Port lotniczy Bydgoszcz-Szwederowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego
Terminal pasażerski oddany do użytku w 2004
Terminal pasażerski oddany do użytku w 2004
Państwo  Polska
Miejscowość Szwederowo, Bydgoszcz[1]
Typ cywilne
Właściciel Port Lotniczy Bydgoszcz SA
Rok otwarcia 1916
2004
Kod IATA BZG
Kod ICAO EPBY
Strefa czasowa UTC +1
Wysokość 72 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2016), źródło
Liczba pasażerów 337 556 Decrease2.svg 1,03%
Liczba operacji 6574 Increase2.svg 13,48%
Drogi startowe
Kierunek 08/26: asfaltobeton, 2500 × 60 m
Kierunek 03/21: trawa, 590 × 100 m
Kierunek 08L/26R: trawa, 650 × 100 m
Kierunek 12/30: trawa, 650 × 100 m
Częstotliwości radiowe
Wieża: BYDGOSZCZ TOWER
131,000 MHz
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
BZG
BZG
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
BZG
BZG
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
BZG
BZG
Ziemia53°05′48″N 17°58′40″E/53,096667 17,977778
Strona internetowa
Mapa lokalizacyjna osiedla Lotnisko w Bydgoszczy. Na zaznaczonym obszarze znajduje się port lotniczy, lotnisko wojskowe, Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 oraz Lotnisko Bydgoszcz-Biedaszkowo
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Bydgoszczy
POL Bydgoszcz COA.svg
Portal Portal Bydgoszcz

Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego Bydgoszcz (kod IATA: BZG, kod ICAO: EPBY) (po angielsku: Bydgoszcz I. J. Paderewski Airport) – międzynarodowy port lotniczy zlokalizowany około 3 km od centrum Bydgoszczy, na osiedlu Szwederowo, dlatego znany jako Port lotniczy Bydgoszcz-Szwederowo.

Bydgoski port lotniczy jest 9. pod względem wielkości ruchu portem lotniczym w Polsce. Obecnie posiada 13 połączeń lotniczych: 6 stałych połączeń międzynarodowych i 7 połączeń czarterowych (lato 2015). W 2008 roku MPL Bydgoszcz zanotował najwyższy wzrost ilości odprawionych pasażerów ze wszystkich lotnisk w Polsce wynoszący 54,07% w stosunku do roku 2007[2].

Właścicielami portu lotniczego są: samorząd województwa kujawsko-pomorskiego (ok. 67% udziałów), miasto Bydgoszcz (23%), Państwowe Porty Lotnicze (7%) oraz 12 innych akcjonariuszy.

Położenie[edytuj]

Port lotniczy w Bydgoszczy im. I. J. Paderewskiego znajduje się w południowo-zachodniej części Bydgoszczy, w odległości 5 km od centrum miasta, częściowo w obrębie gminy Białe Błota[3]. Od południa, wschodu i zachodu otoczone jest Puszczą Bydgoską, a od północy graniczy z bydgoskimi osiedlami: Szwederowo i Górzyskowo. Powierzchnia portu lotniczego wynosi 146 ha, a długość pasa startowego 2,6 km[4].

Terminal[edytuj]

Terminal w Bydgoszczy ma powierzchnię ok. 7 tys. metrów kwadratowych, przepustowość 500 tys. osób rocznie. Posiada też 7 stanowisk check-in. 2 gate'y - jeden międzynarodowy ze stanowiskami kontroli paszportowej oraz jeden do obsługi ruchu lokalnego.

Historia[edytuj]

Początki w okresie I wojny światowej[edytuj]

Pomysł założenia lotniska w Bydgoszczy powstał w niemieckim dowództwie wojskowym w czasach, gdy dopiero próbowano wykorzystywać samoloty do celów wojskowych[5]. Pierwsza korespondencja władz wojskowych z magistratem Bydgoszczy na temat wykupu terenów pod lotnisko datuje się na 1911 rok. W 1913 wybrano pole ćwiczeń Grenadierów Konnych (późniejsze polskie pole ułańskie – od lat 60. XX w. osiedle Błonie[6]), położony na północ od szosy szubińskiej. Próby założenia na tym terenie lotniska oraz budowę hangaru przerwał wybuch I wojny światowej. Do planów władze niemieckie powróciły w 1916. Tym razem pod lotnisko wybrano teren po południowej stronie ul. Szubińskiej (tzw. Müllershof - polskie Biedaszkowo)[5].

Magistrat wykupił na Biedaszkowie około 112 hektarów gruntu, gdzie w latach 1916-1917 urządzono pole wzlotów, zbudowano 10 stalowych, oszklonych hangarów, bocznicę kolejową połączoną z linią Bydgoszcz-Inowrocław, hamownię, koszary, warsztaty, magazyny, mieszkania dla oficerów, biura sztabu i inne pomieszczenia. Pole wzlotów dla samolotów było trawiaste i miało powierzchnię ok. 88 ha[5].

W roku 1917 na lotnisku stacjonował niemiecki Lotniczy Oddział Zapasowy nr 13 (niem. Flieger Ersatz Abteilung nr 13), który liczył 14-16 samolotów, 10 oficerów i 100 osób obsługi naziemnej. Na miejscu znajdowała się szkoła obserwatorów lotniczych. Po wybuchu powstania wielkopolskiego (grudzień 1918) dwóch pilotów Polaków (Antoni Bartkowiak i Alojzy Błażyński), którzy służyli w jednostce, dokonało ucieczki do wielkopolskich oddziałów powstańczych[5].

Okres międzywojenny[edytuj]

W styczniu 1920 roku, po ratyfikacji traktatu wersalskiego, Bydgoszcz wróciła do Polski. Władze polskie przejęły lotnisko wraz z budynkami i infrastrukturą, natomiast sprzęt został wywieziony przez Niemców. Na lotnisko, które zaliczało się do najlepiej wyposażonych w kraju, przebazowano w 1920 jednostki z Poznania: 10 Eskadrę Wywiadowczą (12 samolotów typu Breguet) oraz 15 Eskadrę Myśliwską (12 samolotów typu Spad i Fokker), które wysłano wkrótce na front wojny polsko-bolszewickiej[7]. Eskadry bojowe trafiły do Bydgoszczy ponownie w 1921 (13 Eskadra Myśliwska) i w 1939 roku w przeddzień kampanii wrześniowej (46 i 49 Eskadra Towarzysząca).

Od 1921 lotnisko mieściło ośrodki szkolące kadry lotnicze – pilotów i mechaników. Pierwszą szkołą, jaką ulokowano na lotnisku bydgoskim była I Szkoła Lotników, przeniesiona w sierpniu 1920 z Dęblina. II Szkoła Lotników powstała w wyniku przeniesienia Krakowskiej Szkoły Pilotów. Pod koniec 1920 w wyniku połączenia powyższych jednostek powstała Bydgoska Szkoła Pilotów[7]. Od 1927 funkcjonowało Centrum Wyszkolenia Podoficerów Lotnictwa, w ramach której szkolono w pilotażu podoficerów i szeregowych w Centralnej Szkole Podoficerów Pilotów Lotnictwa i podoficerów personelu technicznego w Centralnej Szkole Mechaników Lotniczych[7].

W latach 1930-1938 na bydgoskim lotnisku funkcjonowała Szkoła Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich szkoląca pilotów, mechaników lotniczych, strzelców pokładowych i radiotelegrafistów, a w latach 1933-1936 Szkoła Techniczna Podchorążych Lotnictwa[7]. W 1934 funkcjonujące na lotnisku szkoły lotnicze skupiono w Centrum Wyszkolenia Technicznego Lotnictwa, w 1937 przekształcone w Centrum Wyszkolenia Lotnictwa Nr 2[7].

Wiosną 1939 do struktur Bazy Lotniczej „Bydgoszcz” przebazowano Detaszowany Dywizjon Lotniczy. W ramach Dywizjonu uruchomiono także jedyny w Polsce Wojskowy Ośrodek Spadochronowy w Bydgoszczy, w celu kształcenia żołnierzy pierwszych polskich jednostek powietrznodesantowych[8].

Łącznie w okresie międzywojennym wyszkolono na lotnisku bydgoskim ok. 1000 oficerów, podoficerów i szeregowych. Do bardziej znanych absolwentów szkół bydgoskich należeli:

Oprócz szkół wojskowych, w warsztatach na terenie lotniska w latach 1924-1930 szkolono uczniów pierwszej w kraju Cywilnej Szkoły Mechaników Lotniczych, której bursę w 1928 otwierał prezydent II RP Ignacy Mościcki[9]. Od 1933 do 1963 funkcjonowała także pod Bydgoszczą Fordońska Szkoła Szybowcowa, która w okresie międzywojennym wykształciła ok. 10% pilotów szybowcowych w Polsce, a po wojnie kolejne 4211 absolwentów[10].

Samolot Junkers F 13 obsługujący pasażerskie loty z Bydgoszczy w latach 1929-1933

Również na w okres międzywojenny przypada początek regularnych połączeń lotniczych z Bydgoszczy do innych miast i krajów. Polskie Linie Lotnicze LOT korzystały z lotniska dzięki uprzejmości władz wojskowych[11]. Od 1 czerwca 1929 roku do 11 września 1933 roku Bydgoszcz utrzymywała bezpośrednio lub pośrednio połączenie lotnicze z miastami w Polsce (Warszawa, Katowice, Kraków, Lwów, Poznań, Gdańsk) i Rumunii (Bukareszt, Gałacz)[7]. W 1929 r. oferowano codzienne połączenia z Poznaniem i Gdańskiem. Następnie Bydgoszcz stała się stacją przesiadkową na trasie Wilno-Gdańsk-Warszawa-Katowice. Z usług korzystały najczęściej osoby odbywające podróże służbowe, czyli przedstawiciele władz i wojskowi. Latano wówczas samolotami Junkers F 13 z 4 miejscami. Odprawa odbywała się w północno-wschodniej części pola wzlotów w murowanym wojskowym hangarze. Pasażerów dowoził na lotnisko spod hotelu Pod Orłem autobus LOT-u. Budowy cywilnego dworca lotniczego planowanej na 1931 nie zrealizowano[4].

W 1930 utrzymywano tylko połączenie z Warszawą. Na tej linii 27 lipca 1931 roku, koło Kaszczorka pod Toruniem rozbił się pasażerski Junkers F 13 SP-MC „Cezar” (nr fabr. 627). W 1931 dla potrzeb połączenia z Gdańskiem uruchomiono oddział celny na bydgoskim lotnisku[11]. Ostatecznie połączenia pasażerskie LOT-u zawieszono 11 września 1933. Ogółem w okresie międzywojennym Port Lotniczy w Bydgoszczy obsłużył 3300 samolotów, 5495 pasażerów, 143156 kg bagażu i towaru oraz 6620 kg poczty i czasopism[11]. Pod względem przewozów, w portach lotniczych Polski, lotnictwo bydgoskie uplasowało się za Wilnem (3,5 tys. samolotów, 14,5 tys. pasażerów) i przed Łodzią (859 samolotów i 2,0 tys. pasażerów)[11].

Okres II wojny światowej[edytuj]

Podczas okupacji niemieckiej na bydgoskim lotnisku szkolono rekrutów Luftwaffe. W latach 1940-1941 stacjonował tu 52. Lotniczy Pułk Szkolny (niem. Flieger-Ausbildungs-Regiment 52), a w latach 1942-1945 Uzupełniający Dywizjon Rozpoznania Taktycznego (niem. Ergänzungs-Nahaufklärungsgruppe)[12]. W 1941 wybudowano betonowy pas startowy. Podczas okupacji działała w Bydgoszczy Konspiracyjna Szkoła dla Małoletnich Lotnictwa kierowana przez komendanta pilota Benedykta Dąbrowskiego. Młodzież tej szkoły zdobyła szturmem lotnisko tuż przed wkroczeniem Armii Radzieckiej do miasta. W lutym i marcu 1945 z lotniska bydgoskiego prowadziła działania bojowe nad Pomorzem 4 Pomorska Mieszana Dywizja Lotnicza oraz pułki lotnicze radzieckich 4. i 16. Armii Lotniczych[12].

Okres 1945-1989[edytuj]

Po II wojnie światowej na lotnisku stacjonowało szereg jednostek polskiego Lotnictwa Wojskowego: 5 Pułk Lotnictwa Szturmowego (1945-1946) i 4 Pułk Lotnictwa Szturmowego (1945-1950)[12]. Po rozbudowie lotniska na początku lat 50. sformowano w Bydgoszczy 15. Dywizję Lotnictwa Bombowego (w składzie: 7 Pułk Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego i 33 Pułk Lotnictwa Bombowego) oraz przebazowano 4 Pułk Lotnictwa Szturmowego (1953-1957) oraz 3 Pomorski Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy[12]. Ten ostatni stacjonował tu do 1991 roku zmieniając kilkakrotnie nazwy i dysponując m.in. samolotami: Ił-2, Ił-10, MiG-15, MiG-17, Lim-6, od lat 60. – Su-7, a w latach 80. TS-11 Iskra[13].

Od 1957 do 2007 roku w Bydgoszczy miało siedzibę dowództwo 2. Korpusu Obrony Powietrznej wraz z 43. Eskadrą Lotniczą dla jej potrzeb łącznikowych, a w latach 1949-1991 na potrzeby dowództwa Pomorskiego Okręgu Wojskowego stacjonowała 10 Eskadra Lotnictwa Łącznikowego tzw. „saska”[12]. W Bydgoszczy stacjonowały także: 2 Brygada Radiotechniczna (1974-2006) i 2 Węzeł Łączności (1969-2007).

W 1945 założono na terenie lotniska wojskowego w Bydgoszczy Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2, które swymi korzeniami sięgały Lotniczych Warsztatów Polowych z okresu międzywojennego[12]. W zakładach przeprowadzano remonty samolotów wojskowych, z napędem tradycyjnym i odrzutowym, m.in. Su-22, MiG-29, a od 2010 roku samolotów wielozadaniowych F-16. W związku z rozwojem zakładów i jednostek wojskowych, w latach 60. lotnisko wzbogacono m.in. trzykilometrowy pas startowy oraz zaplecze koszarowe i logistyczne, a w połowie lat 70. przy lotnisku zbudowano ok. 30 schronohangarów dla ciężkich samolotów myśliwsko-bombowych Su-7[13].

Jedną z unikalnych jednostek lotniczych jakie powstały w Bydgoszczy w latach powojennych był Zespół Lotnictwa Sanitarnego (Lotnicze Pogotowie Ratunkowe), powstały w 1955 jeden z czterech w kraju obok Kielc, Lublina i Katowic. Placówka miała do swej dyspozycji 6 lotnisk: w Bydgoszczy, Fordonie, Toruniu, Inowrocławiu, Grudziądzu i Lisich Kątach. W Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym w Bydgoszczy od 1 maja 1971 roku pracował Jan Wróblewski, wybitny sportowiec, dwukrotny mistrz świata w szybownictwie[14].

Okres powojenny charakteryzował się również rozwojem cywilnych, regularnych połączeń lotniczych z Bydgoszczy z ośrodkami w kraju i zagranicy. Regularne połączenia były okresowo zawieszane w okresach przełomów politycznych, stanu wojennego 1981-1983 i w okresie kryzysu gospodarczego w latach 80. XX w. W kolejnych latach PLL LOT utrzymywał następujące połączenia[15]:

W latach 1969-1981 na lotnisku funkcjonował cywilny port lotniczy PLL LOT. Najdłużej funkcjonującym i eksploatowanym połączeniem z tych lat było BydgoszczWarszawa.

Okres po 1989 roku[edytuj]

Wnętrze terminala pasażerskiego

W latach 1991-2010 funkcje logistyczne na rzecz jednostek lotniczego garnizonu Bydgoszcz pełniła 2. Baza Lotnicza „Bydgoszcz”[12]. Zadania transportowe, łącznikowe i ratownicze wykonywała 2 Eskadra Lotnictwa Transportowo-Łącznikowego, a w jej składzie jedyna w Polsce Lotnicza Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza[12].

Reaktywowanie cywilnego portu lotniczego w Bydgoszczy nastąpiło w 1992 w efekcie dokonujących się w kraju przemian gospodarczych. W celu uruchomienia lotniska powołano wówczas Bydgoską Korporację Lotniczą Sp. z o.o., która funkcjonowała do czerwca 1995, kiedy to została przekształcona w spółkę akcyjną Port Lotniczy Bydgoszcz S.A. W 1992 reaktywowano cywilne połączenia czarterowe (Grecja), a od 1996 uruchomiono regularne loty do Warszawy i nieregularne do Szczecina[4]. Początkowo pasażerów odprawiano w tymczasowych pomieszczeniach z kontenerów zlokalizowanych w części lotniska od strony ul. Kujawskiej. 1 maja 2004 został oddany do użytku budynek nowego terminala pasażerskiego. Zarządca portu otrzymał tytuł "Firmy roku 2003" za wkład w rozwój regionu i regionalnego transportu lotniczego. 31 stycznia 2004 została wręczona przedstawicielom zarządcy statuetka Polskiego Klubu Biznesu. Przy lotnisku nadal funkcjonowała wojskowa baza lotnicza oraz Lotnicza Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza. Od listopada 2004 cywilny port lotniczy nosi imię Ignacego Jana Paderewskiego.

Znaczącym osiągnięciem spółki było przekształcenie lotniczego portu regionalnego w Bydgoszczy w Międzynarodowy Port Lotniczy. Od 2005 okresowo funkcjonowały międzynarodowe połączenia do Dublina, Liverpoolu, Düsseldorfu Weeze, Birmingham, East Midlands i Bristolu[4]. 30 października 2005 uruchomiono pierwsze stałe, codzienne połączenie międzynarodowe z Londynem Stansted[4]. Z usług portu lotniczego korzystały linie: LOT, Ryanair, Jet Air.

Bydgoskie lotnisko uzyskało koncesję Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej oraz certyfikat "Polskie Świadectwo Kwalifikacyjne" wydany przez Główny Inspektorat Lotnictwa Cywilnego i certyfikat lotniska użytku publicznego upoważniający do zarządzania lotniskiem w rozumieniu Ustawy Prawo Lotnicze z 2002 roku.

10 marca 2008 roku nowym udziałowcem spółki Port Lotniczy Bydgoszcz SA została austriackie przedsiębiorstwo Meinl Airports International Ltd. (MAI), które zobowiązało się zainwestować 23,5 miliona euro w rozbudowę lotniska. W pierwszej fazie, MAI otrzymał pakiet akcji równy 24,9%, a docelowo objął 49% akcji. Tym samym lotnisko w Bydgoszczy zostało pierwszym i jedynym portem lotniczym w Polsce, gdzie udziały miał zagraniczny inwestor. W styczniu 2009 austriackie przedsiębiorstwo Meinl Airports International Ltd. sprzedało pakiet akcji (48,98%) Portu Lotniczego Bydgoszcz niemieckiemu przedsiębiorstwu Airport Internacional, a w 2010 większościowy pakiet akcji zakupił od niej samorząd województwa kujawsko-pomorskiego (za ok. 4 mln euro - ale nie więcej niż 16,5 mln zł)[16]. 26 października 2010 Urząd Lotnictwa Cywilnego wydał certyfikat cargo na obsługę towarów i poczty oraz na obsługę materiałów niebezpiecznych[4].

9 lutego 2011 odprawiony został milionowy pasażer linii lotniczej Ryanair w bydgoskim porcie. W październiku 2012 roku oficjalnie liczba pasażerów przekroczyła 300 tys. pasażerów. Władze dotują przewoźników poprzez reklamy[17] (w 2012 prawie 22 zł na osobę, trzyletni kontrakt to ponad 13,8 mln zł)[18][19].

W listopadzie 2013 LOT zaprzestał realizacji połączenia pomiędzy Bydgoszczą a Warszawą, co oznaczało, że z lotniska odbywały się regularnie wyłącznie loty za granicę[20]. Decyzja ta została podjęta pomimo protestów miejscowych parlamentarzystów, wskazujących na wzrost ruchu pasażerskiego na tej trasie o 27% w ciągu 2 lat[21]. Na skutek działań Urzędu Marszałkowskiego (dotacja dla przewoźnika), kierunek ten przywrócono 14 kwietnia 2014.

Kierunki lotów i linie lotnicze[edytuj]

Mapa lokalizacyjna Europy
Bydgoszcz-Szwederowo
Bydgoszcz-Szwederowo
Burgas
Burgas
Heraklion
Heraklion
Zakintos
Zakintos
Dubrownik
Dubrownik
Korfu
Korfu
Birmingham
Birmingham
Dublin
Dublin
Düsseldorf-Weeze
Düsseldorf-Weeze
Glasgow-International
Glasgow-International
Frankfurt
Frankfurt
Londyn-Stansted
Londyn-Stansted
Londyn-Luton
Londyn-Luton
Rzym-Fiumicino
Rzym-Fiumicino
Warszawa
Warszawa
Geographylogo.svg
Kierunki lotów z lotniska w Bydgoszczy

Kierunki rozkładowe[edytuj]

Linia lotnicza Kierunek
Lufthansa
  1. Niemcy Frankfurt
Mistral Air
  1. Włochy Rzym-Fiumicino
Ryanair
  1. Wielka Brytania Birmingham
  2. Irlandia Dublin
  3. Wielka Brytania Londyn-Luton (od 29 października 2017 roku)
  4. Wielka Brytania Londyn-Stansted

Sezonowo:

  1. Niemcy Düsseldorf-Weeze
  2. Wielka Brytania Glasgow-International
Razem: 8 kierunków w 4 krajach

Kierunki czarterowe[edytuj]

Państwo Kierunek
 Bułgaria
  1. Burgas
 Chorwacja
  1. Dubrovnik
 Grecja
  1. Heraklion
  2. Zakynthos
  3. Korfu
Razem: 5 kierunków w 3 krajach

Kierunki cargo[edytuj]

Linia lotnicza Kierunek
Sprint Air Cargo
  1. Polska Warszawa
Razem: 1 kierunek w 1 kraju

Rys techniczny[edytuj]

Lotnisko przygotowane jest do przyjęcia i obsługi samolotów pasażerskich, transportowych oraz wojskowych o ile wymagają rozbiegu lub dobiegu w granicach 2500 metrów. Droga startowa ma długość 2500 m, szerokość 60 m i nośność PCN 70 F/B/X/T, drogi trawiaste posiadają nośność MTOM 5700 kg.

Lotnisko ma w swoim wyposażeniu:

  • świetlne pomoce nawigacyjne:
    • na kierunku 26, system podejścia w układzie Calverta (825 m), LIH, 3 stopni intensywności.
    • na kierunku 08, uproszczony system podejścia "krzyż" (420 m), LIH, 5 stopni intensywności.
    • na kierunkach 26 oraz 08, światła PAPI 3, 5 stopni intensywności.
  • radiowe pomoce nawigacyjne:
  • NDB BDG 388 kHz
  • osłonę meteorologiczną:
    • lotniskową stację MET, automatyczny system pomiarowy Vaisala.
  • W roku 2012 przedsiębiorstwo Skanska generalnie wyremontowało pas startowy i drogę kołowania do płyty postojowej.

Inwestycje[edytuj]

Boeing na lotnisku w Bydgoszczy, lipiec 2011

W 2015 roku rozpoczęto remont odwodnienia pasa startowego, dróg kołowania oraz modernizację nawierzchni dróg technicznych[22].

Plan generalny dla Portu Lotniczego na lata 2014-2034 zakłada budowę na wydzielonym obszarze lotniska o pow. 50 ha farmy fotowoltaicznej o mocy 25 MW.

Statystyki ruchu[edytuj]

Rok Pasażerowie Cargo (kg) Operacje lotnicze
1998 1451 80000 449
1999 5340 120000 1382
2000 14089 b.d. 1254
2001 6821 b.d. 1969
2002 13408 b.d. 2342
2003 20064 b.d. 3378
2004 25354 267854 2359
2005 38682 338937 1359
2006 133009 340503 2685
2007 181576 411052 3092
2008 280182 483234 7518
2009 275352 520447 6376
2010 278150 413911 5799
2011 279536 b.d. 7537
2012 340024 b.d. 7424
2013 343571 b.d. 7299
2014 289329 b.d. 6076
2015 341061 b.d. 5793
2016 337556 b.d. 6574
Port lotniczy - widok od strony osiedli Bielice i Szwederowo
Port lotniczy - widok od strony osiedli Bielice i Szwederowo

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Lotnisko jest położone częściowo także na terenie gminy Białe Błota.
  2. http://www.stat.gov.pl
  3. Port Lotniczy Bydgoszcz
  4. a b c d e f g Port lotniczy Bydgoszcz [w:] Encyklopedia Bydgoszczy. t.1. praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Jastrzębskiego. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2011. ​ISBN 978-83-926423-3-6​, str. 317
  5. a b c d Kaliński Arkadiusz. Bydgoskie lotnisko w latach 1916-1939 cz. 1. [w.] Kronika Bydgoska XIX
  6. Bałachowska Maria, Gołębiewski Janusz: Rozwój gospodarczy i przestrzenny Bydgoszcz w latach 1945-1970. [w:] Kronika Bydgoska IV
  7. a b c d e f Kaliński Arkadiusz. Bydgoskie lotnisko w latach 1916-1939 cz. 2. [w.] Kronika Bydgoska XX
  8. Mirosław Gajewski: Wojskowy Ośrodek Spadochronowy w Bydgoszczy w 1939 roku [w:] Kronika Bydgoska XIII
  9. Kaliński Arkadiusz. Działalność I Cywilnej Szkoły Mechaników Lotniczych i kursów lotniczych przy Szkole Przemysłowej w Bydgoszczy (1924-1930). [w.] Kronika Bydgoska XXIII
  10. Chudziński Kazimierz. Szkoła szybowcowa w Fordonie. [w.] Kalendarz Bydgoski 2003
  11. a b c d Kaliński Arkadiusz: LOT nad Bydgoszczą. [w.] Kalendarz Bydgoski 2013, str. 210-214
  12. a b c d e f g h http://bydgoszcz.wyborcza.pl/bydgoszcz/1,128852,12434323,Poznaj_historie_lotnictwa_wojskowego.html dostęp 16-01-2017
  13. a b http://www.samoloty.pl/historia-lotnictwa-hobby-245/historia-lotnictwa-polskiego-hobby-259/jednostki-lotnicze-w-polsce-hobby-1879/5-pusk-lotnictwa-mypliwsko-szturmowego-w-bydgoszczy-hobby-1955 dostęp 17-01-2017
  14. Chwaliszewski Zenon. Lotnik niezwykły [w.] Kalendarz Bydgoski 2008
  15. Michalski Stanisław red. Bydgoszcz wczoraj i dziś 1945-1980. Praca zbiorowa. PWN Warszawa-Poznań 1988
  16. Bydgoszcz: Marszałek Całbecki leci na bydgoskie lotnisko - 22 stycznia 2010
  17. Wsparcie dla nowych połączeń - Port Lotniczy Bydgoszcz
  18. 24 miliony złotych haraczu dla Ryanaira za… korzystanie z lotniska w Jasionce! | Super Nowości
  19. Nawet 143 mln zł mogą być warte udokumentowane umowy marketingowe podpisane przez polskie lotniska i samorządy z Ryanairem i Wizz Airem w ciągu ostatnich 7 lat. Niewykluczone, że kwota może być nawet wyższa.
  20. LOT wycofuje się z Bydgoszczy
  21. Tomasz Zieliński "Tracimy stolicę", Express Bydgoski 9 września 2013
  22. Justyna Urbaniak: Bydgoszcz: Trwa remont infrastruktury lotniskowej. Port nieczynny dla pasażerów.. ZDG TOR Sp. z o.o., 2015-03-17. [dostęp 2016-06-15].

Bibliografia[edytuj]

  • Kaliński Arkadiusz, Gadacz Remigiusz, red. Jacek Woźny, "100 lat lotnictwa w Bydgoszczy". [w.] Pejzaż 2016
  • Michalski Stanisław red. Bydgoszcz wczoraj i dziś 1945-1980. Praca zbiorowa. PWN Warszawa-Poznań 1988.
  • Kaliński Arkadiusz. Bydgoskie lotnisko w latach 1916-1939 cz. 1. [w.] Kronika Bydgoska XIX.
  • Kaliński Arkadiusz. Bydgoskie lotnisko w latach 1916-1939 cz. 2. [w.] Kronika Bydgoska XX.
  • Kaliński Arkadiusz. Szybownictwo w Bydgoszczy w okresie międzywojennym. [w.] Kronika Bydgoska XXII.
  • Kaliński Arkadiusz. Działalność I Cywilnej Szkoły Mechaników Lotniczych i kursów lotniczych przy Szkole Przemysłowej w Bydgoszczy (1924-1930). [w.] Kronika Bydgoska XXIII.
  • Bruski Bronisław. Wspomnienia szybownika. [w.] Kalendarz Bydgoski 1975
  • Zakrzewski Bogdan. Sportowe skrzydła. [w.] Kalendarz Bydgoski 1977
  • Kamiński Jan. Szkoła Lotnicza w Świeciu. [w.] Kalendarz Bydgoski 1991
  • Kuczma Rajmund. Szybowisko w Fordonie. [w.] Kalendarz Bydgoski 1995
  • Chudziński Kazimierz. Szkoła szybowcowa w Fordonie. [w.] Kalendarz Bydgoski 2003
  • Chwaliszewski Zenon. Lotnik niezwykły. [w.] Kalendarz Bydgoski 2008
  • Bydgoskie Lotnisko. TMMB, wrzesień 2007. [dostęp 2017-04-25].
  • Statystyki pasażerskiego regularnego oraz czarterowego ruchu lotniczego w polskich portach lotniczych w latach 2004-2007. Urząd Lotnictwa Cywilnego, kwiecień 2008. [dostęp 2011-02-09].

Linki zewnętrzne[edytuj]