Billie Holiday

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Billie Holiday
Billie Holiday, marzec 1949; fotografia Carla Van Vechtena, 1934
Billie Holiday, marzec 1949; fotografia Carla Van Vechtena, 1934
Data i miejsce urodzenia 7 kwietnia 1915
Filadelfia
Data i miejsce śmierci 17 lipca 1959 roku
Nowy Jork

Billie Holiday, właściwie Elinore Harris[1] (ur. 7 kwietnia 1915 w Filadelfii, zm. 17 lipca 1959 w Nowym Jorku[2]) – amerykańska śpiewaczka jazzowa; przedstawicielka „miejskiej”, swingowej odmiany wokalistyki jazzowej. Przez Lestera Younga, lojalnego przyjaciela i partnera muzycznego, nazywana także Lady Day. Utwory, do których napisała teksty – m.in. „God Bless the Child”, „Don’t Explain” i „Lady Sings the Blues” – na przestrzeni lat stały się jazzowymi klasykami.

Życiorys[edytuj]

Kiedy się urodziła, jej matka, Sadie Fagan, miała 13 lat, a ojciec, Clarence Holiday[3] – 15[4]. W wieku 10 lat wyznała, że została zgwałcona. W 1926 dostała się do katolickiego domu poprawczego, z którego później uciekła[4]. Po przeprowadzce wraz z matką do Nowego Jorku, dostała pracę jako wokalistka w jednym z klubów Harlemu, co spowodowało, że zaczęła poświęcać muzyce coraz więcej uwagi.

W 1933 została dostrzeżona przez Johna Hammonda, który pomógł jej w nagraniu pierwszych utworów[4]. Od 1935 współpracowała z grupą Teddy’ego Wilsona, w 1937 została wokalistką big bandu Counta Basiego, a w 1938 dołączyła do grupy Artiego Shawa. W międzyczasie śpiewała też u boku takich artystów jak: Ben Webster, Johnny Hodges, Bunny Berigan, Roy Eldridge i Lester Young[4].

W roku 1943 została wybrana w ankiecie magazynu Esquire „najlepszą wokalistką”, przed Mildred Bailey i Ellą Fitzgerald.

Uzależnienie od alkoholu i narkotyków stały się przyczyną narastających kłopotów zdrowotnych. Była również kilkakrotnie aresztowana za posiadanie narkotyków, a wyrok za ich zażywanie łączył się także z odebraniem pozwolenia na występy na żywo[4]. W maju 1958 roku trafiła do szpitala z powodu dolegliwości serca i marskości wątroby, która stała się również przyczyną jej śmierci 17 lipca 1959[4].

Była osobą biseksualną[5][6][7].

Billie Holiday nagrała ponad 350 płyt, w tym około 70 z Teddym Wilsonem i Lesterm Youngiem[8]. Spopularyzowała pieśń Strange Fruit, protest przeciwko dyskryminacji rasowej mówiący o linczu dokonanym na Afroamerykaninie[8].

W 2000 Billie Holiday została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame[9].

Przypisy

  1. Częstokroć prawdziwe nazwisko Holiday podawane jest błędnie jako Eleanora Gough, Eleanora Fagan Gough, Eleanora Gough McKay czy Eleanora Gough Harris. Por. Internet Accuracy Project (ang.). [dostęp 28 stycznia 2010].
  2. John Bush: Billie Holiday Biography (ang.). www.allmusic.com. [dostęp 2016-07-02].
  3. Clarence Holiday był przybranym ojcem, prawdziwym, wg metryki urodzenia, był Frank DeViese. Por. Internet Accuracy Project (ang.). [dostęp 28 stycznia 2010].
  4. a b c d e f Miguel del Arco, Olga Caporal: Magiczny świat jazzu. 2. Ballady jazzowe – muzyka przy świetle księżyca. Kraków: Marketing Room Poland, 2009, s. 27–32. ISBN 978-83-61923-02-2.
  5. Billie Holiday & Louis McKay w serwisie panachereport.com, dostęp 2009-09-01.
  6. Farah Griffin Lady or the Tramp. The Billie Holiday Myth in a Different Light w serwisie sas.upenn.edu, dostęp 2009-09-01.
  7. Billie Holiday w bazie Notable Names Database (ang.)
  8. a b Joachim Ernst Berendt: Wszystko o jazzie. Od Nowego Orleanu do jazz-rocka. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1991, s. 411. ISBN 83-224-0411-5.
  9. Billie Holiday: inducted in 2000 (ang.). The Rock and Roll Hall of Fame and Museum, Inc.. [dostęp 2016-07-01].