Zambrów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zambrów
Tereny rekreacyjne nad zalewem
Tereny rekreacyjne nad zalewem
Herb Flaga
Herb Zambrowa Flaga Zambrowa
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat zambrowski
Gmina gmina miejska
Burmistrz Kazimierz Jan Dąbrowski
Powierzchnia 19 km²
Wysokość 115–133 m n.p.m.
Populacja (31.12.2012)
• liczba ludności
• gęstość

22 6543[1]
1190 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 86
Kod pocztowy 18-300 do 18-301
Tablice rejestracyjne BZA
Położenie na mapie gminy Zambrów
Mapa lokalizacyjna gminy Zambrów
Zambrów
Zambrów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zambrów
Zambrów
Ziemia 52°59′08″N 22°14′28″E/52,985556 22,241111Na mapach: 52°59′08″N 22°14′28″E/52,985556 22,241111
TERC
(TERYT)
3202714011
Urząd miejski
ul.  Fabryczna 3,
18-300 Zambrów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Zambrów w Wikisłowniku
Strona internetowa

Zambrów (wymowa i) – miasto i gmina w północno-wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim nad rzeką Jabłonką. Zambrów leży na historycznym Mazowszu. Zambrów leży na trasie WarszawaBiałystok.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[2].

Według danych z 31 grudnia 2012[3] miasto liczyło 22643 mieszkańców.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Zambrów leży w zachodniej części Niziny Północnopodlaskiej na Wysoczyźnie Wysokomazowieckiej. Teren jest lekko falisty i wznosi się 115–133 m n.p.m. Według Wł. Szafera, B. Pawłowskiego jest to prowincja Niżowo – Wyżynna Środkowoeuropejska, w której dominują lasy liściaste i mieszane z udziałem dębów, grabów, lip drobnolistnych.

Na wschód od miasta w odległości 3,5 km leży kompleks leśny „Grabówka”, który jest przykładem lasu naturalnego pochodzenia reprezentującego zespół grądu. Dlatego w 1996 r. utworzono tu Rezerwat przyrody Grabówka na powierzchni 60,80 ha. W rezerwacie dominuje grab w wieku 70 lat i dąb szypułkowy odznaczający się dorodnością. W północnej części kompleksu rośnie dużo starych ponad stuletnich dębów, a także osiki, brzoza brodawkowata oraz lipy. Warstwy krzewów tworzą: jarzębiny, lipy, leszczyny, głóg jednoszyjkowy, kalina, kruszyna. W warstwie ziół wiosną dominuje zawilec gajowy, a latem gwiazdnica wielkokwiatowa, kopytnik pospolity, jaskier kaszubski, fiołek leśny, gnieźnik leśny.

Według danych z roku 2013[4] Zambrów ma obszar 19,02 km², w tym:

  • użytki rolne: 76%
  • użytki leśne: 2%

Miasto stanowi 2,59% powierzchni powiatu.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa łomżyńskiego.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Zambrów składa się z 9 osiedli i 2 sołectw[5].

Od południowego wschodu bezpośrednio graniczy z Wolą Zambrowską, a od północnego zachodu z miejscowością Nagórki Jabłoń.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Według Okołowicza, Zambrów znajduje się w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego przejściowego, a według Köppena leży w strefie wilgotnego klimatu kontynentalnego podtypu o ciepłym lecie (Dfb)[6].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Wykres liczby ludności miasta Zambrowa od 1564 roku:

Źródła[7]

Dane z 31 grudnia 2013[8]

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 22 451 100 11 641 51,85 10 810 48,15
powierzchnia 19 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1 181,63 612,68 568,95

Nazwa miasta[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miasta pochodzi od staropolskiego rzeczownika „ząbr” i oznacza „miejsce pobytu żubrów”, dlatego w herbie jest wizerunek głowy żubra.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pomnik Oficera Wojska Polskiego
Pomnik ku czci żołnierzy 71 pp poległych we wrześniu 1939 r. Pomnik, odsłonięty w 1982 r., odnowiono w 2005 r. i przeniesiono na obecne miejsce (ul. kard. S. Wyszyńskiego)

Pierwsze wzmianki o Zambrowie pochodzą z XIII w. – 4 maja 1283 r. erygowano parafię pw. św. Trójcy. Zambrów – początkowo własność książąt mazowieckich – przed 1430 r. prawa miejskie chełmińskie, a w 1538 król Zygmunt Stary je potwierdził. Po przyłączeniu Mazowsza do Korony stał się miastem królewskim. W wyniku ukształtowania nowej struktury administracyjnej północno-wschodniego Mazowsza, został siedzibą władz powiatu (jednego z czterech tworzących dawną ziemię łomżyńską) i był nią do w latach 1443–1795. Rozkwit miasta nastąpił na przełomie XV i XVI wieku. Kiedy w 1538 roku król Zygmunt Stary potwierdził prawa miejskie, Zambrów stanowił lokalne centrum handlu i rzemiosła. Podczas najazdu szwedzkiego w XVII wieku miasto zostało zniszczone.

2 marca 1656 r. w Zambrowie wydano manifest, w którym żołnierze dywizji Aleksandra Koniecpolskiego oświadczyli, że porzucili służbę u króla szwedzkiego Karola X Gustawa na wieść o oblężeniu Jasnej Góry i wracają na służbę Jana Kazimierza.

W 1795 roku Zambrów znalazł się pod zaborem pruskim, a w 1807 roku był częścią Księstwa Warszawskiego i od 1815 Królestwa Polskiego.

W wyniku carskiej reformy administracyjnej Zambrów utracił prawa miejskie w 1870 r., które odzyskał decyzją rządu polskiego w 1919 r. W 1920 roku podczas wojny polsko-bolszewickiej oddziały gen. Edwarda Rydza-Śmigłego wykonujące zadania pościgowe odbiły Zambrów. W 1939 r. Zambrów zamieszkiwało 7500 osób (w tym ok. 50% stanowiła ludność żydowska).

Od końca XIX w. rozwój Zambrowa był związany z wojskiem. W tym czasie powstał w południowej części osady duży kompleks koszarowy. W okresie II Rzeczypospolitej zambrowski garnizon był jednym z większych w kraju. Stacjonował w nim m.in.: 71 Pułk Piechoty.

Na terenie Zambrowa istniały w tym czasie dwie szkoły wojskowe:

Wrzesień 1939 i lata II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Podczas kampanii wrześniowej, 10-13 września 1939 w rejonie Zambrowa walki z siłami niemieckimi (XIX Korpus Pancerny gen. Guderiana) toczyła 18 Dywizja Piechoty Wojska Polskiego, dowodzona przez płk. Stefana Kosseckiego. Znaczna przewaga wojskowa wroga spowodowała kapitulację dywizji, której pozostali żołnierze (kilka tysięcy ludzi z 33, 71 i 42 pułku piechoty 18 DP), zostali spędzeni na plac ćwiczebny koszar wojskowych w Zambrowie. W nocy z 13 na 14 września doszło do masakry polskich jeńców, gdy Niemcy ostrzelali ich z karabinów maszynowych po tym, jak polscy żołnierze podrywali się z miejsc aby uniknąć stratowania przez spłoszone konie. Zginęło przy tym 200 żołnierzy polskich, a dalszych 100 zostało rannych[9].

Information icon.svg Osobny artykuł: Zbrodnia w Zambrowie 1939.

Na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow Zambrów znalazł się pod koniec września 1939 pod okupacją sowiecką, we włączonym do Białorusi obwodzie białostockim. Zarządzono wybory do władz Zachodniej Białorusi. Nastąpiły masowe deportacje Polaków w głąb ZSRR. Po agresji Niemiec na ZSRR w 1941, Zambrów znajdował się do 1944 pod okupacją niemiecką. Od sierpnia 1941 roku do stycznia 1943 roku w Zambrowie znajdowało się getto – obóz przejściowy dla Żydów, działały także obozy dla jeńców wojennych i robotników przymusowych. Po likwidacji getta w styczniu 1943 r. roku jego mieszkańcy zostali wysłani do obozu zagłady w Auschwitz. Żydzi z zambrowskiego getta w czasie wielkich mrozów zostali wywiezieni chłopskimi furmankami (podstawionymi z nakazu władz okupacyjnych), w czasie tęgich mrozów, na stację kolejową do Czyżewa, a stamtąd do obozów śmierci.

Po napaści Niemiec na Związek Radziecki 22 czerwca 1941 r. i włączeniu Zambrowa do Rzeszy, utworzono obóz dla jeńców radzieckich, istniejący od jesieni 1941 r., gdzie z głodu, chorób i bestialskiego traktowania życie straciło ok. 12 000 żołnierzy. W roku 1943 na terenie zambrowskich koszar istniał także obóz dla ok. 3000 jeńców włoskich. Ich los był podobny do losu żołnierzy radzieckich – prawie wszyscy zginęli. W mieście funkcjonowały także obozy pracy.

W sierpniu 1944 Zambrów został zajęty przez oddziały II Frontu Białoruskiego.

Po II wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

W 1946 roku Zambrów liczył 4130 mieszkańców. Zniszczenia wojenne szacowano na ok. 43%. Zaczęto odbudowę miasta. W 1954 roku uruchomiono zakłady przemysłu bawełnianego, zatrudniające przeszło 3000 osób. Była to jedna z większych inwestycji w północno-wschodniej Polsce.

Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Długobórz.

W latach 1954–1975 miasto było siedzibą powiatu. W tym okresie nastąpił szybki rozwój miasta. Powstało wiele zakładów przemysłowych, rozwinęło się przetwórstwo rolno-spożywcze i baza usługowa.

Jesienią 1980 r. w zambrowskich przedsiębiorstwach i instytucjach zaczęły powstawać ogniwa NSZZ „Solidarność”, które skupiły się w powołanym do życia w końcu 1980 r. Oddziale NSZZ „Solidarność” Regionu Mazowsze. Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. pięciu działaczy Związku zostało internowanych i osadzonych w więzieniu w Suwałkach. Zwolniono ich w 1982 r. W latach 80. XX w. działalność opozycyjna w Zambrowie skupiona była głownie wokół Lecha Feszlera, Eugeniusza Łomocińskiego, Krystyny Podolskiej i Marka Rutkowskiego. Częściowo działalność ta była prowadzona także w ramach lokalnych struktur Klubu Inteligencji Katolickiej oraz Towarzystwa Przyjaciół Powściągliwości i Pracy. W ramach tego ostatniego 4 grudnia 1988 r. powołano Komisję Założycielską Komitetu Odbudowy Pomnika Powstania Styczniowego, zburzonego w 1940 r. po rok wcześniejszym wcieleniu Zambrowa do ZSRR.

Aktywność opozycyjna młodzieży w końcu lat 80. skupiona była głównie wokół działalności IV Zambrowskiej Drużyny Harcerzy im. Andrzeja Małkowskiego oraz lokalnych struktur Federacji Młodzieży Walczącej, a następnie Niezależnego Ruchu Solidarności Młodych.

Information icon.svg Osobny artykuł: Opozycja w Zambrowie 1980-1989.

Działająca w Zambrowie opozycja wiosną 1989 r. skupiła się w ramach Komitetu Obywatelskiego „Solidarność. Jej sukcesem było wybranie kandydata KO „Solidarność” Marka Rutkowskiego posłem w wyborach w czerwcu 1989 r. oraz zwycięstwo w wyborach samorządowych w maju 1990 r.[10]

W roku 1991 nastąpił podział miasta i gminy na dwie odrębne jednostki administracyjne: miasto Zambrów i gminę Zambrów. Miasto spełnia od tego czasu rolę centrum administracyjnego, handlowego, gospodarczego i usługowego dla okolicznych gmin.

Od 1 stycznia 1999 roku Zambrów po raz kolejny stał się siedzibą powiatu.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Zambrowski rynek

Tereny inwestycyjne[edytuj | edytuj kod]

Zambrów jest pierwszym miastem w kraju, które zawarło umowę na unijną dotację z Programu „Rozwój Polski Wschodniej” i zakończyło sukcesem ten projekt. W południowej części Zambrowa (ulice: Sitarska, Targowa, Strzelnicza) znajdują się tereny inwestycyjne o powierzchni 32,9 ha przeznaczone pod innowacyjne inwestycje produkcyjne. Grunt został uzbrojony w media, powstały drogi. Teren jest objęty zwolnieniami w podatkach.

Przedsiębiorstwa[edytuj | edytuj kod]

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

Rondo w Zambrowie na drodze krajowej nr 63

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Zambrów leży na trasach trzech dróg krajowych, jednej drodze ekspresowej i jednej międzynarodowej:

Dodatkowo z Zambrowa można dojechać do miejscowości:

Ronda w Zambrowie[edytuj | edytuj kod]

W na terenie miasta zlokalizowane są 4 ronda:

  • Zesłańców Sybiru (przy ul. Białostockiej, Bema i Jana Pawła II)
  • Romana Dmowskiego (przy ul. Świętokrzyskiej i Piłsudskiego)
  • Mazowieckiej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii (przy Alei Wojska Polskiego, Mazowieckiej i Milenijnej)
  • Płk. Romana Borzęckiego (przy ul. Mazowieckiej i 71 P.P.)

Obwodnica Zambrowa 2009–2012[edytuj | edytuj kod]

Obwodnica ma rozpoczynać się kilka kilometrów przed zjazdem na wieś Sędziwuje i przebiegać na północ od miasta. Za zjazdem na Sędziwuje i młynem wybudowany ma być węzeł, ze zjazdem na DK63 (Łomża i Siedlce) i DK66 (Wysokie Mazowieckie). Następnie droga, po ominięciu miasta, ma się krzyżować z obecną DK8 między Zambrowem a Wiśniewem, gdzie ma powstać zjazd do tych miejscowości. Obwodnica potem omijać ma Wiśniewo od południa i przebiegać nad trasą WiśniewoĆwikły-RupieKołaki Kościelne. Kilka kilometrów za Wiśniewem obwodnica ma się włączyć w dotychczasowy przebieg DK8.

Połączenia międzymiastowe[edytuj | edytuj kod]

Połączenia autobusowe w Zambrowie i okolicach obsługuje miejscowe przedsiębiorstwo PKS. Posiada linie dalekobieżne do Warszawy (126 km), Białegostoku (70 km) i Olsztyna (173 km). Pozostałe ważniejsze kierunki to Łomża (26 km), Ostrów Mazowiecka (31 km), Wysokie Mazowieckie (22 km), Ostrołęka (62 km), Brańsk (55 km), Ciechanowiec (43 km) i Czyżew (23 km).[potrzebne źródło]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Przedszkola[edytuj | edytuj kod]

  • Miejskie Przedszkole nr 1 w Zambrowie – Akademia Malucha
  • Miejskie Przedszkole nr 3 w Zambrowie
  • Miejskie Przedszkole nr 4 w Zambrowie – Biedronki
  • Miejskie Przedszkole nr 6 w Zambrowie

Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]

Gimnazja[edytuj | edytuj kod]

  • Miejskie Gimnazjum nr 1 im. Tadeusza Kościuszki
  • Gimnazjum w Zespole Szkół Ogólnokształcących
  • Gimnazjum w Zambrowie Stowarzyszenia Wspierania Edukacji i Rynku

Szkoły ponadgimnazjalne[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół Szkół Ogólnokształcących w Zambrowie
  • Zespół Szkół nr 1 im. Stefana Roweckiego „Grota” w Zambrowie
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 1 w Zambrowie
    • II Liceum Profilowane w Zambrowie
    • II Liceum Ogólnokształcące w Zambrowie
    • Szkoła Policealna dla Dorosłych nr 2 w Zambrowie
    • Technikum nr 1 w Zambrowie
    • Technikum Mechaniczne w Zambrowie
    • Technikum Technologii Żywienia w Zambrowie
  • Zespół Szkół Agroprzedsiębiorczości im. Szkół Podchorążych Rezerwy w Zambrowie
    • I Liceum Profilowane w Zambrowie
    • III Liceum Ogólnokształcące w Zambrowie
    • Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Zambrowie
    • Technikum Nr 2 w Zambrowie
    • Szkoła Policealna dla Dorosłych nr 1 w Zambrowie
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 2 w Zambrowie
  • Zakład Doskonalenia Zawodowego w Zambrowie
    • Liceum Ogólnokształcące dla młodzieży w Zambrowie
    • Technikum dla młodzieży w Zambrowie
    • Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Zambrowie
    • Szkoła Policealna dla Dorosłych w Zambrowie
    • Ośrodek Kształcenia Zawodowego w Zambrowie
  • Stowarzyszenie Wspierania Edukacji Ekonomicznej i Rynku Pracy w Zambrowie
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 3 dla Młodzieży w Zambrowie
    • Gimnazjum w Zambrowie SWEiRP

Szkoły wyższe[edytuj | edytuj kod]

Szkoły artystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Witolda Lutosławskiego w Zambrowie

Media[edytuj | edytuj kod]

Portale internetowe
  • www.zambrow.org
  • www.zambrowiacy.pl
Prasa
  • Monitor Zambrowski – lokalna gazeta w Zambrowie i powiecie zambrowskim.
Telewizja kablowa
  • TK DIPOL
  • TepsaNet (Pajączek)

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Pomnik Jana Pawła II przy kościele pw. Trójcy
Pływalnia miejska „Delfin”
Fragment cmentarza – inskrypcje

Dni Zambrowa[edytuj | edytuj kod]

W Zambrowie organizowane są co roku od 13 lat „Dni Zambrowa”, podczas których odbywają się zawody sportowe oraz koncerty muzyczne. Z okazji Dni Zambrowa w mieście grały między innymi: Lombard, Ich Troje, Antonina Krzysztoń, Ryszard Rynkowski, Kobranocka, Blue Cafe, Sumptuastic, Video, T.Love.

Bitwa o Zambrów[edytuj | edytuj kod]

Inscenizacja „Bitwy o Zambrów” została zorganizowana po raz pierwszy 13 września 2009 r. na pamiątkę 70. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Uczczona została pamięć żołnierzy i oficerów 71 Pułku Piechoty, którzy to dzielnie walczyli z przeciwnikiem, jakim byli żołnierze hitlerowskich Niemiec. Uroczystość została poprzedzona mszą świętą za poległych.

Muzyka[edytuj | edytuj kod]

Złodzieje Rowerów

W Zambrowie powstał i działa zespół hardcore/punk Złodzieje Rowerów. Wcześniej w latach 90. miał miejsce wysyp punkowo/rockowych kapel między innymi: HWDK Kaloryfer (później przemianowany na Dylizans), No Profits, Koziolek Matolek, Lidex Band i masa innych no name.

Kapela Eli

Repertuar kapeli stanowią głównie piosenki typowe dla folkloru miejskiego, głównie lwowskiego. Okazjonalnie zespół wykonuje melodie ludowe Podlasia i Kurpi. Oprócz koncertów dla mieszkańców Zambrowa kapela uczestniczy w przeglądach twórczości amatorskiej, takich jak Ogólnopolski Przegląd Kapel Podwórkowych w Grajewie (2005,2006 r.), Regionalne Przeglądy Kapel Ludowych w Zbójnej (2004,2005,2006 r.), Ogólnopolskie Dni Kultury Kurpiowskiej w Nowogrodzie (2005,2006 r.)

Ząbry i Dukaty Zambrowskie[edytuj | edytuj kod]

Od wakacji na terenie Zambrowa można było płacić w niektórych sklepach monetami okolicznościowymi: wydanymi przez Miasto Zambrów – Ząbrami i wydanymi przez Powiat Zambrowski – Dukatami. Ten specyficzne monety to nie tylko element symboliczny-okolicznościowy dla mieszkańców Zambrowa i zwiedzających miasto turystów, ale także cel wielu kolekcjonerów.

Biblioteka[edytuj | edytuj kod]

Miejska Biblioteka Publiczna – główna część zbiorów biblioteki znajduje się przy ulicy Wyszyńskiego 2 (wypożyczalnia dla dorosłych i dla dzieci), filia biblioteki (wypożyczalnia dla dorosłych i dzieci) działa przy ulicy Grunwaldzkiej 1. W MBP działa również bezpłatna kawiarenka internetowa, z której można korzystać w celach naukowych.

Centrum Kultury (realizacja 2008–2011/2012)[edytuj | edytuj kod]

Centrum Kultury zostało wzniesione na terenach pomiędzy Miejską Biblioteką Publiczną przy ul. Wyszyńskiego, a Miejskim Gimnazjum i Pływalnią Delfin przy ulicy Sportowej. Wjazd na parking jest możliwy od ul. Sportowej. W budynku znajduje się sala kinowo-widowiskowo-teatralna na 298 miejsc siedzących i 48 dodatkowych – w lożach, z 129-metrową sceną wyposażoną w specjalistyczne oświetlenie sceniczne. Aparatura projekcyjna umożliwia wyświetlanie filmowego materiału cyfrowego zabezpieczonego przed nieautoryzowanym wyświetlaniem (standard DCI tzw. D-cinema) oraz niezabezpieczonego (tzw. E-cinema) w technologii 2D oraz 3D. Zastosowano system okularów aktywnych XpanD i zsynchronizowano (po raz pierwszy w Polsce) dwa projektory w jednym systemie 3D. Nagłośnienie zapewnia odtwarzanie dźwięku przy zastosowaniu matrycy z procesorem DSP w standardzie 5.1 oraz konsolety Allen&Heath Ilive-112 (z liczbą tłumików 28 dla estrady) zdalnie kontrolującego pracą całego systemu oraz możliwością nagrywania ścieżki dźwiękowej.

Na parterze budynku znajduje się sala klubowo-konferencyjna oraz galeria wystaw artystycznych. Na piętrze znajdują się sale: taneczno-teatralna z lustrami i drążkami do ćwiczeń, muzyczna z wytłumieniem akustycznym, dwie pracownie plastyczne, magazynki na instrumenty, kostiumy i mundury oraz pomieszczenia administracyjno-biurowe dla personelu Miejskiego Ośrodka Kultury. W części podziemnej znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pozostałą działalność (Regionalna Izba Historyczna) oraz pomieszczenia techniczne. Budynek posiada windę i jest przyjazny dla osób niepełnosprawnych.

Inwestycja w całości została sfinansowana ze środków budżetu Miasta Zambrów, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata 2007-2013 oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Uroczyste otwarcie nastąpiło 21 stycznia 2012 roku.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

  • Atrakcje
    • Pomnik żubra wykonany z brązu, nazwany przez mieszkańców miasta „Zambruś”
    • Pomnik Jana Pawła II na skwerku w pobliżu kościoła pw. św. Trójcy
    • Pomnik Żołnierza Polskiego przed Zambrowskim Parkiem Przemysłowym (utworzenie rok 2010)
    • Fontanna z trzema lwami (odlanymi z brązu) w centrum Zambrowa
    • Pływalnia miejska „Delfin”
    • Kompleks zieleni miejskiej nad zalewem oraz park „Księży lasek”
    • Regionalna Izba Historyczna w Zambrowie – utworzona została w 2000 roku. Działalność Izby polega na gromadzeniu zbiorów znalezionych na terenie miasta i gminy Zambrów, ich opracowywaniu i udostępnianiu wystaw zwiedzającym. Zobaczyć w niej można przedmioty sięgające czasów pierwotnych. Warto obejrzeć naczynia wydobyte z grobów popielnicowych oraz piękne średniowieczne dzbany. Izba otwarta jest od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00–15.00. Zwiedzanie Izby Regionalnej jest bezpłatne. W kwietniu została zaprezentowana wystawa „Garnizon Zambrów” oraz został wydany album o tej same nazwie ze zdjęciami upamiętniającymi żołnierzy jednostek stacjonujących w Zambrowie przed II Wojną Światową.
Information icon.svg Osobny artykuł: Zabytki Zambrowa.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Piłka nożna[edytuj | edytuj kod]

W Zambrowie działa założona w 1953 roku drużyna piłkarska ZKS Olimpia Zambrów, obecnie występująca w II lidze w grupie wschodniej.

Na terenie Zambrowa utworzono jeden z pierwszych w kraju kompleksów boisk w ramach programu „Moje boisko – Orlik 2012”. Znajduje się na terenach przy Szkole Podstawowej Nr 3. Dnia 30 kwietnia 2010 został oddany do użytku drugi „Orlik” przy Szkole Podstawowej Nr 4. Dodatkowo na „Orliku” rozgrywany jest Turniej Orlik Cup, w którym uczestniczą lokalne amatorskie drużyny[11].

Koło Brydża Sportowego[edytuj | edytuj kod]

Początki tego sportu w Zambrowie datuje się na rok 1957, wtedy to zorganizowano pierwszy turniej. Szczególne triumfy zambrowscy brydżyści odnosili na początku lat 90., kiedy to grali w III lidze, pod nazwą ZKZ Zambrów. Dzisiaj spotkania mają zdecydowanie charakter rozrywkowy, a na zambrowskie turnieje par przychodzi zwykle od 20 do 24 graczy.

Sztuki walki[edytuj | edytuj kod]

Od kilku lat w Zambrowie działa Mazowiecko-Podlaski Klub Oyama Karate. Członkowie klubu poznają tajniki sztuki walki karate. Właśnie z Zambrowa pochodzą Wicemistrz Polski Oyama Karate Robert Gaździk oraz wielokrotny Wicemistrz Polski Oyama Karate i Mistrz Polski w Kyokushin Budokai Karate Bartosz Konopka.

W Zambrowie działa Klub Karate Kyokushin. Zajęcia odbywają się we wtorki i czwartki w Bibliotece Miejskiej na ul. Kard. St. Wyszyńskiego 2, a także Al. Wojska Polskiego 37 B. Jednym z instruktorów jest reprezentantka Polski Anna Kaczyńska, brązowa medalistka IX Mistrzostw Europy Open Karate Kyokushin oraz srebrna medalistka Mistrzostw Świata Kobiet Karate Kyokushin w Tokio.

Klub Sztuk Walk -KSW ZAMBRÓW

Od 2011 roku działa w Zambrowie Klub Sztuk Walk w ramach Stowarzyszenia Sztuk Walk. Zajęcia prowadzone są z zakresu sportów: K1 i mma w Szkole Podstawowej nr 4 i nr 5. Z inicjatywy Prezesa Klubu Dariusza Lubaka powstała sekcja boksu.

Korty tenisowe[edytuj | edytuj kod]

Mieszkańcy Zambrowa mogą korzystać z kortów tenisowych ceglanych położonych przy stadionie ZKS Olimpia.

Klub Miłośników Motocykli „Żubr” Zambrów[edytuj | edytuj kod]

Zaczął funkcjonować w styczniu 1999 r., kiedy to zorganizowano I Zimową Wystawę Motocykli. Do dziś skupia pasjonatów sportów motorowych, którzy organizują zloty, wystawy, pikniki oraz występują na różnych imprezach.

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Burmistrzem jest Kazimierz Jan Dąbrowski.

Zambrów jest członkiem Związku Miast Polskich.

Mieszkańcy Zambrowa wybierają parlamentarzystów z okręgu wyborczego Białystok, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego Olsztyn.

Osoby urodzone w Zambrowie[edytuj | edytuj kod]

Religia[edytuj | edytuj kod]

XIX-wieczny kościół parafialny pw. Trójcy Przenajśw. w Zambrowie

Katolicyzm[edytuj | edytuj kod]

W Zambrowie funkcjonują 3 Kościoły rzymskokatolickie:

Świadkowie Jehowy[edytuj | edytuj kod]

W Zambrowie funkcjonuje 1 zbór Świadków Jehowy

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

MS Zambrów[edytuj | edytuj kod]

Polski drobnicowiec. Został wybudowany w stoczni szczecińskiej. Służył na morzu przez blisko 29 lat. Został zezłomowany w Bombaju w Indiach.

Stowarzyszenia obywatelskie[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta Zambrowa funkcjonują stowarzyszenia utworzone przez zambrowiaków. Mają one za zadanie pomóc w rozwoju lokalnej społeczności i regionu. Należą do nich: „Towarzystwo Nasz Szpital”, Stowarzyszenie na Rzecz Edukacji, Rehabilitacji, Wsparcia Społecznego i Samorządności oraz Stowarzyszenia Wspierania Edukacji i Rynku Pracy.

Marsz Światła[edytuj | edytuj kod]

W Zambrowie w rocznicę śmierci papieża Jana Pawła II odbywa się Marsz Światła. W marszu milczenia uczestniczy kilka tysięcy mieszkańców miasta. Trasa przebiega od placu przed Zespołem Szkół nr 1 im. Stefana Roweckiego „Grota” do pomnika papieża Jana Pawła II przed kościołem Trójcy Przenajświętszej. Pod pomnikiem papieża Jana Pawła II odmawiane są krótkie modlitwy i zapalane znicze, a godzinie 21.37 – godzinie śmierci Papieża, rozbrzmiewają dzwony kościelne.

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie:

Litwa Visaginas (Litwa) – od 1999 roku[14]

Przypisy

  1. GUS-Główny Urząd Statystyczny (pol.). stat.gov.pl. [dostęp 2014-07-15].
  2. Adolf Pawiński, Mazowsze, Warszawa 1895, s. 39.
  3. GUS – Główny Urząd Statystyczny (pol.). [dostęp 2014-07-15].
  4. GUS-Główny Urząd Statystyczny (pol.). [dostęp 2014-07-15].
  5. UM Zambrów: Wykaz osiedli i sołectw funkcjonujących na terenie Miasta Zambrów (pol.). [dostęp 2009-11-16].
  6. Peel, M. C. and Finlayson, B. L. and McMahon, T. A.. Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification. „Hydrology and Earth System Sciences”. 11, s. 1633-1644, 2007. ISSN 1027-5606 (ang.). 
  7. :Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, tom XIV, s. 363-364.
  8. GUS-Główny Urząd Statystyczny (pol.). [dostęp 2014-07-15].
  9. Szymon Datner: Zbrodnie Wehrmachtu na jeńcach wojennych w II wojnie światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1961, s. 53.
  10. Tadeusz Pamzo, „Dumnie nosi czarne chusty...” IV Zambrowska Drużyny Harcerzy im. Andrzeja Małkowskiego w latach 1984–1993, w: Studia z dziejów harcerstwa, red. Marek Wierzbicki, IPN, Warszawa 2009, s. 97-112.
  11. zambrow.org: V Turniej Orlik Cup (pol.). [dostęp 2010-05-02].
  12. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 22 maja 2014.
  13. Dęby upamiętnią zamordowanych w Katyniu.
  14. Informacja o X Rocznicy Współpracy Miast Partnerskich Zambrów-Visaginas (pol.). [dostęp 2014-07-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]