Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim
bazylika mniejsza, kościół parafialny, kolegiata
Distinctive emblem for cultural property.svg N/7 z 24.06.1953 r.[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Nowe Miasto Lubawskie
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim
Wezwanie św. Tomasza Apostoła
Położenie na mapie Nowego Miasta Lubawskiego
Mapa lokalizacyjna Nowego Miasta Lubawskiego
Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim
Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim
Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim
Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim
Ziemia53°25′27″N 19°35′39″E/53,424167 19,594167
Strona internetowa
Ołtarz Matki Boskiej z 1702

Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim – kościół gotycki pochodzący z XIII-XV wieku.

Historia[edytuj]

Po 1325 roku zbudowano dwa zachodnie przęsła prezbiterium (pierwotnie zamkniętego prostokątnie). Do 1350 roku zbudowano pseudobazylikowy korpus o niskich ośmiobocznych filarach. Zbudowano także dolną część wieży (pierwotnie z dużym oknem nad portalem) i wieloboczną wieżyczkę przy północnej części fasady. W 2. połowie XIV w. podwyższono nawę główną przez wprowadzenie układu bazylikowego. Wtedy powstały służki z głowicami baldachimowymi i figurką mężczyzny oraz maswerkowe wsporniki sklepienia. Wtedy też powstały sterczynowo-blendowy szczyt nawy oraz miejsca po nie zrealizowanych łukach odporowych. Po 1400 roku przedłużono prezbiterium o trójbocznie zamknięte oskarpowane przęsło, zwieńczone nad zamknięciem attyką z blendami i wimpergami. Po 1460 r. nawa główna została nakryta czteroramiennym sklepieniem gwiaździstym, a także podwyższono wieżę[2].

Na początku XVII w. dobudowano kaplicę grobową rodu Działyńskich w narożu między nawą południową a prezbiterium.

W wyniku spalenia kościoła w Łąkach w 1882 r. do kościoła parafialnego w Nowym Mieście została sprowadzona łaskami słynąca figura NMP.

Od 1971 kościół posiada status bazyliki mniejszej. Leży na Polskim Szlaku Drogi św. Jakuba. W dniu 25 marca 2012 roku erygowano przy bazylice Nowomiejską Kapitułę Kolegiacką – tym samym kościół otrzymał godność kolegiaty.

Wnętrze[edytuj]

Dane[edytuj]

  • Wysokość nawy głównej – 17,8 m
  • Wysokość naw bocznych – 7,7 m
  • Długość kościoła – 54 m
  • Szerokość – 19 m
  • Wysokość wieży – 40 m

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo warmińsko-mazurskie. 30 września 2017; 2 miesiące temu. [dostęp 06.05.2010].
  2. Parafia św. Tomasza - Nowe Miasto Lubawskie / Nowe Miasto n. Drwęcą, www.sanktuariummbl.diecezja.torun.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).

Bibliografia[edytuj]

  • ks. Andrzej Taliński, Dzieje parafii Nowe Miasto Lubawskie do 1772 roku (praca magisterska Lublin, KUL 1989)
  • Z dawna Polski tyś królową. Przewodnik po sanktuariach maryjnych. Szymanów 1983
  • Diecezja Toruńska.Historia i teraźniejszość. T.13.Dekanat nowomiejski. Praca zbior.red.Stanisława Kardasza.Toruń 1998. s.76-94
  • Karolina Pszczółkowska, "Perła ziemi lubawskiej". Spotkania z Zabytkami, nr 3-4, 2010, s. 32-35.

Linki zewnętrzne[edytuj]