Port lotniczy Londyn-Stansted

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Port lotniczy Londyn-Stansted
London Stansted Airport
Ilustracja
Państwo  Wielka Brytania
Kraj  Anglia
Miejscowość Stansted Mountfitchet
Typ cywilne
Właściciel Manchester Airports Group
Kod IATA STN
Kod ICAO EGSS
Strefa czasowa UTC 0
Wysokość 106 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2015)[1]
Liczba pasażerów 22 519 178 Increase2.svg 12,8%
Liczba operacji 168 629 Increase2.svg 7,3%
Drogi startowe
Kierunek 04/22: asfaltobeton, 3048 m
Położenie na mapie hrabstwa Essex
Mapa lokalizacyjna hrabstwa Essex
STN
STN
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
STN
STN
Położenie na mapie Anglii
Mapa lokalizacyjna Anglii
STN
STN
Ziemia51°53′06″N 0°14′06″E/51,885000 0,235000
Strona internetowa
Wnętrze terminala w 2002, zaprojektowanego przez Normana Fostera

Port lotniczy Londyn-Stansted (ang.: London Stansted Airport, kod IATA: STN, kod ICAO: EGSS) – duże międzynarodowe lotnisko położone 48 km na północny wschód od Londynu, obsługujący tanie linie lotnicze. Jest to obecnie czwarty co do wielkości port lotniczy Wielkiej Brytanii, trzeci co do wielkości obsługujący Londyn po Heathrow i Gatwick. Posiada jedną 3048-metrową drogę startową na kierunku 05/23. W latach 2000-2006 obsłużył kolejno 11,85 – 13,65 – 16,05 – 18,71 – 20,91 – 22,01 i 23,68 milionów pasażerów[2].

Planowany jest dalszy szybki rozwój portu: dodanie drugiej drogi startowej przed 2012 i zakładana jest maksymalnie obsługa 80 mln pasażerów rocznie. Te plany spotkały się ze sprzeciwem części społeczeństwa ze względów socjo-ekologicznych. Obecnie trwa debata publiczna na ten temat[3]. W międzyczasie, port lotniczy podlega prawnemu ograniczeniu dozwolonego ruchu do 25 mln pasażerów rocznie[4]. Stansted jest głównym węzłem dla irlandzkiego przewoźnika Ryanair w Wielkiej Brytanii.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Stansted Airport ma jeden główny terminal pasażerski, w pobliżu miejscowości Stansted Mountfitchet. Istnieją trzy budynki satelickie, w których położone są bramki odlotów, jeden jest podłączony do głównego terminalu przez most, a dwa pozostałe przez Stansted Airport Transit System.

Budynek Terminala został zaprojektowany przez Foster Associates przy udziale inżyniera Petera Rice i dysponuje „pływającym” dachem, wspartym wiązarami dachowymi przez ramię przestrzennego odwróconego ostrosłupa, tworząc wrażenie stylizowanego łabędzia w locie. Podstawą każdej konstrukcji kratownicy jest „filar narzędziowy”, który zapewnia pośrednie oświetlenie i jest miejscem dla klimatyzacji, wody, telekomunikacji i gniazd elektrycznych. Układ lotniska został tak zaprojektowany by na tym samym poziomie zapewnić niezakłócony przepływ pasażerów, dostęp do krótkoterminowego parkingu, poruszanie się po sali check-in, przejście przez zabezpieczenia i bramki odlotów .

W latach 1997-2007 Stansted uzyskało szybki wzrost liczby pasażerów, głównie w segmencie tanich linii lotniczych, osiągając liczbę 24 milionów pasażerów (w ciągu 12 miesięcy do października 2007 roku), jednak liczba pasażerów spadała przez kolejne pięć lat (do 2012 r.). Od tego czasu liczba pasażerów wzrasta; w 2014 roku port odnotował roczny wzrost pasażerów o 11,7%, do 19,9 mln.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Terminal i budynki satelickie[edytuj | edytuj kod]

Stansted jest najnowszym lotniskiem pasażerskim ze wszystkich głównych lotnisk w Londynie. Terminal stanowi podłużny budynek ze szkła i jest podzielony na trzy obszary: strefę check-in i halę główną na przedzie budynku, odloty na tyłach budynku, strefę przylotów po lewej stronie z tyłu tuż przy wejściu. Nie ma bramek w budynku głównym terminalu; zamiast tego są trzy oddzielne budynki, w których znajdują się bramki z czwartym budynkiem satelitarnym w budowie. Budynki satelickie nr 1 i 2 są dostępne przez system Stansted Airport Transit System zabierając pasażerów z hali odlotów i przylotów do hali w głównym budynku terminala. Budynek nr 2 jest również podłączony do budynku terminalu przez chodnik tak jak budynek nr 3, który nie jest obsługiwany przez system tranzytowy.

Budynek satelicki nr 3 nie posiada rękawów, dlatego jest wykorzystywany przez największą tanią linię lotniczą Ryanair. Wszystkie inne linie lotnicze korzystają z budynków nr 1 i 2, które, w przeciwieństwie do budynku nr 3 są wyposażone w rękawy. Ryanair nigdy nie używa Budynku nr 1 ze względu na niechęć do wymaganego użycia pociągu tranzytowego dla pasażerów, aby się do niego dostać. Jest to najczęściej używany przez inne linie lotnicze budynek (w tym easyJet).

Terminal jest wyposażony w kantory wymiany walut, zaplecze de usługi bagażowych, dostęp do internetu, toalety, prysznice, kaplicę i salę modlitw dla innych religii[5]. Istnieje ponad 60 różnych sklepów, barów, restauracji i kawiarni na całym lotnisku, jak również saloniki lotnicze[6].

Parkingi i hotele[edytuj | edytuj kod]

Hotel Radisson Blu

Stansted posiada wiele różnorodnych parkingów samochodowych zarówno długo, średnio i krótkoterminowych. Istnieją również dwie strefy odbioru pasażerów. Strefa ekspresowa znajduje się przy parkingu krótkoterminowym, podczas gdy parking darmowy znajduje się na terenie parkingu średnioterminowego. Opłata jest pobierana za usługi ekspresowe[7]. Stansted oferuje również szereg zakwaterowań w hotelach w tym hotelu Hilton, Premier Inn i Radisson Blu, z czego ten ostatni jest położony dwie minuty od budynku terminalu za pośrednictwem tajnego przejścia. Istnieją regularne transfery autobusami między budynkiem terminalu i parkingami oraz hotelami w Stansted.

Wieża kontroli ruchu[edytuj | edytuj kod]

Wieża kontroli ruchu lotniczego w Stansted została ukończona w 1996 i należała do najwyższych budynków w Wielkiej Brytanii w tym czasie[8]. Znajduje się na północny wschód od lotniska w południowej części budynku terminalu. Ma zielony kolor, który pasuje do przyciemnianych szyb okien w budynkach satelitarnych. Zastąpiła ona starą wieżę kontrolną (która miała słabą widoczność na lotnisko), gdy obecny budynek terminalu został otwarty w 1991.

Inna infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Istnieje kilka budynków towarowych i hangarów na całym lotnisku. Główny ośrodek cargo znajduje się przy wieży kontrolnej i obsługuje większość operacji samolotów towarowych, w tym takich jak McDonnell Douglas MD-11 i Boeing 747. Istnieje niewielka liczba hangarów po drugiej stronie pasa startowego. Największe znajdują się w południowo-wschodniej części lotniska, z których jeden jest wykorzystywany przez Ryanair.

Titan Airways ma swoją siedzibę w Enterprise House na lotnisku[9]. Kilka linii lotniczych w jednym czasie miało swoją siedzibę na terenie obiektu na lotnisku. AirUK (później KLM uk) miał swoją główną siedzibę w Stansted House. Buzz miał swoją siedzibę w Endeavour House. Gdy istniała AB Airlines, jego siedziba była w Enterprise House. W okresie Lloyd International Airways miały swoją siedzibę w Lloyd House, natomiast Go Fly w Enterprise House.

Linie lotnicze i kierunki lotów[edytuj | edytuj kod]

Linia lotnicza Kierunek
Air Albania
  1. Albania Tirana
Air Moldova
  1. Mołdawia Kiszyniów
Atlasjet
  1. Turcja Stambuł[10]
Aurigny Air
  1. Wielka Brytania Guernsey
Austrian Airlines

Sezonowo:

  1. Austria Innsbruck
British Airways (obsługiwane przez BA CityFlyer)
  1. Niemcy Berlin-Tegel

Sezonowo:

  1. Francja Chambéry
  2. Portugalia Faro
  3. Hiszpania Ibiza
  4. Hiszpania Malaga
  5. Hiszpania Palma de Mallorca
Cobalt Air
  1. Cypr Larnaka
easyJet
  1. Holandia Amsterdam
  2. Hiszpania Asturia
  3. Wielka Brytania Belfast-International
  4. Hiszpania Bilbao
  5. Włochy Cagliari
  6. Wielka Brytania Edynburg
  7. Wielka Brytania Glasgow
  8. Słowenia Lublana
  9. Hiszpania Malaga
  10. Niemcy Monachium
  11. Włochy Neapol
  12. Francja Nicea
  13. Hiszpania Palma de Mallorca
  14. Czechosłowacja Praga

Sezonowo:

  1. Turcja Bodrum
  2. Turcja Dalaman
  3. Chorwacja Dubrownik
  4. Szwajcaria Genewa
  5. Francja Grenoble
  6. Hiszpania Ibiza
  7. Islandia Reykjavík-Keflavík
  8. Bułgaria Sofia
  9. Chorwacja Split
  10. Grecja Zakintos
Emirates
  1. Zjednoczone Emiraty Arabskie Dubaj
Eurowings
  1. Austria Wiedeń
Eurowings (obsługiwane przez Germanwings)
  1. Niemcy Hanower
  2. Niemcy Kolonia/Bonn
  3. Niemcy Stuttgart
Flybe

Sezonowo:

  1. Wielka Brytania Newquay
Flybe (obsługiwane przez Loganair)
  1. Wielka Brytania Dundee
Pegasus Airlines
  1. Cypr Północny/Cypr Ercan
  2. Turcja Izmir
  3. Turcja Stambuł-Sabiha Gökçen
Ryanair
  1. Austria Salzburg
  2. Bułgaria Płowdiw
  3. Bułgaria Sofia
  4. Chorwacja Pula (sezonowo)
  5. Chorwacja Rijeka (sezonowo)
  6. Chorwacja Zadar (sezonowo)
  7. Cypr Pafos
  8. Czarnogóra Podgorica
  9. Czechosłowacja Brno
  10. Czechosłowacja Ostrawa
  11. Czechosłowacja Praga
  12. Dania Aarhus
  13. Dania Billund
  14. Estonia Tallinn
  15. Francja Bergerac
  16. Francja Biarritz
  17. Francja Bordeaux
  18. Francja Brive (sezonowo)
  19. Francja Carcassonne
  20. Francja Deauville-Normandia (sezonowo)
  21. Francja Dinard
  22. Francja Grenoble (sezonowo)
  23. Francja La Rochelle
  24. Francja Limoges
  25. Francja Lourdes
  26. Francja Marsylia
  27. Francja Perpignan (sezonowo)
  28. Francja Poitiers
  29. Francja Strasburg
  30. Francja Tuluza
  31. Francja Tours
  32. Grecja Ateny
  33. Grecja Chania (sezonowo)
  34. Grecja Kefalonia (sezonowo)
  35. Grecja Korfu (sezonowo)
  36. Grecja Rodos (sezonowo)
  37. Grecja Saloniki
  38. Hiszpania Alicante
  39. Hiszpania Almería
  40. Hiszpania Barcelona
  41. Hiszpania Castellón
  42. Hiszpania Fuerteventura
  43. Hiszpania Girona (sezonowo)
  44. Hiszpania Gran Canaria
  45. Hiszpania Ibiza (sezonowo)
  46. Hiszpania Jerez
  47. Hiszpania Lanzarote
  48. Hiszpania Madryt
  49. Hiszpania Malaga
  50. Hiszpania Murcja
  51. Hiszpania Palma de Mallorca
  52. Hiszpania Reus
  53. Hiszpania Santander
  54. Hiszpania Santiago de Compostela
  55. Hiszpania Saragossa
  56. Hiszpania Sewilla
  57. Hiszpania Teneryfa-Południe
  58. Hiszpania Walencja
  59. Holandia Eindhoven
  60. Irlandia Cork
  61. Irlandia Dublin
  62. Irlandia Kerry
  63. Irlandia Knock
  64. Irlandia Shannon
  65. Litwa Kowno
  66. Litwa Połąga
  67. Litwa Wilno
  68. Luksemburg Luksemburg
  69. Malta Malta
  70. Maroko Agadir
  71. Maroko Fez
  72. Maroko Marrakesz
  73. Maroko Rabat
  74. Niemcy Karlsruhe/Baden-Baden
  75. Niemcy Berlin-Schönefeld
  76. Niemcy Brema
  77. Niemcy Dortmund
  78. Niemcy Frankfurt
  79. Niemcy Hamburg
  80. Niemcy Kolonia/Bonn
  81. Niemcy Memmingen
  82. Niemcy Norymberga
  83. Norwegia Oslo
  84. Norwegia Oslo-Torp (sezonowo)
  85. Polska Bydgoszcz
  86. Polska Gdańsk
  87. Polska Katowice
  88. Polska Kraków
  89. Polska Łódź
  90. Polska Olsztyn-Mazury
  91. Polska Poznań
  92. Polska Rzeszów
  93. Polska Szczecin
  94. Polska Warszawa-Modlin
  95. Polska Wrocław
  96. Portugalia Faro
  97. Portugalia Lizbona
  98. Portugalia Porto
  99. Portugalia Ponta Delgada (sezonowo)
  100. Rumunia Bukareszt
  101. Rumunia Timișoara
  102. Szwajcaria/Niemcy/Francja Bazylea/Miluza/Fryburg
  103. Szwecja Göteborg
  104. Szwecja Sztokholm-Skavsta
  105. Szwecja Sztokholm-Västerås
  106. Słowacja Bratysława
  107. Wielka Brytania Edynburg
  108. Wielka Brytania Glasgow
  109. Węgry Budapeszt
  110. Łotwa Ryga
  111. Włochy Alghero (sezonowo)
  112. Włochy Ankona
  113. Włochy Bari
  114. Włochy Bolonia
  115. Włochy Brindisi
  116. Włochy Comiso (sezonowo)
  117. Włochy Genua
  118. Włochy Lamezia Terme
  119. Włochy Mediolan-Bergamo
  120. Włochy Mediolan
  121. Włochy Palermo
  122. Włochy Perugia
  123. Włochy Pescara
  124. Włochy Piza
  125. Włochy Rzym-Ciampino
  126. Włochy Triest
  127. Włochy Turyn
  128. Włochy Wenecja
  129. Włochy Werona

Czartery[edytuj | edytuj kod]

Linia lotnicza Kierunek
BH Air

Sezonowo:

  1. Bułgaria Burgas
Titan Airways

Sezonowo:

  1. Francja Calvi
  2. Francja Chambéry
  3. Turcja Dalaman
  4. Francja Figari
  5. Francja Grenoble
  6. Grecja Preweza
  7. Francja Lourdes

Cargo[edytuj | edytuj kod]

Linia lotnicza Kierunek
Asiana Cargo
  1. Włochy Mediolan-Malpensa
  2. Rosja Moskwa-Domodiedowo
  3. Korea Południowa Seul-Inczon
Astral Aviation
  1. Kenia Nairobi
Cargolux
  1. Luksemburg Luksemburg
  2. Chińska Republika Ludowa Hongkong
  3. Włochy Mediolan-Malpensa
China Southern Cargo
  1. Chińska Republika Ludowa Guangzhou
  2. Niemcy Frankfurt
Ethiopian Airlines Cargo
  1. Etiopia Addis Abeba
FedEx Express
  1. Niemcy Kolonia/Bonn
  2. Irlandia Dublin
  3. Stany Zjednoczone Indianapolis
  4. Stany Zjednoczone Memphis
  5. Francja Paryż-Charles de Gaulle
FedEx Feeder (obsługiwane przez Air Contractors)
  1. Holandia Amsterdam
  2. Wielka Brytania Glasgow
  3. Wielka Brytania Manchester
FedEx Feeder (obsługiwane przez Swiftair)
  1. Wielka Brytania Glasgow
Jet2.com Cargo
  1. Wielka Brytania Edynburg
  2. Wielka Brytania Newcastle
Korean Air Cargo
  1. Indie Ćennaj
  2. Włochy Mediolan-Malpensa
  3. Uzbekistan Navoiy
  4. Korea Południowa Seul-Inczon
Martinair Cargo
  1. Stany Zjednoczone Aguadilla
  2. Holandia Amsterdam
  3. Kolumbia Bogota
Panalpina
  1. Stany Zjednoczone Huntsville
  2. Luksemburg Luksemburg
Qatar Airways Cargo
  1. Ghana Akra
  2. Katar Doha
  3. Włochy Mediolan-Malpensa
  4. Norwegia Oslo-Gardermoen
Silk Way Airlines
  1. Azerbejdżan Baku
  2. Stany Zjednoczone Nowy Jork-JFK
Royal Mail (obsługiwane przez Jet2.com
  1. Wielka Brytania Belfast-International
  2. Wielka Brytania Edynburg
Royal Mail (obsługiwane przez Titan Airways
  1. Wielka Brytania Belfast-International
  2. Wielka Brytania Edynburg
  3. Wielka Brytania Exeter
Royal Mail (obsługiwane przez West Atlantic
  1. Wielka Brytania Newcastle
  2. Wielka Brytania Bournemouth
Turkish Airlines Cargo
  1. Holandia Amsterdam
  2. Turcja Stambuł-Atatürk
TNT Airways
  1. Belgia Liège
UPS Airlines
  1. Niemcy Kolonia/Bonn
  2. Stany Zjednoczone Newark
  3. Stany Zjednoczone Filadelfia

Transport naziemny[edytuj | edytuj kod]

Pociągi[edytuj | edytuj kod]

Stacja kolejowa Stansted Airport – połączenia do Londynu, Cambridge, Peterborough, Leicester i Birmingham z portem lotniczym

W Stansted znajduje się stacja kolejowa pod budynkiem terminalu. Pociągi obsługiwane przez CrossCountry, odjeżdżają stąd do Cambridge, Leicester i Midlands co 60 minut. Natomiast pociągi Stansted Express kursują do i z Liverpool Street Station w Londynie co 15 minut, podróż trwa 45 minut.

Autobusy[edytuj | edytuj kod]

Autobusy ekspresowe i autobusy dalekobieżne kursują pomiędzy portem lotniczym i przystankami obsługującymi Stratford, Victoria Coach Station, Liverpool Street Station i Golders Green (wszystkie w Londynie), kosztując połowę tego co bilet kolejowy, lecz podróż autobusem trwa dłużej: od 80 do 130 minut, z wyjątkiem dojazdu ze Stratford, który zajmuje ok. 45 minut. Dworzec autobusowy na lotnisku przylega do terminala. Firma National Express obsługuje połączenie pomiędzy portem lotniczym a miastem Oksford; dojazd ten zajmuje około trzech godzin. Za to, godzinny przejazd cechuje komunikację autobusową lotniska z miastem Cambridge. Jednakże, autobusy łączące lotnisko z tymi dwoma miastami uniwersyteckimi kursują rzadko. Dodatkowo, firma easyBus obsługuje połączenie pomiędzy lotniskiem i Baker Street w centrum Londynu.

Drogi[edytuj | edytuj kod]

Stansted łączy się z północnym Londynem i Cambridge autostradą M11, oraz z Colchester i Harwich drogą szybkiego ruchu A120. Parking na długi czas postoju jest oddalony około 1,5 km od terminalu. Pasażerowie potrzebują przynajmniej 20 minut, aby dotrzeć do parkingu. W związku z tym część pasażerów korzysta z usług autobusu wahadłowego. Natomiast parking na krótki czas postoju znajduje się blisko budynku terminalowego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]