Kopalnia Węgla Kamiennego „Kleofas”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kopalnia Węgla Kamiennego Kleofas
(zlikwidowana)
Kopalnia Węgla Kamiennego Kleofas(zlikwidowana)
Kopalnia od strony torów kolejowych
Założyciel(e) Loebel Freund, Karol Godula
Data założenia 1840
Data likwidacji 4 marca 2004
Państwo  Polska
Branża górnictwo
Produkty węgiel kamienny
Zatrudnienie 1 514 (marzec 2004)
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
Kopalnia Węgla Kamiennego Kleofas(zlikwidowana)
Kopalnia Węgla Kamiennego Kleofas
(zlikwidowana)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kopalnia Węgla Kamiennego Kleofas(zlikwidowana)
Kopalnia Węgla Kamiennego Kleofas
(zlikwidowana)
Ziemia 50°16′06,3394″N 18°58′01,2565″E/50,268428 18,967016

Kopalnia Węgla Kamiennego Kleofas − zlikwidowana w 2004 r. kopalnia węgla kamiennego znajdująca się w Katowicach, w dzielnicy Osiedle Witosa (dawniej na terenie Załęża). Była częścią Katowickiego Holdingu Węglowego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

KWK Kleofas na pocztówce z okresu międzywojennego
KWK Kleofas od strony ulicy Obroki

Kopalnia Kleofas powstała w 1840 roku, natomiast jej eksploatację rozpoczęto pięć lat później. W 1855 r. połączono ją z polami górniczymi i kopalniami: Adam, Eva, Joseph, Jenny i Rinaldo. Kopalnia w jednej połowie należała do Karola Goduli[1], a w drugiej do żydowskiego kupca i przedsiębiorcy z Bytomia, dzierżawcy folwarku w Bogucicach, Loebla Freunda, a następnie do dyrektora dóbr hrabiego Andreasa Marii von Renarda ze Strzelec Opolskich, Karola Neumanna. Kopalnię, która w 1867 roku została zatrzymana, od spadkobierczyni Goduli, Joanny Gryzik-Schaffgotsch kupiła w 1880 roku firma Georg von Giesches Erben i uruchomiła ją ponownie w 1886 roku. Dziesięć lat później, gdy na początku marca trwał strajk górników Zagłębia w Karwinie firma spadkobierców Gieschego wykorzystywała nadarzającą się koniunkturę do zwiększenia zysków.

W dniu 3 marca 1896 roku wybuchł pożar, w wyniku którego zginęło około 110 górników[2]. Pochowano ich na cmentarzu przy ul. Brackiej. W 1887 r. wybudowano pierwszy wodociąg w Katowicach, doprowadzający wodę do miasta z kopalni Kleofas[3].

Decyzję o likwidacji kopalni podjęto 4 marca 2004 r., głównie ze względu na duże zagrożenie tąpaniami, a także z przyczyn ekonomicznych. Kopalnię zlikwidowano 4 marca 2004 r.[4]

Obiekty zabytkowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie kopalni znajdują się obiekty, objęte ochroną konserwatorską (ul. Obroki 77), będące świadectwem kultury materialnej[5][6][7].

Ochroną konserwatorską objęto także zabudowania kopalni w rejonach przy ul. Feliksa Bocheńskiego (szyby wentylacyjne wschodnie I i II) i w rejonie "Gottwald" (teren Silesia City Center)[8]. Dawna wieża wyciągowa Szybu Wschodniego II została wpisana do rejestru zabytków 23 października 2010 (nr rej.: A/321/10).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 22. ISBN 978-83-7729-021-7.
  2. Red. Aleksandra Niesyto, Cmentarze Katowic. Muzeum Historii Katowic, wyd. I, Katowice 1997, s. 39.
  3. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 42. ISBN 978-83-7729-021-7.
  4. . To koniec kopalni Kleofas (pol.). katowice.gazeta.pl, 2004-03-04. [dostęp 2014-04-26].
  5. Urząd Miasta Katowice: Ogłoszenie o ponownym wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ulicy Obroki w Katowicach (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-06-20].
  6. PROJEKT ARCHITEKTONICZNO−BUDOWLANY: Remont budynku nadszybia szybu "Fortuna III". www.srk.com.pl. [dostęp 2011-06-20].
  7. Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-06-20].
  8. Urząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. (pol.) www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-06-20]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]