Burzenin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Burzenin
Herb
Herb Burzenina
Burzenin
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat sieradzki
Gmina Burzenin
Liczba ludności (2006) ok. 1100
Strefa numeracyjna (+48) 43
Kod pocztowy 98-260
Tablice rejestracyjne ESI
SIMC 0700884
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Burzenin
Burzenin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Burzenin
Burzenin
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Burzenin
Burzenin
Ziemia 51°27′37″N 18°49′48″E/51,460278 18,830000

Burzeninwieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Burzenin.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa sieradzkiego.

Burzenin leży nad Wartą na skraju Parku Krajobrazowego Międzyrzecza Warty i Widawki. Około 1,1 tys. mieszkańców. Miejscowość jest siedzibą gminy Burzenin. Do 1953 roku miejscowość była siedzibą gminy Majaczewice.

Duża wieś letniskowa o charakterze miasteczka, położona nad Wartą w odległości 17 km od Sieradza w kierunku pd.-wsch. Siedziba Urzędu Gminy.

Burzenin z wysokości 135 m nad ziemią

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka źródłowa z 1344 r. dotyczy targów i komory celnej. Wynika z niej, że już wówczas istniało tu miasto, a co najmniej osada targowa. Otóż wtedy to król Kazimierz III Wielki w Burzeninie zwolnił mieszczan z Brzeźnicy od opłat mostowych i targowych. Za datę lokacji przyjmuje się rok 1378, gdy Ludwik Węgierski na prośbę Spytka z Burzenina, stolnika sieradzkiego, zwolnił mieszkańców na 5 lat z podatków. W 1419 r. Władysław Jagiełło odnowił prawa miejskie Burzenina. Pozwolił w tym dokumencie na jeden jarmark w roku i cotygodniowe targi, odbywające się w każdą środę. W poł. XVI w. mieszkało tu 15 rzemieślników. Położony przy szlaku solnym, aż do XVI w. czerpał Burzenin zyski z tranzytu handlu solą. Nie rozwinął się jednak nigdy w znaczący ośrodek miejski. Pod koniec XVIII w. mieszkało tu 144 mieszkańców w 45 domach. Liczne epidemie i tragiczny dla Polski wiek XIX przyczyniły się do odebrania Burzeninowi praw miejskich w 1870 r. W okresie II wojny światowej mieszkańcy wsi zostali wysiedleni ze względu na zorganizowany tu poligon niemieckich wojsk pancernych.

Zabytki[edytuj]

Cennym zabytkiem jest murowany kościół pw. św. Wojciecha i św. Stanisława w Burzeninie, fundowany w 1642 r. przez Stanisława Pstrokońskiego, biskupa chełmińskiego. Zbudowany na miejscu poprzedniego, który w dokumentach z początku XIV w. określony już był jako stary. Obecny kościół, pierwotnie jednonawowy, w 1917 r. rozbudowany o nawy boczne, jest bazyliką z węższym i niższym prezbiterium, zamkniętym półkolistą absydą. Od zach. 5-kondygnacyjna wieża. Sklepienie kolebkowe z lunetami, na gurtach o późnorenesansowej dekoracji stiukowej typu kalisko-lubelskiego. Z prezbiterium do zakrystii prowadzi wejście przez barokowy marmurowy portal z herbem Poraj i epitafium zmarłych członków rodziny Pstrokońskich w zwieńczeniu. W kaplicy Matki Bożej barokowy marmurowy portal, z tablicą erekcyjną kościoła z 1642 r. Ołtarze barokowe. Na belce tęczowej krucyfiks barokowy z XVIII w. Krata kuta żelazna z przełomu XVII i XVIII w. Misa chrzcielna gotycka z XV w. W archiwum kościelnym księgi chrztów od 1826 r. i ślubów od 1830 r.

Cmentarz przykościelny otoczony murem o charakterze obronnym z wnękami od wewnątrz i otworami strzelniczymi o wykroju kluczowym.

Przy ul. Kościelnej stoi dawna synagoga (obecnie magazyn). Żydowski cmentarz był usytuowany w pobliskiej wsi Sambórz.

Na rynku stoi pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego, odsłonięty 15 VIII 1991 r. Poprzedni pomnik, odsłonięty 19 marca 1928 r., przetrwał okupację niemiecką, a został zniszczony po wojnie.

Na pd. od wsi, w odległości ok. 700 m od kościoła, na lewym brzegu rzeki Warty, widoczne fragmenty ruin obronnego dworu Burzeńskich z okresu wczesnego renesansu. Była to konstrukcja kamienno-ceglana.

Przy szosie do Szynkielowa wychodne wapieni jurajskich eksploatowane do niedawna w kamieniołomach.

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[1] na listę zabytków wpisany jest obiekt:

  • kościół parafialny pw. Świętego Krzyża, drewniany, 1642/1917, nr rej.: 805 z 28.12.1967

Gospodarka[edytuj]

Obecnie atutem Burzenina są walory turystyczne oraz zakłady specjalizujące się w obsłudze rolnictwa.

Turystyka[edytuj]

Z Burzenina do miasta Warty prowadzi znakowany kolorem niebieskim szlak turystyczny niebieski pieszy szlak turystyczny "Szlak walk nad Wartą w 1939 R.".

Literatura[edytuj]

  • Horbacz T., Świątynia parafialna w Burzeninie,,,Na sieradzkich szlakach"1998, nr 4/52/XIII, s. 19-21 (rzut poziomy i 5 zdjęć).
  • Kołodziejski S., Tragiczne lata wojny i okupacji hitlerowskiej w Burzeninie, ,,Na sieradzkich szlakach" 1987, nr 4/III, s.10-13.
  • Majdański J., Materiały do dziejów Burzenina w XVI-XVIII w., ,,Na sieradzkich szlakach" 2001,nr 3-4/63-64/XVI, s.2-3,
  • Majdański J., Zabytki Burzenina, ,,Na sieradzkich szlakach" 2002, nr1-2/65-66/XVII, s.8-9,
  • Majdański J., Charakterystyka układu przestrzennego Burzenina,,,Na sieradzkich szlakach" nr 2003, 1-4/69-72/XVIII, s.27-28,
  • Ruszkowski A., Sieradz i okolice, Sieradz 2000.

Przypisy

  1. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 19 września 2008].

Linki zewnętrzne[edytuj]