Stefan ze Lwowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stefan ze Lwowa (zm. 1416/17) – dominikanin, biskup chełmski 1375?–1416/17, biskup pomocniczy poznański 1383, sufragan włocławski 1384-1416/17.

Według tradycji dominikańskiej i późniejszych niektórych badaczy miał być wykształconym teologiem z dominikańskiego konwentu lwowskiego pochodzenia ormiańskiego. Być może historiografia dominikańska pomyliła go z ormiańskim Stefanem, arcybiskupem nicejskim, przebywającym w połowie XV w. na ziemiach polskich. Władysław Abraham utożsamia go z wikariuszem klasztoru dominikańskiego we Lwowie z ok. 1376 Stefanem, synem Szymona[1]. Jako dominikanin nie pełnił żadnych funkcji w prowincji zakonnej[2].

Nie wiadomo kiedy został mianowany biskupem chełmskim. Najczęściej uważa się że miało to miejsce ok. 1380, ale być może nastąpiło to w 1375 wraz z odnowieniem arcybiskupstwa halickiego. W diecezji tej przebywał okresowo, udzielał posługi pontyfikalnej w innych diecezjach. Wynikało to z braku uposażenia świeżo powołanej diecezji. W 1383 przebywał jako sufragan w diecezji poznańskiej, posiadał tam niewielkie uposażenie. Wraz z przeniesieniem Jana Kropidły w 1384 na biskupstwo włocławskie Stefan również się tam przeniósł w charakterze sufragana. W diecezji włocławskiej jego działalność pontyfikalna jest źródłowo poświadczona dla lat 1386-1416. W dokumentach tytułowany jest głównie wikariuszem generalnym działającym na obszarze całej diecezji. Jego głównym miejscem pobytu były dwory w Ciechocine i Subkowych. Jesienią 1410 został przez krzyżaków zmuszony do opuszczenia dworu w Subkowych, tym samym i pomorskiej części diecezji włocławskiej, nie wiadomo kiedy powrócił, obecny był w 1413. Czasami przebywał w diecezji chełmskiej. Prawdopodobnie był 14 XI 1394 we Lwowie, nadając przywilej odpustowy dla tamtejszego konwentu dominikańskiego. Dowodnie zjawił się w swojej diecezji w styczniu 1403, dokonując poświęcenia parafii w Lipiu (dziś Mokrelipie koło Szczebrzeszyna). Powrócił do diecezji włocławskiej konsekrując 7 X 1403 kościół klasztoru kartuzów w Kartuzach. Przebywając poza diecezją, usiłował jednak sprawować w niej rządy osobiście lub za pośrednictwem powołanego przez siebie zarządu, o czym świadczą chociażby dokumenty wystawione w diecezji włocławskiej przez biskupa Stefana dla parafii Gorzków (24 VI 1404) i Małoniż (13 I 1406) Jednak jego jurysdykcja nad diecezją chełmską ustała w latach 1406-1413. W 1406 władzę sprawował arcybiskup Jakub Strepa, a po jego śmierci, w latach 1409-1412 Grzegorz z Buczkowa, biskup włodzimierski. Później powrócił do kierowania diecezją chełmską, choć nadal z terenu diecezji włocławskiej. Wyrazem tego był dokumeny dla kościoła w Czernięcinie (12 I 1416). Bieżącymi sprawami diecezji zajmował się wikariusz generalny Jan, rektor kościoła w Szczebrzeszynie, wzmiankowany w 1397.

Stefan zmarł na Pomorzu, może w Subkowych, podczas zarazy. Data nie jest znana, zmarł po 19 VIII 1416, a przed 16 VIII 1417. Nie wiadomo gdzie został pochowany, prawdopodobnie na terenie diecezji włocławskiej.

Przypisy

  1. Władysław Abraham, Powstanie organizacji Kościoła łacińskiego na Rusi, t. 1, Lwów 1904, s. 353, 418.
  2. Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965-1999. Słownik biograficzny, wyd. II popr. i uzupeł., Warszawa 2000, kol. 419, uznaje go bezpodstawnie prowincjałem Zakonu Dominikańskiego.

Bibliografia[edytuj]

  • Paweł Czaplewski, Tytularny episkopat w Polsce średniowiecznej, "Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego", t. 43, 1916, s. 107-110.
  • Krzysztof Rafał Prokop, Biskupi pomocniczy w diecezjach polskich w dobie przedtrydenckiej (2. poł. XIII – 1. poł XVI w.), Kraków 2002, s. 297-299.
  • Anna Sochacka, Stefan, biskup chełmski, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 43, Warszawa-Kraków 2004-2005, s. 147-149.