Wielka Wojna Ojczyźniana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kompozycja upamiętniająca Wielką Wojnę Ojczyźnianą, Kreml moskiewski, 2005

Wielka Wojna Ojczyźniana, Wielka Wojna Narodowa (ros. Великая Отечественная войнаВОВ) – w radzieckiej i rosyjskiej literaturze i historiografii propagandowy termin określający część II wojny światowej, w której po stronie koalicji antyhitlerowskiej przeciwko III Rzeszy i jej sojusznikom brał udział Związek Radziecki. Obejmuje okres od ataku Niemiec na ZSRR 22 czerwca 1941 (operacja "Barbarossa") do 9 maja 1945 roku (przyjmowana w ZSRR data kapitulacji Niemiec i zakończenia II wojny światowej w Europie).

Nazwa Wielka Wojna Ojczyźniana została użyta po raz pierwszy w przemówieniu radiowym Stalina z 3 lipca 1941[1], w którym odwołał się on do patriotyzmu narodów tworzących ZSRR w obliczu ataku państw faszystowskich. Termin ten odnosi się jedynie do walk ZSRR z Niemcami hitlerowskimi i ich sojusznikami – Włochami, Węgrami, Rumunią, Finlandią, Słowacją i Chorwacją. Nomenklatury tej użyto z dwóch powodów – jako oznaczenia nowej fazy konfliktu zbrojnego (Związek Radziecki ówcześnie oficjalnie nie przyznawał się do uczestnictwa w II wojnie światowej) oraz w celach propagandowych – ciąg słów wyrażał nie tylko walkę Sowietów, ale i jej narodowy, powszechny, uniwersalny charakter, co miało mobilizować ludność do aktywnego partycypowania w działalności armijnej. Nie obejmuje on natomiast wojny z Japonią, do której ZSRR przystąpił 8 sierpnia 1945. Nazwa nawiązywała do wojny 1812 (ros. Отечественная война 1812 года).

W propagandzie radzieckiej Wielka Wojna Ojczyźniana była przede wszystkim wielkim zwycięstwem ZSRR pod przywództwem Józefa Stalina, zaś ogromne straty ludzkie po stronie ZSRR (ok. 20 mln) stanowiły miarę jego wkładu w zwycięstwo nad nazizmem. W ocenie historyka i żołnierza Nikołaja Nikulina wojna została wygrana głównie dzięki poświęceniu ludności i wsparciu Aliantów, a wbrew fatalnej polityce KPZR i terrorowi lat 30., który doprowadził do demoralizacji wojska i administracji oraz ograniczenia zdolności bojowej kraju.[2]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Laurence Rees: Hitler i Stalin Wojna Stulecia. Warszawa: Prószyński, 1999, s. 106. ISBN 83-7469-183-2.
  2. Nikołaj Nikulin: Sołdat. Od Leningradu do Berlina. Frontowa prawda w opowieści szeregowego żołnierza Armii Czerwonej. Carta Blanca, Ośrodek KARTA, 2013. ISBN 9788377052310.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]