Krzanowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Krzanowicewieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dobrzeń Wielki.
Krzanowice
Herb
Herb Krzanowic
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat raciborski
Gmina Krzanowice
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Manfred Abrahamczyk
Powierzchnia 3,19 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

2149[1]
673,6 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 32
Kod pocztowy 47-470
Tablice rejestracyjne SRC
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Krzanowice
Krzanowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krzanowice
Krzanowice
Ziemia 50°01′05″N 18°07′31″E/50,018056 18,125278Na mapach: 50°01′05″N 18°07′31″E/50,018056 18,125278
TERC
(TERYT)
2244511034
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Krzanowice w Wikisłowniku
Strona internetowa
Rynek w Krzanowicach

Krzanowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Kranowitz[2]; cze. Křenovice) – miasto w woj. śląskim, w powiecie raciborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krzanowice. Historycznie leży na Górnym Śląsku. Przez Krzanowice przepływa Biała Woda.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. katowickiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pochodzi prawdopodobnie od polskiej nazwy oznaczającej zakończenie, granicę czegoś - "krańca". Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy pochodzi ona od nazwy "zbocza"[3]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia on najstarszą nazwę miejscowości w polskiej formie Krżenowice tłumacząc jej znaczenie "Dorf am Abhange" czyli po polsku "Miejscowość na stoku, zboczu, pochyłości"[3]. Nazwa została później zgermanizowana przez Niemców na Kranowitz w wyniku czego utraciła swoje pierwotne znaczenie[3].

W dziele Matthäusa Meriana pt. „Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae” z 1650 roku miasto wymienione jest pod nazwą Kranowitz[4]. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego podaje dwie polskie nazwy miejscowości Krzanowice oraz Chrzanowice oraz niemiecką Kranowitz[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W pobliżu współczesnych Krzanowic rozwijała się zapewne osada grupy śląskiej kultury łużyckiej, gdyż w 1925 na terenie miasta odkryto cmentarzysko tej kultury. Badania archeologiczne prowadzono w latach 1925 oraz 1976-1985. Ustalono, że pochówki odbywały się w okresie 1300-650 p.n.e. i że były one dość zróżnicowane. Wyodrębniono bowiem trzy rodzaje pochówków: popielnicowe, bezpopielnicowe oraz tzw. typu kietrzańskiego[6].

Prawa miejskie Krzanowice otrzymały w 1265 i posiadały je do 1945. Po II wojnie światowej (i włączeniu do Polski) Krzanowice zostały zarejestrowane jako gmina wiejska. Prawa miejskie zostały przywrócone w 2001. W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-1945 miejscowość nosiła nazwę Kranstädt[7].

Według danych z 31 grudnia 2004 miasto liczyło 2206 mieszkańców.

W wyborach parlamentarnych w 2007 w Krzanowicach zwyciężyła Platforma Obywatelska (77,4%) przed Prawem i Sprawiedliwością (11,4%)[8].

Kościoły[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół katolicki pw. św. Wacława
  • Kościół katolicki pw. św. Mikołaja (zwany Mikołaszkiem)

Oba kościoły zostały wpisane w rejestr zabytków[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ludność Polski 2008 GUS.
  2. http://www.mswia.gov.pl/download.php?s=4&id=1417.
  3. 3,0 3,1 3,2 Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 69.
  4. Matthäusa Meriana,”Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae”, Frankfurt am Main 1650.
  5. Krzanowice – Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, 1880–1902, Tom IV, s. 610.
  6. Cmentarzysko kultury łużyckiej w Krzanowicach – dostęp: 25 stycznia 2011.
  7. M. Choroś, Ł. Jarczak, S. Sochacka, Słownik nazw miejscowych Górnego Śląska, Opole-Kluczbork 1997, s. 57.
  8. Wybory 2007.
  9. http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/SLS-rej.pdf