Marat Safin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marat Safin
Ilustracja
Państwo  Rosja
Data i miejsce urodzenia 27 stycznia 1980
Moskwa
Wzrost 193 cm
Masa ciała 88 kg
Gra praworęczna, oburęczny backhand
Status profesjonalny 1997
Zakończenie kariery 11 listopada 2009
Trener Rausa Isłanowa
(1986-1993)
Peter Lundgren
(2005–2006)
Aleksandr Wołkow
(2006–2007)
Hernán Gumy
(2007–2009)
Gra pojedyncza
Wygrane turnieje 15
Najwyżej w rankingu 1 (20 listopada 2000)
Australian Open W (2005)
Roland Garros SF (2002)
Wimbledon SF (2008)
US Open W (2000)
Gra podwójna
Wygrane turnieje 2
Najwyżej w rankingu 71 (22 kwietnia 2002)
Australian Open 1R (2000, 2009)
Roland Garros 1R (2001)
Wimbledon 3R (2001)

Marat Michajłowicz Safin (ros. Марат Михайлович Сафин, ur. 27 stycznia 1980 w Moskwie) – rosyjski polityk i tenisista, występujący na światowych kortach od 1997 do 2009 roku; klasyfikowany w rankingu ATP na 1. miejscu w grze pojedynczej (2000) i na 71. miejscu w grze podwójnej (2002); mistrz wielkoszlemowych US Open 2000 i Australian Open 2005 w grze pojedynczej; zdobywca Pucharu Davisa 2002 i 2006 wraz z drużyną Rosji; finalista Pucharu Hopmana 2009 wraz z drużyną Rosji; reprezentant Rosji na letnich igrzyskach olimpijskich (Ateny 2004). Tenisista praworęczny z oburęcznym backhandem. Starszy brat profesjonalnej tenisistki Dinary Safiny.

Do 2009 roku wygrał dwadzieścia siedem turniejów ATP Tour w grze pojedynczej, w tym dwa wielkoszlemowe i pięć rangi Masters; a także dwa turnieje w grze podwójnej.

Jest drugim i ostatnim tenisistą z Rosji, który zajmował 1. miejsce w rankingu ATP (po Jewgieniju Kafielnikowie). Razem z siostrą Dinarą są jedynym rodzeństwem różnej płci w dziejach tenisa, w którym każde było liderem światowej klasyfikacji w grze pojedynczej.

Jest pierwszym Rosjaninem, który awansował do półfinału wielkoszlemowego Wimbledonu (2008). W każdym turnieju wielkoszlemowym przynajmniej raz zagrał w półfinale.

Karierę tenisową zakończył w 2009 roku; na kortach zarobił około 14,3 miliona dolarów.

Od 2011 do 2017 był parlamentarzystą rosyjskiej Dumy jako członek partii Jedna Rosja, wybrany z terenu Niżnego Nowogrodu[1][2].

W 2001 otrzymał nagrodę sportową Laureus w kategorii Debiut Roku[3].

16 lipca 2016 włączony do Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sławy jako pierwsza osoba w dziejach Rosji.

Jego trenerami byli: Rausa Isłanowa, Peter Lundgren (2005–2006), Aleksandr Wołkow (2006–2007) i Hernán Gumy (2007–2009).

Mieszka w Monte Carlo w Monako.

Kariera tenisowa[edytuj | edytuj kod]

Marat Safin rozpoczął treningi tenisowe w wieku sześciu lat. Wychowywał się w rodzinie sportowej – jego ojciec był menedżerem klubu sportowego Spartak Moskwa, a matka trenerką tenisa. Początkowo to Rausa Isłanowa trenowała syna. W wieku czternastu lat przeprowadził się do Walencji, aby skorzystać z programów tenisowych, które nie były dostępne w Rosji.

W latach 1995-1997 występował w turniejach juniorskich Międzynarodowej Federacji Tenisowej. W kwietniu 1996 wygrał swój jedyny turniej w tej kategorii, Nike Junior Challenge w Moskwie, pokonując w finale Artema Derepasko. W rankingu juniorów zajmował najwyżej 345. miejsce (w grudniu 1996).

Status profesjonalnego tenisisty otrzymał w 1997.

Gra pojedyncza[edytuj | edytuj kod]

Od lutego 1995 brał udział w turniejach satelitarnych ITF na terenie Hiszpanii. Swoje pierwsze mistrzostwo zdobył we wrześniu 1996, triumfując w grze pojedynczej w Oviedo po finale z Davidem Sanchoz-Munoz.

W kwietniu 1997 po raz pierwszy wziął udział w zawodach rangi challengerowej ATP w Scheveningen i awansował do półfinału. We wrześniu wygrał zmagania w portugalskim Espinho, zdobywając swój pierwszy profesjonalny tytuł w tenisie.

W listopadzie, jako 213. tenisista świata, zadebiutował w rozgrywkach ATP Tour. W rodzinnej Moskwie odpadł w pierwszej rundzie po batalii z Kennethem Carlsenem, która zakończyła się wynikiem 5:7, 7:6(4), 6:7(4).

1998[edytuj | edytuj kod]

W marcu 1998 po raz pierwszy otrzymał powołanie do rosyjskiej drużyny w Pucharze Davisa, ale przegrał dwa swoje spotkania z Jimem Courierem i Andre Agassim. W kwietniu doszedł do finału challengera w Neapolu, gdzie został pokonany przez Davide Sanguinettiego. Tydzień później wygrał swój pierwszy pojedynek w ATP Tour, triumfując nad 31. w rankingu ATP Magnusem Larssonem 6:3, 6:2 w pierwszej rundzie w Barcelonie. Następnie wyeliminował Jiříego Nováka, po czym przegrał z Carlosem Costą w trzech setach. Przesunął się na 124. miejsce w światowej klasyfikacji.

W maju 1998 zadebiutował w drabince głównej turnieju wielkoszlemowego. W meczu otwarcia French Open sensacyjnie pokonał Agassiego 5:7, 7:5, 6:2, 3:6, 6:3, po trzech godzinach i jedenastu minutach walki[4]. Pojedynek przerywany był opadami deszczu, a Amerykanin doznał w pierwszym secie kontuzji ramienia. Tymczasem Safin w drugiej rundzie wyeliminował broniącego tytułu Gustavo Kuertena (8 ATP) wynikiem 3:6, 7:6(5), 3:6, 6:1, 6:4[5]. Był to pierwszy przypadek w erze open, gdy mistrz turnieju wielkoszlemowego z ubiegłego roku został wyeliminowany przez kwalifikanta. Rosjanin przedostał się do czwartej rundy po zwycięstwie nad Danielem Vacek, ale przegrał z Cedriciem Pioline pomimo prowadzenia 2-1 w setach[6]. 18-letni Safin został po raz pierwszy sklasyfikowany w gronie stu najlepszych tenisistów świata.

Miesiąc później na kortach wimbledońskich odpadł w pierwszej rundzie, pokonany przez Andrieja Miedwiediewa.

W sierpniu przedostał się do swojego pierwszego półfinału w ATP Tour, pokonując w Long Island między innymi Alberto Berasategui (8 ATP).

Awansował do czwartej rundy US Open, eliminując z zawodów Magnusa Gustafssona (24 ATP) i Thomasa Mustera (23 ATP). Jego udział w imprezie zakończył pojedynek z liderem rankingu, Pete’em Samprasem, w którym Safin nie wygrał ani jednego seta.

W tym sezonie dostał się jeszcze do ćwierćfinału w Taszkencie. Na koniec roku zajmował 49. miejsce w rankingu ATP, a jego zarobki wyniosły ponad 230 tysięcy dolarów.

1999[edytuj | edytuj kod]

Ponownie triumfował nad Kuertenem w drugiej rundzie Australian Open 1999. W trzecim spotkaniu w Melbourne musiał jednak uznać wyższość Karola Kučery.

W lutym wygrał pierwsze trzy zawodowe mecze na terenie Rosji, dochodząc do półfinału zmagań w Sankt Petersburgu. Wyeliminował z turnieju Guillermo CañasA, Mikaela Tillstroma i Dominika Hrbatego, a nie sprostał Marcowi Rossetowi. W swoim kolejnym występie awansował do jednej drugiej finału w Rotterdamie. Do swojej kolekcji dodał zwycięstwo nad czwartym w światowej klasyfikacji Alexem Corretją.

Wyrównał osiągnięcie z poprzedniego sezonu, ponownie meldując się w czwartej rundzie French Open. W sierpniu zagrał w półfinale w Amsterdamie, a następnie zdobył swój pierwszy tytuł ATP. Dokonał tego w Bostonie, zwyciężając w finale Grega Rusedskiego 6:4, 7:6(11)[7]. Był jednym z trzech nastolatków, którzy w 1999 zostali mistrzami turnieju ATP w grze pojedynczej (pozostałymi dwoma byli Juan Carlos Ferrero i Lleyton Hewitt).

Po kilku słabszych występach osiągnął swój pierwszy finał zawodów rangi Masters. Dokonał tego w listopadzie na hali w Paryżu. W drugiej rundzie kolejny raz okazał się lepszy od Kuertena, ale w finale musiał uznać wyższość lidera rankingu Agassiemu, z którym zdołał wygrać jednego seta[8]. Został sklasyfikowany wśród trzydziestu najlepszych tenisistów świata, a jego zarobki za 1999 rok przekroczył 600 tysięcy dolarów.

2000[edytuj | edytuj kod]

Rok 2000 był najlepszym w karierze Marata Safina.

Przez pierwsze miesiące sezonu wygrał zaledwie jedno spotkanie i rozważał zakończenie występów tenisowych[9]. Jego trenerami w 2000 byli: Rafael Mensua, Andriej Czesnokow, Tony Pickard i Aleksandr Wołkow.

Na przełomie lutego i marca awansował do półfinału turnieju w Kopenhadze, w którym pokonał go Andreas Vinciguerra 6:3, 6:0[10]. Swój drugi puchar wywalczył wiosną w Barcelonie, zwyciężając między innymi Nicolasa Lapentti (8 ATP) i Magnusa Normana (4 ATP)[11]. W finale triumfował nad Juanem Carlosem Ferrero 6:3, 6:3, 6:4[12]. Drugi turniej z rzędu wygrał na Majorce, zwyciężając w finale Mikaela Tillstroma[13].

W maju po raz drugi znalazł się w meczu o mistrzostwo turnieju ATP Masters Series, tym razem w Hamburgu. Safin przegrał pięciosetowy pojedynek z Gustavo Kuertenem 4:6, 7:5, 4:6, 7:5, 6:7(3) po trzech godzinach i pięćdziesięciu jeden minutach[14].

Wraz z reprezentacją Rosji został wicemistrzem w Drużynowym Pucharze Świata w tenisie ziemnym w DüsseldorfIE.

W czerwcu awansował po raz pierwszy w karierze do ćwierćfinału turnieju wielkoszlemowego, przegrywając na tym etapie French Open z Magnusem Normanem 4:6, 3:6, 6:4, 5:7[15]. Przez większość czasu nad paryskimi kortami latał helikopter, którego hałas przeszkadzał zawodnikom.

Miesiąc później Safin został mistrzem turnieju ATP Masters Series w Toronto (pierwszy jego triumf w tej serii zawodów). W ćwierćfinale pokonał Pete’a Samprasa, a w walce o tytuł sensacyjnego finalistę, Harela Lewiego 6:2, 6:3 w meczu trwającym mniej niż godzinę[16]. Rosjanin przegrał finał zawodów w Indianapolis z Kuertenem 6:3, 6:7(2), 6:7(2)[17].

Rozstawiony z numerem siódmym Rosjanin dnia 11 września 2000 roku zwyciężył w swoim pierwszym turnieju wielkoszlemowym[18]. W finale US Open niespodziewanie wygrał z faworytem, Pete’em Samprasem 6:4, 6:3, 6:3. W drodze do mistrzostwa eliminował między innymi Juana Carlosa Ferrero i Nicolasa Kiefera. Safin został pierwszym rosyjskim tenisistą, który triumfował w Nowym Jorku, najmłodszym finalistą od 1990 roku (wówczas 19-letni Sampras pokonał Agassiego w finale) i przerwał serię ośmiu z rzędu zwycięstw Amerykanina w finałach wielkoszlemowych[19]. Został sklasyfikowany na 2. miejscu w rankingu ATP.

Siedem dni później wygrał turniej w Taszkiencie, zostając pierwszym tenisistą od 1985, który zdobył kolejny zawodowy tytuł tydzień po zwycięstwie w imprezie wielkoszlemowej[20].

Niespodziewanie przegrał w pierwszej rundzie turnieju olimpijskiego w Sydney z Francuzem Fabrice’em Santoro.

W listopadzie został mistrzem turnieju w Sankt Petersburgu oraz imprezy Masters Series w Paryżu. W finałowym pojedynku we Francji pokonał Marka Philippousisa 3:6, 7:6(7), 6:4, 3:6, 7:6(8)[21][22].

20 listopada został nowym liderem rankingu ATP w grze pojedynczej, jako drugi Rosjanin w historii (Kafielnikow zajmował to miejsce przez sześć tygodni w 1999).

Po raz pierwszy w karierze zakwalifikował się do Mistrzostw ATP w Lizbonie kończących sezon i był w nich rozstawiony z pierwszym numerem. W fazie grupowej pokonał Lleytona Hewitta i Alexa Corretję, uległ natomiast Pete'owi Samprasowi. W półfinale zmagań musiał uznać wyższość Andre Agassiego.

4 grudnia, po dwóch tygodniach, utracił pierwsze miejsce w światowej klasyfikacji na rzecz zwycięzcy z Lizbony, Gustavo Kuertena.

Marat Safin wygrał w roku 2000 siedem turniejów w grze pojedynczej (najwięcej spośród wszystkich zawodników), był jedynym, który wywalczył dwa tytuły w serii Masters; został najmłodszym graczem od 1986, który zakończył sezon na 2. miejscu w rankingu; pierwszym zawodnikiem od 1983 poniżej 21 lat, który zdobył przynajmniej siedem mistrzostw w jednym roku; wygrał 73 mecze – najwięcej ze wszystkich tenisistów. Zarobił ponad 3 miliony dolarów.

Został wyróżniony nagrodą ATP za największe postępy.

2001[edytuj | edytuj kod]

W styczniu 2001 doszedł do czwartej rundy Australian Open, co pozwoliło mu wrócić na pierwsze miejsce w klasyfikacji ATP[23]. Pozycję tę utracił po sześciu tygodniach, 25 lutego, na rzecz Kuertena.

W czasie półfinałowego meczu w Dubaju z Thomasem Johnassonem w lutym doznał kontuzji pleców, w związku z czym skreczował w finałowym pojedynku z Juanem Carlosem Ferrero, pomimo prowadzenia 3:1 w drugim secie[24]. Do maja wygrał zaledwie dwa spotkania.

Odpadł w trzeciej rundzie French Open, co kosztowało go spadek na trzecie miejsce w klasyfikacji światowej. Po raz pierwszy awansował do ćwierćfinału Wimbledonu, przegrywając z późniejszym mistrzem, Goranem Ivaniseviciem[25]. Latem zmagał się z zapaleniem ścięgien w lewym stawie kolanowym.

Wystąpił w półfinale w Indianapolis i nie obronił punktów z US Open. W Nowym Jorku został pokonany w półfinale przez Samprasa 3:6, 6:7(5), 3:6[26].

Safin zwyciężył zawody w Taszkiencie, wygrywając w decydującym meczu ze swoim rodakiem Kafielnikowem 6:2, 6:2[27]. Był to pierwszy w historii rozgrywek ATP finał turnieju z udziałem dwóch Rosjan. Do końca roku Marat obronił również tytuł z Sankt Petersburga[28], a rok zakończył na 11. miejscu w światowych notowaniach.

22 kwietnia 2001 był ostatnim dniem, w którym Safin zasiadał na fotelu lidera rankingu ATP. Łącznie spędził na pierwszym miejscu dziewięć tygodni, co daje mu 19. wynik w historii tenisa i najlepszy w dziejach Rosji.

2002[edytuj | edytuj kod]

W styczniu awansował do swojego drugiego finału wielkoszlemowego, tym razem w Australian Open. W czwartej rundzie wyeliminował Pete’a Samprasa 6:2, 6:4, 6:7(5), 7:6(8)[29], a w półfinale Tommy’ego Haasa 6:7(5), 7:6(4), 3:6, 6:0, 6:2[30]. W dniu swoich 22. urodzin Safin przegrał mecz o tytuł z Thomasem Johanssonem 6:3, 4:6, 4:6, 6:7(4)[31].

Osiągnął ćwierćfinały turniejów Masters Series w Miami i Monte Carlo; został wicemistrzem w Hamburgu po finale z Rogerem Federerem[32][33].

Wiosną awansował do swojego pierwszego półfinału w wielkoszlemowym French Open. Mecz o finał przegrał 3:6, 2:6, 4:6 z Juanem Carlosem Ferrero.

Jako wicelider rankingu odpadł w 2. rundzie Wimbledonu.

2003[edytuj | edytuj kod]

W styczniu w czasie turnieju w Sydney doznał kontuzji ramienia i walkowerem oddał mecz ćwierćfinałowy z Lee Hyung-taikiem[34]. Z tego samego powodu poddał pojedynek trzeciej rundy Australian Open 2003 jeszcze przed jego rozpoczęciem.

Po serii słabszych występów awansował do decydującego pojedynku w Barcelonie, eliminując po drodze między innymi Gastona Gaudio i Juana Carlosa Ferrero. Mecz o tytuł przegrał z Carlosem Moyą, kreczując po trzech gemach czwartego seta[35] z powodu problemów żołądkowych[36]

W tym roku nie wygrał już żadnego spotkania w grze pojedynczej, walcząc z urazem lewego nadgarstka[37].

2004[edytuj | edytuj kod]

Powrót na korty Marat Safin przypieczętował zdobyciem tytułu wicemistrza Australian Open, po raz drugi w karierze. W dniu swoich urodzin, 27 stycznia, zwyciężył lidera rankingu ATP Andy’ego Roddicka 2:6, 6:3, 7:5, 6:7, 6:4, pozbawiając Amerykanina pierwszego miejsca w klasyfikacji[38]. Następnie wyeliminował Andre Agassiego w pięciu setach[39]. W finałowej konfrontacji uległ Rogerowi Federerowi 6:7(3), 4:6, 2:6[40], który został nowym numerem jeden w światowym tenisie[41][42]. Był to trzeci wielkoszlemowy finał z udziałem Safina.

W kwietniu doszedł do finału w Estoril, w którym został pokonany przez Juana Ignacio Chelę[43].

W półfinale w Monte Carlo wyeliminował go Guillermo Coria 4:6, 6:1, 3:6[44].

We wrześniu został mistrzem turnieju w Pekinie, gdzie w finale ograł swojego rodaka, Michaiła Jużnego 7:6(4), 7:5[45][46].

W półfinale w Bangkoku po trzech tie-breakach musiał uznać wyższość Andy’ego Roddicka.

25 października zdobył swój czwarty tytuł w zawodach Masters Series, triumfując w Madrycie[47]. W finałowej rozgrywce pokonał 6:2, 6:4, 6:3 Davida Nalbandiana[48].

W listopadzie zwyciężył w kolejnej takiej imprezie, tym razem w Paryżu[49]. Była to jego trzecia wiktoria w tym turnieju, czym wyrównał rekord Borisa Beckera[50].

21 listopada odpadł w fazie półfinałów mistrzostw ATP w Houston, przegrywając 3:6, 6:7(18) z Rogerem Federerem[51].

Rok zakończył na 4. miejscu w klasyfikacji światowej i nigdy później nie zajmował już wyższego miejsca.

2005[edytuj | edytuj kod]

Sezon 2005 Safin rozpoczął od zdobycia swojego drugiego mistrzostwa wielkoszlemowego. W pierwszej rundzie Australian Open wyeliminował wówczas 188. na świecie Novaka Đokovicia 6:0, 6:2, 6:1. W półfinale w dniu urodzin wygrał z liderem rankingu i faworytem Rogerem Federerem w meczu, który wiele mediów określało jako „epicki”[52]. Rosjanin triumfował wynikiem 5:7, 6:4, 5:7, 7:6(6), 9:7 po czterech godzinach i trzydziestu ośmiu minutach, broniąc piłki meczowe w czwartym secie. 30 stycznia w rozgrywce finałowej ograł faworyta publiczności Lleytona Hewitta 1;6, 6:3, 6:4, 6:4 i wywalczył swój ostatni tytuł w Wielkim Szlemie[53].

W czwartej rundzie French Open przegrał z Tommy'm Robredo[54].

W finale w Halle w czerwcu Federer zrewanżował się Safinowi za turniej w Melbourne, zdobywając tytuł po trzech setach gry[55].

Z powodu kontuzji kolana zakończył swoje występy w tym sezonie w sierpniu, dochodząc do ćwierćfinału w Cincinnati[56][57].

2006[edytuj | edytuj kod]

10 stycznia 2006 ogłosił, że nie przystąpi do obrony tytułu w Australian Open z powodu kontuzji kolana[58].

Powrócił do rywalizacji w lutym w Dubaju, gdzie pokonał piątego w rankingu Nikołaja Dawydienkę, a następnie uległ Olivierowi Rochusowi.

2007[edytuj | edytuj kod]

14 lipca ogłosił zakończenie współpracy z dotychczasowym trenerem, Aleksandrem Wołkowem i zatrudnił byłego argentyńskiego tenisistę Hernána Gumy[59].

2008[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 2008 awansował do trzeciej rundy w Monachium, a następnie – jako kwalifikant – do trzeciej rundy w Hamburgu.

W czerwcu przedostał się do swojego szóstego półfinału wielkoszlemowego, tym razem na kortach Wimbledonu[60]. W drugiej rundzie sensacyjnie wyeliminował Novaka Đokovicia 6:4, 7:6(3), 6:2[61], następnie w czwartej rundzie Stana Wawrinkę. Mecz o finał przegrał z Rogerem Federerem 3:6, 6:7(3), 4:6[62]. Safin został pierwszym Rosjaninem w historii, który awansował do jednej drugiej finału w Wimbledonie.

Awansował z 75. na 40. miejsce w rankingu ATP.

W październiku został wicemistrzem turnieju w Moskwie, gdzie w decydującym spotkaniu uległ Igorowi Kunicynowi 6:7(6), 7:6(4), 3:6[63][64].

2009[edytuj | edytuj kod]

23 stycznia przegrał mecz czwartej rundy Australian Open z Rogerem Federerem i przyznał, że jego powrót do Melbourne w kolejnym roku jest „wątpliwy”[65].

Odpadł w pierwszym meczu w Marsylii[66] i Dubaju[67], zanim awansował do trzeciej rundy w Indian Wells i Miami.

20 kwietnia jego młodsza siostra Dinara awansowała na pierwsze miejsce w rankingu WTA w grze pojedynczej[68]. Safinowie zostali pierwszym rodzeństwem różnej płci, z których każde przewodziło rankingom tenisowym.

Wśród serii słabych występów w tym roku jego najlepszym wynikiem okazał się półfinał imprezy w Sankt Petersburgu w październiku[69]. Swój ostatni oficjalny mecz w ojczyźnie przegrał z Siergiejem Stachowskim 4:6, 6:4, 4:6[70].

11 listopada 2009 zakończył karierę tenisową[71]. W swoim ostatnim oficjalnym pojedynku na paryskiej hali uległ Juanowi Martinowi del Potro 4:6, 7:5, 4:6[72]. Zajmował wówczas 65. miejsce w klasyfikacji ATP.

Gra podwójna[edytuj | edytuj kod]

Marat Safin w swojej karierze występował w turniejach tenisowych w grze podwójnej, a najwyżej w rankingu zajmował 71. miejsce (w kwietniu 2002). W rozgrywkach w tej kategorii wywalczył dwa tytuły: w 2001 w Gstaad z Rogerem Federerem i w 2007 w Moskwie z Dmitrijem Tursunowem (ostatnie zwycięstwo w całej zawodowej karierze).

Czterokrotnie kończył zmagania deblowe w roli wicemistrza: w 1999 w Moskwie z Andriejem Miedwiediewem, w 2001 i 2002 w Sankt Petersburgu z Iraklim Labadze i w 2005 w Halle z Joachimem Johanssonem.

W turniejach wielkoszlemowych najdalej awansował do trzeciej rundy Wimbledonu w 2001.

Puchar Davisa[edytuj | edytuj kod]

Marat Safin w latach 1998–2009 regularnie reprezentował Rosję w drużynowych rozgrywkach o Puchar Davisa. Rozegrał łącznie 52 mecze, spośród których 31 zwyciężył.

Zadebiutował w konfrontacji Grupy Światowej ze Stanami Zjednoczonymi w 1998, gdzie trzykrotnie został pokonany, w tym przez Andre Agassiego i Jima Couriera. W 1999 przyczynił się do awansu Rosji do półfinału turnieju, zwyciężając swoje singlowe pojedynki z reprezentantami Niemiec i Słowacji. W jednej drugiej finału jego drużyna została pokonana przez Australijczyków do jednego.

W 2000 Rosjanie zakończyli zmagania w zawodach w fazie ćwierćfinału, gdzie zostali wyeliminowani przez Hiszpanów. Safin przegrał dwa mecze gry pojedynczej, ale zdobył punkt w grze podwójnej w parze z Jewgienijem Kafielnikowem.

W 2001 wystąpił tylko w zwycięskiej konfrontacji ze Słowakami; w singlu uległ Karolowi Kucerze i Dominkowi Hrbatemu, ale triumfował w deblu w duecie z Kafielnikowem.

W 2002 ekipa rosyjska zdobyła Puchar Davisa po raz pierwszy w historii. Safin wziął udział we wszystkich czterech konfrontacjach turniejowych: przeciwko Szwajcarii, Szwecji, Argentynie i broniącej tytułu Francji. Rosjanie przegrywali już 1-2 w meczach, ale zwyciężyli dwa ostatnie pojedynki singlowe. Triumf zapewniła im wygrana Michaiła Jużnego nad Paulem-Henri Mathieu w pięciu setach[73]. Zostali pierwszą ekipą od 1964 roku, która wygrała trofeum pomimo wyniku 1-2 w konfrontacji.

Rosjanie wypadli z Grupy Światowej w 2004 po porażce w pierwszej rundzie z Białorusinami. Safin został pokonany przez Maksa Mirnego wynikiem 9:11 w piątym secie. W barażach znokautowali drużynę z Tajlandii, nie pozwalając im na wygranie żadnego meczu.

Safin zwyciężył trzy spotkania w konfrontacji pierwszej rundy z Chile w 2005.

W 2006 Rosjanie sięgnęli po swój drugi puchar. W półfinałach Marat zwyciężył Andy’ego Roddicka, a w finale przeciwko Argentynie zdobył punkty, ogrywając Jose Acasuso oraz Agustina Calleri i Davida Nalbandiana w parze z Dmitrijem Tursunowem. Był to pierwszy Puchar Davisa, który Rosjanie wygrali na własnym terytorium[74].

Safin wystąpił w turnieju również w 2007 i 2008 roku, wygrywając po jednym meczu singlowym.

Puchar Hopmana[edytuj | edytuj kod]

W 2001 zadebiutował w drużynowym pokazowym turnieju o Puchar Hopmana w parze z Jeleną Lichowcewą. Rosjanie przegrali grupowe konfrontacje z Belgami i Amerykanami, ogrywając jedynie Słowaków. W efekcie zajęli drugie miejsce w swojej grupie i nie awansowali do finału zawodów.

W 2004 wystąpił w Perth po raz drugi, partnerując Anastazji Myskinie. W pierwszej konfrontacji ulegli 1-2 Francji (Amélie Mauresmo, Fabrice Santoro); w kolejnej zwyciężyli Czechów 2-1 (Barbora Strýcová, Jiří Novák), a w ostatniej z Amerykanami nie zdobyli żadnego punktu (Lindsay Davenport, James Blake). Sklasyfikowani zostali na trzeciej pozycji w grupie.

W 2005 Safin i Myskina przegrali wszystkie trzy konfrontacje – przeciwko Argentynie, Niemcom i Włochom. Marat został pokonany we wszystkich sześciu meczach, w jakich wystąpił; natomiast Anastazja trzykrotnie wygrywała swoje pojedynki singlowe.

W 2009 został zaproszony do udziału w turnieju razem z swoją siostrą, Dinarą. Na otwarcie zmagań triumfowali nad Włochami 2-1 (Flavia Pennetta, Simone Bolelli). W kolejnym starciu ograli 2-1 Tajwan, a następnie okazali się lepsi od Francuzów 2-1 (Alizé Cornet, Gilles Simon). Awansowali do finału, w którym Dominika Cibulková pokonała Dinarę, a Dominik Hrbatý ograł Marata. Meczu mikstów nie rozegrano.

Mecze pokazowe[edytuj | edytuj kod]

W październiku 2017 przegrał finał Champions Tour w Royal Albert Hall w Londynie z Juanem Carlosem Ferrero 3:6, 4:6[75].

We wrześniu 2018 zagrał pokazowy mecz w Greenbrier Champions Classic z Carlosem Moyą[76].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Otrzymał nagrodę Laureus w kategorii Przełom Roku za swoje osiągnięcia w sezonie 2001[77].

9 marca 2016 razem z Justine Henin został nominowany do Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sławy, jako pierwsza osoba w historii rosyjskiego sportu[78]. Ceremonia włączenia tenisisty do galerii miała miejsce 16 lipca w Newport[79][80].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Marat Safin znany był ze swojego wybuchowego zachowania na korcie i łamania rakiet[81]. W czasie całej kariery zniszczył ich ponad tysiąc.

21 lutego 2005 skrytykował media za rozpowszechnianie informacji o spożywaniu przez niego zbyt dużych ilości alkoholu[82].

31 maja 2006 nałożono na niego grzywnę w wysokości 10 tysięcy dolarów za niestawienie się na konferencję prasową po porażce w pierwszej rundzie French Open[83].

21 stycznia 2007 został zobowiązany do uiszczenia kary 2000 dolarów za nieeleganckie wypowiedzi w czasie meczu trzeciej rundy z Andy'm Roddickiem i tuż po spotkaniu[84].

28 sierpnia 2008 Międzynarodowa Federacja Tenisowa nałożyła na niego karę grzywny w wysokości 2000 dolarów za niesportowe zachowanie w meczu pierwszej rundy US Open z Vince’em Spadea[85]. Rosjanin wszczął awanturę z sędzią, gdy ten wywołał u niego błąd stóp.

4 stycznia 2009 wystąpił w meczu Pucharu Hopmana ze śladami pobicia na twarzy[86]. Rosjanin skomentował, że wdał się w bójkę w Moskwie.

3 września 2009 publicznie stanął w obronie swojej siostry[87]. Dinara została pierwszą liderką rankingu WTA, która odpadła w pierwszej rundzie US Open i spotkała ją za to fala krytyki. Swoje niezadowolenie wyraziła między innymi Serena Williams, która w 2009 dwukrotnie została mistrzynią wielkoszlemową, a zajmowała 2. miejsce w klasyfikacji[88].

19 kwietnia 2016 stanął w obronie swojej reprezentacyjnej koleżanki, Mariji Szarapowej, która została zdyskwalifikowana przez Międzynarodową Federację Tenisową za stosowanie niedozwolonego środka, meldonium[89]. Rosjanin zasugerował, że za wynikiem testów antydopingowych może stać błąd techniczny.

W czerwcu 2016 ocenił, że obecny system sportowy w Rosji powinien być zdemolowany i odbudowany[90].

Związki z tenisem po zakończeniu kariery[edytuj | edytuj kod]

7 października 2011 ogłosił, że jego siostra de facto zakończyła już karierę tenisową[91]. Rosjanka poinformowała o zaprzestaniu występów na kortach 6 maja 2014[92].

W czerwcu 2018 został wicemistrzem rywalizacji legend we French Open[93]. W duecie z Jewgienijem Kafielnikowem przegrali mecz o tytuł z Alexem Corretją i Juanem Carlosem Ferrero 3:6, 3:6.

W czerwcu 2019 wystąpił w turnieju legend wielkoszlemowego French Open w deblu z Jewgienijem Kafielnikowem[94][95]. W swoim pierwszym spotkaniu zwyciężyli Sebastiena Grosjean i Michela Llodrę 3:6, 7:5, 10-6. W drugiej konfrontacji zostali pokonani przez Paula-Henri Mathieu i Tommy’ego Haasa.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

4 grudnia 2011 w wyborach parlamentarnych został wybrany do rosyjskiej Dumy VI kadencji. Startował z list partii Jedna Rosja ówczesnego premiera Władimira Putina i reprezentował region Niżnego Nowogrodu, oddalonego od jego rodzinnej Moskwy o 300 kilometrów[96]. Kilka dni wcześniej uczestniczył w ceremonii otwarcia nowoczesnego sportowego kompleksu w tym mieście, nazwanego „Gwiazda”[97].

25 maja 2017 ogłosił, że kończy swoją pracę w parlamencie[98].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Marat Safin urodził się w Moskwie w rodzinie pochodzenia tatarskiego[99].

Jego rodzicami są Michaił Aleksiejewicz Safin, były menedżer moskiewskiego klubu Spartak i jego żona, Rausa Isłanowa, była tenisistka radziecka, a później trenerka tenisa.

Ma młodszą siostrę Dinarę Safinę, profesjonalną tenisistkę, byłą liderkę rankingu WTA w grze pojedynczej i mistrzynię US Open 2007 w grze podwójnej.

Związany był między innymi z Darią Żukową, córką rosyjskiego oligarchy[100], Anastazją Osipową, rosyjską wokalistką popową[101], Anną Druzyaką, rosyjską modelką[102] i Aidą Garrifuliną, rosyjską śpiewaczką operową[103].

Mówi po rosyjsku, tatarsku, angielsku i hiszpańsku. Jest fanem klubu piłkarskiego Spartak Moskwa i gracza NBA Shaquille’a O’Neala. Jest muzułmaninem[104].

W 2007 spędził dziesięć dni wspinając się na szósty pod względem wysokości szczyt świata Czo Oju, znajdujący się w Himalajach[105].

Mieszka w Monte Carlo w Monako.

Statystyki zawodnika[edytuj | edytuj kod]

Finały w turniejach ATP World Tour[edytuj | edytuj kod]

Legenda
Wielki Szlem
Igrzyska olimpijskie
Tennis Masters Cup /
ATP Finals
ATP Masters Series /
ATP Tour Masters 1000
ATP International Series Gold /
ATP Tour 500
ATP International Series /
ATP Tour 250

Gra pojedyncza (15–12)[edytuj | edytuj kod]

Końcowy wynik Nr Data Turniej Nawierzchnia Przeciwnik Wynik finału
Zwycięzca 1. 29 sierpnia 1999 Boston Twarda Wielka Brytania Greg Rusedski 6:4, 7:6(11)
Finalista 1. 7 listopada 1999 Paryż Twarda (hala) Stany Zjednoczone Andre Agassi 6:7(1), 2:6, 6:4, 4:6
Zwycięzca 2. 30 kwietnia 2000 Barcelona Ceglana Hiszpania Juan Carlos Ferrero 6:3, 6:3, 6:4
Zwycięzca 3. 7 maja 2000 Walencja Ceglana Szwecja Mikael Tillström 6:4, 6:3
Finalista 2. 21 maja 2000 Hamburg Ceglana Brazylia Gustavo Kuerten 4:6, 7:5, 4:6, 7:5, 6:7(3)
Zwycięzca 4. 6 sierpnia 2000 Toronto Twarda Izrael Harel Lewi 6:2, 6:3
Finalista 3. 20 sierpnia 2000 Indianapolis Twarda Brazylia Gustavo Kuerten 6:3, 6:7(2), 6:7(2)
Zwycięzca 5. 10 września 2000 US Open, Nowy Jork Twarda Stany Zjednoczone Pete Sampras 6:4, 6:3, 6:3
Zwycięzca 6. 17 września 2000 Taszkent Twarda Włochy Davide Sanguinetti 6:3, 6:4
Zwycięzca 7. 12 listopada 2000 Petersburg Twarda (hala) Słowacja Dominik Hrbatý 2:6, 6:4, 6:4
Zwycięzca 8. 19 listopada 2000 Paryż Twarda (hala) Australia Mark Philippoussis 3:6, 7:6(7), 6:4, 3:6, 7:6(8)
Finalista 4. 4 marca 2000 Dubaj Twarda Hiszpania Juan Carlos Ferrero 2:6, 1:3 krecz
Zwycięzca 9. 16 września 2001 Taszkent Twarda Rosja Jewgienij Kafielnikow 6:2, 6:2
Zwycięzca 10. 28 października 2001 Petersburg Twarda (hala) Niemcy Rainer Schüttler 3:6, 6:3, 6:3
Finalista 5. 27 stycznia 2002 Australian Open, Melbourne Twarda Szwecja Thomas Johansson 6:3, 4:6, 4:6, 6:7(4)
Finalista 6. 19 maja 2002 Hamburg Ceglana Szwajcaria Roger Federer 1:6, 3:6, 4:6
Zwycięzca 11. 3 listopada 2002 Paryż Twarda (hala) Australia Lleyton Hewitt 7:6(4), 6:0, 6:4
Finalista 7. 27 kwietnia 2003 Barcelona Ceglana Hiszpania Carlos Moyá 7:5, 2:6, 2:6, 0:3 krecz
Finalista 8. 1 lutego 2004 Australian Open, Melbourne Twarda Szwajcaria Roger Federer 6:7(3), 4:6, 2:6
Finalista 9. 18 kwietnia 2004 Estoril Ceglana Argentyna Juan Ignacio Chela 7:6(2), 3:6, 3:6
Zwycięzca 12. 19 września 2004 Pekin Twarda Rosja Michaił Jużny 7:6(4), 7:5
Zwycięzca 13. 24 października 2004 Madryt Twarda (hala) Argentyna David Nalbandian 6:2, 6:4, 6:3
Zwycięzca 14. 7 listopada 2004 Paryż Twarda (hala) Czechy Radek Štěpánek 6:3, 7:6(5), 6:3
Zwycięzca 15. 30 stycznia 2005 Australian Open, Melbourne Twarda Australia Lleyton Hewitt 1:6, 6:3, 6:4, 6:4
Finalista 10. 12 czerwca 2005 Halle Trawiasta Szwajcaria Roger Federer 4:6, 7:6(6), 4:6
Finalista 11. 15 października 2006 Moskwa Dywanowa (hala) Rosja Nikołaj Dawydienko 4:6, 7:5, 4:6
Finalista 12. 12 października 2008 Moskwa Twarda (hala) Rosja Igor Kunicyn 6:7(6), 7:6(4), 3:6

Gra podwójna (2–4)[edytuj | edytuj kod]

Końcowy wynik Nr Data Turniej Nawierzchnia Partner Przeciwnicy Wynik finału
Finalista 1. 14 listopada 1999 Moskwa Dywanowa (hala) Ukraina Andrij Medwediew Stany Zjednoczone Justin Gimelstob
Czechy Daniel Vacek
2:6, 1:6
Zwycięzca 1. 15 lipca 2001 Gstaad Ceglana Szwajcaria Roger Federer Australia Michael Hill
Stany Zjednoczone Jeff Tarango
0:1 krecz
Finalista 2. 28 października 2001 Petersburg Twarda (hala) Gruzja Irakli Labadze Rosja Dienis Gołowanow
Rosja Jewgienij Kafielnikow
5:7, 4:6
Finalista 3. 27 października 2002 Petersburg Twarda (hala) Gruzja Irakli Labadze Południowa Afryka David Adams
Stany Zjednoczone Jared Palmer
6:7(8), 3:6
Finalista 4. 12 czerwca 2005 Halle Trawiasta Szwecja Joachim Johansson Szwajcaria Yves Allegro
Szwajcaria Roger Federer
5:7, 7:6(6), 3:6
Zwycięzca 2. 14 października 2007 Moskwa Twarda (hala) Rosja Dmitrij Tursunow Czechy Tomáš Cibulec
Chorwacja Lovro Zovko
6:4, 6:2

Osiągnięcia w turniejach Wielkiego Szlema i ATP World Tour Masters 1000 (gra pojedyncza)[edytuj | edytuj kod]

Turniej 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 Wygrane turnieje Bilans w turnieju
Wielki Szlem
Australian Open 3R 1R 4R F 3R F W 3R 2R 3R 1 / 10 31–8
French Open 4R 4R QF 3R SF 4R 4R 1R 2R 2R 2R 0 / 11 26–11
Wimbledon 1R 2R QF 2R 1R 3R 2R 3R SF 1R 0 / 10 16–10
US Open 4R 2R W SF 2R 1R 4R 2R 2R 1R 1 / 10 22–9
Wygrane turnieje 0 / 0 0 / 3 0 / 3 1 / 4 0 / 4 0 / 4 0 / 1 0 / 4 1 / 3 0 / 3 0 / 4 0 / 4 0 / 4 2 / 41 N/A
Bilans spotkań 0–0 6–3 6–3 12–3 14–4 13–4 2–0 9–4 12–2 4–3 6–4 8–4 3–4 N/A 95–38
ATP World Tour Finals
ATP World Tour Finals SF RR SF 0 / 3 4–7
ATP World Tour Masters 1000
Indian Wells 3R 2R 1R 3R 3R 3R 3R 4R 2R 1R 3R 0 / 11 13–11
Miami 4R 2R 2R QF 2R 2R 3R 1R 2R 1R 3R 0 / 11 7–11
Monte Carlo 1R 1R 1R QF SF 3R 1R 2R 2R 2R 0 / 10 12–10
Rzym 2R 2R 2R 2R 3R 2R 2R 2R 1R 1R 0 / 10 9–10
Hamburg 2R F 2R F 3R 2R 1R 2R 3R NMS 0 / 9 18–9
Montreal/Toronto W 1R QF 1R 1R 2R 2R 1R 1 / 8 11–7
Cincinnati 1R 3R 1R 1R QF QF 1R 1R 1R 2R 0 / 10 9–10
Madryt 2R 1R W QF 1R 1R 1 / 6 8–5
Paryż F W 3R W W QF 1R 2R 3 / 8 24–5
Szanghaj Nie ATP World Tour Masters 1000 2R 0 / 1 1–1
Ranking na koniec sezonu
194 49 23 2 11 3 77 4 12 26 56 29 61 N/A

Legenda

     W, wygrał turniej

     F, przegrał w finale

     SF, przegrał w półfinale

     QF, przegrał w ćwierćfinale

     4R, 3R, 2R, 1R przegrał w IV, III, II, I rundzie

     RR, odpadł w fazie grupowej

     –, nie startował w turnieju głównym

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Marat Safin gets elected in Russia's Duma, timesofindia.indiatimes.com [dostęp 2019-08-13].
  2. Former Tennis Star Safin To Step Down From Russia's State Duma, rferl.org [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  3. Marat Safin, laureus.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  4. Foe Is Familiar to Agassi; Result Is a Lot Different, latimes.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  5. No Kuerten Call at French Open, latimes.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  6. http://news.bbc.co.uk/2/hi/sport/tennis/104609.stm
  7. Zege Safin klinkt als een waarschuwing, volkskrant.nl [dostęp 2019-08-13] (niderl.).
  8. Tennis – Open de Paris-Bercy Andre Agassi vainqueur de Marat Safin en quatre sets, lorientlejour.com [dostęp 2019-08-13] (fr.).
  9. Safin: I almost quit tennis, news.bbc.co.uk [dostęp 2019-08-13].
  10. Swedes rule in Copenhagen, iol.co.za [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  11. Norman, Safin in last 16, news.bbc.co.uk [dostęp 2019-08-13].
  12. Safin Wins In Barcelona, cbsnews.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  13. Safin Wins Mallorca Open, apnews.com [dostęp 2019-08-13].
  14. Kuerten crowned in Hamburg, news.bbc.co.uk [dostęp 2019-08-13].
  15. Norman Keeps Emotions Grounded, Defeats Safin, latimes.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  16. Marat Safin mauls Levy, thehindu.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  17. US Open 2002 – Kuerten surprisingly overpowers Safin, espn.com [dostęp 2019-08-13].
  18. US Open final: Safin masters Sampras, telegraph.co.uk [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  19. US Open 2000: Marat Safin eases past Pete Sampras for maiden Major crown, tennisworldusa.org [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  20. PLUS: TENNIS; Safin a Winner In Uzbekistan, nytimes.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  21. Safin wins Paris epic, news.bbc.co.uk [dostęp 2019-08-13].
  22. PLUS: TENNIS; Bloodied Safin Wins Paris Masters, nytimes.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  23. http://www.espn.com/tennis/aus2001/news/2001/0120/1029832.html
  24. Safin Remains Upset With A.T.P., nytimes.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  25. Ivanisevic's naked power, telegraph.co.uk [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  26. Sampras storms past Safin to final, sfgate.com [dostęp 2019-08-13].
  27. http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/tennis/1547653.stm
  28. Safin beats Kafelnikov, upi.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  29. Safin blows Sampras into history, theguardian.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  30. Safin Outlasts Haas in Men's Semifinal, nytimes.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  31. AO STORIES: Thomas Johansson won the craziest Slam in 2002, tennisworldusa.org [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  32. Hamburg 2002: Roger Federer beats Marat Safin for first Masters 1000 title, tennisworldusa.org [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  33. Federer reduces Safin to despair, theguardian.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  34. Injured Safin an Open doubt | Sport, theguardian.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  35. Safin to play for Barcelona title, upi.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  36. Safin injury curse hands title to Moya, abc.net.au [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  37. Wrist ends painful year for Safin, theguardian.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  38. Safin ousts Roddick in five-set epic, theguardian.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  39. Australian Open: Safin beats Agassi in five sets, theguardian.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  40. Tennis: Federer wins Australian Open, theguardian.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  41. Majestic Federer takes title, news.bbc.co.uk [dostęp 2019-08-17].
  42. February 1, 2004: Roger Federer beats Marat Safin to win Australian Open, tennisworldusa.org [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  43. Safin beats Robredo to reach Estoril semis, abc.net.au [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  44. Coria ferma Safin, it.eurosport.com [dostęp 2019-08-17].
  45. Safin Playing for First 2004 Title in ATP Beijing Final, tennis-x.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  46. Safin Beats Youzhny for First 2004 Title at ATP Beijing, tennis-x.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  47. Safin Wins Madrid, Solidifies Masters Cup Qualification, tennis-x.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  48. Marat Safin wins Madrid Masters, thinkspain.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  49. Safin Wins Paris, Euro Series Crown; Mauresmo Closer to No. 1 With Philly Win, tennis-x.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  50. Safin equals Becker, eurosport.com [dostęp 2019-08-17].
  51. Federer goes undefeated again to win 2004 Masters Cup in Houston, ccnewspaper.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  52. Safin downs Federer in epic, theguardian.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  53. Hewitt woken from Open dream by battler Safin, theguardian.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  54. Safin in stormy defeat to Robredo, news.bbc.co.uk [dostęp 2019-08-17].
  55. Federer beats Safin in Halle final, chinadaily.com.cn [dostęp 2019-08-17].
  56. Injured Safin tries grass in bid to ease the pain, smh.com.au [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  57. Safin Withdraws With Knee Injury, nytimes.com [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  58. Champion Safin out of Aussie Open, news.bbc.co.uk [dostęp 2019-08-17].
  59. Safin and Nalbandian hire coaches, news.bbc.co.uk [dostęp 2019-08-13].
  60. The Resurrection of Marat Safin, bleacherreport.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  61. Wimbledon 2008: Safin crushes Djokovic in three sets, theguardian.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  62. Federer and Nadal in Wimbledon final, thenational.ae [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  63. Safin stumbles in Moscow, still waiting for a title, france24.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  64. Jankovic and Kunitsyn win in Moscow, nytimes.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  65. Federer floors Safin as Djokovic is tested, mg.co.za [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  66. Safin, Santoro out of Marseille, asiaone.com [dostęp 2019-08-15].
  67. Marat Safin Tribute: Marat Safin in Dubai Barclays Duty free, maratsafinnews.blogspot.com [dostęp 2019-08-15].
  68. Safina to replace Serena as number one in WTA rankings, reuters.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  69. Sankt Petersburg: Safin wciąż w grze, został jeden rozstawiony, tenisklub.pl [dostęp 2019-08-15].
  70. Youzhny out, Safin wins at St. Petersburg, upi.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  71. Marat Safin looks forward to retirement after Paris defeat by Juan Martin del Potro, telegraph.co.uk [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  72. Marat Safin finally retires from tennis, tennisnoise.wordpress.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  73. Russia Wins Davis, wired.com [dostęp 2019-08-13].
  74. Russia finally wins Davis Cup on home soil, chinadaily.com.cn [dostęp 2019-08-13].
  75. Juan Carlos Ferrero beats Marat Safin to win Champions Tour London event, tennisworldusa.org [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  76. Carlos Moya and Marat Safin to Play at the Greenbrier Champions Classic, tennisworldusa.org [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  77. Marat Safin, laureus.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  78. Safin Elected To International Tennis Hall Of Fame, atptour.com [dostęp 2019-08-15].
  79. International Tennis Hall of Fame, tennisfame.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  80. Marat Safin, Justine Henin inducted into International Tennis Hall of Fame, espn.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  81. https://www.independent.co.uk/sport/tennis/final-bow-for-safin-the-hot-head-who-smashed-700-rackets-1817756.html
  82. Safin mauls international media, news.bbc.co.uk [dostęp 2019-08-13].
  83. Safin fined for no-show, telegraph.co.uk [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  84. Safin fined $2K for 'cigar' dig at Australian Open official, espn.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  85. Safin fined for first-round outburst, reuters.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  86. Safin bruised after Moscow fight, news.bbc.co.uk [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  87. Leave my sister alone, pleads Safin, reuters.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  88. Behind the Numbers: Why Safina Is No. 1, straightsets.blogs.nytimes.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  89. Marat Safin on Maria Sharapova´s Meldonium case: ´There has to be a technical mistake behind this situation´, tennisworldusa.org [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  90. Marat Safin: ´Current sports system in Russia needs to be demolished and rebuilt´, tennisworldusa.org [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  91. Dinara Safina has retired, brother Marat Safin says, espn.co.uk [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  92. Former women's tennis No.1 Safina retires, sbs.com.au [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  93. Legends : Safin's successful start, rolandgarros.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  94. Safin, Kafelnikov split Legends showdowns, rolandgarros.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  95. Legends dazzle the Paris crowd, rolandgarros.com [dostęp 2019-08-15] (ang.).
  96. Marat Safin został deputowanym do Dumy (pol.). W: Polska Agencja Prasowa [on-line]. sport.pl, 9 grudnia 2012. [dostęp 20 grudnia 2012].
  97. Marat Safin opens sports complex in Nizhny Novgorod region (ang.). W: Pravda.Ru [on-line]. pravdareport.com, 1 grudnia 2011. [dostęp 29 grudnia 2016].
  98. Safin to give up Russian parliament seat, sport24.co.za [dostęp 2019-08-17] (ang.).
  99. Tennis Star Puts Russia In Heaven, nytimes.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  100. Marat Safin of Russia's mother and girlfriend, Dasha Zhukova watch, gettyimages.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  101. Marat Safin Tribute: Marat safin new girlfriend! exclusive!, maratsafinnews.blogspot.com [dostęp 2019-08-13].
  102. Marat Safin to wed model Anna Druzyaka, tennis.com [dostęp 2019-08-13].
  103. Marat Safin and 29-year-old Aida Garifullina split up, capelino.com [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  104. Marat Safin: From Hell-Raiser To Devout Public Figure, rferl.org [dostęp 2019-08-13] (ang.).
  105. Jim White: Marat Safin with another mountain to climb (ang.). telegraph.co.uk, 4 lipca 2008. [dostęp 29 grudnia 2016].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]