Czerwionka-Leszczyny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czerwionka-Leszczyny
Czerwionka-Leszczyny
Herb
Herb Czerwionki-Leszczyn
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat POL powiat rybnicki flag.svg rybnicki
Gmina Czerwionka-Leszczyny
gmina miejsko-wiejska
Aglomeracja rybnicka
Data założenia XII wiek
Prawa miejskie 1962
Burmistrz Wiesław Janiszewski
Powierzchnia 38,52 km²
Populacja (30.9.2012)
• liczba ludności
• gęstość

27 955
725,7 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 32
Kod pocztowy 44-230, 44-238
Tablice rejestracyjne SRB
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Czerwionka-Leszczyny
Czerwionka-Leszczyny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czerwionka-Leszczyny
Czerwionka-Leszczyny
Ziemia 50°08′56″N 18°40′38″E/50,148889 18,677222
TERC
(TERYT)
2244512014
Hasło promocyjne: Czerwionka-Leszczyny Złoża Sukcesu
Urząd miejski
ul. Parkowa 9
44-230 Czerwionka-Leszczyny
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Czerwionka-Leszczyny w Wikisłowniku
Strona internetowa
BIP

Czerwionka-Leszczyny (śl. Czyrwjůnka-Leszczyny, niem. Tscherwionka-Leschczin; 1962-1991 Leszczyny) – miasto w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, położone na Górnym Śląsku. Leży między dwiema konurbacjami: rybnicką i katowicką. Zaliczane jest do aglomeracji rybnickiej[1].

Czerwionka-Leszczyny jest miastem złożonym z dawnych miejscowości, większych Czerwionki, Leszczyn oraz mniejszych Czuchów i Dębieńsko tworzących dzielnice, z których każda ma odrębną historię i sytuację społeczną.

27 maja 1975 do miasta Leszczyny (prawa miejskie 1962) włączono miasto Czerwionka (prawa miejskie 1962), zachowując tym samym nazwę i ciągłość prawną miasta Leszczyny a równocześnie likwidując miasto Czerwionka[2]. 1 stycznia 1992 nazwę miasta Leszczyny zmieniono na Czerwionka-Leszczyny[3]. Z formalnoprawnego punktu widzenia Czerwionka-Leszczyny nie jest więc miastem powstałym przez połączenie miast Czerwionki i Leszczyn, lecz kontynuacją miasta Leszczyny (do którego włączono Czerwionkę), a zmiana nazwy w 1992 na Czerwionka-Leszczyny jest zaledwie uwypukleniem dwoistego charakteru tego miasta a posteriori (obie części są podobnego rozmiaru).

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Familoki na tzw. Starej Kolonii
Kościół w Czuchowie
Szkoła w Czuchowie

Miasto położone jest na Płaskowyżu Rybnickim. W dzielnicach Czerwionka i Dębieńsko znajduje się góra Ramża (325 m n.p.m.). Teren miasta leży w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich. Miasto zwraca uwagę swoją wysoką lesistością. Położenie czyni Miasto Czerwionka-Leszczyny atrakcyjną lokalizacją dla przedsiębiorstw oraz zachęca mieszkańców większych ośrodków miejskich do osiedlenia się tutaj[potrzebne źródło].

Miasto leży 45 kilometrów od Katowic oraz 40 kilometrów od granicy z Czechami.

Miasto Czerwionka-Leszczyny położone jest między konurbacją rybnicką i konurbacją katowicką.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Od 1999 Miasto Czerwionka-Leszczyny podzielone jest na cztery dzielnice. Są to: Czerwionka, Leszczyny, Czuchów i Dębieńsko.

Istnieje także nieformalny podział dzielnic na mniejsze części.

  • Czerwionka: Centrum, Osiedle Jana Pawła II (tzw. Watykan), Stara Kolonia, Osiedle Karolinka
  • Leszczyny: Stare Leszczyny, Nowe Leszczyny (Osiedle), Osiedle Manhattan, Malenie, Nowy Dwór
  • Czuchów: Czuchów, Barwinek
  • Dębieńsko: Dębieńsko Stare, Dębieńsko Wielkie, Ameryka

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Gmina Czerwionka-Leszczyny liczyła w grudniu 2010 roku 41 144 osób, z czego 28 177 osób mieszkało w mieście, zaś 12 967 osób na obszarach wiejskich. Liczba ludności gminy ustabilizowała się na poziomie ok. 41 tys. osób, przy czym liczba ludności miasta nieznacznie maleje, a obszarów wiejskich – rośnie. W mieście 18,7% ludności było w wieku przedprodukcyjnym, 65,6% w wieku produkcyjnym, a 15,7% mieszkańców było w wieku poprodukcyjnym[4].

Przyrost naturalny był dodatni: w mieście wyniósł +56 osób, a na terenach wiejskich +37 osób. Zawarto 303 małżeństwa, z czego 217 w mieście, a 86 na wsi (jeśli małżonkowie pochodzili z różnych miejscowości liczy się miejsce zamieszkania pana młodego). Saldo migracji dla gminy wyniosło –7 osób. Do miasta zameldowały się 264 osoby (z czego 4 z zagranicy), wymeldowało się 341 osób (z czego 17 za granicę). Na terenach wiejskich zameldowało się 209 osób (z czego 5 z zagranicy), wymeldowało się 158 osób (z czego 11 za granicę)[5].

W Spisie Powszechnym z 2002 na terenie miasta i gminy, na 41 102 mieszkańców ogółem, narodowość polską zadeklarowało 34 147 osób (83%), narodowość śląska 6274 osoby (15,2%), niemiecką 126 osób (0,03%), a 555 mieszkańców zadeklarowało inną bądź nie było w stanie określić swojej przynależności narodowej lub etnicznej[6].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Do 2000 roku największym zakładem na terenie miasta była Kopalnia Węgla Kamiennego „Dębieńsko”, która zatrudniała ponad 2500 mieszkańców. Od czasu jej zamknięcia gmina Czerwionka-Leszczyny stała się miastem-sypialnią. W 2006 roku do pracy wyjeżdżało 5 605 osób (głównie do Rybnika i Gliwic), z czego 3 829 z miasta. Do pracy na terenie gminy i miasta przyjeżdża 1 121 osób. Liczba bezrobotnych rośnie – w 2008 roku wynosiła 685, w roku 2010 już prawie dwa razy więcej – 1 209.[7]

W gminie Czerwionka-Leszczyny na 10 tys. mieszkańców przypada 629 podmiotów gospodarczych (w mieście 585, na terenach wiejskich 727 podmiotów na 10 tys. ludności). Jednostki nowozarejestrowane to 72, a wyrejestrowane – 38 na 10 tys. ludności.

W 2010 roku oddano do użytkowania na 89 mieszkań, z czego 42 na terenie miasta. Wszystkie nowe mieszkania były budownictwem indywidualnym, to jest domami jednorodzinnymi.

W 2008 roku dochody budżetu miasta i gminy na jednego mieszkańca wyniosły 2 109,31 zł, z czego 618,17 zł stanowił częściowy zwrot podatków dochodowych od osób fizycznych i prawnych (PIT i CIT)[8].

Gospodarka komunalna[edytuj | edytuj kod]

W 2009 roku długość sieci kanalizacji w mieście Czerwionka-Leszczyny wyniosła 35,1 km, a korzystało z niej 18 020 osób. Było 10 290 odbiorców energii elektrycznej, którzy zużyli 16 443 MWh energii. Z wodociągu korzystało 96,6% ludności gminy (97,8% ludności miasta), a z kanalizacji 43,9% ludności gminy (63,9% ludności miasta). Odbiorcy gazu stanowili 32,1% ludności gminy (40,9% mieszkańców miasta)[9].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

W Czerwionce zachowało się zabytkowe osiedle patronackie Kopalni Dębieńsko, tzw. familoki. Wśród innych miast GOP, ROW te czerwionkowskie wyróżniają się misternie łamanymi dachami oraz tym, że każdy z nich jest inny.

W Leszczynach przeważają bloki mieszkalne z lat pięćdziesiątych XX w., sześćdziesiątych XX w. oraz osiedle z lat siedemdziesiątych XX w. z wielkiej płyty tzw. „Manhattan”.

Pozostałe dzielnice zabudowane są prywatnymi domami, w większości jednorodzinnymi, choć zdarzają się także familoki.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W mieście działa 7 szkół podstawowych, 9 przedszkoli, 7 gimnazjów oraz Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych (LO, liceum profilowane i technikum). Ponadto w każdej dzielnicy znajduje się biblioteka publiczna.

Do przedszkoli w mieście Czerwionka-Leszczyny uczęszcza 893 dzieci, z czego 249 jest w wieku sześciu lat.

We wszystkich szkołach podstawowych i gimnazjach znajdują się komputery z dostępem do internetu. Na jeden komputer w szkołach podstawowych przypada 13,65 dziecka w mieście (ogólnie 11,71 w gminie), zaś w gimnazjach – 10,91 (11,02 w gminie).

Jeśli chodzi o języki obce, obowiązkowo uczy się ich 1 638 uczniów szkół podstawowych (100%), dla wszystkich jest to język angielski. W gimnazjach obowiązkowo języka uczy się 1 539 osób, z czego 1 110 angielskiego (pozostali to klasy frankofońskie). Dodatkowego języka uczy się 52 dzieci w szkołach podstawowych (dla wszystkich jest to niemiecki) oraz 612 uczniów gimnazjów: dla 266 osób to język francuski, dla 311 język niemiecki[10].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W mieście nie działa już obecnie kino. Po długim zastoju kulturalnym (pogłębionym przez zamknięcie kopalni) obecnie zauważa się rozwój kultury (festyny, zabawy). Od 2002 odbywa się Festiwal Muzyki Niemechanicznej „Around the rock”[11]. W mieście działa jedna z najlepszych w Polsce Drużyn Kuszniczych. W czerwcu 2009 odbyły się tu Kusznicze Mistrzostwa Polski.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście działa kilka klubów piłkarskich, które odnoszą dobre wyniki w swoich ligach. Czołowe pozycje zajmuje „Dąb Dębieńsko”, „Górnik '23 Czerwionka” oraz Piast Leszczyny. Działa także stowarzyszenie Grupa Biegowa Luxtorpeda Czerwionka, w której poza biegaczami działają sekcje: fitness, morsów, oraz nordic walking.

Ludzie związani z Czerwionką-Leszczynami[edytuj | edytuj kod]

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Najliczniejszą grupę wyznaniową w mieście stanowią katolicy, lecz dość wysoki odsetek jest wyznania Ewangelicko-Augsburskiego.[potrzebne źródło]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy