Teofil Wolicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Teofil Wolicki
Prymas Polski
Teofil Wolicki
Herb Teofil Wolicki
Data i miejsce urodzenia 30 października 1768
Doruchów
Data i miejsce śmierci 21 grudnia 1829
Poznań
Arcybiskup metropolita gnieźnieński i poznański
Okres sprawowania 1828–1829
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1792
Sakra biskupia 15 maja 1829
Epitafium Teofila Wolickiego w katedrze poznańskiej

Teofil Wolicki (ur. przed 30 października 1768 w Doruchowie, zm. 21 grudnia 1829 w Poznaniu) – polski biskup rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita gnieźnieński i poznański oraz prymas Polski w latach 1828–1829, deputowany na Sejm Księstwa Warszawskiego z okręgu powiatu poznańskiego i śremskiego departamentu poznańskiego w latach 1809, 1811, 1812[1].

Życiorys[edytuj]

Jego rodzicami byli ziemianin Ignacy Wolicki i Józefa (Barbara) z domu Wesiołowska. Ukończył seminarium księży misjonarzy w Warszawie, przyjmując święcenia kapłańskie. Następnie studiował prawo i teologię na Akademii Wileńskiej i w Rzymie.

Po powrocie do kraju pracował w kancelarii koronnej i bibliotece Stanisława Augusta Poniatowskiego pod kierownictwem bp. Jana Chrzciciela Albertrandiego. W 1792 został proboszczem w Barcicach. W 1794 Ignacy Raczyński, który właśnie został biskupem poznańskim, mianował go swoim audytorem nadwornym, nadając mu prepozyturę kolegiaty w Środzie Wielkopolskiej. Raczyński wyjednał mu także prowizję papieską z datą 2 sierpnia 1794 na kanonię poznańską przypisaną do Rogoźna, na której został instalowany 1 grudnia 1794. 25 października 1795 objął w zarząd parafię rzymskokatolicką św. Marcina w Dusznikach (Wielkopolska) – jako trzecie beneficjum (wcześniej otrzymał prebendy w Środzie i Rogoźnie). Funkcję proboszcza w Dusznikach pełnił do 1829. 29 lipca 1805 Wolicki obronił doktorat obojga praw na Uniwersytecie Jagiellońskim. 16 czerwca tego samego roku został archidiakonem poznańskim, a w 1807 prepozytem kapituły gnieźnieńskiej. Pozostając głównym doradcą biskupów Ignacego Raczyńskiego i Tymoteusza Gorzeńskiego, napisał kilka dzieł teologicznych i pasterskich. W 1812 przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego[2]. Gdy powstało Wielkie Księstwo Poznańskie, począwszy od 1816 był radcą w Rejencji Poznańskiej.

Gdy zmarł abp Gorzeński, kapituły wybrały go w 1825 wikariuszem kapitulnym, co wiązało się z funkcją zarządcy archidiecezji aż do swego wyniesienia na arcybiskupa. Jako zarządca troszczył się o szkoły parafialne, był również inicjatorem budowy nowego mauzoleum pierwszych władców Polski w katedrze poznańskiej. W 1828 został wybrany arcybiskupem. Wybór ten jeszcze w tym samym roku zatwierdził papież. Po chorobie zmarł w 1829. Pochowano go w krypcie pod kaplicą Szołdrskich w katedrze poznańskiej, zaś upamiętnił go pomnikiem w katedrze jego świecki współpracownik hr. Edward Raczyński.

Przypisy

  1. A. Biernat, I. Ihnatowicz, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003, s. 462–470.
  2. Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego, 1812, nr 1, s. 4.

Linki zewnętrzne[edytuj]