Żychlin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Żychlin
Centrum miasta
Centrum miasta
Herb
Herb Żychlina
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat kutnowski
Gmina Żychlin
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie przed 1397
Burmistrz Grzegorz Ambroziak[1]
Powierzchnia 8,69 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

8 414[2]
969,4 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 24
Kod pocztowy 99-320
Tablice rejestracyjne EKU
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Żychlin
Żychlin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żychlin
Żychlin
Ziemia52°14′43″N 19°37′25″E/52,245278 19,623611
TERC
(TERYT)
1101202114
Urząd miejski
ul. Barlickiego 15
99-320 Żychlin[3]
Strona internetowa

Żychlinmiasto w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, położone na Nizinie Środkowomazowieckiej nad rzeką Słudwią, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żychlin. Miasto stanowi centrum usług dla wielu okolicznych miejscowości. Żychlin jest siedzibą firm z branży elektromaszynowej, które w latach 20. i 50. XX wieku, miały największy wpływ na rozwój miasta. Obecnie w Żychlinie, poza firmami elektromaszynowymi, głównymi pracodawcami są firmy z branży spożywczej.

Według danych z 7 marca 2011 miasto liczyło 8 766 mieszkańców.

Historia[edytuj]

Wieś szlachecka Żychlin istniała co najmniej od 1309[4]. W 1331 została ona zdobyta przez Krzyżaków[4]. Prawa miejskie miasto otrzymało przed 1397[4][5]. Do XIX wieku miasto było własnością prywatną[a][4][5]. Pod koniec średniowiecza, Żychlin był miejscem, w którym miały miejsce sesje wyjazdowe łęczyckiego sądu grodzkiego[6].

W drugiej połowie XVI stulecia miasto spotkała klęska pożaru. Powolna odbudowa, a nawet wyjednany u króla przywilej jarmarków nie wpłynął na znaczny rozwój miasta. W 1790 Żychlin liczył 350 mieszkańców i 68 domów[4][5].

W XIX wieku liczba ludności miasta znacznie wzrosła, przy czym, tak jak w pobliskim Kutnie, większość mieszkańców stanowili Żydzi. W 1870 na mocy ukazu carskiego Żychlin stracił prawa miejskie[4][5]. Powodem odebrania praw miejskich był udział mieszczan w powstaniu styczniowym, kiedy to przed kilka, a może nawet kilkanaście dni miasto było wolne od zaborcy.

Pod koniec XIX wieku miasto liczyło ponad 4500 mieszkańców[4].

W 1924 Żychlin odzyskał prawa miejskie[4].

Najważniejszym momentem w najnowszej historii miasta było utworzenie w 1921 roku zakładów elektrycznych przez inż. Zygmunta Okoniewskiego. Z biegiem czasu, z uwagi na rozrastający się zakład elektromaszynowy, miasto rosło i nabierało znaczenia wśród okolicznych miejscowości. W latach 70. XX wieku miasto podwoiło swoją liczebność. Na bazie zakładów stworzonych przez inż. Z. Okoniewskiego powstało kilka firm z branży. Trafili tu również inwestorzy z Włoch, Danii i Francji.

W okresie II wojny światowej miasto poniosło wielkie straty, głównie wśród ludności cywilnej – prawie 40% ludności miasta. Żydzi wywiezieni z Żychlina w czasie likwidacji getta, byli eksterminowani w Chełmnie n/Nerem. W czasie działań wojennych kampanii wrześniowej w mieście i w sołectwie Dobrzelin, znajdowały się szpitale polowe, często bombardowane przez lotnictwo niemieckie. W kwaterach wojskowych na miejscowym cmentarzu parafialnym oraz na cmentarzu parafialnym we wsi Śleszyn i wojskowym w Dobrzelinie pochowani są liczni polscy żołnierze.

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Żychlina w 2014 roku [2].

Piramida wieku Zychlin.png

Zabytki[edytuj]

  • grób skrzynkowy kultury pomorskiej z ok. 500 roku p.n.e. na placu 29 Listopada (artefakty znajdują się w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu)
  • zespół kościoła parafialnego św. św. Piotra i Pawła – ul. Jana Pawła II:
    • kościół murowany z 1782[7], rozbudowany w 1838; po 1911 dobudowana kaplica i zakrystia
    • dzwonnica murowana, 1 poł. XIX w.[7]
    • plebania murowana z XIX w.
  • kilka kamieniczek mieszczańskich przy dawnym rynku, oznaczonych nr 24-27 z I połowy XIX w. z oryginalnymi oknami i drzwiami – pl. 29 Listopada
  • dom z oficynami z XIX/XX w. – pl. Jana Pawła II 17[7]
  • dom z początku XIX wieku – ul. Narutowicza
  • zespół Cukrowni "Walentynów", od 1921 zajmowany przez zakład EMIT przy ul. Narutowicza 72: cukrownia murowana z 1853, przebudowana w 1921, obecnie hala fabryczna
  • dom Pruszaków, murowany, pocz. XX w., przebudowany, obecnie przedszkole; portiernia z 2 poł. XIX w.
  • synagoga przy ul. Zdrojowej/Kilińskiego[7]

Edukacja[edytuj]

  • Przedszkola
    • Przedszkole Samorządowe nr 1, ul. 1 Maja 36[8][9]
    • Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Jana Pawła II, ul. Żeromskiego 4[8][10]
  • Szkoły podstawowe
    • Szkoła Podstawowa nr 1, ul. 1 Maja 23/25[8]
    • Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Jana Pawła II, ul. Żeromskiego 4[8][10]
  • Gimnazjum Publiczne im. Adama Mickiewicza w Zespole Szkół Nr 1, ul. Łukasińskiego 21[8][11]
  • Szkoły ponadgimnazjalne
    • Zespół Szkół Nr 1 – Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza, ul. Łukasińskiego 21[8][12]
    • Zespół Szkół w Żychlinie, ul. Narutowicza 84A[8][13]

Gospodarka[edytuj]

W 2009 w mieście powstała podstrefa Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej[14].

Do najważniejszych zakładów w Żychlinie należą:

Formy ochrony przyrody[edytuj]

Pomniki przyrody[edytuj]

  • dąb „Wojtek” szypułkowy o obwodzie na wys. 1,3 m – 290 cm i wysokości 18 m (na terenie EMIT-u)[7]
  • lipa drobnolistna o obwodzie na wys. 1,3 m – 275 cm i wysokości 25 m (za budynkiem d. Przedszkola Nr 2 przy ogrodzeniu EMIT-u)[7]
  • lipa drobnolistna o obwodzie na wys. 1,3 m – 205 cm i wysokości 20 m położona na pl. Jana Pawła II przy ogrodzeniu kościoła[7]

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Ludzie związani z miastem[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. np. w 1332 wieś należała do Chwała, sędziego łęczyckiego.

Przypisy

  1. Burmistrz na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Zychlin, w oparciu o dane GUS.
  3. Dane Urzędu na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  4. a b c d e f g h i j Informator – Żychlin, wyd. Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Żychlinie, 1991.
  5. a b c d Historia na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  6. M. Pawlikowski, Sądownictwo grodzkie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012
  7. a b c d e f g Zabytki na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  8. a b c d e f g Edukacja na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  9. Przedszkole Samorządowe nr 1
  10. a b Zespół Szkolno-Przedszkolny w Żychlinie
  11. Gimnazjum Publiczne w Zespole Szkół Nr 1 w Żychlinie
  12. Zespół Szkół Nr 1 – Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Żychlinie
  13. Zespół Szkół w Żychlinie
  14. SSE na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  15. a b c d e Oferta inwestycyjna Gminy Żychlin, 2011
  16. EMIT - Cantoni Group, dostęp 2013-05-22
  17. FTŻ, dostęp 2013-05-22
  18. NARMOD, dostęp 2013-05-22
  19. Micel, dostęp 2013-05-22
  20. Union Chocolate, dostęp 2013-05-22
  21. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 26 maja 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj]