Adam Strzembosz

Adam Justyn Strzembosz (ur. 11 września 1930 w Warszawie) – polski prawnik, sędzia, wiceminister sprawiedliwości (1989–1990), Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego (1990–1998).

Życiorys

Maturę uzyskał w 1949, następnie rozpoczął dwustopniowe studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1953 uzyskał tytuł magistra na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W 1969 zdobył stopień doktora, a w 1979 doktora habilitowanego. W 1986 otrzymał tytuł profesora.

W latach 1953–1956 pracował w centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie. Odbył aplikację sądową. Od 1961 do 1968 był sędzią Sądu Powiatowego Warszawa–Praga, a od 1966 sędzią Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy. W 1974 podjął pracę w Instytucie Badania Prawa Sądowego, gdzie w 1980 objął stanowisko docenta.

Po 1980 zaangażował się w organizację niezależnych struktur związkowych w Ministerstwie Sprawiedliwości. Został wybrany do prezydium Komisji Koordynacyjnej NSZZ "Solidarność", przewodniczył Komisji Zakładowej w Ministerstwie Sprawiedliwości, a ponadto wszedł w skład Zarządu Regionu "Mazowsze". Był też delegatem na I Zjazd NSZZ "Solidarność", gdzie został wybrany do Krajowej Komisji Rewizyjnej. 19 grudnia 1981 został odwołany ze stanowiska sędziego Sądu Wojewódzkiego, a kilka dni później ze stanowiska docenta w IBPS. Uczestnik prac Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności.

W latach 1982–1989 był wykładowcą Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Jednocześnie współpracował z nielegalnymi strukturami "Solidarności". Podczas obrad Okrągłego Stołu został przewodniczącym podzespołu ds. prawa i sądów, a następnie pełnił funkcję przewodniczącego komisji prawa i sprawiedliwości Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ "Solidarność" Lechu Wałęsie.

We wrześniu 1989 został powołany przez premiera Tadeusza Mazowieckiego na stanowisko podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. W lipcu 1990 został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego i decyzją Sejmu został wybrany na I Prezesa tego Sądu. Funkcję tę pełnił od 1990 do 1998. Z urzędu pełnił również funkcję przewodniczącego Trybunału Stanu.

Po przejściu w stan spoczynku w Sądzie Najwyższym w 1998 powrócił do pracy w KUL. W 2000 został powołany na stanowisko profesora zwyczajnego. Był również wykładowcą Akademii Polonijnej w Częstochowie.

W 1995 kandydował na urząd Prezydenta RP, jednak zrezygnował w trakcie kampanii. W latach 2002–2004 był członkiem Rady Konsultacyjnej Centrum Monitoringu Wolności Prasy Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, Jest członkiem Rady Programowej Fundacji Academia Iuris oraz Rady Patronackiej Instytutu Jagiellońskiego.

Rodzina

Brat bliźniak Teresy i Tomasza Strzemboszów, syn Adama i Zofii z Gadomskich, córki Romualda Gadomskiego i Zofii z Ubyszów.

Odznaczenia

• 1996 – Krzyż Wielki Orderu Zasługi RFN
• 2008 – Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (postanowieniem prezydenta Lecha Kaczyńskiego z 17 października, "za wybitne zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności dla przemian demokratycznych w Polsce, za działalność państwową i publiczną"), udekorowany został 19 października tego roku w Lublinie w ramach obchodów 90. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości
• 2010 - Order Świętego Grzegorza Wielkiego.

Wybrane publikacje

• Adam Strzembosz, Maria Stanowska, Sędziowie warszawscy w czasie próby 1981–1988, Warszawa 2005.

Bibliografia

• Adam Strzembosz w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)
• Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności
• Wojciech Borek, Andrzej Urbański, Strzembosz – portret rodzinny, Wyd. Baran i Suszczyński, 1995. ISBN 83-85845-38-0

Linki zewnętrzne

• Film dokumentalny o Adamie Strzemboszu
• Strzembosze – rody uczone