Bazylika archikatedralna św. Stanisława Kostki w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bazylika archikatedralna św. Stanisława Kostki w Łodzi
Distinctive emblem for cultural property.svg A/112 z dnia 20.01.1971 r.[1]
archikatedra, bazylika mniejsza
Ilustracja
Łódzka bazylika archikatedralna
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź

ulica Piotrkowska 265

Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Bazylika mniejsza
• nadający tytuł
od 1989
papież Jan Paweł II
Wezwanie św. Stanisława Kostki
Wspomnienie liturgiczne 18 września
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
Bazylika archikatedralna św. Stanisława Kostki
Bazylika archikatedralna św. Stanisława Kostki
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Bazylika archikatedralna św. Stanisława Kostki
Bazylika archikatedralna św. Stanisława Kostki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bazylika archikatedralna św. Stanisława Kostki
Bazylika archikatedralna św. Stanisława Kostki
Ziemia51°44′55,75″N 19°27′34,59″E/51,748819 19,459608
Strona internetowa

Archikatedra św. Stanisława Kostki w Łodzirzymskokatolicki kościół parafialny wybudowany w latach 1901–1912[2], znajdujący się przy ulicy Piotrkowskiej 265 w Łodzi.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze archikatedry łódzkiej

Komitet budowy powołano w 1895[3], w jego skład weszli najwięksi łódzcy fabrykanci: Juliusz Teodor Heinzel, Edward Herbst, Juliusz Kunitzer, Józef Richter i Adolf Hoffrichter. Około 1897 władze miasta przeznaczyły część Placu Szpitalnego pod budowę nowej (trzeciej w kolejności powstania) katolickiej świątyni[2]. Ogłoszony w 1898[3] konkurs na projekt wygrał architekt Emil Zillmann[2] pracujący dla spółki „Wende i Zarske”[3]. W 1900 oznaczenia działki pod budowę dokonało biuro pomiarów Zdzisława Kułakowskiego i Mikołaja Trąbczyńskiego[2]. Do pierwotnego projektu poprawki, mające na celu powiększenie rozmiarów kościoła, wprowadzili Józef Pius Dziekoński, Sławomir Odrzywolski-Nałęcz i Stefan Szyller. Wnętrze zaprojektował wiedeński architekt Zygfryd Stern. Pieczę nad budową sprawowali architekci: Kazimierz Sokołowski, a od 1909 Kazimierz Stebelski[2].

Kamień węgielny poświęcił 16 czerwca 1901[2][3] arcybiskup warszawski Wincenty Chościak-Popiel[3]. Budynek kościoła wybudowano w latach 1901–1912[2] z nieotynkowanej jasnożółtej cegły (w tzw. stylu Rohbau). 10 grudnia 1920 kościół św. Stanisława Kostki został podniesiony przez papieża Benedykta XV do rangi katedry, a 15 października 1922 katedra została konsekrowana przez biskupa Wincentego Tymienieckiego[3].

Trójnawowa bazylika wzorowana jest na niemieckiej Ulmer Münster. Archikatedra łódzka jest najwyższym budynkiem Łodzi (ma 104,5 m wysokości)[4] i jednym z najwyższych kościołów w Polsce.

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1895: zawiązanie komitetu budowy kościoła parafialnego[3].
  • 16 czerwca 1901: arcybiskup warszawski Wincenty Chościak-Popiel poświęcił kamień węgielny
  • 1911: na dobudowanej obok kościoła dzwonnicy zawieszono dzwon „Zygmunt” który był darem mieszkańców Łodzi.
  • 1920: kościół stał się katedrą[3].
  • 1922: świątynia została konsekrowana przez bp. Wincentego Tymienieckiego, pierwszego ordynariusza diecezji łódzkiej i dotychczasowego proboszcza parafii[3].
  • 1927: dobudowano wieżę i przewieszono dzwon „Zygmunt”.
  • 1935–1936: wybudowano kryptę w podziemiach katedry, gdzie spoczywają szczątki biskupów łódzkich.
  • 9 listopada 1941: ograbiona przez Gestapo z wszelkich kosztowności i szat liturgicznych i zamieniona na składy wojskowe.
  • 1945: (po wyzwoleniu Łodzi) usunięto zniszczenia i odrestaurowano główny ołtarz.
  • 11 maja 1971: spłonął dach; natychmiast przystąpiono do odbudowy.
  • 1972: 16 grudnia otwarto ją ponownie.
  • 1977: położono granitową posadzkę i stopnie przed prezbiterium oraz wyposażono je w ołtarz soborowy i stalle kanonickie, zamontowano także 58-głosowe organy (poprzednie zostały zniszczone przez pożar).
  • 13 czerwca 1987 r. katedrę nawiedził Jan Paweł II.
  • 1989: przyznanie przez papieża Jana Pawła II łódzkiej katedrze tytułu bazyliki mniejszej
  • 1991: wykonano remont frontonu katedry.
  • 1992: papież Jan Paweł II utworzył archidiecezję łódzką i świątynia zyskała miano archikatedry.
  • 18 września 2011: na tymczasowej dzwonnicy zawieszono nowy dzwon łódzkiej katedry „Serce Łodzi”[5].
  • 1 czerwca/10 czerwca 2012: 1 czerwca dzwon „Serce Łodzi” został wciągnięty na wieżę katedry[6]. 10 czerwca w dniu Święta Eucharystii dzwon zabił po raz pierwszy na wieży[7].

Kapłani pracujący w parafii archikatedralnej[edytuj | edytuj kod]

  • Proboszcz: ks. prałat Ireneusz Kulesza
  • Wikariusz: ks. dr Wojciech Błaszczyk
  • Wikariusz: ks. mgr Adam Kubik
  • Wikariusz: ks. mgr Grzegorz Matynia
  • Wikariusz: ks. mgr Piotr Przybysz


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie. 2018-09-30. [dostęp 2010-05-13].
  2. a b c d e f g Rynkowska 1970 ↓, s. 178–179.
  3. a b c d e f g h i Zarys historii łódzkiej Archikatedry.
  4. Katedra Lódz: Katedra z zewnątrz (ang.). [dostęp 2009-09-17].
  5. Dzwon Serce Łodzi.
  6. Na wieżę archikatedry powrócił dzwon. Serce Łodzi zastąpiło Zygmunta. lodz.naszemiasto.pl, 2012-06-01. [dostęp 2012-06-11].
  7. Święto Eucharystii. katedra.lodz.pl, 2012-06-10. [dostęp 2012-06-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]