Rakı

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Przeźroczysta rakı w butelkach oraz efekt zmętnienia po dodaniu wody

Rakı (wym. [ɾaˈkɯ]) – turecka wódka o aromacie anyżowym destylowana najczęściej ze świeżych winogron (yaş üzüm rakısı), rodzynek lub z fig (incir rakısı). Zawiera 40-50% alkoholu. Jest uważana w Turcji za narodowy napój. Tradycyjnie podaje się ją z wodą. Po rozcieńczeniu mętnieje i staje się biała, prawdopodobnie ze względu na to jest potocznie nazywana aslan sütü, co znaczy dosłownie "lwie mleko" (aslan znaczy też silny, odważny mężczyzna, stąd aslan sütü - mleko dla odważnych mężczyzn).

Mętnienie i biały kolor powstający przy rozcieńczaniu rakı zimną wodą spowodowany jest zawartością anetolu - nierozpuszczającego się w wodzie związku chemicznego pochodzącego z owoców anyżu. W nierozcieńczonej rakı zawartość etanolu jest na tyle wysoka, że cały zawarty w niej anetol jest rozpuszczony, bądź tworzy krople o rozmiarach zbyt małych, by rozpraszać światło. W wyniku rozcieńczenia, hydrofobowy anetol wytrąca się w postaci kropel o rozmiarach do 3 mikrometrów tworząc mętną i względnie trwałą (nie ulegającą dalszej koalescencji) emulsję. Zjawisko mętnienia rakı i innych wódek anyżowych podczas ich rozcieńczania nazywane jest efektem ouzo (ang. en:ouzo effect)[1][2].; nazwa ta pochodzi od greckiego odpowiednika rakı - ouzo.

Najbardziej znane gatunki to Yeni Rakı i Tekirdağ Rakısı pochodzące z prowincji Tekirdağ. Sekretem ich charakterystycznego smaku jest używana do produkcji woda ze studni artezyjskiej w Çorlu. Yeni Rakı zawiera 45% alkoholu. Gatunki uznawane za najlepsze to Kulüp Rakısı i Altınbaş zawierające 50% alkoholu. Inne dostępne rodzaje raki to: Efe Rakı, Çilingir Rakı, Mercan Rakı, Fasıl Rakı, Burgaz Rakı, Ata Rakı i Anadolu Rakı.

Rakı pije się zazwyczaj z meze, czyli przystawkami. Najbardziej popularne są melony, biały ser i ryby. Tradycyjnie rakı rozcieńcza się chłodną wodą, można dodać kostki lodu. Niekiedy razem z rozcieńczoną rakı pije się inny napój w osobnej szklance. Przykładem jest şalgam- sok z rzepy i marchwi, który podaje się zazwyczaj do kebabu. Czasem razem z rakı (ale też w oddzielnej szklance) pije się ayran – podobno zapobiega to kacowi.

Inne napoje alkoholowe podobne do rakı:

  • greckie ouzo
  • bułgarska mastika
  • kreteńska tsikoudia
  • albańska raki

Przypisy

  1. ouzo - grecki odpowiednik rakı
  2. Stephen A. Vitale, Joseph L. Katz. Liquid Droplet Dispersions Formed by Homogeneous Liquid-Liquid Nucleation: The Ouzo Effect. „Langmuir”. 19 (10), s. 4105–4110, maj 2003. doi:10.1021/la026842o.