Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg 933/Wlkp/A z 22 grudnia 1932 i z 19 września 2014[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Świątynia w 2013 roku
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miejscowość Środa Wielkopolska
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Wniebowzięcia NMP w Środzie Wielkopolskiej
Wezwanie NMP Wniebowziętej
Położenie na mapie Środy Wielkopolskiej
Mapa lokalizacyjna Środy Wielkopolskiej
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej
Położenie na mapie gminy Środa Wielkopolska
Mapa lokalizacyjna gminy Środa Wielkopolska
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej
Położenie na mapie powiatu średzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu średzkiego
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej
Ziemia52°13′48″N 17°16′33″E/52,230000 17,275833

Kolegiata NMP Wniebowziętej w Środzie Wielkopolskiej – kościół gotycki z początku XV wieku. Rozbudowany na przełomie XV/XVI wieku przez dobudowanie naw bocznych i podwyższenie wieży. W połowie XVI wieku zwieńczenie wieży attyką renesansową. 1598-1602 dobudowano od południa renesansową kaplicę grobową Gostomskich. W nawach sklepienia gwiaździste, w prezbiterium krzyżowo-żebrowe.

  • W późnorenesansowym głównym ołtarzu sześć renesansowych figur świętych i obraz Wniebowzięcia NP Marii nieznanego malarza, w zwieńczeniu obraz Madonny z Dzieciątkiem włoskiego malarza Catharini z XVI wieku.
  • Na ścianach prezbiterium dwa obrazy ze szkoły flamandzkiej, XVII wiek: Podwyższenie Krzyża i Zaparcie się św. Piotra.
  • Stalle późnogotyckie z fundacji biskupa Jana Lubrańskiego wykonane 1519-1522 przez braci Jana i Leona z Wrześni.
  • Na belce tęczowej późnogotycka polichromowana grupa pasyjna z początku XVI wieku.
  • W ołtarzach bocznych włoski obraz Świętej Rodziny z około 1670 i w rokokowej ramie obraz Michała Archanioła 1654, ze szkoły wielkopolskiej.
  • W ścianach trzy renesansowe płaskorzeźby, przypuszczalnie pozostałość ołtarza albo sacramentarium: Bóg Ojciec, Ostatnia Wieczerza i Duch Święty oraz renesansowa płyta nagrobna Ambrozego Pampowskiego, wojewody sieradzkiego (zmarłego 1510).
  • w nawie głównej świecznik-pająk z kryształu weneckiego.
  • W filarze tablica pamiątkowa księdza Augustyna Szamarzewskiego, proboszcza średzkiego, 1857-1887, jednego z pionierów ruchu spółdzielczego w Wielkopolsce.
  • Renesansowa kaplica Gostomskich, fundacji Hieronima Gostomskiego wojewody poznańskiego, na planie ośmioboku, nakryta ośmiodzielną kopułą. Wnętrze kopuły pokryte dekoracją stiukową. Portal z kratą z brązu, dzieło K. Oldemndorfa 1598 z Gdańska. W kaplicy przyścienny wczesnobarokowy nagrobek Anny z Ostrorogów Sieniawskiej (zmarłej 1584); na nagrobku tablica inskrypcyjna jej córki wojewodziny Urszuli Gosttomskiej, nagrobek dziecięcy Zygmunta Stadnickiego. Chrzcielnica brązowa z XVI wieku. W ołtarzu dwa obrazy szkoły włoskiej: Święta Trójca z XVII wieku i Święta Rodzina z XVI wieku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bożenna Urbańska, Kolegiata w Środzie Wielkopolskiej, Środa Wielkopolska: Średzkie Towarzystwo Kulturalne, 2008, ISBN 978-83-908000-9-7, OCLC 836441377.
  • praca zbiorowa "Kolegiata fotografie", Średzkie Towarzystwo Fotograficzne, Środa Wielkopolska 2009, ​ISBN 978-83-927882-0-1
  • Franciszek Jaśkowiak "Wydawnictwo poznańskie. Przewodnik", Wydawnictwo "Sport i Turystyka", Warszawa 1967

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]