Strachowice
(Wrocław)
EPWR WRO Port lotniczy Wrocław-Strachowice im. Mikołaja Kopernika 2 034 515 2 269 216 2 419 561 6.63% [7]
Poznań wielkopolskie Ławica
(PoznańGrunwald)
EPPO POZ Port lotniczy Poznań-Ławica im. Henryka Wieniawskiego 1 423 019 1 477 318 1 710 116 15.76% [8]
Rzeszów podkarpackie Jasionka
(Trzebownisko)
EPRZ RZE Port lotniczy Rzeszów-Jasionka 599 483 641 146 664 068 3.58% [9]
Szczecin zachodniopomorskie Goleniów
(Goleniów)
EPSC SZZ Port lotniczy Szczecin-Goleniów im. NSZZ „Solidarność” 286 377 412 162 467 877 13.52% [10]
Lublin lubelskie Świdnik
(Świdnik)
EPLB LUZ Port lotniczy Lublin 184 876 264 070 377 606 43% [11]
Bydgoszcz kujawsko-pomorskie Szwederowo
(Bydgoszcz)
EPBY BZG Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego Bydgoszcz 268 420 318 817 337 556 5.88% [12]
Łódź łódzkie Lublinek
(Łódź)
EPLL LCJ Port lotniczy Łódź im. Władysława Reymonta 253 376 287 620 241 076 -16.18% [13]
Olsztyn warmińsko-mazurskie Szymany
(Szczytno)
EPSY SZY Port lotniczy Olsztyn-Mazury 0 0 47 146[3] [14]
Radom mazowieckie Sadków
(Radom)
EPRA RDO Port lotniczy Radom-Sadków 0 670 9 713 1350% [15]
Zielona Góra lubuskie Babimost
(Babimost)
EPZG IEG Port lotniczy Zielona Góra-Babimost 10 682 15 550 9 443 -39.27% [16]
Suma 27 052 316 30 391 992 34 197 298

Porty lotnicze istniejące w przeszłości[edytuj]

Lotniska obsługujące dawniej regularne połączenia pasażerskie.

Białystok-Krywlany Od 1945 roku przez krótki okres obsługiwało loty pasażerskie PLL LOT do Warszawy[4].
Częstochowa-Rudniki W 1983 roku przez jeden sezon regularne połączenie obsługiwały PLL LOT.[5]
Gdańsk-Wrzeszcz Funkcjonowało jako cywilny port lotniczy do otwarcia lotniska w Rębiechowie w 1974 r.[6]
Gdynia w Rumi-Zagórzu W latach 1935-1939 obsługiwało regularne połączenia PLL LOT (do 3000 pasażerów rocznie)[7].
Katowice-Muchowiec W latach 1929-1958 obsługiwało rejsowy ruch lotniczy, w tym pierwsze międzynarodowe połączenia w historii PLL LOT.[8]
Koszalin-Zegrze Pomorskie W latach 1965-1991 obsługiwało regularny krajowy ruch pasażerski oraz czarterowy. W szczytowym okresie z lotniska korzystało ponad 80 tys. pasażerów rocznie[9].
Kraków-Rakowice-Czyżyny Funkcjonowało jako cywilny port lotniczy w latach 1924-1963.[10]
Olsztyn-Dajtki Przed II wojną światową regularne połączenia obsługiwała Lufthansa (od 1926 r.), zaś po wojnie PLL LOT.[11]
Słupsk-Redzikowo Od 1920 roku do lat 30. przyjmowało loty pasażerskie niemieckich linii lotniczych. Od 1975 do początku lat 90. połączenia obsługiwały PLL LOT.[12]
Szczecin-Dąbie Obsługiwało loty pasażerskie w latach 1921-1939. W najlepszych latach jego prosperowania, utrzymywane były połączenia (bezpośrednie i pośrednie) z 70 miastami Europy. Po wojnie obsługiwało krajowe linie lotnicze do 1968 roku[13].
Warszawa-Mokotów Od 1920 obsługiwało regularne loty pasażerskie. W 1930 roku lotnictwo cywilne przeniesiono na Okęcie[14].
Wrocław-Gądów Mały Przed wojną obsługiwało loty rejsowe w latach 1921-1942. W latach 1946-1958 regularne loty cywilne obsługiwały PLL LOT.[15]
Porty lotnicze na Kresach Wschodnich
Lwów-Lewandówka Loty pasażerskie zainaugurowano w 1922 roku. W okresie 1922-1928 linia lotnicza Aerolloyd/Aerolot przeprowadziła tu ponad 2000 rejsów, przewożąc ponad 5000 pasażerów. Stałe połączenie prowadziła tu także linia Aero, a od 1928 r. powstałe w wyniku połączenia obu tych firm PLL LOT. Lotnisko zostało zamknięte w 1929 r.[16]
Lwów-Skniłów Powstało w 1922 r. Funkcjonuje nadal jako Port lotniczy Lwów.
Wilno-Porubanek Powstało w 1932 r. Funkcjonuje nadal jako Port lotniczy Wilno.
Niemieckie porty lotnicze obecnie w granicach Polski obsługujące połączenia pasażerskie jedynie przed II wojną światową
Elbląg Powstało w 1915 roku. Obsługiwało połączenia do m.in. Gdańska, Szczecina, Królewca i Moskwy[17].
Gliwice-Trynek Regularną komunikacje lotniczą rozpoczęto w 1925 r. Obsługiwano stąd loty do wielu miast w Niemczech oraz międzynarodowe, m.in. do Konstantynopola[18].
Gubin Od 1929 r. obsługiwało regularne połączenia do m.in. Szczecina, Drezna, Norymbergi, Frankfurtu nad Odrą i Chociebuża[19].
Jelenia Góra Powstało w 1927 roku. Przed II wojną światową obsługiwało rejsy do większości głównych miast na terenie Niemiec[20].
Malbork Pierwsze lotnisko w Malborku, które znajdowało się przy ulicach Zeppelin Weg i Flieger Weg – obecnie Portowej i Sportowej. W latach 1926-1934 posiadało regularne sezonowe połączenia lotnicze z Berlinem, Szczecinem, Słupskiem, Gdańskiem, Elblągiem, Olsztynem i Królewcem[21].
Nysa-Radzikowice W latach 1927-1939 obsługiwało loty pasażerskie do Gliwic, Görlitz, Jeleniej Góry i Berlina[22].
Piła Pierwsze lotnisko w Pile, które znajdowało się przy Selgenauer Chaussee – obecnie ul. Wojciecha Kossaka (nie należy mylić z drugim, nadal istniejącym lotniskiem). W listopadzie 1919 roku podjęto pierwszą próbę uruchomienia stąd lotniczego połączenia komunikacyjnego na trasie Berlin–Piła–Gdańsk–Królewiec, kolejną w grudniu 1920 roku i następną w 1925 roku. Wszystkie te przedsięwzięcia okazały się jednak nierentowne i bardzo szybko ich zaniechano[23].
Słupsk-Krzekowo W latach 1920-1927 obsługiwało regularne połączenia do Berlina, Gdańska, Rygi, Kłajpedy i Królewca[24].

Wzrost przewozów[edytuj]

Widoczna jest zmiana struktury przewozów lotniczych w Polsce: Warszawskie Okęcie straciło dominację w udziale w rynku na rzecz portów regionalnych. W 2008 roku porty regionalne obsłużyły 57,66% ogółu ruchu lotniczego w Polsce natomiast, Port Lotniczy im. Fryderyka Chopina w Warszawie 42,34%. W 2015 roku te proporcje wynosiły już 63,4% do 36,6% na korzyść portów regionalnych. Zmiana ta jest widoczna od 2005 roku w którym Warszawskie Okęcie obsłużyło 61%,a w 2006-48% wszystkich pasażerów korzystających z polskich lotnisk.

Polski rynek lotniczy nadal rozwija się szybko, od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej i pełnego otwarcia polskiego nieba, które spowodowały większą aktywność przewoźników już operujących w Polsce. Pojawił się także szereg nowych – głównie niskokosztowych – dzięki czemu zwiększyła się liczba oferowanych połączeń i liczba przewiezionych pasażerów.

Według prognozy Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 2006 roku, w ciągu nadchodzących lat dynamika wzrostu miała być niższa niż w 2006, jednak nadal wyższą od średniej europejskiej. Za 13 lat liczba odprawionych pasażerów w Polsce miała wynieść 41 mln[25] (w 2015 roku wyniosła 30,6 mln).

Perspektywa rozwoju[edytuj]

Wiele miast stara się o reaktywację nieużywanych lotnisk powojskowych lub lotnisk sportowych z istniejącymi utwardzonymi pasami startowymi w celu obsługi ruchu pasażerskiego. Dodatkowo, planowany jest zupełnie nowy port lotniczy Kielce-Obice dla Kielc w Obicach.

Centralny Port Lotniczy[edytuj]

Rozważane i odrzucone propozycje lokalizacji drugiego lotniska dla Warszawy

12 maja 2005 Urząd Lotnictwa Cywilnego podpisał umowę z hiszpańskim konsorcjum INECO-SENER na wykonanie studium wykonalności Centralnego Portu Lotniczego[26]. Pomimo tego w ciągu kolejnych 2 lat studium takie nie zostało wykonane, co zostało zinterpretowane jako odłożenie projektu nowego wielkiego lotniska na nieokreśloną przyszłość, a nawet zaniechanie tej inwestycji.

Pomimo tego nowy port lotniczy obsługujący Warszawę został zaproponowany w rządowej Strategii Rozwoju Infrastruktury Transportowej na lata 2010–2013. Przewidywano bowiem, że w tym okresie port lotniczy Okęcie obsługiwać będzie około 10 mln pasażerów, co wyczerpie jego przepustowość (12,5 mln pas. po uruchomieniu Terminalu 2), a jednocześnie może spowodować utrudnienia w ruchu w tej części stolicy. Jednak już w lutym 2007 podsekretarz stanu ds. lotnictwa w Ministerstwie Transportu stwierdził, że wobec rozwoju lotnisk regionalnych brak jest przesłanek co do podejmowania decyzji o budowie nowego portu centralnego; wobec czego ewentualna realizacja tej inwestycji została przesunięta na lata 2025-2030. Jako najbardziej prawdopodobną lokalizację tego portu wskazywano obszar między Warszawą a Łodzią[27].

Jeszcze przed zleceniem studia wykonalności konsorcjum INECO-SENER, 15 stycznia 2004 ministerstwo infrastruktury, kierując się opinią międzyresortowego zespołu ekspertów, po badaniach przeprowadzonych w 2003, wskazało dwie potencjalne lokalizacje CPL[28]:

Poza powyższym, rozpatrywano także lokalizację Centralnego Portu Lotniczego w:

W 2005 niezależnie od losów koncepcji Centralnego Portu Lotniczego podjęto decyzję o modernizacji i otwarciu portu lotniczego w Modlinie dla samolotów tanich linii i czarterów. Prace przy modernizacji i dobudowie potrzebnej infrastruktury rozpoczęto 8 października 2010[32]. Pierwsze rejsowe loty odbyły się 15 lipca 2012 r. Powstanie portu w Modlinie stało się w rezultacie jedynym zrealizowanym projektem odciążenia portu im. Chopina.

W 2016 roku na potrzebę budowy Centralnego Portu Lotniczego między Łodzią a Warszawą ponownie wskazał minister spraw zagranicznych Witold Waszczykowski. Zgodnie z zapowiedzią ministra inwestycja miałaby powstać przy udziale strony polskiej i chińskiej - projekt budowy CPL był jednym z tematów rozmów w czasie wizyty ministra w Chinach[33].

Przewoźnicy[edytuj]

W 2015 największy udział w rynku miały: Ryanair (30,76%), Wizz Air (21,79%), Polskie Linie Lotnicze LOT (20,56%), Lufthansa (7,33%), Norwegian Air Shuttle (2,96%) i easyJet (2,03%)[34].

Przypisy

  1. Statystyki. Rok 2012 na polskim niebie.
  2. a b Liczba obsłużonych pasażerów oraz wykonanych operacji w ruchu regularnym i czarterowym w latach 2013–2015 (pol.). Urząd Lotnictwa Cywilnego, kwiecień 2015. [dostęp 2017.01.13].
  3. Tomasz Kurs, Maciej Nowakowski: Lotnisko Olsztyn-Mazury. Polskie porty podsumowały rok. olsztyn.wyborcza.pl, 2017-01-08.
  4. 70 lat historii pasażerskiego portu lotniczego w Białymstoku. dziendobry.bialystok.pl, 17 października 2015. [dostęp 25 listopada 2015].
  5. Blue Ocean Business Consulting sp. z o.o.: Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Częstochowy. Urząd Miasta Częstochowa, październik 2013. [dostęp 25 listopada 2015].
  6. Marcin Stąporek: Jak to z lotniskami w Gdańsku było. Trojmiasto.pl, 14 maja 2014. [dostęp 8 grudnia 2015].
  7. Rafał Borowski: Pierwsze gdyńskie lotnisko. Historia Portu Lotniczego Gdynia w Rumi-Zagórzu. Trojmiasto.pl, 23 sierpnia 2015. [dostęp 25 listopada 2015].
  8. Piotr Adamczyk: Podróże lotnicze z Katowic w latach 20-stych XX wieku. katowice-airport.com, 4 kwietnia 2013. [dostęp 25 listopada 2015].
  9. Uruchomienie lotniska cywilnego w Zegrzu Pomorskim k. Koszalina. Wydział Rozwoju i Współpracy Zagranicznej Urzędu Miejskiego w Koszalinie, 21 maja 2013. [dostęp 25 listopada 2015].
  10. Karol Placha Hetman: Lotnisko Czyżyny. Polot.net, 25 kwietnia 2009. [dostęp 25 listopada 2015].
  11. Marek Książek: Olsztyńskie skrzydła. Olsztyn24.com, 20 września 2013. [dostęp 8 grudnia 2015].
  12. Tajemnicze lądowanie na nieczynnym lotnisku. RMF24, 26 marca 2012. [dostęp 8 grudnia 2015].
  13. Anja Tatarczuk: Lotnisko Szczecin-Dąbie i o szczecińskim lotnictwie. lotniczapolska.pl, 12 lipca 2009. [dostęp 8 grudnia 2015].
  14. Piotr Marciniak: Ciekawostki z historii Pola Mokotowskiego. polemokotowskie.pl. [dostęp 25 listopada 2015].
  15. Lotniczy Gądów. Historia podniebnych asów wrocławskiego osiedla. mmwroclaw.pl, 5 listopada 2014. [dostęp 8 grudnia 2015].
  16. Karol Placha Hetman: Lotniska Lwowa: Lewandówka i Skniłów. Polot.net, 26 października 2015. [dostęp 25 listopada 2015].
  17. Edward Jaremczuk: Historia lotniska w Elblągu. Info.Elblag.pl, 5 lipca 2015. [dostęp 8 grudnia 2015].
  18. Jacek Schmidt: Rocznik Muzeum w Gliwicach - Historia Lotniska w Gliwicach do 1945 r. część I. T. 7 (1991)-8 (1992). Gliwice: 1992, s. 155-188.
  19. Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939–1949…. Gubin: Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, 2011, s. 55-56. ISBN 978-83-88059-54-4.
  20. Pasażerski port lotniczy w Jeleniej Górze. Jelonka.com, 20 lipca 2015. [dostęp 9 grudnia 2015].
  21. Jacek Kmieć: O lotniskach w Malborku. starymalbork.blogspot.com, 10 marca 2010. [dostęp 9 grudnia 2015].
  22. Krzysztof Stecki: Ze Śląska na podbój przestworzy. Oraz kosmosu. Wyborcza.pl, 29 grudnia 2013. [dostęp 9 grudnia 2015].
  23. Robert Kulczyński: Śladami lotniczej historii Piły. Dawna.Pila.pl. [dostęp 9 grudnia 2015].
  24. Historia szczecińskich lotnisk. Aeroklub-Szczecinski.pl. [dostęp 8 grudnia 2015].
  25. Prognoza Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 28 lutego 2006 dotycząca liczby pasażerów korzystających z transportu lotniczego w polskich portach lotniczych do 2030, [1].
  26. Wiadomość z 12.05.2005 ULC o podpisaniu umowy z INECO-SENER na studium wykonalności nowego centralnego lotniska dla Polski. Link sprawdzony 2007-11-12.
  27. Słownik pojęć Strategii Rozwoju Transportu do 2020 roku (z perspektywą do 2030 roku). W: Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej [on-line]. mib.gov.pl. [dostęp 2017-03-21]. s. 4.
  28. Wiadomość z 15.01.2004 ULC – „Lokalizacja lotniska centralnego dla Polski”. Link sprawdzony 2007-11-13.
  29. Stowarzyszenie Port Lotniczy – SOCHACZEW
  30. Koncepcja Transkontynentalnego Portu Lotniczego – NOWE MIASTO n. PILICĄ
  31. Centralny Port Lotniczy – BARANÓW
  32. Rusza budowa lotniska w Modlinie. tvp.info. [dostęp 2015-03-08].
  33. "Lotnisko obsługujące dziesiątki milionów ludzi". Gigantyczna inwestycja z Chińczykami, TVN24bis
  34. Statystyka Urzędu Lotnictwa Cywilnego.