Kalety

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w województwie śląskim. Zobacz też: inne miejscowości o nazwie Kalety.
Kalety
Herb
Herb Kalet
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat tarnogórski
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1951
Burmistrz Klaudiusz Kandzia[1]
Powierzchnia 76,29 km²
Populacja (31.12.2012)
• liczba ludności
• gęstość

8625
113,06 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 34
Kod pocztowy 42-660
Tablice rejestracyjne STA
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kalety
Kalety
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kalety
Kalety
Ziemia 50°33′54″N 18°52′57″E/50,565000 18,882500
TERC
(TERYT)
2243313011
Urząd miejski
ul. Żwirki i Wigury 2
42-660 Kalety
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Kalety w Wikisłowniku
Strona internetowa
BIP

Kalety (niem. Kalet) – miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, położone na terenie historycznej ziemi lublinieckiej oraz na Górnym Śląsku.

Według danych z 31 grudnia 2012 r. miasto miało 8625 mieszkańców[potrzebne źródło].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002 Kalety mają obszar 76,68 km², w tym: użytki rolne 11%, użytki leśne 85%[2].

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 76,29 km²[3]. Miasto stanowi 11,8% powierzchni powiatu.

Miasto z punktu widzenia fizycznogeograficznego leży na Równinie Opolskiej, nad Małą Panwią.

Miasto historycznie przynależy do Górnego Śląska.

W latach 1922–1939 miasto administracyjnie należało do województwa śląskiego, w latach 1945–1950 do województwa śląskiego, w latach 1950–1957 i w latach 1957–1975 do województwa katowickiego (w latach 1953–1956 zwanym województwem stalinogrodzkim), w latach 1975–1998 do województwa częstochowskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2004[4]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 9657 100 4878 51,7 4690 48,3
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
113 58,4 54,6

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pomnik poświęcony Bojownikom o Wolność i Demokrację
Pozostałości zabudowy dawnych Kaletańskich Zakładów Celulozowo-Papierniczych w Kaletach
Pozostałości zabudowy dawnych Kaletańskich Zakładów Celulozowo-Papierniczych w Kaletach
Kościół św. Franciszka z Asyżu w Kaletach Miotku

Historia hutnictwa i górnictwa na Górnym Śląsku wywodzi się z dzielnicy Kalet, Kuczowa. Żelazo wytapiano tutaj w kuźnicach, czyli manufakturach hutniczych. Używano do tego węgla drzewnego, którym rozpalano ogniska w tzw. dymarkach. Właściciel jednej z fabryk w Kaletach, Czech Koulhaas, w 1799 roku zakupił od kapitana Berharda von Mletzko wieś Katowice. Postanowił wydobywać tu węgiel kamienny. Stał się też właścicielem wtedy nieczynnej kuźnicy Boguckiej, którą uruchomił i unowocześnił. Dzięki temu dał podstawy do produkcji nowoczesnej stali na terenie Katowic. Wynalazek Koulhaasa doprowadził do upadku hut w dolinie Małej Panwi i tym samym przyczynił się do przemysłowego rozwoju Katowic[10], które między innymi, dzięki temu stały się najważniejszym miastem regionu.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Dzielnice[edytuj | edytuj kod]

Miasto składa się z 9 dzielnic zwyczajowych, które wcześniej były odrębnymi miejscowościami:

oraz osiedla Segenau.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół Szkół Elektroniczno-Ekonomicznych. Szkoła powstała 2 września 1946 r. i nosiła wówczas nazwę Szkoły Przemysłowej Fabryki Celulozy i Papieru w Kaletach. W momencie powstania była to szkoła zawodowa. W późniejszym okresie przekształciła się w technikum elektryczne, a następnie elektroniczne. Od października 2010 roku w budynku szkoły mieści się Ośrodek Wychowawczy.
  • 2 szkoły podstawowe
  • 2 gimnazja

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W mieście funkcjonowała fabryka celulozy i papieru. W chwili obecnej jest poddawana likwidacji. Gospodarka miasta jest oparta o małe zakłady przerobu drewna oraz pozostałe po dawnej fabryce celulozy i papieru spółki, zatrudniające znikomą liczbę mieszkańców[potrzebne źródło].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Katolicyzm
Protestantyzm
Inne

Sport[edytuj | edytuj kod]

  • Sekcja piłki nożnej:
    • Klub Sportowy Unia Kalety, założony w 1921 r.
    • Ludowy Klub Sportowy Małapanew Kuczów
  • Sekcja speedrowera:
    • TPD Kalety

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

W Kaletach znajduje się cis o obwodzie 214 cm i wysokości 16 m. Cis ma pojedynczy, prosty pień i regularną, dobrze rozwiniętą koronę. Najwyższy wierzchołek jest martwy, natomiast na wysokości około 6 m, drzewo wykształciło dwa dodatkowe wierzchołki[16].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Drogi[edytuj | edytuj kod]

Linie kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wyniki wyborów 2010 na terenie Kalet.
  2. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  3. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
  4. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  5. Kto zmienił przemysł hutniczy na Górnym Śląsku, [w:] „MM Silesia, dostęp 5 lipca 2009 r.
  6. Historia Kaletańskich Zakładów Celulozowo-Papierniczych, [w:] www.kzcp.republika.pl, dostęp 5 lipca 2009 r.
  7. M. Filak, Kolej w historii Tarnowskich Gór w okresie XIX i XX wieku, [w:] „Montes Tarnovicensis” 2008, nr 28, dostęp 5 lipca 2009 r.
  8. 8,0 8,1 Historia Kaletańskich Zakładów Celulozowo-Papierniczych, Op. cit.
  9. Dz. U. z 1950 r. Nr 51, poz. 472
  10. Kto zmienił przemysł hutniczy na Śląsku? – Wieści – MM Moje Miasto.
  11. 11,0 11,1 Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, Rejestr zabytków nieruchomych. Województwo śląskie, [w:] www.kobidz.pl, dostęp 5 lipca 2009 r.
  12. E. Goszyk, Pałac myśliwski w Zielonej, [w:] „Montes Tarnovicensis” 2005, nr 18, dostęp 5 lipca 2009 r.
  13. M. Świech, Być jak hrabia Donnersmack, [w:] www.dom.gazeta.pl, dostęp 5 lipca 2009 r.
  14. Miasto Kalety – www.kalety.pl – Leśny zakątek Śląska.
  15. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 25 stycznia 2013.
  16. Cis pospolity.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]