Port lotniczy Lublin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Port lotniczy Lublin
Terminal portu lotniczego Lublin
Terminal portu lotniczego Lublin
Państwo  Polska
Miejscowość Świdnik k. Lublina
Typ cywilne
Właściciel Port Lotniczy Lublin S.A.
Rok otwarcia 2012
Kod IATA LUZ
Kod ICAO EPLB
Strefa czasowa UTC +1
Wysokość 203 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2015), źródło
Liczba pasażerów 265 021
Liczba operacji 3732
Drogi startowe
Kierunek 07/25: asfaltobeton, 2520[1] m
Położenie na mapie Świdnika
Mapa lokalizacyjna Świdnika
LUZ
LUZ
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
LUZ
LUZ
Ziemia 51°14′21,6″N 22°42′50,7″E/51,239333 22,714083
Strona internetowa

Port lotniczy Lublin (firma właściciela: Port Lotniczy Lublin S.A., kod IATA: LUZ, kod ICAO: EPLB) – port lotniczy w Świdniku obsługujący aglomerację lubelską.

Budowa komunikacyjnego portu lotniczego w tym miejscu otrzymała fundusze Komisji Europejskiej i rozpoczęła się jesienią 2010 roku, a została ukończona pod koniec roku 2012[2]. Od 13 grudnia 2012 Port lotniczy Lublin jest widoczny w serwisie Flightradar24[3]. Terminal Portu zdobył pierwsze miejsce w konkursie na Ulubieńca Polski w latach 2000–2012 w plebiscycie Życie w Architekturze (projekt ARE sp. z o.o. arch. Jakub Wacławek, arch. Grzegorz Stiasny, arch. Adam Kluczek)[4].

Lokalizacja[edytuj]

W jego pobliżu znajduje się trawiaste lotnisko Świdnik użytkowane przez Aeroklub Świdnik oraz przyfabryczne lądowisko obsługujące wytwórnię śmigłowców PZL Świdnik.

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Historia[edytuj]

Lotnisko przedwojenne i szkoła pilotów[edytuj]

Dawna szkoła pilotów L.O.P.P. w budowie

Ze względu na potrzebę rozwoju lotnictwa na tym terenie, w roku 1934 zapadła decyzja o budowie lotniska w Świdniku. Stało się to po zwycięstwie kpt. pil. Jerzego Bajana w Challenge 1934 na samolocie RWD-9 kupionym ze składek zebranych przez mieszkańców Lubelszczyzny. W roku 1935 rozpoczęto budowę lotniska, które miało zajmować powierzchnię 146 ha. W tym celu sprowadzono mieszkańców wsi z Wołynia, którzy przy użyciu koni zniwelowali teren pod przyszłe lotnisko. Inwestycję sfinansował w całości Zarząd Główny Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPP)[5]. Jesienią 1937 roku rozpoczęto budowę dwóch hangarów, obiektów technicznych z podziemną bazą paliwową i budynku administracyjno-internatowego, gdyż w założeniu w Świdniku miała powstać cywilna szkoła pilotów LOPP[6].

Quote-alpha.png
Aby zintensyfikować tempo szkolenia lotniczego podjęto decyzję o budowie nowej szkoły lotniczej. Jej fundatorami zostali wcześniej deklarujący się pracownicy Komunalnych Kas Oszczędnościowych, którzy zrzeszając się w specjalnym komitecie przekazali kwotę 500 000 zł na budowę szkoły i lotniska. Zgodnie z dyrektywą Dowództwa Lotnictwa zdecydowano o lokalizacji w Świdniku pod Lublinem. Nadano jej imię Marszałka Śmigłego-Rydza[7].

4 czerwca 1939 roku podczas Dni Lublina, Zamościa i Lubelszczyzny Naczelny Wódz marszałek Edward Śmigły-Rydz przybył na otwarcie i poświęcenie szkoły pilotów LOPP, ufundowanej przez pracowników KKO z całej Polski. Na lotnisku stawili się także: generał Schally i major Hartman, minister komunikacji pułkownik Ulrych, wiceministrowie Korsak i Piasecki, wojewoda lubelski de Tramecourt, prezes zarządu głównego LOPP generał broni inż. Leon Berbecki, dowódca Okręgu Korpusu Nr II generał Smorawiński, przedstawiciele zarządu Lublina, KKO, związków, instytucji i organizacji społecznych[8].

Trzy miesiące później, po wybuchu II wojny światowej, szkoła została zbombardowana przez Luftwaffe w ramach działań wojennych. W okresie przypadającym na okupację Lublina lotnisko oraz jego infrastruktura były wykorzystywane do lipca 1944 roku. W przeddzień wkroczenia Armii Czerwonej na te tereny budynek szkoły oraz znajdujące się w pobliżu hangary zostały przez Niemców wysadzone w powietrze.

Czasy powojenne[edytuj]

Ze względu na lotniczą przeszłość Świdnika powojenne Ministerstwo Przemysłu i Handlu zdecydowało się na budowę w tym miejscu zakładu przemysłowego i przyfabrycznego osiedla. Lotnisko wykorzystywane było przez zakład WSK „PZL-Świdnik” oraz powstały w 1953 Aeroklub Robotniczy w Świdniku. Pierwszy śmigłowiec Mi-1 wystartował z fabrycznego lotniska latem 1956 roku. W kolejnych latach produkowano tu Mi-2, PZL Kania, PZL Sokół, PZL SW-4 oraz szybowce SZD-30 Pirat, PW-5 i PW-6. Rozgrywane są na nim Zawody w Akrobacji Samolotowej im. Janusza Kasperka oraz Lubelskie Zimowe Zawody Samolotowe, o przedwojennej tradycji, jedyne na świecie zimowe zawody samolotowe[9].

Decyzja o lokalizacji[edytuj]

Trawiasty pas startowy w 2009

Po wieloletnich staraniach na rzecz budowy lotniska dla Lublina w Świdniku oraz po kontrowersyjnej rezygnacji władz województwa z perspektywicznej (o większych możliwościach rozbudowy) lokalizacji lotniska w Niedźwiadzie 21 grudnia 2007 prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego RP podpisał promesę zezwolenia na utworzenie lotniska komunikacyjnego w Świdniku[10]. W marcu 2008 roku Port Lotniczy Lublin S.A. kupił pierwszą nieruchomość w gminie Wólka pod budowę regionalnego lotniska cywilnego, a w maju głoszono konkurs na wykonanie koncepcji architektoniczno-urbanistycznej aeroportu[11].

Przewidywano, że lotnisko z infrastrukturą miało kosztować pół miliarda złotych. W czerwcu 2008 Komisja Europejska zgodziła się na przeznaczenie 296,6 mln zł ze środków publicznych na budowę lotniska[12]. Oprócz unijnych środków na rozwój regionalny przekazano środki z budżetu państwa i funduszy samorządów. Udział własny portu lotniczego wynosił 24% kosztów inwestycji, a pomoc państwa przeznaczono na zakup terenu pod lotnisko, budowę terminalu, pasa startowego i dróg kołowania samolotów. W budżecie województwa lubelskiego na rok 2009 przeznaczono na ten cel 12 mln zł[13], a w następnych latach lubelski ratusz przekazywał na budowę lotniska po 15 mln zł rocznie[14]. W połowie 2009 ogłoszono przetarg na budowę lotniska w Świdniku[15].

Planowano, że port lotniczy będzie pośrednim lub celowym miejscem ruchu samolotów. Ponadto zakładano możliwość dokonywania załadunku i rozładunku przewożonych towarów, załogi lub pasażerów[16]. Prognoza ruchu lotniczego dla aeroportu w Świdniku zakładała 500 tys. pasażerów w pierwszym roku funkcjonowania lotniska, około 1 mln w prognozie sięgającej 2016 roku i około 2,4 mln pod koniec 2035 roku[17]. Według brytyjskiego przedsiębiorstwa ASM, które przygotowało prognozę ruchu lotniczego, pracę w porcie na początku jego istnienia miało znaleźć około 200 osób[18]. Lubelskie kuratorium oświaty planowało w związku z tym otworzyć w szkołach zawodowych nowe kierunki, m.in. związane z obsługą ruchu lotniczego, których absolwenci mieliby szansę pracować w świdnickim porcie lotniczym[19].

Planowana rozbudowa lotniska zagrażała susłom perełkowanym, których największa kolonia (ok. 11 tys. osobników) znajdowała się na trawiastym terenie lotniska. Dzięki porozumieniu ekologów i władz lokalnych przesunięto lokalizację pasa startowego. Kolonia susłów została zaś objęta dodatkową ochroną – w tym celu została powołana Fundacja Ochrony Susła Perełkowanego. Miejsce ich zamieszkania ogrodzono tak, żeby nie zagrażały im okoliczne zwierzęta domowe[20].

Projekt lotniska[edytuj]

Wnętrze terminala

W 2008 zadecydowano, że port lotniczy Lublin-Świdnik zostanie wybudowany według projektu polsko-hiszpańskiego konsorcjum Sener-ARE-Polconsult[21]. Sąd konkursowy, któremu przewodniczył architekt Stefan Kuryłowicz, ogłosił decyzję w lubelskim Trybunale Koronnym. Odczytując wyniki sąd stwierdził, że będzie to najpiękniejsze lotnisko w Europie. Docenił projekt za sprawne połączenie terminalu z zabudową portową – spalinowe zespoły trakcyjne miały wjeżdżać wprost do terminalu lotniska[22].

W 2009 Sener zajęło się przygotowaniem dokumentacji, ARE zaprojektowało terminal i pozostałe budynki, a Polconsult – płytę lotniska i pas startowy[21]. Konsorcjum dostało 11 mln 610 tys. zł za projekt, a dodatkowy 1 mln 290 tys. zł został przeznaczony na nadzór autorski.

Zgodnie z projektem powstała duża biała hala lotniska (według pierwotnego planu 160 m długości) ze świetlikami w dachu. Projekt przewidywał, że wewnątrz terminalu znajdzie się (z możliwością zwiększenia liczby punktów odpraw) dziewięć stanowisk do odpraw klasy ekonomicznej, trzy dla biznesowej i osobna strefa VIP, a także trzy taśmociągi do wydawania bagażu. Projekt dał możliwość przedzielenia hali ruchomą szklaną ścianą na część dla obywateli strefy Schengen i dla reszty pasażerów. Na piętrze umieszczono antresolę z miejscem na kawiarnię i restaurację – miejsce jest jednocześnie punktem widokowym na płytę lotniska i halę główną. W podziemiach zaplanowano budowę magazynów, pomieszczeń technicznych i urządzeń obsługujących wydawanie i przewożenie bagażu[23]. W roku 2011 zdecydowano o zmniejszeniu terminala lubelskiego lotniska z 24 tys. do 11 tys. m2. Zmniejszenie budynków zasugerowali eksperci unijni[24].

Budowa[edytuj]

Prace budowlane na lotnisku, marzec 2011

Jesienią 2008 rozpoczęło się wyburzanie zabudowań na terenie cywilnego portu lotniczego, koniec prac przewidziano na wiosnę 2009. Na ich miejscu znalazł się pas startowy lotniska. Trzeba było wyburzyć 15 domów i wyciąć las na powierzchni ponad stu hektarów. Z terenu przyszłego lotniska musiały także zostać przeniesione mogiły wojskowe, znajdujące się na cmentarzu wojennym. Spoczywali na nim żołnierze polegli w czasie pierwszej i drugiej wojny światowej – obywatele Austro-Węgier i Imperium Rosyjskiego, ale także polscy żołnierze zabici w kampanii wrześniowej oraz Rosjanie, którzy zginęli w 1944 roku[25]. Ciała żołnierzy spoczęły na cmentarzu komunalnym w Świdniku[26].

W 2009 do Urzędu Marszałkowskiego w Lublinie wpłynęła decyzja ministra zezwalająca na wycięcie 142 hektarów tzw. lasu szpitalnego wokół przyszłego lotniska. Spółka Port Lotniczy Lublin musiałaby zapłacić za to ok. 100 mln złotych, ale dopiero po tym, jak zakończyłyby się procedury wylesiania gruntów. Dzięki przepisom w specustawie lotniskowej nie trzeba było płacić za wycięcie. Z tak uzyskanych gruntów 118 hektarów przeznaczono na pas startowy i budynki infrastruktury lotniskowej, a na 23 hektarach powstały drogi dojazdowe[27]. Kolejne 125 ha gruntów położonych w Świdniku lubelski ratusz wniósł do spółki Port Lotniczy Lublin. Wartość ziemi sięgnęła 33 mln zł, co oznaczało, że miasto objęło ponad 70 procent akcji w przedsięwzięciu. Przekazane parcele samorząd Lublina odkupił w ostatnich latach od banku Pekao oraz prywatnych właścicieli – powstało na nich zielone lotnisko, a część gruntów trafiła w ręce Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej[14].

W 2010 wojewoda lubelska podpisała zgodę na wybudowanie lotniska, potwierdzając jednocześnie, że inwestycja zostanie zakończona wiosną 2012[28]. Dokument ten zatwierdził projekt budowlany, dokonał podziału nieruchomości, zezwolił na pełną wycinkę lasu i umożliwił rozpoczęcie budowy portu lotniczego. Marszałek województwa potwierdził też wcześniejsze rozstrzygnięcie pierwszych przetargów na budowę[29][30].

Budowa lubelskiego portu lotniczego rozpoczęła się jesienią 2010[31]. Rok później ukończono płytę postoju samolotów[32]. Wtedy też przetarg na budowę terminala wygrało przedsiębiorstwo Budimex. Zgodnie z ustaleniami miało ono postawić budynek w dziewięć miesięcy, a za pracę otrzymać blisko 67 milionów złotych. W ramach tych prac miał powstać także budynek lotniskowej straży pożarnej oraz budynek techniczny[33]. Budimex rozpoczął prace jesienią 2011[34].

Początek działalności[edytuj]

Dzień otwarty w Porcie lotniczym Lublin

1 grudnia 2012 odbył się „dzień otwarty”[35]. Według wstępnych szacunków port odwiedziło ok. 20 tys. ludzi[36]. Pierwszy lot odbył się 17 grudnia 2012 roku o godz. 7:56 i był to An-26 przedsiębiorstwa lotniczego EXIN Sp. z o.o. z Lublina. Tego dnia Ryanair uruchomił połączenie do Londynu i Dublina. Pierwszy samolot z pasażerami wylądował tego samego dnia o godzinie 9:00. Był to rejs czarterowy z gośćmi zaproszonymi przez władze PLL. 17 grudnia 2012 roku, o godzinie 13:25, wylądował samolot Boeing 737-800[37]. Był to lot z londyńskiego lotniska Stansted, wykonywany przez Ryanair. 18 grudnia 2012 rozpoczęły kursowanie samoloty linii WizzAir do Oslo i Londynu[38].

W ciągu pierwszego roku działalności port obsłużył ponad 188 tysięcy pasażerów. Nie udało się osiągnąć planowanych przez zarząd portu 300 tysięcy pasażerów. W 2013 oddano do użytku docelową wieżę kontroli lotów, w tym roku zaczął też działać system ILS I kategorii[39].

Statystyki ruchu[edytuj]

W danym roku Narastająco
Rok Pasażerowie Operacje lotnicze Pasażerowie Operacje lotnicze
2012 5702 50 5702 50
2013 189 702 2286 195 404 2336
2014 187 544 3255 382 948 5591
2015 265 021 3732 647 969 9323
2016* 218 475 2514 866 444 11 837

* – stan na koniec lipca 2016

W kwietniu 2016 po raz pierwszy miesięczna liczba pasażerów przekroczyła 30 tys. Rekord operacji lotniczych padł w maju 2016 i wyniósł 491[40], a rekord obsłużonych pasażerów padł w lipcu 2016 i wyniósł ponad 39 tys.[41] Władze lotniska przewidywały, że na koniec 2016 liczba obsłużonych pasażerów wyniesie 410–440 tys., w tym 300 tys. pasażerów Wizz Air[40].

Struktura własności[edytuj]

Spółkę akcyjną Port Lotniczy Lublin tworzy czterech akcjonariuszy. W jej skład wchodzą samorządy miast Lublina (60,1955% udziałów) i Świdnika (5,5440%), województwa lubelskiego (34,2513%) i powiatu Świdnik (0,0093%)[42].

Dojazd[edytuj]

EN57 na stacji Lublin Airport
SZT SA134-019 stojący na stacji w terminalu lotniska

Aby umożliwić klientom portu lotniczego sprawny dojazd, zbudowano ulicę Jana III Sobieskiego połączoną z istniejącą infrastrukturą drogową. Zmodernizowano oraz przebudowano także inne ulice, m.in. zmieniono przebieg ulicy Mełgiewskiej. Ponadto na potrzeby lotniska wybudowano nową zelektryfikowaną linię kolejową nr 581 łącząca stację Świdnik Miasto z stacją Lublin Airport przylegającą do terminala. Zgodnie z planem szlak jest obsługiwany przez elektryczne zespoły trakcyjne typu EN57AL należące do województwa lubelskiego[potrzebny przypis].

Wokół aeroportu znajdują się cztery ronda, estakady nad torami kolejowymi i wiadukty nad al. Lotników Polskich w Świdniku. Ulica Żwirki i Wigury jest czteropasmowa, a z każdej z ulic jest zapewniony łatwy dojazd do drogi ekspresowej S12/S17. Ulicą Lubelską dojeżdża do terminala autobus linii nr 5 komunikacji miejskiej.

Plany na przyszłość[edytuj]

W kwietniu 2016 zakończyły się prace nad budową terminalu cargo, którego obsługę powierzono włoskiemu przedsiębiorstwu Xpress Handling. Po lewej stronie terminalu pasażerskiego powstał budynek zaplecza obsługi naziemnej służący do kontroli, odprawy celnej oraz odpowiedniego przygotowania towarów do transportu[43][44]. W 2016, w związku z rosnącą liczbą pasażerów, Port Lotniczy Lublin ogłosił plan rozbudowy terminalu pasażerskiego o 1,5 tys. metrów kw. Inwestycja ma kosztować 5 milionów złotych i ma zostać ukończona przed rozpoczęciem sezonu letniego 2017[45][43].

Polska Agencja Żeglugi Powietrznej zapowiedziała budowę nowej wieży kontroli lotów, której budowa ma ruszyć w 2017 roku[46]. Zarząd portu lotniczego ogłosił przygotowania do wdrożenia systemu ILS II kategorii. Działania zmierzające do podniesienia kategorii systemu ILS na lubelskim lotnisku rozpoczęto w 2015 roku. Za inwestycję odpowiada Polska Agencja Żeglugi Powietrznej. Lotnisko we własnym zakresie przygotowało dodatkowe elementy oświetlenia nawigacyjnego i przeszkoliło personel. Wniosek o certyfikację złożono na początku lutego 2016[47][43], a uruchomienie systemu ILS II kategorii przewiduje się na sierpień 2016[48].

Przypisy[edytuj]

  1. Dane techniczne
  2. Budowa portu w Lublinie zakończona
  3. Lotnisko Lublin na Flightradar
  4. Airport Lublin Ulubieńcem Polski! Internauci wybrali
  5. Świdnik na kartach historii – Przedwojenne lotnisko w Świdniku
  6. Oficjalna strona Aeroklubu Świdnik – Historia
  7. "Działalność Komitetu Żwirki i Wigury", Zygmunt Kozak. Biuletyn Nr 22 Wojskowej Służby Archiwalnej (1999)
  8. Świdnik na kartach historii – Wielki dzień Lublina!
  9. www.aeroklub.lublin.pl (pol.). [dostęp 2011-09-14].
  10. Port Lotniczy Lublin w Świdniku i jego dostępność komunikacyjna (pdf)
  11. Kurier Lubelski – Lotnisko, nowe ulice, boiska, mieszkania [dostęp: 2 stycznia 2009]
  12. Rzeczpospolita – Prawie 300 mln zł na lotnisko Lublin-Świdnik [dostęp: 5 czerwca 2008]
  13. Kurier Lubelski – Województwo ma budżet na 2009 rok [dostęp: 30 grudnia 2008]
  14. a b Jurkowski, Artur: Działki wleciały do portu lotniczego (pol.). [dostęp 21 marca 2009].
  15. Port Lotniczy Lublin: Zawarto umowę na wykonanie projektu lotniska (pol.). [dostęp 11 października 2008].
  16. ECOPLAN – Raport oddziaływania na środowisko lotniska "Lublin-Świdnik" w Świdniku
  17. Gazeta Prawna – Zielone światło KE dla budowy lotniska w Lublinie [dostęp: 4 czerwca 2008]
  18. Koziolek.pl Zawód kontroler lotu. Nabór już od września. [dostęp: 29 grudnia 2008]
  19. Kurier Lubelski – Kuratorium stawia na fachowców [dostęp: 30 grudnia 2008]
  20. Gazeta Wyborcza: Raport o lotnisku. Najpierw drzewa, ptaki, saperzy... (pol.). [dostęp 2011-01-31].
  21. a b Sławomir Skomra: Airport Świdnik 2012. Jest projektant lotniska (pol.). [dostęp 21 lutego 2009].
  22. Gazeta Lublin – Lotnisko w Świdniku polsko-hiszpańskie [dostęp: 25 sierpnia 2008]
  23. Najpiękniejsze lotnisko w Europie (pol.). [dostęp 21 lutego 2009].
  24. Gazeta Wyborcza: Lotnisko w Świdniku. Wojewoda pozwoliła na terminal (pol.). [dostęp 2011-08-19].
  25. Gazeta.pl – Samoloty nie będą lądować obok mogił [dostęp: 22 sierpnia 2008]
  26. Koziolek.pl – Nowe domy idą do wyburzenia. Powstaje lotnisko. [dostęp: 22 listopada 2008]
  27. Koziolek.pl – Specustawa przyspieszy budowę lotniska [dostęp: 14 lutego 2008]
  28. Jest pozwolenie na budowę lotniska Lublin – Świdnik (pol.). YouTube. [dostęp 2010-10-18].
  29. Lotnisko w Świdniku: Za kilka dni rusza budowa (wideo) (pol.). Dziennik Wschodni. [dostęp 2010-10-18].
  30. Jest decyzja wojewody dla lotniska w Świdniku (pol.). Kurier Lubelski. [dostęp 2010-10-18].
  31. Lotnisko w Świdniku: Ruszyła budowa portu lotniczego (wideo) (pol.). Dziennik Wschodni. [dostęp 2010-11-10].
  32. Jesteś tu: Strona główna Wiadomości Świdnik Lotnisko w Świdniku: Płyta gotowa, czas na terminal (pol.). Dziennik Wschodni. [dostęp 2011-10-21].
  33. Lotnisko. Budimex zbuduje terminal. Za 67 mln zł. (pol.). Gazeta Wyborcza. [dostęp 2011-10-06].
  34. Lotnisko w Świdniku: Ruszyła budowa terminalu (pol.). Kurier Lubelski. [dostęp 2011-11-01].
  35. Przyjdź i zobacz jak wygląda lotnisko
  36. Dzień Otwarty na lotnisku w Świdniku (RELACJA, ZDJĘCIA, WIDEO)
  37. [1]
  38. Port Lotniczy Lublin odebrany
  39. http://www.dziennikwschodni.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20131017/LUBLIN/131019590
  40. a b Lotnisko nie zwalnia i padają kolejne rekordy. Tak dobrego wyniku jeszcze nie było, lublin.wyborcza.pl, 2 czerwca 2016 [dostęp 2016-06-02].
  41. Lotnisko Lublin po raz trzeci pobiło rekord, dziennikwschodni.pl, 1 sierpnia 2016 [dostęp 2016-08-01].
  42. Port Lotniczy Lublin / firma (pol.). airport.lublin.pl. [dostęp 2012-04-10].
  43. a b c Dobry początek sezonu lotniska w Świdniku | PGT, www.pgt.pl [dostęp 2016-06-02].
  44. JustynaJ. Urbaniak JustynaJ., Lublin też chce obsługiwać lotnicze cargo, www.rynekinfrastruktury.pl [dostęp 2016-06-02].
  45. DziennikD. Wschodni DziennikD., 400 tys. pasażerów, nowe kierunki i rozbudowa. Plany lotniska na 2016 r. - Dziennik Wschodni, Dziennik Wschodni [dostęp 2016-06-02].
  46. e, Radio Lublin: Port Lotniczy Lublin będzie rozbudowywany, moje.radio.lublin.pl [dostęp 2016-06-02].
  47. JustynaJ. Urbaniak JustynaJ., Lubelskie lotnisko z ILS II kategorii jeszcze w tym roku, www.rynekinfrastruktury.pl [dostęp 2016-06-02].
  48. Lotnisko w Świdniku: W wakacje lepszy ILS, a jesienią rozbudowa terminalu, dziennikwschodni.pl, 14 lipca 2016 [dostęp 2016-07-14].

Linki zewnętrzne[edytuj]