Armata przeciwlotnicza ZU-23-2

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
ZU-23-2
ZU-23-2 Wojska Polskiego (zdjęcie z połowy lat 80.)
ZU-23-2 Wojska Polskiego (zdjęcie z połowy lat 80.)
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Rodzaj samoczynna armata przeciwlotnicza
Historia
Produkcja seryjna od 1960
Dane taktyczno-techniczne
Kaliber 23 mm
Nabój 23x152mm
Donośność zasięg skuteczny przeciw celom:
powietrznym- 2500 m
lądowym- 2000 m
Prędkość pocz. pocisku 970 m/s
Długość 4,57 m
Szerokość 1,83 m
Wysokość 2,87 m
Masa 950 kg
Kąt ostrzału kąt obrotu: 360 stopni ; podniesienia: -10 + 90 stopni
Szybkostrzelność teoretyczna 2000 strz./min, praktyczna 400 strz./min
Obsługa 5 osób
ZU-23-2 na wystawie w Muzeum Artylerii w Petersburg
ZU-23-2 w rękach białoruskich spadochroniarzy
Hibneryt – polski ZU-23-2 wyposażony w celownik CKE-1 zamontowany na samochodzie Star 266

23 mm armata przeciwlotnicza ZU-23-2radziecka podwójnie sprzężona, holowana armata przeciwlotnicza.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Armata powstała w Związku Radzieckim w 1960 roku. Przeznaczona jest do zwalczana celów nisko lecących w odległości do 2,5 km. Może również razić cele lekko opancerzone lub siłę żywą. Wykorzystywana jest do bezpośredniej osłony wojsk i ważnych obiektów przed atakiem z powietrza. Broń jest używana przez wszystkie kraje byłego Układu Warszawskiego (z wyjątkiem Czechosłowacji) i inne państwa niegdyś współpracujące z ZSRR.

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Broń działa na zasadzie odprowadzania części gazów prochowych przez boczne otwory w lufach. Każda z armat jest zasilana z taśmy o pojemności 50 nabojów. Celowanie odbywa się za pomocą przyrządów optyczno-mechanicznych. Lufy są szybkowymienne (wymiana trwa teoretycznie ok. 14 sekund) ryglowane przez zamek klinowy o ruchu pionowym. Wyposażona jest w celownik automatyczny ZAP-23, używany podczas strzelania do celów powietrznych o prędkościach do 300 m/s, oraz celownik optyczny T-3.

ZU-23-2 może być przewożony za pomocą różnych nośników, np. samochodów ciężarowych Ural-375D lub Star 266. W przypadku przewożenia na pojazdach ciężarowych, armacie odczepia się koła, a samochodom zdejmuje się burty skrzyni załadunkowej.[potrzebne źródło]

Do strzelania wykorzystuje się amunicję 23x152mm przeciwpancerno-zapalająco-smugową (188,5g) (API-T) oraz odłamkowo-zapalająco-smugową (190g) (HEI-T). W polskich zakładach ZM Mesko powstały nowe typy amunicji: Podkalibrowa APDS-T o masie 103g i FAPDS-T. Masa naboju to 450g.

Polskie wersje[edytuj | edytuj kod]

Armata ZU-23-2 została wprowadzona do produkcji licencyjnej w Zakładach Mechanicznych w Tarnowie w 1972. Polscy konstruktorzy prowadzili następnie prace nad zwiększeniem możliwości armaty i w efekcie powstał zestaw artyleryjsko-rakietowy ZUR-23-2S Jod, produkowany od 1987, a wprowadzony na uzbrojenie Wojska Polskiego od 1988[1]. Łączy on armatę ZU-23-2 z podwójną wyrzutnią pocisków przeciwlotniczych bliskiego zasięgu 9K32 Strzała-2M. Wprowadzono także lepszy celownik tachometryczny GP-1R, opracowany w WITU i produkowany przez łódzki Prexer. Obsługa zmniejszyła się z 5 do 4 osób. Zestaw może zwalczać cele zbliżające się w odległości do 2800 m, a oddalające się w odległości do 4200 m, na wysokości od 50 do 2300 m[1]

W latach 90. opracowano armatę ZU-23-2T Jodek z nowszym celownikiem tachometrycznym GP-03/WK, ale nie weszła ona do produkcji. Od 2002 jednak do produkcji wszedł nowy zestaw artyleryjsko-rakietowy ZUR-23-2KG Jodek-G ze skuteczniejszymi pociskami Grom, elektrycznymi napędami naprowadzania i celownikiem kolimatorowym CKE-2. Wprowadzono też nową amunicję podkalibrową. Zasięg zwalczania celów wzrósł do 5500 m, a przedział wysokości wzrósł od 10 do 3500 m[1]. W nowszych wersjach zastosowano celownik programowalny CP-1 z dalmierzem laserowym, opracowany przez Prexer, przy współpracy z WAT. Wersją eksportową zestawu, przystosowaną do współpracy z zewnętrznymi systemami kierowania ogniem, jest ZUR-23KG-I, z celownikiem CKE-2I[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 "Dwudziestkitrójki" z Tarnowa w: Nowa Technika Wojskowa nr 9/2010, s. 76-78
Commons in image icon.svg

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994, s. 251-252. ISBN 83-86028-01-7.