Partia Demokratyczna (USA)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy amerykańskiej partii. Zobacz też: Partię Demokratyczną w innych krajach.
Partia Demokratyczna
Logo Partii Demokratycznej
Państwo  Stany Zjednoczone
Lider Nancy Pelosi
Data założenia 1820 (współczesna) 1792 (historyczna)
Adres siedziby 430 South Capitol Street SE Waszyngton 20003
Deklarowana
ideologia polityczna
amerykański liberalizm, socjalliberalizm
Członkostwo
międzynarodowe
Alliance of Democrats
Barwy niebieski
http://www.democrats.org/
Stany Zjednoczone
Godło USA
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych

Wikiprojekt Polityka

Partia Demokratyczna (ang. Democratic Party) – jedna z dwóch głównych sił politycznych w Stanach Zjednoczonych, obok Partii Republikańskiej. Jest to partia łącząca amerykańskie środowiska centrowe i centrolewicowe. W wyborach prezydenckich jej kandydatów popierają małe ugrupowania lewicowe. Jest najstarszą partią amerykańską i drugą najstarszą na świecie.

Obecnie jest wyrazicielką myśli umiarkowanie liberalnej, czyli w znaczeniu amerykańskim lewicowej, choć początkowo to raczej właśnie ona była bardziej konserwatywna od konkurencyjnej Partii Republikańskiej; cały czas pewne wpływy mają (głównie na Południu) konserwatyści (jak i u Republikanów liberałowie). Z niej wywodzą się tacy liberalni politycy, jak prezydenci Franklin D. Roosevelt, John F. Kennedy, Lyndon B. Johnson czy Bill Clinton, choć także tacy konserwatyści jak Andrew Johnson czy Grover Cleveland, a także do pewnego stopnia Woodrow Wilson. Konkurencyjni Republikanie są programowo i jeżeli idzie o większość ich przedstawicieli na szczeblu władzy konserwatywni. Wedle najprostszej definicji, Demokraci to amerykańska centrolewica, zaś Republikanie – centroprawica.

Początki partii sięgają do 1793 roku, choć obecna nazwa używana jest od około 1833[potrzebne źródło].

Według badań ankietowych Instytutu Gallupa identyfikację z Partią Demokratyczną w latach 1988-2013 deklarowało od 31 do 36 proc. Amerykanów[1].

Stosunek do praw obywatelskich[edytuj | edytuj kod]

Przed uchwaleniem XIII poprawki do Konstytucji Partia Demokratyczna (w opozycji do Partii Republikańskiej) zdecydowanie sprzeciwiała się zniesieniu niewolnictwa. Po zakończeniu wojny secesyjnej Demokraci sprzeciwiali się wszelkim dążeniom Republikanów do równouprawnienia Afroamerykanów. Skutkiem tego (a także z powodu głębokiej niechęci do republikanów na Południu, których jednoznacznie kojarzono z wojskami Północy) po zakończeniu rekonstrukcji w 1877 roku demokraci całkowicie przejęli władzę na Głębokim Południu, które stało się obszarem ich niepodzielnych wpływów przez najbliższe sto lat. Niedługo potem władze stanowe zaczęły wprowadzać różnorakie przepisy (tzw. Jim Crow laws) ustanawiające ścisłą segregację rasową. Z kolei demokratyczny Prezydent Woodrow Wilson wprowadził w czasie swojej prezydentury segregację rasową na szczeblu rządu federalnego.

Dopiero seria wyroków Sądu Najwyższego w latach 50. i 60. uznających nielegalność tych praktyk, zmiana nastawienia części południowych demokratów (kluczowe znaczenie miała tu postawa demokratycznego prezydenta Lyndona Johnsona), a także zawiązanie koalicji pomiędzy republikanami, a umiarkowanymi demokratami w celu uchwalenia w Kongresie Ustawy o Prawach Obywatelskich (Civil Rights Act) i Ustawy o Prawach Wyborczych (Voting Rights Act) doprowadziły do zmiany tych praktyk. Należy jednak wskazać, że jeszcze w 1956 roku 19 senatorów i 77 członków Izby Reprezentantów (wszyscy prócz dwóch kongresmenów z Wirginii pochodzili z Partii Demokratycznej) podpisało tzw. „Southern Manifesto”, w którym sprzeciwili się dążeniom do zniesienia segregacji rasowej.

W okresie od 1880 do 1964 roku praktycznie wszyscy urzędnicy tak stanowi, jak i federalni pochodzili na Głębokim Południu z ramienia Partii Demokratycznej (dominacja demokratów była zresztą też widoczna w stanach nie zaliczających się sensu stricto do Głębokiego Południa, takich jak Wirginia czy Teksas) zaś republikanie nie wystawiali zazwyczaj nawet kontrkandydatów. Podobnie nie zdarzyło się w tym okresie nigdy, aby demokrata nie wygrał wyborów prezydenckich w którymkolwiek ze stanów Południa (często zdarzało się, że kandydat republikanów na prezydenta nie był nawet w niektórych stanach Południa zarejestrowany). Wraz z odejściem kierownictwa Partii Demokratycznej od popierania segregacji rasowej, część południowych demokratów (takich jak np. William Fulbright czy Robert Byrd) zmieniła swoje poglądy w kwestii praw obywatelskich, część (np. wieloletni komisji sprawiedliwości Senatu James Eastland) mimo pozostania przy poglądach pozostała w partii, zaś niektórzy (jak Strom Thurmond) przeszli do stającej się bardziej konserwatywną Partii Republikańskiej.

Program polityczny[edytuj | edytuj kod]

Demokraci są główną siłą lewicową w Stanach Zjednoczonych. Partia dzieli się na dwie grupy: liberałów i konserwatystów. Demokraci popierają:

Demokraci sprzeciwiają się:

  • legalizacji broni palnej
  • wpływowi Kościoła na państwo

Obecne kierownictwo partyjne[edytuj | edytuj kod]

Prezydenci z ramienia Partii Demokratyczno-Republikańskiej i Demokratycznej[edytuj | edytuj kod]

Kandydaci prezydenccy z ramienia Partii Demokratyczno-Republikańskiej i Demokratycznej[edytuj | edytuj kod]

Prezydenci Skonfederowanych Stanów Ameryki z ramienia Partii Demokratycznej[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Loren Fulton (red.): The Cook Political Report. The 2014 Political Environment (ang.). Cook Political Report, 6 marca 2014. [dostęp 2014-03-11]. s. 11.