Kopalnia Węgla Kamiennego „Kleofas”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 50°16′06,3394″N 18°58′01,2565″E/50,268428 18,967016

KWK Kleofas na pocztówce z okresu międzywojennego
Zabudowania KWK Kleofas
KWK Kleofas od strony ulicy Obroki
Grób zbiorowy górników, poległych w pożarze kopalni "Kleofas" w 1896 na cmentarzu przy ul. Brackiej

Kleofas − zlikwidowana kopalnia węgla kamiennego znajdująca się w Katowicach, dzielnicy Załęże. Była częścią Katowickiego Holdingu Węglowego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kopalnia Kleofas powstała w 1840 roku, natomiast eksploatację rozpoczęto w 1845 roku. W 1855 połączono ją z polami górniczymi i kopalniami: "Adam", "Eva", "Joseph", "Jenny" i "Rinaldo". Kopalnia w jednej połowie należała do Karola Goduli[1], a w drugiej do żydowskiego kupca i przedsiębiorcy z Bytomia, dzierżawcy folwarku w Bogucicach, Loebla Freunda, a następnie do dyrektora dóbr hrabiego A. M. von Renarda ze Strzelec Opolskich, Karola Neumanna. Kopalnię, która w 1867 roku została zatrzymana, od spadkobierczyni Goduli, Joanny Gryzik-Schaffgotsch kupiła w 1880 roku firma Georg von Giesches Erben i uruchomiła ją ponownie w 1886 roku. Dziesięć lat później, gdy na początku marca trwał strajk górników Zagłębia w Karwinie firma spadkobierców Giszego wykorzystywała nadarzającą się koniunkturę do zwiększenia zysków. 3 marca 1896 wybuchł pożar[2], w wyniku którego zginęło około 110 górników. Pochowano ich na cmentarzu przy ul. Brackiej. W 1887 wybudowano pierwszy wodociąg w Katowicach, doprowadzający wodę do miasta z kopalni "Kleofas"[3]. Regularne wydobycie węgla w kopalni ustało w październiku 2004 roku.

W roku 2001 zdecydowano o jej zamknięciu, co ostatecznie zrobiono w 2004.

Obiekty zabytkowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie kopalni znajdują się obiekty, objęte ochroną konserwatorską (ul. Obroki 77), będące świadectwem kultury materialnej[4][5][6].

Ochroną konserwatorską objęto także zabudowania kopalni w rejonach przy ul. Feliksa Bocheńskiego (szyby wentylacyjne wschodnie I i II) i w rejonie "Gottwald" (teren Silesia City Center)[7]. Dawna wieża wyciągowa Szybu Wschodniego II została wpisana do rejestru zabytków 23 października 2010 (nr rej.: A/321/10).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 22. ISBN 978-83-7729-021-7.
  2. Red. Aleksandra Niesyto, Cmentarze Katowic. Muzeum Historii Katowic, wyd. I, Katowice 1997, s. 39.
  3. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 42. ISBN 978-83-7729-021-7.
  4. Urząd Miasta Katowice: Ogłoszenie o ponownym wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ulicy Obroki w Katowicach (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-06-20].
  5. PROJEKT ARCHITEKTONICZNO−BUDOWLANY: Remont budynku nadszybia szybu "Fortuna III". www.srk.com.pl. [dostęp 2011-06-20].
  6. Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-06-20].
  7. Urząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. (pol.) www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-06-20]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]