30 stycznia jest 30. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 335 (w latach przestępnych 336) dni.
- Imieniny obchodzą: Adalgunda, Adelajda, Aldegunda, Aleksander, Batylda, Bronisław, Cyntia, Dobiegniew, Dobrogniewa, Feliks, Gerard, Gerarda, Hiacynta, Maciej, Marcin, Martyna, Piotr, Sebastian i Teofil.
- Indie – Światowy Dzień Trędowatych, obchodzony w rocznicę śmierci Mahatmy Gandhiego (w pozostałych krajach obchodzony w ostatnią niedzielę stycznia)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 9 p.n.e. – Na Polach Marsowych w Rzymie poświęcono Ołtarz Pokoju.
- 1018 – W Budziszynie podpisano traktat pokojowy kończący serię wojen polsko-niemieckich. Polska uzyskała Milsko i Łużyce.
- 1517 – Po zwycięstwie w bitwie pod Ar-Rajdanijją Turcy osmańscy zajęli Kair.
- 1592 – Klemens VIII został papieżem.
- 1606:
- 1648 – Hiszpania uznała niepodległość Republiki Zjednoczonych Prowincji.
- 1649 – W Londynie ścięto „tyrana, zdrajcę i wroga ludu”, króla Karola I Stuarta.
- 1661 – 2 lata po śmierci Olivera Cromwella jego ciało zostało wywleczone z grobu i publicznie powieszone.
- 1835 – Pierwszy w historii zamach na prezydenta USA: w Waszyngtonie chory psychicznie Richard Lawrence strzelił z dwóch pistoletów do Andrew Jacksona, chybiając celu.
- 1847 – Osada Yerba Buena zmieniła nazwę na San Francisco.
- 1877 – W Niemczech uchwalono ustawę regulującą postępowanie sądowe w procesie cywilnym.
- 1889 – W zameczku myśliwskim w Mayerling popełnili samobójstwa następca austriackiego tronu arcyksiążę Rudolf i jego kochanka, baronessa Maria Vetsera.
- 1895 – Niemiecki statek pasażerski SS Elbe zatonął na Morzu Północnym po zderzeniu z brytyjskim parowcem Crathie; zginęło ponad 300 osób, uratowano 20.
- 1902 – W Londynie zawarto porozumienie brytyjsko-japońskie o podziale stref wpływów we wschodniej Azji, szczególnie dotyczący wpływów w Chinach i Korei.
- 1911 – 18,5 km od wybrzeży Kuby niszczyciel USS Terry przeprowadził pierwszą udaną akcję ratunkową pilota samolotu rozbitego na morzu.
- 1912 – Powstała Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików).
- 1913 – Brytyjska Izba Lordów odrzuciła projekt ustawy pozwalającej Irlandii na ustanowienie własnego rządu.
- 1914 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Nareszcie sami z muzyką Ferenca Lehára.
- 1922 – W Hadze rozpoczął działalność Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej.
- 1930 – Z Pawłowska pod Leningradem wystrzelono drugą na świecie radiosondę meteorologiczną.
- 1931 – Premiera filmu Światła wielkiego miasta.
- 1932 – W Londynie ukazała się powieść Nowy wspaniały świat Aldousa Huxleya.
- 1933 – Adolf Hitler został mianowany kanclerzem Niemiec przez prezydenta Paula von Hindenburga.
- 1934 – Reichstag uchwalił ustawę o odbudowie Rzeszy Niemieckiej.
- 1937:
- Adolf Hitler ogłosił wycofanie podpisu Niemiec pod Traktatem wersalskim.
- W Moskwie zakończył się proces 17 czołowych komunistów oskarżonych o spiskowanie z Lwem Trockim przeciwko rządowi; 13 z nich zostało skazanych na karę śmierci.
- 1939 – Adolf Hitler stwierdził w przemówieniu w Reichstagu, że w przypadku wybuchu nowej wojny światowej dojdzie do „unicestwienia rasy żydowskiej w Europie”.
- 1943:
- 1944 – Wojna o Pacyfik: wojska amerykańskie wyzwoliły Majuro, stolicę Wysp Marshalla.
- 1946 – Proklamowano Republikę Węgierską.
- 1948:
- 1959 – 40 członków załogi i 55 pasażerów zginęło w wyniku zatonięcia po zderzeniu z górą lodową duńskiego statku MS Hans Hedtoft, płynącego z Grenlandii do Kopenhagi.
- 1961 – Premiera 1. odcinka serialu animowanego Miś Yogi.
- 1964 – Wystrzelono amerykańską sondę księżycową Ranger 6.
- 1965 – Odbyły się uroczystości pogrzebowe Winstona Churchilla.
- 1967 – Papież Paweł VI przyjął Nikołaja Podgornego, przewodniczącego prezydium Rady Najwyższej ZSRR.
- 1968:
- 1969 – Na dachu budynku Apple Records w Londynie odbył się ostatni występ grupy The Beatles.
- 1970 – 4 osoby zginęły, a około 200 zostało rannych podczas próby zajęcia pałacu prezydenckiego w Manili na Filipinach.
- 1972:
- 1974 – 97 osób zginęło w katastrofie amerykańskiego Boeinga 707 na Samoa Amerykańskim.
- 1975 – 42 osoby zginęły w katastrofie tureckiego samolotu Fokker F28 w Stambule,
- 1976 – George H. W. Bush został dyrektorem CIA.
- 1978 – Rozstrzelano trzech ormiańskich terrorystów, którzy 8 stycznia 1977 roku dokonali w Moskwie zamachów bombowych na metro i 2 sklepy, w wyniku czego zginęło 7 osób, a 37 zostało rannych.
- 1979 – 85 procent białych mieszkańców Rodezji (obecnie Zimbabwe) poparło w referendum konstytucję zmierzającą do ustanowienia w kraju rządów czarnej większości.
- 1982 – Dzień Solidarności z Polską.
- 1989 – Amerykanie ewakuowali swoją ambasadę w Kabulu w związku z wycofaniem z Afganistanu wojsk radzieckich i groźbą wojny domowej.
- 1991 – Premiera filmu Milczenie owiec.
- 1992 – 10 byłych republik radzieckich zostało przyjętych do KBWE.
- 1993 – Pociąg osobowy wpadł do rzeki na trasie Mombasa-Nairobi w Kenii; zginęło 140 osób.
- 1995 – 42 osoby zginęły, ponad 400 zostało rannych w wybuchu samochodu-pułapki w Algierze.
- 1996 – Została odkryta Kometa Hyakutake.
- 2000:
- 2003:
- 2005:
- 2007:
- 2009:
- 2010:
- 2011 – Samospalenie 4 mężczyzn w Tangerze zapoczątkowało serię protestów społecznych w Maroku.
Urodzili się [edytuj]
- 58 p.n.e. – Liwia Druzylla, cesarzowa rzymska (zm. 29)
- 1621 – Jerzy II Rakoczy, książę Siedmiogrodu (zm. 1660)
- 1721 – Bernardo Bellotto, włoski malarz tworzący w Polsce (zm. 1780)
- 1767 – Ulrich Jasper Seetzen, niemiecki podróżnik, odkrywca (zm. 1811)
- 1833 – Zygmunt Wielopolski, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1902)
- 1841:
- 1846 – Aniela od Krzyża, hiszpańska zakonnica, święta katolicka (zm. 1932)
- 1849 – Piotr Wawrzyniak, polski duchowny, działacz społeczny i gospodarczy (zm. 1910)
- 1850 – Aleksander Gierymski, polski malarz (zm. 1901)
- 1858 – Gaston Calmette, francuski dziennikarz (zm. 1914)
- 1877 – Maria od Ukrzyżowania Curcio, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1957)
- 1878 – Anton Hansen Tammsaare, estoński pisarz (zm. 1940)
- 1882 – Franklin Delano Roosevelt, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1945)
- 1890:
- 1894;
- 1895 – Wilhelm Gustloff, niemiecki nazista (zm. 1936)
- 1899 – Max Theiler, południowoafrykański bakteriolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1972)
- 1901:
- 1903:
- 1908 – Antonín Veverka, czeski taternik, alpinista i działacz turystyczny (zm. 1959)
- 1909 – Henryk Magnuski, polski inżynier, twórca walkie-talkie (zm. 1978)
- 1912 – Barbara Tuchman, amerykańska historyk (zm. 1989)
- 1913:
- 1914:
- 1915 – John Profumo, brytyjski polityk (zm. 2006)
- 1917 – Paul Frère, belgijski kierowca wyścigowy Formuły 1 (zm. 2008)
- 1918 – Marian Żelazek, polski zakonnik, werbista (zm. 2006)
- 1920:
- 1921:
- 1922 – Dick Martin, amerykański aktor (zm. 2008)
- 1923:
- 1924 – Margaret Yorke, brytyjska pisarka (zm. 2012)
- 1925:
- 1926 – Tish Daija, albański muzyk, kompozytor (zm. 2004)
- 1927 – Olof Palme, szwedzki polityk, premier Szwecji (zm. 1986)
- 1928:
- 1929 – Hladnik Boštjan, słoweński reżyser filmowy (zm. 2006)
- 1930:
- 1933 – Zygmunt Waźbiński, polski historyk sztuki (zm. 2009)
- 1934 – Giovanni Battista Re, włoski duchowny katolicki, kardynał
- 1937:
- 1938 – Islom Karimov, uzbecki polityk, prezydent Uzbekistanu
- 1940 – Bogdan Augustyniak, polski reżyser teatralny (zm. 2006)
- 1941 – Dick Cheney, amerykański polityk, wiceprezydent USA
- 1942 – Marty Balin, amerykański gitarzysta i wokalista zespołu Jefferson Airplane
- 1944:
- 1945 – Magdalena Tesławska, polska kostiumograf filmowy i teatralny (zm. 2011)
- 1946 – Christophe Pierre, francuski biskup, dyplomata watykański
- 1947:
- 1949:
- 1950 – Marian Kolczyński, polski generał
- 1951 – Phil Collins, angielski perkusista i wokalista zespołu Genesis
- 1953 – Alicja Resich-Modlińska, polska dziennikarka, prezenterka telewizyjna, publicystka, tłumaczka
- 1957 – Payne Stewart, amerykański golfista (zm. 1999)
- 1962 – Abdullah II, król Jordanii
- 1968 – Filip Burbon, książę Asturii, następca tronu hiszpańskiego
- 1969 – Aleksiej Driejew, rosyjski szachista
- 1970 – Artur Górski, polski polityk, poseł na Sejm RP
- 1971 – Qian Hong, chińska pływaczka
- 1972:
- 1973:
- 1974:
- 1975:
- 1978:
- 1979 – Paulla, polska piosenkarka
- 1980:
- 1981:
- 1982 – Małgorzata Wojtkowiak, polska florecistka
- 1983 – Serhij Breus, ukraiński pływak
- 1984 – Kid Cudi, amerykański raper i piosenkarz
- 1985 – Gisela Dulko, argentyńska tenisistka
- 1987 – Arda Turan, turecki piłkarz
- 1989 – Regina Kulikowa, rosyjska tenisistka
- 680 – Batylda, święta, królowa Francji (ur. 626 lub 627)
- 1030 – Wilhelm V Wielki, książę Akwitanii (ur. 969)
- 1181 – Takakura, cesarz Japonii (ur. 1161)
- 1230 – Pelagio Galvani, hiszpański kardynał, jeden z dowódców V krucjaty, biskup Albano i dziekan Kolegium Kardynalskiego (ur. ?)
- 1384 – Ludwik II de Male, książę Flandrii (ur. 1330)
- 1523 – Fabian Luzjański, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (ur. ok. 1470)
- 1649 – Karol I, król Anglii i Szkocji (ur. 1600)
- 1652 – Georges de La Tour, francuski malarz (ur. 1593)
- 1840 – Paweł Hŏ Hyŏb, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1796)
- 1860 – Tomasz Khuông, wietnamski ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1779 lub 1789)
- 1861 – Walery Łoziński, polski pisarz, publicysta (ur. 1837)
- 1867 – Kōmei, cesarz Japonii (ur. 1831)
- 1889 – Rudolf, austriacki arcyksiążę, syn Franciszka Józefa I (ur. 1858)
- 1928 – Johannes Fibiger, duński patolog (ur. 1867)
- 1930 – Benedykt Dybowski, polski przyrodnik, badacz Azji (ur. 1833)
- 1942 – Frederick Haultain, kanadyjski polityk, premier Terytoriów Północno-Zachodnich (ur. 1857)
- 1946 – Oskar von Boenigk niemiecki as myśliwski (ur. 1893)
- 1948:
- 1951 – Ferdinand Porsche, niemiecki konstruktor samochodów (ur. 1875)
- 1957 – Marian Dienstl-Dąbrowa, polski dziennikarz, publicysta, redaktor (ur. 1882)
- 1958 – Ernst Heinkel, niemiecki przedsiębiorca, konstruktor lotniczy (ur. 1888)
- 1960 – Bolesław Grodziecki, polski działacz gospodarczy, minister aprowizacji (ur. 1875)
- 1963 – Francis Poulenc, francuski kompozytor (ur. 1899)
- 1965 – Władysław Starewicz, polski animator, reżyser, pionier lalkowego filmu animowanego (ur. 1882)
- 1969 – Georges Pire, belgijski zakonnik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1910)
- 1971 – Józef Gąsienica Wawrytko (starszy), polski ratownik górski, przewodnik tatrzański (ur. 1889)
- 1973 – Jack MacGowran, irlandzki aktor (ur. 1918)
- 1976 – Stefan Otwinowski, polski pisarz, felietonista (ur. 1910)
- 1978 – Damia, francuska aktorka, piosenkarka (ur. 1889)
- 1982:
- 1989 – Alphonse de Bourbon, książę Andegawenii, pretendent do tronu Francji (ur. 1936)
- 1991:
- 1994 – Pierre Boulle, francuski pisarz (ur. 1912)
- 1998:
- 1999 – Ed Herlihy, amerykański pisarz (ur. 1909)
- 2001:
- 2005 – Wolfgang Becker, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1910)
- 2006:
- 2007 – Sidney Sheldon, amerykański pisarz (ur. 1917)
- 2008:
- 2009:
- 2011:
- 2012:
Przypisy
