Żychlin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Żychlin
Centrum miasta
Centrum miasta
Herb
Herb Żychlina
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat kutnowski
Gmina Żychlin
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie przed 1397
Burmistrz Grzegorz Ambroziak[1]
Powierzchnia 8,69 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

8 766
974 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 24
Kod pocztowy 99-320
Tablice rejestracyjne EKU
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Żychlin
Żychlin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żychlin
Żychlin
Ziemia 52°14′43″N 19°37′25″E/52,245278 19,623611
TERC
(TERYT)
1101202114
Urząd miejski
ul. Barlickiego 15
99-320 Żychlin[2]
Strona internetowa

Żychlinmiasto w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, położone na Nizinie Środkowomazowieckiej nad rzeką Słudwią, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żychlin. Miasto stanowi centrum usług dla wielu okolicznych miejscowości. Żychlin jest siedzibą firm z branży elektromaszynowej, które w latach 20-tych i 50-tych ubiegłego wieku, miały największy wpływ na rozwój miasta. Obecnie w Żychlinie, poza firmami elektromaszynowymi, głównymi pracodawcami są firmy z branży spożywczej.

Według danych z 7 marca 2011 miasto liczyło 8 766 mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś szlachecka Żychlin istniała co najmniej od 1309[3]. W 1331 została ona zdobyta przez Krzyżaków[3]. Prawa miejskie miasto otrzymało przed 1397[3][4]. Do XIX wieku miasto było własnością prywatną[a][3][4]. Pod koniec średniowiecza, Żychlin był miejscem, w którym miały miejsce sesje wyjazdowe łęczyckiego sądu grodzkiego[5].

W drugiej połowie XVI stulecia miasto spotkała klęska pożaru. Powolna odbudowa, a nawet wyjednany u króla przywilej jarmarków nie wpłynął na znaczny rozwój miasta. W 1790 Żychlin liczył 350 mieszkańców i 68 domów[3][4].

W XIX wieku liczba ludności miasta znacznie wzrosła, przy czym, tak jak w pobliskim Kutnie, większość mieszkańców stanowili Żydzi. W 1870 na mocy ukazu carskiego Żychlin stracił prawa miejskie[3][4]. Powodem odebrania praw miejskich był udział mieszczan w powstaniu styczniowym, kiedy to przed kilka, a może nawet kilkanaście dni miasto było wolne od zaborcy.

Pod koniec XIX wieku miasto liczyło ponad 4500 mieszkańców[3].

W 1924 Żychlin odzyskał prawa miejskie[3].

Najważniejszym momentem w najnowszej historii miasta było utworzenie w 1921 roku zakładów elektrycznych przez inż. Zygmunta Okoniewskiego. Z biegiem czasu, z uwagi na rozrastający się zakład elektromaszynowy, miasto rosło i nabierało znaczenia wśród okolicznych miejscowości. W latach 70. XX wieku miasto podwoiło swoją liczebność. Na bazie zakładów stworzonych przez inż. Z. Okoniewskiego powstało kilka firm z branży. Trafili tu również inwestorzy z Włoch, Danii i Francji.

W okresie II wojny światowej miasto poniosło wielkie straty, głównie wśród ludności cywilnej – prawie 40% ludności miasta. Żydzi wywiezieni z Żychlina w czasie likwidacji getta, byli eksterminowani w Chełmnie n/Nerem. W czasie działań wojennych kampanii wrześniowej w mieście i w sołectwie Dobrzelin, znajdowały się szpitale polowe, często bombardowane przez lotnictwo niemieckie. W kwaterach wojskowych na miejscowym cmentarzu parafialnym oraz na cmentarzu parafialnym we wsi Śleszyn i wojskowym w Dobrzelinie pochowani są liczni polscy żołnierze.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • grób skrzynkowy kultury pomorskiej z ok. 500 roku p.n.e. na placu 29 Listopada (artefakty znajdują się w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu)
  • zespół kościoła parafialnego św. św. Piotra i Pawła – ul. Jana Pawła II:
    • kościół murowany z 1782[6], rozbudowany w 1838; po 1911 dobudowana kaplica i zakrystia
    • dzwonnica murowana, 1 poł. XIX w.[6]
    • plebania murowana z XIX w.
  • kilka kamieniczek mieszczańskich przy dawnym rynku, oznaczonych nr 24-27 z I połowy XIX w. z oryginalnymi oknami i drzwiami – pl. 29 Listopada
  • dom z oficynami z XIX/XX w. – pl. Jana Pawła II 17[6]
  • dom z początku XIX wieku – ul. Narutowicza
  • zespół Cukrowni "Walentynów", od 1921 zajmowany przez zakład EMIT przy ul. Narutowicza 72: cukrownia murowana z 1853, przebudowana w 1921, obecnie hala fabryczna
  • dom Pruszaków, murowany, pocz. XX w., przebudowany, obecnie przedszkole; portiernia z 2 poł. XIX w.
  • synagoga przy ul. Zdrojowej/Kilińskiego[6]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Przedszkola
    • Przedszkole Samorządowe nr 1, ul. 1 Maja 36[7][8]
    • Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Jana Pawła II, ul. Żeromskiego 4[7][9]
  • Szkoły podstawowe
    • Szkoła Podstawowa nr 1, ul. 1 Maja 23/25[7]
    • Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Jana Pawła II, ul. Żeromskiego 4[7][9]
  • Gimnazjum Publiczne im. Adama Mickiewicza w Zespole Szkół Nr 1, ul. Łukasińskiego 21[7][10]
  • Szkoły ponadgimnazjalne
    • Zespół Szkół Nr 1 – Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza, ul. Łukasińskiego 21[7][11]
    • Zespół Szkół w Żychlinie, ul. Narutowicza 84A[7][12]

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W 2009 w mieście powstała podstrefa Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej[13].

Do najważniejszych zakładów w Żychlinie należą:

Formy ochrony przyrody[edytuj | edytuj kod]

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

  • dąb „Wojtek” szypułkowy o obwodzie na wys. 1,3 m – 290 cm i wysokości 18 m (na terenie EMIT-u)[6]
  • lipa drobnolistna o obwodzie na wys. 1,3 m – 275 cm i wysokości 25 m (za budynkiem d. Przedszkola Nr 2 przy ogrodzeniu EMIT-u)[6]
  • lipa drobnolistna o obwodzie na wys. 1,3 m – 205 cm i wysokości 20 m położona na pl. Jana Pawła II przy ogrodzeniu kościoła[6]

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Ludzie związani z miastem[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. np. w 1332 wieś należała do Chwała, sędziego łęczyckiego.

Przypisy

  1. Burmistrz na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  2. Dane Urzędu na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Informator – Żychlin, wyd. Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Żychlinie, 1991.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Historia na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  5. M. Pawlikowski, Sądownictwo grodzkie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Zabytki na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 Edukacja na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  8. Przedszkole Samorządowe nr 1
  9. 9,0 9,1 Zespół Szkolno-Przedszkolny w Żychlinie
  10. Gimnazjum Publiczne w Zespole Szkół Nr 1 w Żychlinie
  11. Zespół Szkół Nr 1 – Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Żychlinie
  12. Zespół Szkół w Żychlinie
  13. SSE na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Oferta inwestycyjna Gminy Żychlin, 2011
  15. EMIT - Cantoni Group, dostęp 2013-05-22
  16. FTŻ, dostęp 2013-05-22
  17. NARMOD, dostęp 2013-05-22
  18. Micel, dostęp 2013-05-22
  19. Union Chocolate, dostęp 2013-05-22
  20. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 26 maja 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]