Port lotniczy Londyn-Stansted

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Port lotniczy Londyn-Stansted
London Stansted Airport
Port lotniczy Londyn-Stansted
Państwo  Wielka Brytania
Kraj  Anglia
Miejscowość Stansted Mountfitchet
Typ cywilne
Właściciel Manchester Airports Group
Kod IATA STN
Kod ICAO EGSS
Strefa czasowa UTC 0
Wysokość 106 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2015), źródło
Liczba pasażerów 22 519 178
Liczba operacji 168 629
Drogi startowe
Kierunek 04/22: asfaltobeton, 3048 m
Położenie na mapie hrabstwa Essex
Mapa lokalizacyjna hrabstwa Essex
STN
STN
Położenie na mapie Anglii
Mapa lokalizacyjna Anglii
STN
STN
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
STN
STN
Ziemia51°53′06″N 0°14′06″E/51,885000 0,235000
Strona internetowa
Wnętrze terminala w 2002, zaprojektowanego przez Normana Fostera

Port lotniczy Londyn-Stansted (ang.: London Stansted Airport, kod IATA: STN, kod ICAO: EGSS) – duże międzynarodowe lotnisko położone 48 km na północny wschód od Londynu, obsługujący tanie linie lotnicze. Jest to obecnie czwarty co do wielkości port lotniczy Wielkiej Brytanii, trzeci co do wielkości obsługujący Londyn po Heathrow i Gatwick. Posiada jedną 3048-metrową drogę startową na kierunku 05/23. W latach 2000-2006 obsłużył kolejno 11,85 – 13,65 – 16,05 – 18,71 – 20,91 – 22,01 i 23,68 milionów pasażerów[1].

Planowany jest dalszy szybki rozwój portu: dodanie drugiej drogi startowej przed 2012 i zakładana jest maksymalnie obsługa 80 mln pasażerów rocznie. Te plany spotkały się ze sprzeciwem części społeczeństwa ze względów socjo-ekologicznych. Obecnie trwa debata publiczna na ten temat[2]. W międzyczasie, port lotniczy podlega prawnemu ograniczeniu dozwolonego ruchu do 25 mln pasażerów rocznie[3]. Stansted jest głównym węzłem dla irlandzkiego przewoźnika Ryanair w Wielkiej Brytanii.

Opis[edytuj]

Stansted Airport ma jeden główny terminal pasażerski, w pobliżu miejscowości Stansted Mountfitchet. Istnieją trzy budynki satelicki, w których położone są bramki odlotów, jeden jest podłączony do głównego terminalu przez most, a dwa pozostałe przez Stansted Airport Transit System.

Budynek Terminala został zaprojektowany przez Foster Associates przy udziale inżyniera Petera Rice i dysponuje "pływającym" dachem, wspartym przez ramie przestrzennego odwróconego ostrosłupa wiązarami dachowymi, tworząc wrażenie stylizowanego łabędzia w locie. Podstawą każdej konstrukcji kratownicy jest "filar narzędziowy", które zapewnia oświetlenie pośrednie i jest miejsce dla klimatyzacji, wody, telekomunikacji i gniazd elektrycznych. Układ został zaprojektowany do lotniska zapewniają niezakłócony przepływ dla pasażerów, aby dojść do parkingu krótkoterminowego, poruszać się po sali chek-in, przejść przez zabezpieczenia i do bramek odlotów na tym samym poziomie.

Od 1997 do 2007 Stansted uzyskał szybki rozwój liczby pasażerów, głównie w segmencie tanich linii lotniczych, osiągając 24 milionów pasażerów w ciągu 12 miesięcy do października 2007 roku, a liczba pasażerów spadała przez kolejne pięć lat do 2012. Od tego czasu liczba pasażerów wzrasta; w 2014 roku port odnotował roczny wzrost pasażerów z 11,7% do 19,9 mln.

Infrastruktura[edytuj]

Terminal i budynki satelickie[edytuj]

Stansted jest najnowszym lotniskiem pasażerskie ze wszystkich głównych lotnisk w Londynie. Terminal stanowi podłużny budynek ze szkła i jest podzielony na trzy obszary: Strefę chek-in i halę główną na przedzie budynku, odloty na tyłach budynku, a strefa przylotów po lewej stronie z tyłu tuż przy wejściu. Nie ma bramek w budynku głównym terminalu; zamiast tego, są trzy oddzielne budynki, w których znajdują się bramki, z czwartym budynkiem satelitarnym w budowie. Budynki satelickie nr 1 i 2 są dostępne przez system Stansted Airport Transit System zabierając pasażerów z hali odlotów i przylotów do hali w Głównym budynku terminala. Budynek nr 2 jest również podłączony do budynku terminalu przez chodnik tak jak budynek nr 3, który nie jest obsługiwany przez system tranzytowy.

Budynek satelicki nr 3 nie posiada rękawów, dlatego jest wykorzystywany przez największą tanią linię lotniczą Ryanair. Wszystkie inne linie lotnicze korzystają z budynków nr 1 i 2, które, w przeciwieństwie do budynku nr 3 są wyposażone w rękawy. Ryanair nigdy nie używa Budynku nr 1 ze względu na jego niechęć do wymaganego użycia pociągu tranzytowego dla pasażerów, aby się do niego dostać. Jest to najczęściej stosowane budynek przez inne linie lotnicze w tym easyJet.

Terminal jest wyposażony w kantory wymiany walut, zaplecze de usługi bagażowych, dostęp do internetu, toalety, prysznice, kaplicę i salę modlitw dla innych religii[4]. Istnieje ponad 60 różnych sklepów, barów, restauracji i kawiarni na całym lotnisku, jak również saloniki lotnicze[5].

Parkingi i hotele[edytuj]

Hotel Radisson Blu

Stansted posiada wiele różnorodnych parkingów samochodowych zarówno długo, średnio i krótkoterminowych. Istnieją również dwie strefy odbioru pasażerów. Strefa ekspresowa znajduje się przy parkingu krótkoterminowym, podczas gdy parking darmowy znajduje się na ternie parkingu średnioterminowego. Opłata jest pobierana za usługi ekspresowe[6]. Stansted oferuje również szereg zakwaterowań w hotelach w tym hotelu Hilton, Premier Inn i Radisson Blu, z czego ten ostatni jest położony dwie minuty od budynku terminalu za pośrednictwem tajnego przejścia. Istnieją regularne transfery autobusami między budynkiem terminalu i parkingami oraz hotelami w Stansted.

Wieża kontroli ruchu[edytuj]

Wieża kontroli ruchu lotniczego w Stansted została ukończona w 1996 i należała do najwyższych budynków w Wielkiej Brytanii w tym czasie[7]. Znajduje się na północny wschód od lotniska w południowej części budynku terminalu. Ma zielony kolor, który pasuje do przyciemnianych szyby z okien w budynkach satelitarnych. Zastąpiła ona starą wieżę kontrolną, która miała słabą widoczność na lotnisku, gdy obecny budynek terminalu został otwarty w 1991.

Inna infrastruktura[edytuj]

Istnieje kilka budynków towarowych i hangary na całym lotnisku. Główny ośrodek cargo znajduje się przy wieży kontrolnej i obsługuje większość operacji samolotów towarowych, w tym takich jak McDonnell Douglas MD-11 i Boeing 747. Istnieje niewielka liczba hangarów po drugiej stronie pasa startowego. Największe znajdują się w południowo-wschodniej części lotniska, z których jeden jest wykorzystywany przez Ryanair.

Titan Airways ma swoją siedzibę w Enterprise House na lotnisku[8]. Kilka linii lotniczych w jednym czasie miało swoją siedzibę na terenie obiektu na lotnisku. AirUK (później KLM uk) miał swoją główną siedzibę w Stansted House. Buzz miał swoją siedzibę w Endeavour House. Gdy istniała AB Airlines, jego siedziba była w Enterprise House. W okresie Lloyd International Airways miały swoją siedzibę w Lloyd House, natomiast Go Fly w Enterprise House.

Linie lotnicze i kierunki lotów[edytuj]

Linia lotnicza Kierunek
Air Moldova
  1. Mołdawia Kiszyniów
Atlasjet
  1. Turcja Stambuł-Atatürk (od 30 października 2016) [9]
Aurigny Air
  1. Wielka Brytania Guernsey
Austrian Airlines

Sezonowo:

  1. Austria Innsbruck
British Airways (obsługiwane przez BA CityFlyer)
  1. Niemcy Berlin-Tegel

Sezonowo:

  1. Francja Chambéry (od 17 grudnia 2016) [10]
  2. Portugalia Faro
  3. Hiszpania Ibiza
  4. Hiszpania Malaga
  5. Hiszpania Palma de Mallorca
Cobalt Air
  1. Cypr Larnaka
easyJet
  1. Holandia Amsterdam
  2. Hiszpania Asturia
  3. Wielka Brytania Belfast-International
  4. Hiszpania Bilbao
  5. Włochy Cagliari
  6. Wielka Brytania Edynburg
  7. Wielka Brytania Glasgow
  8. Słowenia Lublana
  9. Hiszpania Malaga
  10. Niemcy Monachium
  11. Włochy Neapol
  12. Francja Nicea
  13. Hiszpania Palma de Mallorca
  14. Czechosłowacja Praga

Sezonowo:

  1. Turcja Bodrum
  2. Turcja Dalaman
  3. Chorwacja Dubrownik
  4. Szwajcaria Genewa
  5. Francja Grenoble
  6. Hiszpania Ibiza
  7. Islandia Reykjavik-Keflavík
  8. Bułgaria Sofia
  9. Chorwacja Split
  10. Grecja Zakintos
Eurowings
  1. Austria Wiedeń
Eurowings (obsługiwane przez Germanwings)
  1. Niemcy Hanower
  2. Niemcy Kolonia/Bonn
  3. Niemcy Stuttgart
Flybe

Sezonowo:

  1. Wielka Brytania Newquay
Flybe (obsługiwane przez Loganair)
  1. Wielka Brytania Dundee
Pegasus Airlines
  1. Cypr Północny/Cypr Ercan
  2. Turcja Izmir
  3. Turcja Stambuł-Sabiha Gökçen
Ryanair
  1. Austria Linz
  2. Austria Salzburg
  3. Bułgaria Płowdiw
  4. Bułgaria Sofia
  5. Chorwacja Osijek
  6. Chorwacja Pula (sezonowo)
  7. Chorwacja Rijeka (sezonowo)
  8. Chorwacja Zadar (sezonowo)
  9. Cypr Pafos
  10. Czarnogóra Podgorica
  11. Czechosłowacja Brno
  12. Czechosłowacja Ostrawa
  13. Czechosłowacja Praga
  14. Dania Aarhus
  15. Dania Billund
  16. Estonia Tallinn
  17. Francja Bergerac
  18. Francja Biarritz
  19. Francja Bordeaux
  20. Francja Brive (sezonowo)
  21. Francja Carcassonne
  22. Francja Deauville-Normandia (sezonowo do 31 października 2016)
  23. Francja Dinard
  24. Francja Grenoble (sezonowo)
  25. Francja La Rochelle
  26. Francja Limoges
  27. Francja Lourdes
  28. Francja Marsylia
  29. Francja Perpignan (sezonowo)
  30. Francja Poitiers
  31. Francja Strasburg
  32. Francja Tuluza (od 1 listopada 2016) [11]
  33. Francja Tours
  34. Grecja Ateny
  35. Grecja Chania (sezonowo)
  36. Grecja Kefalonia (sezonowo)
  37. Grecja Korfu (sezonowo)
  38. Grecja Kos (sezonowo)
  39. Grecja Rodos (sezonowo)
  40. Grecja Saloniki
  41. Hiszpania Alicante
  42. Hiszpania Almería
  43. Hiszpania Barcelona
  44. Hiszpania Castellón
  45. Hiszpania Fuerteventura
  46. Hiszpania Girona (sezonowo)
  47. Hiszpania Gran Canaria
  48. Hiszpania Ibiza (sezonowo)
  49. Hiszpania Jerez
  50. Hiszpania Lanzarote
  51. Hiszpania Madryt
  52. Hiszpania Malaga
  53. Hiszpania Murcja
  54. Hiszpania Palma de Mallorca
  55. Hiszpania Reus
  56. Hiszpania Santander
  57. Hiszpania Santiago de Compostela
  58. Hiszpania Saragossa
  59. Hiszpania Sewilla
  60. Hiszpania Teneryfa-Południe
  61. Hiszpania Walencja
  62. Holandia Eindhoven
  63. Irlandia Cork
  64. Irlandia Dublin
  65. Irlandia Kerry
  66. Irlandia Knock
  67. Irlandia Shannon
  68. Litwa Kowno
  69. Litwa Połąga
  70. Litwa Wilno
  71. Luksemburg Luksemburg (od 30 października 2016)
  72. Malta Malta
  73. Maroko Agadir (od 1 listopada 2016)
  74. Maroko Fez
  75. Maroko Marrakesz
  76. Maroko Rabat
  77. Niemcy Karlsruhe/Baden-Baden
  78. Niemcy Berlin-Schönefeld
  79. Niemcy Brema
  80. Niemcy Dortmund
  81. Niemcy Weeze
  82. Niemcy Frankfurt-Hahn
  83. Niemcy Hamburg (od 1 listopada 2016)
  84. Niemcy Kolonia/Bonn
  85. Niemcy Lipsk
  86. Niemcy Memmingen
  87. Niemcy Norymberga
  88. Norwegia Oslo-Gardermoen (od 30 października 2016)
  89. Norwegia Oslo-Rygge (do 29 października 2016) [12]
  90. Norwegia Oslo-Torp (do 28 października 2016)
  91. Polska Bydgoszcz
  92. Polska Gdańsk
  93. Polska Katowice
  94. Polska Kraków
  95. Polska Lublin
  96. Polska Olsztyn-Mazury (od 1 listopada 2016) [13]
  97. Polska Poznań
  98. Polska Rzeszów
  99. Polska Szczecin
  100. Polska Warszawa-Modlin
  101. Polska Wrocław
  102. Polska Łódź
  103. Portugalia Faro
  104. Portugalia Lizbona
  105. Portugalia Porto
  106. Portugalia Ponta Delgada (sezonowo)
  107. Rumunia Bukareszt
  108. Rumunia Timișoara
  109. Szwajcaria/Niemcy/Francja Bazylea/Miluza/Fryburg
  110. Szwecja Göteborg-Landvetter
  111. Szwecja Sztokholm-Skavsta
  112. Szwecja Sztokholm-Västerås
  113. Słowacja Bratysława
  114. Wielka Brytania Derry
  115. Wielka Brytania Edynburg
  116. Wielka Brytania Glasgow
  117. Węgry Budapeszt
  118. Łotwa Ryga
  119. Włochy Alghero (sezonowo)
  120. Włochy Ankona
  121. Włochy Bari
  122. Włochy Bolonia
  123. Włochy Brindisi
  124. Włochy Comiso (sezonowo)
  125. Włochy Genua
  126. Włochy Lamezia Terme
  127. Włochy Mediolan-Bergamo
  128. Włochy Mediolan-Malpensa
  129. Włochy Palermo
  130. Włochy Parma
  131. Włochy Perugia
  132. Włochy Pescara
  133. Włochy Piza
  134. Włochy Rzym-Ciampino
  135. Włochy Rzym-Fiumicino
  136. Włochy Triest
  137. Włochy Turyn
  138. Włochy Wenecja-Treviso
  139. Włochy Werona

Czartery[edytuj]

Linia lotnicza Kierunek
BH Air

Sezonowo:

  1. Bułgaria Burgas
Thomas Cook Airlines
  1. Hiszpania Fuerteventura
  2. Hiszpania Lanzarote
  3. Hiszpania Teneryfa-Południe

Sezonowo:

  1. Hiszpania Alicante (od 21 lipca 2017)
  2. Hiszpania Almería
  3. Turcja Antalya
  4. Turcja Bodrum (do 3 października 2016)
  5. Meksyk Cancún
  6. Grecja Korfu
  7. Turcja Dalaman
  8. Hiszpania Gran Canaria
  9. Hiszpania Ibiza
  10. Grecja Kefalonia
  11. Grecja Kos
  12. Cypr Larnaka
  13. Stany Zjednoczone Las Vegas
  14. Hiszpania Menorka
  15. Stany Zjednoczone Orlando
  16. Hiszpania Palma de Mallorca
  17. Hiszpania Reus
  18. Grecja Rodos
  19. Grecja Skiathos
  20. Grecja Zakintos
Thomsonfly
  1. Meksyk Cancún
  2. Hiszpania Fuerteventura
  3. Hiszpania Gran Canaria
  4. Hiszpania Lanzarote
  5. Cypr Pafos
  6. Egipt Szarm el-Szejk (od 1 maja 2017)
  7. Hiszpania Teneryfa-Południe

Sezonowo:

  1. Turcja Antalya
  2. Grecja Korfu
  3. Turcja Dalaman
  4. Portugalia Faro
  5. Szwajcaria Genewa (od 24 grudnia 2016) [14]
  6. Francja Grenoble
  7. Grecja Heraklion
  8. Hiszpania Ibiza
  9. Austria Innsbruck
  10. Grecja Kefalonia
  11. Grecja Kos
  12. Cypr Larnaka (od 7 maja 2017)
  13. Hiszpania Menorka
  14. Jamajka Montego Bay (od 5 maja 2017)
  15. Stany Zjednoczone Orlando/Sanford
  16. Hiszpania Palma de Mallorca
  17. Grecja Rodos
  18. Austria Salzburg
  19. Włochy Turyn
  20. Grecja Zakintos
Titan Airways

Sezonowo:

  1. Francja Calvi
  2. Francja Chambéry
  3. Turcja Dalaman
  4. Francja Figari
  5. Francja Grenoble
  6. Grecja Preweza
  7. Francja Lourdes

Cargo[edytuj]

Linia lotnicza Kierunek
Asiana Cargo
  1. Włochy Mediolan-Malpensa
  2. Rosja Moskwa-Domodiedowo
  3. Korea Południowa Seul-Incheon
Astral Aviation
  1. Kenia Nairobi
Cargolux
  1. Luksemburg Luksemburg
  2. Chińska Republika Ludowa Hongkong
  3. Włochy Mediolan-Malpensa
China Southern Cargo
  1. Chińska Republika Ludowa Guangzhou
  2. Niemcy Frankfurt
Ethiopian Airlines Cargo
  1. Etiopia Addis Abeba
FedEx Express
  1. Niemcy Kolonia/Bonn
  2. Irlandia Dublin
  3. Stany Zjednoczone Indianapolis
  4. Stany Zjednoczone Memphis
  5. Francja Paryż-Charles de Gaulle
FedEx Feeder (obsługiwane przez Air Contractors)
  1. Holandia Amsterdam
  2. Wielka Brytania Glasgow
  3. Wielka Brytania Manchester
FedEx Feeder (obsługiwane przez Swiftair)
  1. Wielka Brytania Glasgow
Jet2.com Cargo
  1. Wielka Brytania Edynburg
  2. Wielka Brytania Newcastle
Korean Air Cargo
  1. Indie Ćennaj
  2. Włochy Mediolan-Malpensa
  3. Uzbekistan Navoiy
  4. Korea Południowa Seul-Incheon
Martinair Cargo
  1. Stany Zjednoczone Aguadilla
  2. Holandia Amsterdam
  3. Kolumbia Bogotá
Panalpina
  1. Stany Zjednoczone Huntsville
  2. Luksemburg Luksemburg
Qatar Airways Cargo
  1. Ghana Akra
  2. Katar Doha
  3. Włochy Mediolan-Malpensa
  4. Norwegia Oslo-Gardermoen
Silk Way Airlines
  1. Azerbejdżan Baku
  2. Stany Zjednoczone Nowy Jork-JFK
Royal Mail (obsługiwane przez Jet2.com
  1. Wielka Brytania Belfast-International
  2. Wielka Brytania Edynburg
Royal Mail (obsługiwane przez Titan Airways
  1. Wielka Brytania Belfast-International
  2. Wielka Brytania Edynburg
  3. Wielka Brytania Exeter
Royal Mail (obsługiwane przez West Atlantic
  1. Wielka Brytania Newcastle
  2. Wielka Brytania Bournemouth
Turkish Airlines Cargo
  1. Holandia Amsterdam
  2. Turcja Stambuł-Atatürk
TNT Airways
  1. Belgia Liège
UPS Airlines
  1. Niemcy Kolonia/Bonn
  2. Stany Zjednoczone Newark
  3. Stany Zjednoczone Filadelfia

Transport naziemny[edytuj]

Pociągi[edytuj]

Stacja kolejowa Stansted Airport – połączenia do Londynu, Cambridge, Peterborough, Leicester i Birmingham z portem lotniczym

W Stansted znajduje się stacja kolejowa pod budynkiem terminalu. Pociągi obsługiwane przez CrossCountry, odjeżdżają stąd do Cambridge, Leicester i Midlands co 60 minut. Natomiast pociągi Stansted Express kursują do i z Liverpool Street Station w Londynie co 15 minut, podróż trwa 45 minut.

Autobusy[edytuj]

Autobusy ekspresowe i autobusy dalekobieżne kursują pomiędzy portem lotniczym i przystankami obsługującymi Stratford, Victoria Coach Station, Liverpool Street Station i Golders Green (wszystkie w Londynie), kosztując połowę tego co bilet kolejowy, lecz podróż autobusem trwa dłużej: od 80 do 130 minut, z wyjątkiem dojazdu ze Stratford, który zajmuje ok. 45 minut. Dworzec autobusowy na lotnisku przylega do terminala. Firma National Express obsługuje połączenie pomiędzy portem lotniczym a miastem Oksford; dojazd ten zajmuje około trzech godzin. Za to, godzinny przejazd cechuje komunikację autobusową lotniska z miastem Cambridge. Jednakże, autobusy łączące lotnisko z tymi dwoma miastami uniwersyteckimi kursują rzadko. Dodatkowo, firma easyBus obsługuje połączenie pomiędzy lotniskiem i Baker Street w centrum Londynu.

Drogi[edytuj]

Stansted łączy się z północnym Londynem i Cambridge autostradą M11, oraz z Colchester i Harwich drogą szybkiego ruchu A120. Parking na długi czas postoju jest oddalony około 1,5 km od terminalu. Pasażerowie potrzebują przynajmniej 20 minut, aby dotrzeć do parkingu. W związku z tym część pasażerów korzysta z usług autobusu wahadłowego. Natomiast parking na krótki czas postoju znajduje się blisko budynku terminalowego.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]