Katarzyna Figura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katarzyna Figura
Ilustracja
Katarzyna Figura (2014)
Data i miejsce urodzenia 22 marca 1962
Warszawa
Zawód aktorka
Współmałżonek Jan Chmielewski (1986-1989)
Kai Schoenhals (2000)
Lata aktywności od 1979
Zespół artystyczny
Teatr Wybrzeże
Strona internetowa
Odcisk dłoni Katarzyny Figury w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach.

Katarzyna Małgorzata Figura (ur. 22 marca 1962 w Warszawie) – polska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna, symbol seksu lat 80. i 90. Swoją karierę aktorską zaczynała od epizodów w filmach Krzysztofa Kieślowskiego i Wojciecha Jerzego Hasa. W połowie lat 80. zasłynęła z ról w Pociągu do Hollywood i Kingsajzie, które utrwaliły wizerunek aktorki jako polskiej seksbomby. W pierwszej połowie lat 90. grała role w filmach zagranicznych, m.in. amerykańskich czy francuskich. Zasłynęła z komediowej roli Ryszardy Siarzewskiej w filmach Kiler i Kilerów 2-óch. W następnych latach zyskała uznanie krytyków filmowymi rolami w Ajlawju, Żurku, Ubu król, a także występami teatralnymi. Laureatka Złotych Lwów dla najlepszej aktorki w 1999 r. i 2003 r, a także Orła w 2004 r. Od 2013 r. wykłada w Gdyńskiej Szkole Filmowej. Dwukrotnie zamężna, matka trojga dzieci.

Młodość[edytuj]

Ojciec Figury był lekarzem weterynarii, a matka ekonomistką. Aktorka, wspominając dzieciństwo przyznała:„To, że byłam jedynaczką, było powodem frustracji i poczucia inności. Wszyscy w klasie mieli siostry i braci. Mimo że byłam jedynym dzieckiem, w domu nie było rozpieszczania. Całymi dniami biegałam po podwórku z kluczem na szyi. Rodzice od rana do wieczora pracowali“. W okresie dojrzewania miała kompleksy związane z budową własnego ciała[1]. Od dziecka lubiła się przebierać, a jednym z ulubionych rekwizytów jej dziecięcego „planu” zabaw była blond peruka z długimi warkoczami. W przedszkolu występowała w rozmaitych przedstawieniach, recytując i śpiewając[2]. Jako dziecko zagrała w takich filmach, jak Zginął pies z 1973 r. i Mysz z 1977 r.[3]

Kariera filmowa i telewizyjna[edytuj]

W 1985 ukończyła PWST w Warszawie, edukację kontynuowała w paryskim Conservatoire d’Art Dramatique. W połowie lat 80., jeszcze przed ukończeniem szkoły aktorskiej, wystąpiła w epizodach u reżyserów: Krzysztofa Kieślowskiego (Bez końca) i Wojciecha Jerzego Hasa (Osobisty pamiętnik grzesznika). Jej pierwszą dużą rolą była postać Once w Ga, ga. Chwała bohaterom Piotra Szulkina[4].

Przełomem w karierze była współpraca z Radosławem Piwowarskim i udział w Pociągu do Hollywood. W 1986 r. zagrała Mariolę Wafelek, zafascynowaną Marilyn Monroe, która namiętnie pisze listy do słynnego reżysera Billy’ego Wildera i marzy o karierze w Stanach Zjednoczonych. Krytyk Piotr Bratkowski nisko ocenił scenariusz filmu. Jednakże rola Figury spodobała się czytelnikom miesięcznika „Film“, którzy przyznali aktorce „Złotą Kaczkę“. Rok później u boku Jacka Chmielnika i Jerzego Stuhra wystąpiła w komedii Kingsajz. Udział w obu wymienionych filmach sprawił, że Figura zaczęła być postrzegana jako seksbomba. Fragment filmu Kingsajz w którym krasnoludek (Chmielnik) przechadza się po Ali (Figura) uznawany jest za jedną z najsłynniejszych scen w polskim kinie[5][6].

Grała role drugoplanowe w produkcjach węgierskich (m.in. u Miklósa Jancsó), czechosłowackich, hiszpańskich, włoskich, a nawet w jednym z odcinków erotycznej serii Zalmana Kinga Wspomnienia czerwonego pantofelka. Zagrała epizody w filmach Roberta Altmana – w nagrodzonym na Festiwalu w Wenecji Graczu i Prêt-à-porter. W tym pierwszym miała nawet zagrać główną rolę, jednak producenci filmu nie zgodzili się na to. Ostatecznie w filmie zagrała Greta Scacchi[7].

W filmie Porno zagrała Superblondynę co niejako odpowiadało wizerunkowi, jaki przypisywano jej w Polsce – seksownej blondynki z dużym biustem[8]. Wyjątek stanowią role zagrane w filmach u Andrzeja Kondriatuka (Mleczna droga, gdzie zagrała Śmierć, Wrzeciono czasu i Słoneczny zegar). Zagrała także w Autoportrecie z kochanką, Szczęśliwego Nowego Jorku i Historiach miłosnych.

Pod koniec lat 90. zagrała w dwuczęściowej komedii Kiler, Juliusza Machulskiego. W 1999 r. za rolę Gosi w Ajlawiu Marka Koterskiego otrzymała Złote Lwy za pierwszoplanową rolę kobiecą na 24. FPFF[9]. W 2002 r. zagrała epizodyczną rolę w Pianiście Romana Polańskiego[10]. Rok później w Żurku zagrała kobietę uwięzioną na marginesie społeczeństwa z ciężarną, piętnastoletnią córką. Aktorka wspominała: „musiałam przebić się przez własne szczęście. Po urodzeniu dziecka patrzyłam na świat jak na nieustannie odnawiający się cud i nie mogłam wejść łatwo w postać kobiety, której wszystko się rozsypuje“[11]. Za tę rolę podczas 6. ceremonii wręczenia Orłów otrzymała nagrodę w kategorii najlepsza główna rola kobieca[12]. Z kolei w dramacie Ubu król zagrała odrażająca i groźną Ubicę. Udział w tym filmie przyniósł aktorce Złote Lwy za najlepszą pierwszoplanową rolę kobiecą[13].

Zaczęła pojawiać się w telewizyjnych sitcomach jako „special guest star”; w 2005 r. regularnie w serialu Wiedźmy.

W 2008 r. Figura wystąpiła w VII edycji programu rozrywkowego Taniec z gwiazdami, emitowanego w telewizji TVN. Jej partnerem tanecznym był Rafał Maserak. Para odpadła w trzecim odcinku, zajmując 12. miejsce[14].

Kariera teatralna[edytuj]

Powróciła po wieloletniej przerwie do teatru; wcześniej w latach 1985-1988 występowała na deskach Teatru Współczesnego.

Współpracowała z Teatrem Nowym w Warszawie (Yana w Zazdrości na trzy faksy E. Vilar), Krakowskim Teatrem Scena STU[15]. W 2002 r. w gdańskim Teatrze Wybrzeże wystąpiła w „Hanemannie” Stefana Chwina w reżyserii Izabelli Cywińskiej[16].

Odkryciem tego przedstawienia jest grająca Hankę Katarzyna Figura, która występuje tu – uwaga! – w roli tragicznej”. Jej Hanka z równą siłą szoruje podłogę i walczy o przybranego syna. Scena samobójstwa, w której idzie odkręcić kurki z gazem okryta haftowanym ręcznikiem – jak do ukraińskiego ślubu – chwyta za gardło

— Roman Pawłowski , Gazeta Wyborcza 2002, nr 24

W latach 2006–2013 była aktorką Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy im. Gustawa Holoubka. Jej rola z 2006 r. w Alina na zachód Pawła Miśkiewicza, w warszawskim Teatrze Dramatycznym, została wysoko oceniona przez krytykę. Specjalnie dla niej ogoliła włosy na głowie, ostatecznie zrywając z wizerunkiem seksbomby[17].

W tym samym teatrze zagrała Paulę Strasberg w spektaklu Krystiana Lupy Persona. Marilyn (2009). Od 2013 r. jest aktorką Teatru Wybrzeże. W tymże roku zagrała Kalinę Jędrusik w głośnym monodramie Kalina w warszawskim Teatrze „Polonia”, a rok później Elżbietę I w Marii Stuart w reżyserii Adama Nalepy, na podstawie tekstu Friedricha Schillera. Tak rolę aktorki opisywał Łukasz Rudziński:

Spektakl jest tak naprawdę rozgrywką i popisem dwóch głównych bohaterek. Katarzyna Figura kreuje Elżbietę I na kobietę wystraszoną, nieco zagubioną ale przy tym dumną, silną i stanowczą, zdającą sobie sprawę, że tron należy się rywalce. Jej Elżbieta I błyszczy najjaśniejszym blaskiem podczas spotkania z Marią Stuart. Wtedy klasyczną suknię z gorsetem zamienia na ekskluzywny kostium współczesnej bizneswoman. Jest skupiona, wyniosła i >>zimna jak skała<<, jak zauważa Maria Stuart. Elżbieta I to zdecydowanie najlepsza rola Figury w Teatrze Wybrzeże

W 2015 r. zagrała w szekspirowskich Wesołych kumoszkach z Windsoru w reżyserii Pawła Aignera i w Tresowanych duszach w reżyserii Adama Orzechowskiego[18].

Dokonania artystyczne[edytuj]

Filmografia[edytuj]

Gościnnie

Polski dubbing

Teatr[edytuj]

  • 1985: Trzy siostry – jako Irina
  • 1987: Mistrz i Małgorata – jako Hela
  • 1997: monodram Lustro
  • 2002: Hanemann – jako Hanka
  • 2006: Alina na zachód – jako matka
  • 2006: Trzy siostry – jako Masza
  • 2006: monodram Badania terenowe nad ukraińskim seksem
  • 2007: Peer Gynt. Szkice z dramatu Henryka Ibsena – Kobieta w Zieleni
  • 2008: Alicja – jako Czerwona królowa
  • 2009: Persona. Tryptyk/Marilyn – jako Paula Sstrasber
  • 2009: Śmierć i dziewczyna. Dramaty księżniczek I-V
  • 2008: Kupieckie kontrakty
  • 2013: Kalina – jako Kalina Jędrusik
  • 2014: Maria Stuart – jako Elżbieta I
  • 2015: Wesołe kumoszki z Windsoru jako pani Chybcik
  • 2015: Tresowane dusze – jako Rastawiecka

Nagrody[edytuj]

  • Inne:
    • 2000 – Kryształowy Granat dla najlepszej aktorki komediowej na 4. Festiwalu Komedii Polskich w Lubomierzu
    • 2003 –  nagroda miesięcznika „Twój Styl” dla najlepszej polskiej aktorki festiwalu, za rolę Matki w filmie Żurek Ryszarda Brylskiego podczas 9. Lata Filmów w Kazimierzu nad Wisłą
    • 2006 - Nagroda za rolę Matki w przedstawieniu Alina na zachód Dirka Dobbrowa w reżyserii Pawła Miśkiewicza w Teatrze Dramatycznym w Warszawie na 46. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych; Warszawska Puenta - nagroda magazynu „Warsaw Point” - Puenta Mistrzowska za różnorodność w kreacjach scenicznych.
    • 2011 –  Świdnica - 4. Festiwal Reżyserii Filmowej - Nagroda Kryształowego Dzika za twórczą współpracę aktora z reżyserem
    • 2012 –  Wrocław - I Festiwal Aktorstwa Filmowego im. Tadeusza Szymkowa - Platynowy Szczeniak za wybitne osiągnięcia w aktorstwie filmowym
    • 2012 –  Cottbus - 22. FilmFestival Cottbus - wyróżnienie jury młodzieżowego za rolę w filmie Yuma w reżyserii Piotra Mularuka
    • 2015 – Ikona Polskiego Kina - nagroda przyznana na Kołobrzeskmi Festiwalu Filmowym
    • 2016 – laureatka Honorowej Nagrody Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki za rolę Pani Chybcik w Wesołych kumoszkach z Windsoru

Sesje erotyczne[edytuj]

Trzykrotnie pozowała do polskiej edycji „Playboya”.

  • maj 1994 „Playboy” (nr 18)
  • kwiecień 1997 „Playboy” (nr 53)
  • październik 2008 „Playboy” (nr 190)

Życie prywatne[edytuj]

W 1986 r. wyszła za mąż za biznesmena Jana Chmielewskiego z którym rozstała się w 1989 r. W latach 90. związana była z reżyserem Abelem Ferrarą[20]. Dnia 27 maja 2000 r. poślubiła amerykańskiego biznesmena, producenta filmowego Kaia Schoenhalsa. W 2012 r. w wywiadzie dla „Vivy” wyznała, że przez lata była ofiarą przemocy domowej. Sprawa rozwodowa między obojgiem małżonków toczy się od 4 lat[21].

Ma troje dzieci: syna Aleksandra (ur. 1987), z poprzedniego małżeństwa z biznesmenem Janem Chmielewskim, oraz dwie córki – Koko Claire (ur. 24 października 2002 r.[22]) i Kaszmir Amber (ur. 12 lutego 2005 r.)[23].

W latach 90. firmowała jedną z popularnych wówczas erotycznych linii telefonicznych. Aktorka tak wyjaśniała tę decyzję: „linia telefoniczna była moją działalnością aktorską i literacką. Pisałam opowiadania, które potem nagrywałam w studio radiowym, czyli dokładnie tak, jakbym nagrywała audycję. Nie traktowałam tego jak dorabiania. Ludzie słuchali moich wynurzeń, mojego głosu nagranego na sekretarkę. Chcieli dowiedzieć się czegoś na mój temat. Moi fani nie dzwonili pod numer sex telefonu. A jeśli zdarzali się tacy, byli zawiedzeni[24].

W 2013 r. aktorka przeprowadziła się do Gdyni, a ponadto została wykładowcą w Gdyńskiej Szkole Filmowej[25][26].

Brała udział w akcji charytatywnej „Podziel się dzieciństwem“[27]. Wzięła udział w spektaklu „Lady Oscar” z którego wpływy przeznaczono  na Fundusz Stypendialny Klubu Rotary oraz zakup pojazdu specjalistycznego do przewozu dzieci niepełnosprawnych dla ośrodka rehabilitacyjnego OREW w Gdyni[28]. W grudniu 2016 r. aktorka wzięła w kolejnej akcji charytatywnej w Gdyni[29].

Poglądy polityczne[edytuj]

Aktorka poparła Pawła Adamowicza w kampanii wyborczej dotyczącej wyborów samorządowych w 2014 r.[30], a także Bronisława Komorowskiego w 2015 r.[31]

Przypisy

  1. Wyborcza.pl, www.wysokieobcasy.pl [dostęp 2017-01-20].
  2. Katarzyna Figura - Gala.pl, www.gala.pl [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  3. Grupa Wirtualna Polska, Katarzyna Figura, „film.wp.pl”, 22 marca 2012 [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  4. Katarzyna Figura, www.teatrdlawas.pl [dostęp 2017-01-20].
  5. INTERIA.PL, „Kingsajz”: Najsłynniejsza erotyczna scena [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  6. Grzegorz Kłos, ''Kingsajz'', 1988 - 10 scen erotycznych, którymi żyła cała Polska, „film.wp.pl”, 25 sierpnia 2011 [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  7. Grupa Wirtualna Polska, Katarzyna Figura, „film.wp.pl”, 22 marca 2012 [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  8. Grupa Wirtualna Polska, Katarzyna Figura, „film.wp.pl”, 22 marca 2012 [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  9. Katarzyna Figura, www.teatrdlawas.pl [dostęp 2017-01-20].
  10. Katarzyna Figura, IMDb [dostęp 2017-01-20].
  11. Teatr „Polonia”, Figura wyskakuje z Figury, „Teatr „Polonia”” [dostęp 2017-01-20] (ang.).
  12. Żurek (Polska, 2003) [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  13. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2017-01-20].
  14. „Taniec z gwiazdami” bez Katarzyny Figury, „Onet Wiadomości”, 16 marca 2008 [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  15. Figura Katarzyna, teatrdramatyczny.pl [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  16. Katarzyna Figura | Twórca | Culture.pl, „Culture.pl” [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  17. l, Katarzyna Figura, fdb.pl [dostęp 2017-01-20].
  18. WESOŁE KUMOSZKI Z WINDSORU | Teatr Wybrzeże, www.teatrwybrzeze.pl [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  19. Katarzyna Figura będzie uwodziła w Krośnie Odrzańskim.
  20. GoldenSubmarine.com, HISTORIA POLSKIEGO FILMU - AKTORZY - AKADEMIA POLSKIEGO FILMU, www.akademiapolskiegofilmu.pl [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  21. Katarzyna Figura: Byłam bita i poniżana, „Onet Film”, 13 września 2012 [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  22. Katarzyna Figura, Filmweb [dostęp 2017-04-08] (pol.).
  23. Katarzyna Figura pomaga synowi rozkręcić biznes. Jaki?, „Jastrząb Post”, 13 marca 2016 [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  24. Grupa Wirtualna Polska, Jaka naprawdę jest Katarzyna Figura?, „Kafeteria.pl”, 3 marca 2005 [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  25. Zespol | Teatr Wybrzeże, www.teatrwybrzeze.pl [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  26. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2017-01-20].
  27. Główny, Podziel się Dzieciństwem | Fundacja HEROSI Fundacja HEROSI, herosi.eu [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  28. . (red.), Katarzyna Figura jako „Lady Oscar”. Charytatywny spektakl Rotary Club w Gdyni, „gdynia.naszemiasto.pl”, 25 listopada 2013 [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  29. t, Znani i lubiani wzięli udział w akcji charytatywnej, www.gdyniarodzinna.pl [dostęp 2017-01-20] (pol.).
  30. Katarzyna Figura poparła Adamowicza. W honorowym komitecie także Michalczewski, Blanik, Korol, „TVN24.pl” [dostęp 2017-01-20].
  31. Wyborcza.pl, trojmiasto.wyborcza.pl [dostęp 2017-01-20].

Linki zewnętrzne[edytuj]