Medal Pro Patria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Medal „Pro Patria”
Awers
Awers
Rewers
Rewers
Baretka
Baretka
Ustanowiono 1 września 2011
Wielkość średnica 36 mm
Powyżej odznaczenia państwowe
Poniżej Medal Pro Memoria

Medal „Pro Patria” – polskie resortowe odznaczenie cywilne, przyznawane przez kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Charakterystyka[edytuj]

Medal „Pro Patria” został ustanowiony Zarządzeniem Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych 1 września 2011 roku i zastąpił Medal „Pro Memoria”[1]. Uhonorowane medalem „Pro Patria” mogą być osoby i instytucje „za szczególne zasługi w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej”.

Nadawany jest przez kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie udokumentowanych wniosków naczelnych władz organizacji kombatanckich i ofiar represji, a także organów administracji rządowej i samorządowej szczebla wojewódzkiego i powiatowego oraz polskich placówek dyplomatycznych i attachatów wojskowych. Medal nie jest nadawany pośmiertnie, nie przewidziano również nadawania medalu miejscowościom oraz obiektom historycznym i sakralnym.

Opis odznaki[edytuj]

Odznaka ma kształt krążka o średnicy 36 mm, fakturowanego, srebrzonego i oksydowanego. Na awersie umieszczony jest wizerunek stylizowanego orła Rzeczypospolitej z przełomu XVII i XVIII wieku, opartego o skrzyżowane ze sobą – kosę bojową i szablę polską (wzór 1921/22). Na rewersie znajduje się w otoku napis: „URZĄD DO SPRAW KOMBATANTÓW I OSÓB REPRESJONOWANYCH”, a pośrodku odwzorowanie krzyża pochodzące z jednolitego wzoru chorągwi piechoty i sztandarów jazdy, ustalonego w 1919 r. Poniżej krzyża, w dwóch rzędach, umieszczono napis: „PRO PATRIA” i „1768–1989” (daty konfederacji barskiej oraz przemian ustrojowych)[2]. Pod datami znajduje się gałązka liści dębowych symbolizujących cnotę, odwagę, chwałę, wytrzymałość, moc i siłę oraz wawrzyn uosabiający zwycięstwo, czyn bohaterski, chwałę i zaszczyt.

Medal zawieszony jest na wstążce o szerokości 38 mm z centralnie umieszczonym paskiem ciemnogranatowym o szerokości 10 mm i dwoma pąsowymi paskami o szerokości 10 mm przedzielonymi srebrzystymi prążkami o szerokości 2 mm i prążkami czarnymi o szerokości 2 mm na obrzeżach wstążki.

Autorem projektu medalu jest artysta grafik Andrzej Nowakowski.

Medal nosi się na lewej stronie piersi w kolejności za odznaczeniami państwowymi, a przed Medalem Pro Memoria.

Odznaczeni (lista niepełna)[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Medalem Pro Patria.

9 stycznia 2012 w Pałacu na Wodzie w warszawskich Łazienkach Królewskich odbyła się uroczystość wręczenia odznaczeń państwowych i Medali „Pro Patria”. Na wniosek Rady do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przy Kierowniku Urzędu za szczególne zasługi w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość Ojczyzny Medalem „Pro Patria” zostali wyróżnieni: Edmund Baranowski, Wojciech Barański, Stanisław Bontemps, Eugenia Maria Cegielska, Tadeusz Chwiedź, Zbigniew Galperyn, Józefa Danuta Gałkowa, Zygmunt Gebethner, Halina Jędrzejewska, Tytus Karlikowski, Urszula Katarzyńska-Ballner, Marian Kazubski, Józef Koleśnicki, Stanisław Krakowski, Zygmunt Łabędzki, Antoni Ławrynowicz, Zofia Łazor, Władysław Matkowski (prezes Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Kraju), Tadeusz Michalski, Zygmunt Mogiła-Lisowski (przewodniczący Towarzystwa Miłośników Wołynia i Polesia), Stanisław Oleksiak (prezes Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej), Jadwiga Obrembalska, Anna Tchórzewska, Stanisław Ozonek, Tadeusz Przyłuski, Roman Rakowski, Henryk Strzelecki (prezes Zarządu Głównego Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych), gen. Zbigniew Ścibor-Rylski (prezes Zarządu Głównego Związku Powstańców Warszawskich), Eugeniusz Tyrajski oraz Jerzy Znosko, dr Tomasz Sobisz (polski artysta rzeźbiarz), Dionizy Krawczyński (komendant kadrówki rok 2016, 2017), gen. Stanisław Woźniak (prezes Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ)[3].

Trzech opozycjonistów zostało odznaczonych medalami "Pro Patria" podczas uroczystości 25-lecia związku Solidarność 80 w Katowicach. Odznaczenia wręczył p.o. szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Jan Józef Kasprzyk. Wśród uhonorowanych medalami "Pro Patria" znaleźli się działacze opozycyjni, później także działający m.in. w Solidarności 80: Stanisław Brzeźniak, Piotr Morta i Ryszard Majdzik[4].

Wśród instytucji odznaczonych medalem znajdują się m.in. 25 Brygada Kawalerii Powietrznej, jednostka wojskowa Grom[5][6] oraz XIII Liceum Ogólnokształcące im. płk. Leopolda Lisa Kuli w Warszawie.

Przypisy

  1. Tadeusz Jeziorowski: Warto wiedzieć. Stanowienie wyróżnień przez samorządy. mac.gov.pl (Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji). [dostęp 2016-12-06]. s. 5.
  2. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych: Informacje o medalu "Pro Patria" (pol.). www.udskior.gov.pl. [dostęp 2012-02-19].
  3. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych: Uroczystość wręczenia odznaczeń w Pałacu na Wodzie w warszawskich Łazienkach (pol.). www.udskior.gov.pl. [dostęp 2012-02-19].
  4. Opozycjoniści uhonorowani medalem "Pro Patria". dzieje.pl.
  5. kpt. Bogdan Oleksiewicz: Kawaleryjskie Święto (pol.). www.25bkpow.wp.mil.pl. [dostęp 2012-06-19].
  6. kpt. Bogdan Oleksiewicz: Kawaleryjskie Święto (pol.). www.army.mil.pl. [dostęp 2012-06-19].

Bibliografia[edytuj]