Lędziny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: wieś o tej nazwie.
Lędziny
Kościół św. Klemensa w Lędzinach
Kościół św. Klemensa w Lędzinach
Herb
Herb Lędzin
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat bieruńsko-lędziński
Gmina gmina miejska
Aglomeracja górnośląska
Prawa miejskie 1966-1975 i od 1991
Burmistrz Wiesław Stambrowski
Powierzchnia 31,65 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

16 665[1]
527 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 32
Kod pocztowy 43-140, 43-143
Tablice rejestracyjne STY, SBL
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Lędziny
Lędziny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lędziny
Lędziny
Ziemia 50°08′33″N 19°07′51″E/50,142500 19,130833Na mapach: 50°08′33″N 19°07′51″E/50,142500 19,130833
TERC
(TERYT)
2414031
Urząd miejski
ul. Lędzińska 55
43-143 Lędziny
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Lędziny w Wikisłowniku
Strona internetowa
BIP

Lędziny (niem. Lendzin) – miasto w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim. Gmina sąsiaduje od północy z Katowicami i Mysłowicami, od wschodu z Imielinem i Chełmem Śląskim, od południa z Bieruniem, natomiast od zachodu z Tychami.

Według danych z 31 grudnia 2012 r. miasto miało 16 665 mieszkańców[1].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 1 stycznia 2013 r. powierzchnia miasta wynosiła 31,65 km²[2].

Lędziny leżą na Wyżynie Śląskiej. Lędziny położone są w środkowej części województwa śląskiego, w pewnym oddaleniu od mocno zurbanizowanego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W skład Lędzin wchodzi 8 dzielnic:

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Dnia 28 maja 1260 w łacińskim dokumencie Władysława opolskiego wydanym w Raciborzu miejscowość wymieniona jest jako wieś villa Lenzini.[3]

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Lyendzini oraz Landzyny wymienia w latach (1470-1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis.[4]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Istnieją świadectwa penetracji przez człowieka terenu obecnych Lędzin już w epoce brązu. Archeolodzy wykopali fragmenty naczyń z okresu kultury łużyckiej. W okresie przedchrześcijańskim w granicach obecnego miasta miejsce kultu słowiańskiego na górze Klimont, zwanej niegdyś Piorunową Górką (obecnie na tym miejscu katolicki kościół św. Klemensa). Miejscowość wspomniana przez Jana Długosza, w 1160 roku stanowiła własność rycerza Jaksy z Miechowa, który przekazał ją Benedyktynom. Miejscowość została wzmiankowana w spisie świętopietrza parafii dekanatu Oświęcim diecezji krakowskiej z 1326 pod nazwą Lensin[5][6]. W 1327 wieku Lędziny przeszły pod panowanie Czech, od 1742 roku w państwie pruskim.

Teren walk z Niemcami w okresie powstań śląskich, szczególnie zaciętych podczas II powstania śląskiego w 1920 roku. Od 1922 roku w Polsce, w czasie okupacji hitlerowskiej na terenie Lędzin istniał podobóz obozu koncentracyjnego Auschwitz (1944-1945).

Po wojnie rozwój górnictwa i wzrost liczby mieszkańców. W latach 1945-1951 siedziba gminy Lędziny, a 1951-54 gminy Hołdunów. W latach 1957-1965 osiedle. W latach 1966-1975 status samodzielnego miasta. W 1972 Lędziny zostały odznaczone Krzyżem Partyzanckim.

W 1975 r. w wyniku reformy administracyjnej włączone do Tychów, od 2 kwietnia 1991 r. ponownie samodzielne miasto, utworzone na obszarze 3104,48 ha (rozporządzenie Rady Ministrów z 22 XII 1990).

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej znanym zabytkiem Lędzin jest kościół św. Klemensa (wybudowany w latach 1769-1772), znajdujący się na górze Klimont. Barokowy kościół przedstawiony jest na herbie Lędzin.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Głównym miejscem pracy jest kopalnia węgla kamiennego KWK Ziemowit.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Lędzinach działa „Miejski Klub Sportowy Lędziny”, założony w 1932 roku i grający obecnie w lidze okręgowej (do 2005 w IV lidze).

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Lista miast partnerskich Lędzin[8]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2012 r. Stan w dniu 31 XII. , 2013-06-05. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 2083-3342. 
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. , 2013-07-26. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507. 
  3. Franciszek Kulczycki, "Monumenta mediiaevi historica res gestas Poloniae illustrantia", Tomus IX, Cracoviae, 1886, str. XL.
  4. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przedziecki, Tom II, Kraków 1864, str.227.
  5. Franciszek Maroń. Rozwój sieci parafialnej w diecezji katowickiej aż do końca XV wieku. „Rozwój sieci parafialnej w diecezji katowickiej aż do końca XV wieku”, s. 101-167, 1969. 
  6. Monumenta Poloniae Vaticana T.1 Acta Camerae Apostolicae. Vol. 1, 1207-1344. Jan Ptaśnik (redakcja). Cracoviae: Sumpt. Academiae Litterarum Cracoviensis, 1913, s. 147-150.
  7. Sala Królestwa Świadków Jehowy.
  8. Miasta partnerskie. Urząd Miasta Lędziny. [dostęp 2011-06-17].