Żychlin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Żychlin
Centrum miasta
Centrum miasta
Herb
Herb Żychlina
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat kutnowski
Gmina Żychlin
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie przed 1397
Burmistrz Grzegorz Ambroziak[1]
Powierzchnia 8,69 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

8766
974 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 24
Kod pocztowy 99-320
Tablice rejestracyjne EKU
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Żychlin
Żychlin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żychlin
Żychlin
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Żychlin
Żychlin
Ziemia 52°14′43″N 19°37′25″E/52,245278 19,623611
TERC
(TERYT)
1101202114
Urząd miejski
ul. Barlickiego 15
99-320 Żychlin[2]
Strona internetowa

Żychlinmiasto w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, położone na Nizinie Środkowomazowieckiej nad rzeką Słudwią, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żychlin. Miasto stanowi centrum usług dla wielu okolicznych miejscowości. Żychlin jest siedzibą firm z branży elektromaszynowej, które w latach 20. i 50. XX wieku, miały największy wpływ na rozwój miasta. Obecnie w Żychlinie, poza firmami elektromaszynowymi, głównymi pracodawcami są firmy z branży spożywczej.

Według danych z 7 marca 2011 miasto liczyło 8 766 mieszkańców.

Historia[edytuj]

Wieś szlachecka Żychlin istniała co najmniej od 1309[3]. W 1331 została ona zdobyta przez Krzyżaków[3]. Prawa miejskie miasto otrzymało przed 1397[3][4]. Do XIX wieku miasto było własnością prywatną[a][3][4]. Pod koniec średniowiecza, Żychlin był miejscem, w którym miały miejsce sesje wyjazdowe łęczyckiego sądu grodzkiego[5].

W drugiej połowie XVI stulecia miasto spotkała klęska pożaru. Powolna odbudowa, a nawet wyjednany u króla przywilej jarmarków nie wpłynął na znaczny rozwój miasta. W 1790 Żychlin liczył 350 mieszkańców i 68 domów[3][4].

W XIX wieku liczba ludności miasta znacznie wzrosła, przy czym, tak jak w pobliskim Kutnie, większość mieszkańców stanowili Żydzi. W 1870 na mocy ukazu carskiego Żychlin stracił prawa miejskie[3][4]. Powodem odebrania praw miejskich był udział mieszczan w powstaniu styczniowym, kiedy to przed kilka, a może nawet kilkanaście dni miasto było wolne od zaborcy.

Pod koniec XIX wieku miasto liczyło ponad 4500 mieszkańców[3].

W 1924 Żychlin odzyskał prawa miejskie[3].

Najważniejszym momentem w najnowszej historii miasta było utworzenie w 1921 roku zakładów elektrycznych przez inż. Zygmunta Okoniewskiego. Z biegiem czasu, z uwagi na rozrastający się zakład elektromaszynowy, miasto rosło i nabierało znaczenia wśród okolicznych miejscowości. W latach 70. XX wieku miasto podwoiło swoją liczebność. Na bazie zakładów stworzonych przez inż. Z. Okoniewskiego powstało kilka firm z branży. Trafili tu również inwestorzy z Włoch, Danii i Francji.

W okresie II wojny światowej miasto poniosło wielkie straty, głównie wśród ludności cywilnej – prawie 40% ludności miasta. Żydzi wywiezieni z Żychlina w czasie likwidacji getta, byli eksterminowani w Chełmnie n/Nerem. W czasie działań wojennych kampanii wrześniowej w mieście i w sołectwie Dobrzelin, znajdowały się szpitale polowe, często bombardowane przez lotnictwo niemieckie. W kwaterach wojskowych na miejscowym cmentarzu parafialnym oraz na cmentarzu parafialnym we wsi Śleszyn i wojskowym w Dobrzelinie pochowani są liczni polscy żołnierze.

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Żychlina w 2014 roku [6].

Piramida wieku Zychlin.png

Zabytki[edytuj]

Pałac Bronikowskich w Żychlinie
  • grób skrzynkowy kultury pomorskiej z ok. 500 roku p.n.e. na placu 29 Listopada (artefakty znajdują się w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu)
  • zespół kościoła parafialnego św. św. Piotra i Pawła – ul. Jana Pawła II:
    • kościół murowany z 1782[7], rozbudowany w 1838; po 1911 dobudowana kaplica i zakrystia
    • dzwonnica murowana, 1 poł. XIX w.[7]
    • plebania murowana z XIX w.
  • kilka kamieniczek mieszczańskich przy dawnym rynku, oznaczonych nr 24-27 z I połowy XIX w. z oryginalnymi oknami i drzwiami – pl. 29 Listopada
  • dom z oficynami z XIX/XX w. – pl. Jana Pawła II 17[7]
  • dom z początku XIX wieku – ul. Narutowicza
  • zespół Cukrowni "Walentynów", od 1921 zajmowany przez zakład EMIT przy ul. Narutowicza 72: cukrownia murowana z 1853, przebudowana w 1921, obecnie hala fabryczna
  • dom Pruszaków, murowany, pocz. XX w., przebudowany, obecnie przedszkole; portiernia z 2 poł. XIX w.
  • synagoga przy ul. Zdrojowej/Kilińskiego[7]

Edukacja[edytuj]

  • Przedszkola
    • Przedszkole Samorządowe nr 1, ul. 1 Maja 36[8][9]
    • Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Jana Pawła II, ul. Żeromskiego 4[8][10]
  • Szkoły podstawowe
    • Szkoła Podstawowa nr 1, ul. 1 Maja 23/25[8]
    • Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Jana Pawła II, ul. Żeromskiego 4[8][10]
  • Gimnazjum Publiczne im. Adama Mickiewicza w Zespole Szkół Nr 1, ul. Łukasińskiego 21[8][11]
  • Szkoły ponadgimnazjalne
    • Zespół Szkół Nr 1 – Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza, ul. Łukasińskiego 21[8][12]
    • Zespół Szkół w Żychlinie, ul. Narutowicza 84A[8][13]

Gospodarka[edytuj]

W 2009 w mieście powstała podstrefa Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej[14].

Do najważniejszych zakładów w Żychlinie należą:

Formy ochrony przyrody[edytuj]

Pomniki przyrody[edytuj]

  • dąb „Wojtek” szypułkowy o obwodzie na wys. 1,3 m – 290 cm i wysokości 18 m (na terenie EMIT-u)[7]
  • lipa drobnolistna o obwodzie na wys. 1,3 m – 275 cm i wysokości 25 m (za budynkiem d. Przedszkola Nr 2 przy ogrodzeniu EMIT-u)[7]
  • lipa drobnolistna o obwodzie na wys. 1,3 m – 205 cm i wysokości 20 m położona na pl. Jana Pawła II przy ogrodzeniu kościoła[7]

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Ludzie związani z miastem[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. np. w 1332 wieś należała do Chwała, sędziego łęczyckiego.

Przypisy

  1. Burmistrz na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  2. Dane Urzędu na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  3. a b c d e f g h i j Informator – Żychlin, wyd. Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Żychlinie, 1991.
  4. a b c d Historia na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  5. M. Pawlikowski, Sądownictwo grodzkie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012
  6. http://www.polskawliczbach.pl/Zychlin, w oparciu o dane GUS.
  7. a b c d e f g Zabytki na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  8. a b c d e f g Edukacja na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  9. Przedszkole Samorządowe nr 1
  10. a b Zespół Szkolno-Przedszkolny w Żychlinie
  11. Gimnazjum Publiczne w Zespole Szkół Nr 1 w Żychlinie
  12. Zespół Szkół Nr 1 – Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Żychlinie
  13. Zespół Szkół w Żychlinie
  14. SSE na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  15. a b c d e Oferta inwestycyjna Gminy Żychlin, 2011
  16. EMIT - Cantoni Group, dostęp 2013-05-22
  17. FTŻ, dostęp 2013-05-22
  18. NARMOD, dostęp 2013-05-22
  19. Micel, dostęp 2013-05-22
  20. Union Chocolate, dostęp 2013-05-22
  21. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 26 maja 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj]