Kuźnia Raciborska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kuźnia Raciborska
Herb Flaga
Herb Kuźni Raciborskiej Flaga Kuźni Raciborskiej
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat raciborski
Gmina Kuźnia Raciborska
gmina miejsko-wiejska
Data założenia XVII wiek
Prawa miejskie 1967
Burmistrz Rita Serafin
Powierzchnia 31,75 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

5472[1]
172,3 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 32
Kod pocztowy 47-420
Tablice rejestracyjne SRC
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kuźnia Raciborska
Kuźnia Raciborska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kuźnia Raciborska
Kuźnia Raciborska
Ziemia 50°12′00″N 18°18′41″E/50,200000 18,311389
TERC
(TERYT)
2244511054
Urząd miejski
ul. Słowackiego 4
47-420 Kuźnia Raciborska
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Kuźnia Raciborska w Wikisłowniku
Strona internetowa

Kuźnia Raciborska (śl. Raciborskô Kujźnia[2], niem. Ratiborhammer) – miasto w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kuźnia Raciborska, nad rzeką Rudą.

W latach 1945-1950 miejscowość administracyjnie należała do województwa śląskiego (nieoficjalna nazwa śląsko-dąbrowskie), 1950-1975 do województwa opolskiego, a w latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. katowickiego.

Miasto podzielone jest na dwie jednostki pomocnicze:

Osiedle - Stara Kuźnia

Osiedle - Osiedle Nr 1.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą odnotowaną w dokumentach stałą osadą na terenie obecnego miasta było założone w 1641 osiedle hutnicze Segenberg. W ślad za nim powstawały w okolicy kolejne osady kuźnicze, hutnicze i smolarskie. W XVIII wieku wraz z postępem technicznym zastąpiono przestarzałe i nieefektywne dymarki piecami fryszerskimi. Według spisu z 1747, wieś liczyła 274 mieszkańców i posiadała folwark. W tym samym roku wzniesiono figurę w. Jana Nepomucena. W 1791 następuje przejęcie zakładów hutniczych przez króla pruskiego. W 1803 uruchomiono pierwszą szkołę. W miejscowości oprócz fryszerki pracuje także gwoździarnia i młot parowy. Wzrasta też liczna mieszkańców, osiągając 765 osób w 1830, w tym 12 ewangelików i 16 żydów.

W 1846 doprowadzono linię kolejową, co wpłynęło na dalszy rozwój miejscowości, mającej odtąd bezpośrednie połączenie z Kędzierzynem i Raciborzem. W 1845 roku Anton Magnus Schoenawa uruchomił własną hutę, nazywając ją Hoffnungshütte, w której to w 1893 oddano do użytku nowoczesną jak na owe czasy odlewnię żeliwa. Liczba mieszkańców przekroczyła 1000 w Kuźni i 650 w byłym folwarku, tzw. Nowej Kuźni. W 1907 przestawiono profil huty na produkty przeznaczone dla kolejnictwa. Zakład rozbudowano podczas II wojny światowej, zmieniając nazwę na Schondorff Hegenscheidt-Werke, podjęto produkcję części dla lotnictwa. Rozbudowy nie ukończono ze względu na zbliżający się front.

29 stycznia 1945 Kuźnia Raciborska została zajęta przez Armię Czerwoną, a następnie przekazana polskiej administracji. Wkrótce ponownie uruchomiono produkcję, podtrzymując tradycje przemysłu metalowego i maszynowego. Zakładom, uruchomionym w 1946, nadano nazwę Fabryka Wyrobów Metalowych „Rafo” (obecnie: „Rafamet”). Rok później otwarto szkołę zawodową.

W 1955 Kuźnia Raciborska otrzymuje status osiedla typu miejskiego, a w 1967 – prawa miejskie.

W latach 1962-1990 działał w Kuźni Raciborskiej 11 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki pw.św. Marii Magdaleny oraz Kościół Boży w Chrystusie Zbór Jeruzalem – protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym.

Szkolnictwo[edytuj | edytuj kod]

  • Przedszkole nr 1 w Kuźni Raciborskiej z Oddziałem Zamiejscowym w Turzu
  • Przedszkole nr 2
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących, w skład którego wchodzi: Szkoła Podstawowa im. Jana Wawrzynka oraz Gimnazjum

Towarzystwa i organizacje[edytuj | edytuj kod]

  • Hufiec ZHP Ziemi Raciborskiej im. Alojzego Wilka
  • Towarzystwo Miłośników Ziemi Raciborskiej – Koło w Kuźni Raciborskiej
  • Towarzystwo Przyjaciół Dzieci
  • Związek Rencistów, Emerytów i Inwalidów
  • Koło DFK
  • Stowarzyszenie Kobiet Aktywnych „Babiniec”
  • Chrześcijańskie Stowarzyszenie „JEROZOLIMA”[potrzebne źródło]

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

  • Kolej

Kuźnia Raciborska posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z następującymi miastami: Bielsko-Biała, Czechowice-Dziedzice, Ostrava (Czechy), Chałupki, Kędzierzyn-Koźle, Opole, Pszczyna, Racibórz, Wrocław, Żory. Przez Kuźnię Raciborską kursują tylko pociągi osobowe i przyspieszone. Miejscowość posiada stację kolejową – Kuźnia Raciborska (stacja kolejowa)

  • Komunikacja autobusowa

Kuźnia Raciborska posiada bezpośrednie połączenia autobusowe z następującymi miastami: Gliwice, Racibórz, Ruda Kozielska, Rybnik, Kędzierzyn-Koźle, Katowice. Komunikację autobusową obsługuje PKS Racibórz Sp. z o.o., PKS Connex Kędzierzyn-Koźle Sp. z o.o., Zarząd Transportu Zbiorowego w Rybniku. Przystanki PKS znajdują się na terenie całego miasta.

Drogi[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto przebiegają drogowe szlaki komunikacyjne. Są to m.in.:

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny żółty Szlak im. Polskich Szkół Mniejszościowych

Ludzie powiązani z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ludność Polski 2009 GUS.
  2. Nazwa śląska za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. Użyto rozszerzonej wersji alfabetu proponowanego przez Grzegorza Wieczorka oraz Towarzystwo Piastowania Śląskiej Mowy „Danga” – wymowa w tymże słowniku – Raciborskoł Kujźnia.