Bolesław Piasecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bolesław Piasecki
Bolesław Piasecki
Data i miejsce urodzenia 18 lutego 1915
Łódź
Data i miejsce śmierci 1 stycznia 1979
Warszawa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy
Wikicytaty Bolesław Piasecki w Wikicytatach

Bolesław Piasecki, ps. Leon Całka, Wojciech z Królewca, Sablewski (ur. 18 lutego 1915 w Łodzi, zm. 1 stycznia 1979 w Warszawie) – polski polityk narodowy, prawnik i publicysta, oficer Wojska Polskiego, twórca Stowarzyszenia „Pax”, poseł na Sejm PRL IV, V, VI i VII kadencji, w latach 1971–1979 członek Rady Państwa.

Przed II wojną światową[edytuj | edytuj kod]

Urodzony w rodzinie urzędniczej (ojciec Ludomir był agronomem), w 1927 zaczął uczęszczać do Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego w Warszawie[1]. W maju 1931 zdał maturę. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim w 1935. Na studiach był kierownikiem Oddziału Akademickiego Obozu Wielkiej Polski oraz działał w Sekcji Młodych Stronnictwa Narodowego. Był jednym z założycieli Obozu Narodowo-Radykalnego, a następnie po rozłamie, przywódcą Ruchu Narodowo-Radykalnego Falanga, głosząc poglądy antykomunistyczne i antysemickie. Jego partia i ówczesne poglądy Piaseckiego są niekiedy określane mianem jawnie faszystowskiego[2][3]. W nocy z 15 na 16 czerwca 1934 został internowany w obozie w Berezie Kartuskiej. Po zwolnieniu (we wrześniu 1934) kierował zdelegalizowanym RNR-Falanga.

Lata wojny i okupacji[edytuj | edytuj kod]

W czasie kampanii wrześniowej, brał udział jako podporucznik wojsk pancernych. Po kampanii aresztowany przez gestapo i więziony do kwietnia 1940 r. Z wiezienia zwolniony po interwencji jednej z wpływowych włoskich rodzin. Po właczeniu się w pracę konspiracyjną, założył organizację pod nazwą Konfederacja Narodu[4]. Był także dowódcą Uderzeniowych Batalionów Kadrowych, które od maja 1943 stoczyły 32 potyczki z Niemcami, a po ich scaleniu w 1943 z Armią Krajową w stopniu porucznika, był dowódcą 3. batalionu 77. Pułku Piechoty AK[5]. walczącego na Nowogródczyźnie. Uniknął internowania w czasie akcji "Burza" – po powrocie do Polski centralnej kontynuował działalność konspiracyjną tym razem przeciwko PKWN. W listopadzie 1944 r. aresztowany przez władze wojskowe i uwięziony w Lublinie. Przesłuchiwany kilkakrotnie przez gen. Iwana Sierowa. W liście do Sierowa zadeklarował wsparcie dla reform społecznych wprowadzanych przez nowe władze – reformy rolnej i nacjonalizacji przemysłu oraz zgłosił chęć wyprowadzania ludzi z podziemia zbrojnego. Opisał także swoją drogę życiową – działalność antysanacyjną, obóz w Berezie, aresztowanie przez Gestapo, konspirację i antyhitlerowską partyzantkę. W tym samym czasie przedstawił władzom państwowym memoriał, który zawierał główne tezy powstającego środowiska Dziś i Jutro. W lipcu 1945 r. został zwolniony z więzienia[6].

Czasy PRL[edytuj | edytuj kod]

Grób Bolesława Piaseckiego, jego zamordowanego syna Bohdana oraz jego poległej w powstaniu warszawskim – żony Haliny Piaseckiej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Po wojnie współtworzył i kierował tzw. społecznie postępowym ruchem katolików świeckich, popierającym władze komunistyczne, skupionych wokół tygodnika "Dziś i Jutro". W 1947 stworzył Stowarzyszenie Pax i przewodniczył jego zarządowi do końca życia - po początkowej życzliwej postawie polskiego Kościoła katolickiego wobec jego osoby i organizacji, ich drogi rozeszły się ostatecznie w 1953 r., gdy Piasecki bezskutecznie namawiał kardynała Stefana Wyszyńskiego, by ten uznał prawo PZPR do typowania kandydatur na stanowiska biskupie. Jeszcze surowiej działalność PAX-u oceniała Stolica Apostolska[7]. Sceptycznie odnosił się do odwilży politycznej w 1956, w tym samym roku poparł prosowiecką i stalinowską frakcję Natolińczyków w walce o władzę z Puławianami, którzy wg niego byli zdominowani przez Żydów[7]. W 1956 przez kilka miesięcy był członkiem Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Narodowego. Był posłem na Sejm PRL od 1965 (jednocześnie przewodniczącym Koła Poselskiego Pax). W latach 1971–1979 był członkiem Rady Państwa. W marcu 1968 – wraz z całym Paksem – popierał antyinteligencką i antysemicką nagonkę zorganizowaną przez partyjną frakcję Mieczysława Moczara.

22 stycznia 1957 został uprowadzony jego 15-letni syn Bohdan, uczeń Liceum Św. Augustyna i tego dnia zamordowany. Dopiero 8 grudnia 1958 odnaleziono jego zwłoki. Choć uważano, że motywem porwania i zabójstwa była zemsta na Bolesławie Piaseckim za jego przeszłą działalność polityczną, to współczesne śledztwo IPN skłania się ku wersji, że za porwaniem i zbrodnią kryła chęć wymuszenia okupu od ojca, będącego na ówczesne czasy jedną z najbogatszych osób w Polsce. Odpowiedzialni za tę zbrodnię nigdy nie zostali odnalezieni i ukarani mimo starań ojca i najdłużej w historii PRL prowadzonego śledztwa (zamknięte w 1982 r.), podczas którego lista osób objętych czynnościami operacyjnymi – przesłuchanych, śledzonych, podsłuchiwanych liczyła ponad 160 tys. nazwisk[8]. Podejrzewano także osoby zamieszane w próbę wyłudzenia okupu zatrudnione wcześniej w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych (tzw. żydowska frakcja w MSW, na czele której stał wiceminister Antoni Alster). Według jednej z hipotez za zbrodnią kryła się zemsta żydowska za "antysemicką i faszystowską" działalność Piaseckiego podczas dwudziestolecia międzywojennego - milicja nie była jednak w stanie przesłuchać podejrzanych, gdyż wszyscy po uprowadzeniu Bohdana Piaseckiego wyjechali za granicę, a większość znalazła się w Izraelu. Według innej zabójstwa dokonała grupa funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa pochodzenia żydowskiego. Mogło też chodzić o rozgrywki frakcyjne w aparacie bezpieczeństwa, a zabójstwo mogło nie być planowane[9].

Po ciężkiej chorobie Bolesław Piasecki zmarł 1 stycznia 1979. W dniu 4 stycznia 1979 trumna z jego zwłokami została wystawiona w Pałacu Prymasowskim w Warszawie. Uroczystości pogrzebowe odbyły się tego samego dnia na Cmentarzu na Powązkach w Warszawie (kw. 216-VI-33/34). W pogrzebie uczestniczył m.in. członek Biura Politycznego KC PZPR, zastępca przewodniczącego Rady Państwa PRL Władysław Kruczek, wicemarszałek Sejmu Halina Skibniewska, członkowie Rady Państwa PRL prof. Jan Szczepański i Stanisław Wroński, sekretarz Rady Państwa Ludomir Stasiak, wiceprzewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu FJN Wit Drapich, delegacje Czechosłowackiej Partii Ludowej oraz Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej z NRD.

Był dwukrotnie żonaty: po raz pierwszy z Haliną Kopeć, żołnierzem AK (zginęła 14 sierpnia 1944 w powstaniu warszawskim), z którą miał dwóch synów: Bohdana i Jarosława. Po raz drugi ożenił się w 1948 z Barbarą Kolendo, łączniczką KN, z którą miał pięcioro dzieci: Zdzisława, Ładysława, Bożenę, Marzennę i Halinę[10].

Osobę Bolesława Piaseckiego na patrona swojego pisma wybrał Tygodnik Ojczyzna redagowany przez byłego działacza Paksu Bogusława Jeznacha.

Książka Bolesława Piaseckiego – „Zagadnienia istotne” została wpisana do Indeksu przez Magisterium Kościoła dekretem z 28 czerwca 1955 wraz z paksowskim tygodnikiem „Dziś i Jutro”. Piasecki nigdy oficjalnie nie wycofał głoszonych tam poglądów, ale z chwilą wciągnięcia wyżej wymienionych tytułów na Indeks, wycofał ze sprzedaży „Zagadnienia istotne”, a w maju 1956 tygodnik „DziJ” zamknięto zastępując go nowym pismem „Kierunki”[11].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Duch czasów Nowych a Ruch Młodych, Warszawa 1935.
  • Wielka Ideologia Narodu Polskiego, 1940 (wydanie podziemne, pod pseudonimem Leon Całka).
  • Zagadnienia istotne, Warszawa 1954.
  • Patriotyzm polski, Warszawa 1958.
  • Patriotyzm polski, Warszawa 1960 (wyd. II, rozszerzone).
  • Siły rozwoju 1960-1970, Warszawa 1971.
  • Kierunki 1945-1960, Warszawa 1981.
  • Myśli, Warszawa 1983.

Przypisy

  1. W: Smolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, w spisie absolwentów rocznika 1931 na s. 353, pozycja 34. (jako Bolesław Bogdan Piasecki) oraz fotografia nr 47. po s. 224.
  2. Norman Davies Boże Igrzyska, Wydawnictwo ZNAK, Kraków, 1999, ISBN 83-7006-911-8 str. 1029
  3. Marek Borucki Od Mieszka I do Jana Pawła II tom 28 ISBN 978-83-60751-08-4 str.5
  4. Mikołaj Rostworowski Słowo o Paxie 1945-1956, Warszawa, 1968, str.21
  5. Mikołaj Rostworowski Słowo o Paxie 1945-1956, Warszawa, 1968, str.22
  6. Mikołaj Rostworowski Słowo o Paxie 1945-1956, Warszawa, 1968, str.22
  7. 7,0 7,1 Piotr Osęka, Największy krezus PRL-u. Przed wojną - wódz polskich faszystów. Po wojnie - przyjaciel komunistów., "Ale Historia", 25.03.2013 [Dostęp 2013-03-26].
  8. Piotr Osęka, Najdłuższe śledztwo w PRL. Kryptonim Zagubiony, Tygodnik "Polityka", 22 stycznia 2013.
  9. Piotr Zychowicz: Mordercy Bohdana uchodzą, "Rzeczpospolita", 10.12.2007.
  10. Antoni Dudek, Grzegorz Pytel, Bolesław Piasecki: próba biografii politycznej, "Aneks", Londyn 1990, s. 222.
  11. Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T.1. s. 128.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]