Philip Glass

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Philip Glass
Philip Glass 1.jpg
Data i miejsce urodzenia 31 stycznia 1937
Baltimore
Gatunek minimalizm, repetytywizm
Zawód kompozytor
Odznaczenia
Kawaler Orderu Sztuki i Literatury (Francja)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Philip Glass (ur. 31 stycznia 1937 w Baltimore)[1] – amerykański kompozytor. Jego muzykę często określa się jako minimalistyczną[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Glass urodził się 31 stycznia 1937 roku w Baltimore w stanie Maryland, USA. W wieku sześciu lat zaczął uczyć się gry na skrzypcach, w ośmiu na flecie. Ukończył matematykę i filozofię na uniwersytecie w Chicago (1956). Potem postanowił zostać kompozytorem i wstąpił do Juilliard School w Nowym Jorku.

Uzyskał stypendium Fulbrighta i w latach 1963-1965 studiował w Paryżu pod kierunkiem Nadii Boulanger. Tam odkrył muzykę indyjską, która wpłynęła na kształt jego późniejszej twórczości - „minimalistyczną” wizję muzyki. W 1965 poznał Ravi Shankara - wirtuoza gry na sitarze. To spotkanie skłoniło go do głębszych studiów nad tradycyjną muzyką Indii i Tybetu. W 1966 wyjechał do Indii północnych, gdzie spotkał się z uchodźcami z Tybetu. Wywarło to bardzo duży wpływ na jego pracę i nie tylko: został buddystą, a w 1972 spotkał się z Dalajlamą i stał się gorącym orędownikiem sprawy tybetańskiej. Glass zajmował się również muzyką północnej Afryki; w latach 80. zaczął współpracę m.in. z Foday Musa Suso – dzięki niemu na płytach Glassa zaczęły pojawiać się afrykańskie i arabskie motywy. Po powrocie do Nowego Jorku wykorzystał w swojej pracy elementy muzyki orientu.

Na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych Glass współpracował z kanadyjskim strukturalistą Michaelem Snowem oraz z Robertem Wilsonem przy jego przedsięwzięciach teatralnych (najsłynniejszy efekt tej współpracy to opera Einstein on the Beach).

Popularność zyskał jako kompozytor muzyki filmowej do eksperymentalnych dzieł dokumentalnych Godfreya Reggio: Koyaanisqatsi (debiut w roli kompozytora filmowego), Anima Mundi, Powaqqatsi (we współpracy m.in. z Foday Musa Suso) i Naqoyqatsi. Stworzył także muzykę do biograficznego filmu Errola Morrisa "Krótka historia czasu" (opowiadający o Stephenie Hawkingu) oraz do pierwotnie niemego filmu Dracula (1931) Toda Browninga.

Glass został nominowany do Oscara i Złotego Globu za muzykę do filmu Martina Scorsese Kundun - życie Dalaj Lamy, a także do filmu Stephena Daldry Godziny. Zdobył Złoty Glob za kompozycję do Truman Show. Jest także bohaterem jednej z części projektu Four American Composers Petera Greenawaya (1983).

Skomponował cykl piosenek do słów Davida Byrne'a, Paula Simona, Laurie Anderson oraz Suzanne Vegi („Songs from Liquid Days”). W oparciu o twórczość Davida Bowie i Briana Eno Glass stworzył symfonie Low oraz Heroes. Owocem współpracy z Ravi Shankarem jest płyta Passages.

W 1968 stworzył własny zespół – Philip Glass Ensemble; oprócz tego współpracował z kwartetem smyczkowym Kronos Quartet (m.in. przy muzyce do filmu Dracula) oraz z zespołem Uakti.

Najnowsze utwory Glassa to Symphony No. 6 (Plutonian Ode), skomponowana do wiersza Allena Ginsberga o tym samym tytule na zamówienie Carnegie Hall w ramach obchodów sześćdziesiątych piątych urodzin kompozytora, oraz opera Galileo Galilei, która powstała na zamówienie Goodman Theater w Chicago.

Ważniejsze dzieła[edytuj | edytuj kod]

Dorobek kompozytorski
Rodzaj twórczości Liczba dzieł
Muzyka wokalna
Pieśni 11
Muzyka chóralna 5
Muzyka instrumentalna
Symfonie 8
Koncert 9
Muzyka kameralna 27
Inne formy orkiestralne 28
Opery 17
Balety 7
Utwory na instrument klawiszowy 19
Muzyka filmowa 25
RAZEM 152

Utwory dla Philip Glass Ensemble[edytuj | edytuj kod]

  • Music with Changing Parts, 1970
  • Music in Twelve Parts, 1974
  • GlassWorks, 1982
  • Songs from Liquid Days, 1986

Opery[edytuj | edytuj kod]

  • Einstein on the Beach (1976; libretto: Philip Glass)
  • Satyagraha (1980; libretto: Philip Glass oraz Constance DeJong)
  • Akhnaten (1984; libretto: Philip Glass)
  • The Making of the Representative for Planet 8 (1988; libretto: Doris Lessing)
  • The Fall of the House of Usher (Zagłada domu Usherów) (1988; libretto: Allen Ginsberg)
  • Hydrogen Jukebox (1990; libretto: Allen Ginsberg)
  • The Voyage (1992; libretto: David Henry Hwang)
  • Monsters of Grace (1998; libretto: wiersze Rumiego)

Utwory symfoniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Itaipu, 1989
  • Symphony No. 2, 1994
  • Symphony No. 3, 1995
  • "Low" Symphony, 1992 (wydana w 1997)
  • "Heroes" Symphony, 1997
  • Symphony No. 5 – Requiem, Bardo and Nirmanakaya, 2000
  • Symphony No. 6 – "Plutonian Ode" by Allen Ginsberg, 2002
  • Symphony No. 7 – "A Toltec Symphony", 2005
  • Symphony No. 8, 2005

Inne[edytuj | edytuj kod]

  • Passages, 1990 – we współpracy z Ravi Shankarem
  • The Screens, 1992 – we współpracy z Foday Musa Suso
  • Aguas da Amazonia, 1999 – we współpracy z Uakti
  • Orion, 2004 – we współpracy m.in. z Ravi Shankarem, Wu Man, Foday Musa Suso oraz Uakti

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Wideografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy o Philipie Glassie[edytuj | edytuj kod]

  • Music With Roots in the Aether: Opera for Television. Taśma 2: Philip Glass. Producent i reżyser Robert Ashley (1976)
  • Philip Glass. Z serii Four American Composers. Reżyser Peter Greenaway (1983)
  • A Composer's Notes: Philip Glass and the Making of an Opera. Reżyser Michael Blackwood (1985)
  • Einstein on the Beach: The Changing Image of Opera. Reżyser Mark Obenhaus (1986)
  • GLASS: a portrait of Philip in twelve parts. Reżyser Scott Hicks (2007)

Oprawa muzyczna[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Larry Sitsky: Music of the twentieth-century avant-garde: a biocritical sourcebook. Greenwood Publishing Group, 2002, s. 168. ISBN 9780313296895.
  2. Andrzej Chodkowski (red.): Encyklopedia muzyki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 560. ISBN 83-01-11390-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]