Krechów (rejon żółkiewski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Krechów
Крехів
Herb Flaga
Herb Krechowa Flaga Krechowa
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Lviv Oblast.png lwowski
Rejon żółkiewski
Powierzchnia 18,14 km²
Populacja 
• liczba ludności
• gęstość

818
45,09 os./km²
Nr kierunkowy +380 3252
Kod pocztowy 80352
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Krechów
Krechów
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Krechów
Krechów
Ziemia 50°02′57″N 23°48′43″E/50,049167 23,811944Na mapach: 50°02′57″N 23°48′43″E/50,049167 23,811944
Portal Portal Ukraina

Krechów (ukr. Крехів) – wieś na Ukrainie w rejonie żółkiewskim obwodu lwowskiego, 6 km na zachód od Żółkwi. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Krechów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wzmiankowany po raz pierwszy w 1456 roku, początkowy był wsią królewską w starostwie jarosławskim, potem przeszedł w ręce rodziny Stadnickich, a od XVII wieku - na dziedziczną własność rodziny Sobieskich i jednocześnie został włączony do dóbr rodziny Żółkiewiskich.

Opis[edytuj | edytuj kod]

W wydanym w 1919 r. przewodniku po Galicji dr Orłowicz pisał: Wieś ze starą i bardzo stylową drewnianą cerkiewką. W lesie stoi klasztor bazylianów, połączony z zakładem wychowawczym. Był on dawniej obwarowany; pozostały mury z basztami, wały, brama z kamiennym mostem. Bogaty skarbiec, a w nim wiele szat liturgicznych, krucyfiksów i mszałów z klasztoru w Suczawie. Sama cerkiew o trzech kopułach, obok wysoka dzwonnica. Dwa obrazy, podobno pędzla Altamontego. W archiwum oryginalne przywileje królów polskich i carów rosyjskich, oraz tureckie kwity na okup (m. in. złą polszczyzną pisany kwit chana Selim Gireja z r. 1672). Wiele pamiątek wysprzedano, inne zabrał rząd w 1809 r. Przebywał tu często Jan III, pozostały po nim lipy. Ikonostas z cerkwi w Ławrowie. Pod cerkwią groby zakonników. Niedaleko groty, w których mieszkali zakonnicy przed założeniem klasztoru.

Monaster Krechowski[edytuj | edytuj kod]

Na początku XVII wieku do Krechowa przybyli (prawdopodobnie z Ławry Pieczerskiej w Kijowie) dwaj prawosławni mnisi: Sylwester i Joił, którzy założyli krechowski klasztor, mieszczący się pierwotnie w lesie, na południe od dzisiejszych zabudowań klasztornych. Kilkanaście lat potem Stanisław Żółkiewski ofiarował im działkę u podnóża Pobożnej Góry, na którym około 1618 roku zaczęto wznosić klasztor, już 10 lat później został wydzielony z hierarchii cerkiewnej i obdarzony sporą niezależnością. 30 lat potem, ok. 1650 r. wzniesiono główną cerkiew Przemienienia Pańskiego.

Klasztor w swych dziejach był wielokrotnie niszczony: najpierw w 1659 r. przez Tatarów, w 1670 r. mnichów dosięgła epidemia dżumy, a 2 lata potem ponownie został najechany przez Tatarów - wówczas jednak klasztor się obronił za wstawiennictwem dwóch hetmanów kozackich: Piotra Doroszenki i Iwana Mazepy. Na początku XVIII w. klasztor hojnie obdarował car Piotr I, który w tej okolicy spotkał się z królem polskim Augustem II. W 1721 krechowscy mnisi przyjęli unię i rozpoczęli wznoszenie nowych, murowanych obiektów.

Według Słownika Geograficznego w klasztorze przechowywano oryginalne przywileje z własnoręcznymi podpisami Władysława IV, Jana Kazimierza, Michała Korybuta i Jana III, opatrzone wielkimi pieczęciami. (...) są tu także kwity na małych skrawkach pargaminu po turecku pisane, wydawane niegdyś przez wojsko nieprzyjacielskie oblężonym na znak otrzymanych w okup pieniędzy. (...) Przechowywana była także bardzo ciekawa korespondencja z hetmanem Doroszenką.[1]

W klasztorze znajdują się dwie ikony, uznawane przez pielgrzymów za cudowne: św. Mikołaja (przywieziona tu według tradycji przez założyciela - schimnika Joiła) oraz Matki Boskiej Werchrackiej, które na początku lat 90-ych wróciły do krechowskiego klasztoru (w czasach ZSRR był tu dom dziecka i szkoła rolnicza).

Od kilku lat klasztor, w kształcie nieregularnego pięcioboku, jest odbudowany i otoczony murem obronnym, a w narożnikach zachowały się 3 baszty, z których jedna, północno-wschodnia - pełni obecnie funkcję dzwonnicy. Rolę głównej świątyni klasztoru pełni dziś murowana cerkiew św. Mikołaja z I połowy XVIII wieku, zbudowana na planie krzyża. Jest to świątynia obronna, o czym świadczą niewielkie okna i spora grubość murów. Wnętrze jest ubogie (co jest skutkiem kilkudziesięcioletnich rządów komunistów), ponownie wiszą tu wspomniane wyżej dwie cudowne ikony. Obok kościoła korpus klasztorny z II połowy XVIII wieku oraz XX-wieczny gmach nowicjatu. Na głównym dziedzińcu klasztoru w ostatnich latach odrestaurowano drewnianą cerkiew Przemienienia Pańskiego, obok niej pomnik Bohdana Chmielnickiego, upamiętniający jego wizytę w Krechowie w 1648.

Pałac[edytuj | edytuj kod]

  • pałac króla Polski Jana III Sobieskiego częściowo rozebrany przez Micewskich, którzy pozostawili jego prawe skrzydło. Na piwnicami części głównej wzniesiono nowy dwór. Obiekt został zniszczony w 1944 r. a otaczający park wycięty[2]

W Krechowie zmarł Tadeusz Rutowski.

Przypisy

  1. Krechów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.
  2. Roman Aftanazy: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Województwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska, T. 7, wyd. 2 przejrzane i uzupełnione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wrocław, Warszawa: 1995, s. 331-333.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]