Reprezentacja San Marino w piłce nożnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Reprezentacja San Marino w piłce nożnej
Przydomek La Serenissima
Związek Federazione Sammarinese Giuoco Calcio
Trener Pier Angelo Manzaroli
Kapitan Andy Selva
Stadion San Marino Stadium
Najwięcej meczów Andy Selva (72)
Najwięcej bramek Andy Selva (8)
Skrót FIFA SMR
Miejsce w rankingu FIFA Decrease2.svg 201. (15 września 2016) (17 pkt.)
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Mecze
Pierwszy mecz
San Marino San Marino 0–4 Szwajcaria 
(Serravalle, San Marino; 14.11.1990)
Najwyższe zwycięstwo
San Marino San Marino 1–0 Liechtenstein 
(Serravalle, San Marino; 28.04.2004)
Najwyższa porażka
San Marino San Marino 0–13 Niemcy 
(Serravalle, San Marino; 06.09.2006)
Strona domowa

Reprezentacja San Marino w piłce nożnej (wł. Nazionale di calcio di San Marino) – drużyna sportowa piłki nożnej złożona z obywateli legitymujących się obywatelstwem sanmaryńskim, która reprezentuje Republikę San Marino w rozgrywkach międzynarodowych.

Piłkarska reprezentacja San Marino występuje pod przydomkiem La Serenissima (wł. najjaśniejsza)[1][2]. Za jej funkcjonowanie odpowiada bezpośrednio Federazione Sammarinese Giuoco Calcio (FSGC)[3]. Funkcję selekcjonera pełni Pier Angelo Manzaroli[4][5].

Informacje ogólne[edytuj]

San Marino jest członkiem FIFA i UEFA od 1988 roku[6][7]. W 1990 roku zadebiutowało w oficjalnych rozgrywkach, którymi były eliminacje Mistrzostw Europy 1992 w Szwecji[7]. Łącznie 14-krotnie brało udział w kwalifikacjach do mistrzostw świata i mistrzostw Europy. We wszystkich kampaniach eliminacyjnych zajmowało ostatnie miejsce w swojej grupie.

Czuję dumę zakładając koszulkę reprezentacji San Marino. Mimo iż jest to mały kraj, wcale nie jest mniej ważny od tych większych

San Marino na płaszczyźnie sportowej jest jedną z najsłabszych reprezentacji narodowych w historii piłki nożnej[9][10][11][12][13]. Nigdy nie wygrało meczu w eliminacjach mistrzostw świata i mistrzostw Europy[14]. Jedynym sukcesem La Serenissima jest 5 spotkań bez przegranej: zwycięstwo 1:0 odniesione nad reprezentacją Liechtensteinu (mecz towarzyski w 2004) oraz 4 wyniki remisowe: 0:0 z Turcją (eliminacje MŚ 1994), 1:1 z Łotwą (eliminacje MŚ 2002), 2:2 z Liechtensteinem (mecz towarzyski w 2003) i 0:0 z Estonią (eliminacje ME 2016)[14][15]. San Marino ogółem od 1990 roku 6-krotnie przegrywało mecz tracąc co najmniej 10 bramek[14], w tym raz w spotkaniu przeciwko Polsce w Kielcach[16]. Najwyższa porażka miała miejsce we wrześniu 2006 roku, gdy w Serravalle Sanmaryńczycy przegrali w eliminacjach Mistrzostw Europy 2008 0:13 z Niemcami[17][18]. W latach 2004-2014 San Marino zanotowało serię 61 przegranych spotkań z rzędu[19].

Gdyby nie futbol, to być może wszyscy myśleliby, że San Marino to jakaś wysepka położona gdzieś pośrodku Morza Śródziemnego

San Marino zajmuje przedostatnie miejsce w UEFA pod względem liczebności populacji (32 tysiące obywateli), co stanowi strukturalny problem w stworzeniu reprezentującej odpowiedni w Europie poziom drużyny narodowej[21][22]. Liczba zarejestrowanych piłkarzy wynosi około 1,5 tysiąca, zaś liczba zarejestrowanych klubów piłkarskich 17[21][23]. Wskutek tego od zawodników występujących w reprezentacji nie wymaga się osiągnięcia żadnych sukcesów na arenie międzynarodowej[24][25]. Za priorytet uznaje się honorowe uczestnictwo w międzynarodowych rozgrywkach i pokazanie przez to niezależności Republiki San Marino jako odrębnego państwa[8][26]. Za duży sukces uchodzi zdobycie jednej bramki; zwycięstwo bądź remis zyskuje rangę wydarzenia historycznego i sensacji w europejskich mediach sportowych[27][28][29].

Bieżące eliminacje[edytuj]

Tabela grupy C
# Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
1   Niemcy 1 1 0 0 3 0 +3 3
2   Azerbejdżan 1 1 0 0 1 0 +1 3
3   Czechy 1 0 1 0 0 0 0 1
-   Irlandia Północna 1 0 1 0 0 0 0 1
5  San Marino San Marino 1 0 0 1 0 1 -1 0
6   Norwegia 1 0 0 1 0 3 -3 0

Stadion[edytuj]

San Marino Stadium w 2011 roku

Reprezentacja San Marino rozgrywa swoje mecze na San Marino Stadium w Serravalle (do 2014 roku Stadion Olimpijski w Serravalle; wł. Stadio Olimpico di Serravalle). Wybudowany został w 1969 roku, jego oficjalna inauguracja nastąpiła rok później[30]. W 1985 roku nadano mu miano obiektu olimpijskiego z okazji rozegranych tu pierwszych Igrzysk Małych Państw Europy pod patronatem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego[31][32].

San Marino Stadium oficjalnie ma pojemność wynoszącą 5115 widzów, docelowo jest jednak w stanie pomieścić około 7000 kibiców[31][32][33]. Obiekt wyposażony jest w bieżnię lekkoatletyczną. Obok znajduje się kompleks sportowy Sanmaryńskiego Komitetu Olimpijskiego (CONS) z basenem olimpijskim oraz boiskami do piłki nożnej, sportów halowych i baseballu[34]. Latem 2009 roku Stadion Olimpijski stał się jedną z pierwszych sportowych aren, na której zastosowano system Football Green Live - mieszaninę naturalnej i półsyntetycznej trawy, bardziej wytrzymałej i odpornej na niszczenie niż tradycyjna murawa[30][35]. Przeprowadzona wówczas renowacja obiektu pochłonęła sumę około 700.000 euro[36]. W 2014 roku obiekt przeszedł gruntowną modernizację, po której przemianowano jego nazwę na San Marino Stadium[37].

Na San Marino Stadium niezwykle rzadko odnotowuje się liczbę widzów zbliżoną do maksymalnej pojemności obiektu. Frekwencja zależna jest od tego, ilu fanów drużyny przeciwnej przybędzie do San Marino na mecz swojej reprezentacji. Najwyższą liczbę widzów odnotowano w meczu z Niemcami w 2006 roku[18], kiedy na trybunach zasiadło 5019 kibiców oraz w spotkaniu przeciwko Anglii w 2013 roku - 4952 osób[38][39]. Przeważającą liczbę widzów stanowią kibice drużyn przyjezdnych. W 2007 roku podczas meczu z Irlandią, spośród 3294 kibiców na stadionie około 2500 z nich stanowili irlandzcy fani[40]. Podczas spotkań z mniej atrakcyjnymi sportowo rywalami frekwencja zwykle waha się między liczbą 1500 - 2500 kibiców, choć na przykład mecz z Mołdawią w 2012 roku obserwowało 736 osób[18]. Widownia na meczach towarzyskich zwykle nie przekracza 1000 osób.

Historia[edytuj]

Lata 80. XX wieku[edytuj]

Powstanie zorganizowanych struktur piłkarskich w San Marino datuje się na lata 20. XX wieku[6][41]. Pierwsze kluby powstały w 1928 roku[42]. W 1931 roku założono krajowy związek piłkarski pod nazwą Federazione Sammarinese Giuoco Calcio[41]. Zawody o Puchar San Marino (Coppa Titano) zaczęto rozgrywać od 1937 roku, natomiast półzawodowa liga San Marino (Campionato Sammarinese) powstała w 1985 roku[6]. Pierwszy tytuł mistrzowski w sezonie 1985/1986 wywalczyli gracze klubu SC Faetano[43].

Reprezentację San Marino w piłce nożnej uformowano w połowie lat 80. W 1985 roku zatwierdzono związkowy statut i otrzymano tymczasowe, wstępne członkostwo w UEFA[44]. W tym samym roku San Marino rozegrało mecz sparingowy z duńskim klubem Odense BK, zakończony remisem 1:1 (bramka Fabio Gasperoniego)[45]. W styczniu 1986 roku funkcję pierwszego trenera reprezentacji powierzono Giulio Cesare Casaliemu[45]. 28 marca 1986 roku San Marino w premierowym meczu międzypaństwowym zmierzyło się na Stadionie Olimpijskim w Serravalle z reprezentacją Kanady U-23, która odbywała wówczas dwutygodniowe tournée po Szwajcarii i Włoszech[46][47]. Mecz zakończył się porażką San Marino 0:1 po bramce Jamesa Grimesa (według innych źródeł był to gol samobójczy)[7].


28 marca 1986 San Marino 0:1 Kanada U-23 Stadion Olimpijski, Serravalle
Sędzia: Alberto Boschi (Włochy)
(0:0) Bramka 78' James Grimes


Claudio Maiani (46' Pierluigi Benedettini) – Bruno Muccioli, Marco Montironi, Dante Maiani (70' Maurizio Reggini), Italo Pedini (61' Massimo Zanotti) – Giuseppe Canini, Giampaolo Mazza (84' Tiziano Giacobbi), Guerrino Albani, Fabio Gasperoni (80' Claudio Peverani), Claudio Venerucci (46' Valdes Pasolini) – Marco Macina (70' Giancarlo Bacciocchi) Paul Dolan – Peter Gilfillan, Lyndon Hooper, Randy Samuel, Tom Panhuyzen – Peter Sloly, Lucio Ianiero (46' Doug McNaught), Jamie Lowery, Randy RaganJames Grimes, Alex Bunbury


W 1987 roku San Marino wzięło udział w Igrzyskach Śródziemnomorskich, które odbyły się w Syrii[45]. La Serenissima zremisowała 0:0 z Libanem i przegrała 0:3 z gospodarzami turnieju oraz 0:4 z Turcją U-23[48]. W 1988 roku Federazione Sammarinese Giuoco Calcio została przyjęta w poczet członków FIFA i UEFA[6]. Piłkarska reprezentacja San Marino mogła od tej pory brać udział we wszystkich oficjalnych rozgrywkach jako pełnoprawna drużyna narodowa swego kraju[49]. Pierwsze oficjalne mecze zaczęła ona rozgrywać od 1990 roku, kiedy to wzięła udział w eliminacjach Mistrzostw Europy 1992[32].

Eliminacje Mistrzostw Europy 1992[edytuj]

San Marino rywalizowało w grupie 2 z Bułgarią, Rumunią, Szkocją i Szwajcarią[50]. Trener Giorgio Leoni oparł skład reprezentacji na piłkarzach SS Juvenes i włoskich klubów z niższych lig. Jedynym zawodowym graczem w kadrze był Massimo Bonini (Bologna FC), który pełnił funkcję kapitana. Powołania otrzymywał również Marco Macina, który w 1988 roku z powodu kontuzji zakończył karierę klubową.

San Marino zakończyło kwalifikacje na ostatnim miejscu w grupie, przegrywając wszystkie spotkania z bilansem bramkowym 1:33. Pierwszy oficjalny mecz jako członek FIFA i UEFA Sanmaryńczycy rozegrałi 14 listopada 1990 roku ze Szwajcarią w Serravalle[51]. Zakończył się on porażką 0:4 po bramkach zdobytych przez Alaina Sutera, Stéphane Chapuisata, Adriana Knupa i Frédérica Chassota[52]. Spotkanie obserwowało 930 widzów[53]. W następnej kolejce w meczu z Rumunią w Bukareszcie pierwszą czerwoną kartkę w oficjalnym meczu otrzymał obrońca Marco Montironi. 27 marca 1991 roku w spotkaniu rewanżowym przeciwko temu samemu rywalowi w Serravalle (1:3) San Marino zdobyło pierwszą w historii bramkę[7][54]. Strzelcem gola był pomocnik Valdes Pasolini, który w 26. minucie pokonał z rzutu karnego Florina Pruneę.

Grupa 2
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Szkocja 8 4 3 1 14 7 +7 11
 Szwajcaria 8 4 2 2 19 7 +12 10
 Rumunia 8 4 2 2 13 7 +6 10
 Bułgaria 8 3 3 2 15 8 +7 9
San Marino San Marino 8 0 0 8 1 33 -32 0
Szkocja Szwajcaria Rumunia Bułgaria San Marino
Szkocja  2:1 2:1 1:1 4:0
Szwajcaria  2:2 0:0 2:0 7:0
Rumunia  1:0 1:0 0:3 6:0
Bułgaria  1:1 2:3 1:1 4:0
San Marino San Marino 0:2 0:4 1:3 0:3

Eliminacje Mistrzostw Świata 1994[edytuj]

W eliminacjach Mistrzostw Świata 1994 reprezentacja San Marino trafiła do grupy z Anglią, Holandią, Norwegią, Polską i Turcją[55]. Sanmaryńczycy zakończyli rozgrywki z 1 punktem w 10 meczach i bilansem bramek 2:46.

W pierwszym spotkaniu z Norwegią w Oslo miała miejsce najwyższa porażka w kwalifikacjach - 0:10. W meczu z Turcją w Ankarze (1:4) pierwszą w historii bramkę z akcji zdobył Nicola Bacciocchi[56]. W rewanżu w Serravalle 10 marca 1993 roku La Serenissima zremisowała 0:0. Mecz ten uznawany jest za najlepsze dotąd spotkanie reprezentacji[57][58]. Bohaterem obwołano rezerwowego bramkarza Stefano Muccioliego, który na boisku pojawił się w 7. minucie po tym, jak Pierluigi Benedettini doznał kontuzji łokcia[25][59]. Za kluczowe dla wyniku meczu momenty uznano obronę przez niego strzałów Ünala Karamana i Feyyaza Uçara[59]. 28 kwietnia 1993 roku w wyjazdowym meczu przeciwko Polsce (0:1) jedyna bramka została zdobyta przez Jana Furtoka za pomocą ręki[60][61]. Sędzia Leslie Mottram błędnie uznał gola[62]. Po spotkaniu Sanmaryńczycy zostali nagrodzeni przez publiczność oklaskami[63]. Przegląd Sportowy opatrzył relację meczową tytułem Ale kino! 1:0 z San Marino, natomiast sanmaryńscy dziennikarze określili to spotkanie mianem Furto(k) (wł. kradzież)[64][65].

Dwa ostatnie mecze eliminacyjne przeciwko Anglii i Holandii San Marino w roli gospodarza rozegrało na stadionie Renato Dall'Ara we włoskiej Bolonii. Decyzję tę podjęto z obawy przed zamieszkami wywołanymi przez przyjezdnych pseudokibiców[66]. W meczu z Anglią Davide Gualtieri w wyniku błędu obrońcy Stuarta Pearce'a zdobył bramkę po upływie 8,3 sekundy od rozpoczęcia spotkania[67][68][69]. Gol ten jest jedną z najszybciej zdobytych bramek w historii profesjonalnej piłki nożnej[66][70]. Po meczu Gualtieri otrzymał od Pearce'a meczową koszulkę i udzielił wywiadu 5 stacjom telewizyjnym[71][72]. Nazajutrz Daily Mirror opatrzył okładkę zdjęciem Gualtieriego i tytułem End of the world (ang. Koniec świata)[73][74]. Reprezentacji Anglii do uzyskania awansu potrzebna była 7-bramkowa wygrana i jednocześnie brak zwycięstwa Holandii w meczu z Polską[75][76]. Żaden z tych warunków nie został spełniony, przez co Anglia zajęła w grupie 3. miejsce[77][78].

Grupa 2
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Norwegia 10 7 2 1 25 5 +20 16
 Holandia 10 6 3 1 29 9 +20 15
 Anglia 10 5 3 2 26 9 +17 13
 Polska 10 3 2 5 10 15 -5 8
 Turcja 10 3 1 6 11 19 -8 7
San Marino San Marino 10 0 1 9 2 46 -44 1
Norwegia Holandia Anglia Polska Turcja San Marino
Norwegia  2:1 2:0 1:0 3:1 10:0
Holandia  0:0 2:0 2:2 3:1 6:0
Anglia  1:1 2:2 3:0 4:0 6:0
Polska  0:3 1:3 1:1 1:0 1:0
Turcja  2:1 1:3 0:2 2:1 4:1
San Marino San Marino 0:2 0:7 1:7 0:3 0:0

Eliminacje Mistrzostw Europy 1996[edytuj]

Reprezentacja San Marino rywalizowała w grupie 8 z Finlandią, Grecją, Rosją, Szkocją oraz Wyspami Owczymi[79]. San Marino przegrało wszystkie kwalifikacyjne spotkania zdobywając ogółem 2 bramki.

Przed rozpoczęciem eliminacji liczono na korzystny wynik w rywalizacji w Wyspami Owczymi[56]. Obie federacje znalazły się w jednej grupie wskutek ówczesnych zmian politycznych w Europie (11 nowych członków w UEFA), przez co nie były losowane z tego samego, ostatniego koszyka. W spotkaniu w Toftir Sanmaryńczycy przegrali 0:3, co jest najwyższym zwycięstwem Wysp Owczych w meczach kwalifikacji mistrzostw Europy[80]. Rewanż w Serravalle zakończył się porażką 1:3. Bramkę dla San Marino zdobył obrońca Mauro Valentini[81]. W wyjazdowym meczu przeciwko Finlandii w Helsinkach (1:4) drugiego w kwalifikacjach gola strzelił Pier Domenico Della Valle[82]. Po zakończeniu rozgrywek Massimo Bonini zakończył karierę piłkarską.

Grupa 8
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Rosja 10 8 2 0 34 5 +29 26
 Szkocja 10 7 2 1 19 3 +16 23
 Grecja 10 6 0 4 23 9 +14 18
 Finlandia 10 5 0 5 18 18 0 15
 Wyspy Owcze 10 2 0 8 10 35 -25 6
San Marino San Marino 10 0 0 10 2 36 -34 0
Rosja Szkocja Grecja Finlandia Wyspy Owcze San Marino
Rosja  0:0 2:1 3:1 3:0 4:0
Szkocja  1:1 1:0 1:0 5:1 5:0
Grecja  0:3 1:0 4:0 5:0 2:0
Finlandia  0:6 0:2 2:1 5:0 4:1
Wyspy Owcze  2:5 0:2 1:5 0:4 3:0
San Marino San Marino 0:7 0:2 0:4 0:2 1:3

Eliminacje Mistrzostw Świata 1998[edytuj]

Przed eliminacjami Mistrzostw Świata 1998 San Marino trafiło do grupy eliminacyjnej z Belgią, Holandią, Turcją i Walią[83]. Reprezentację prowadził podczas kwalifikacji Massimo Bonini.

San Marino przegrało wszystkie spotkania różnicą przynajmniej 3 bramek, po raz pierwszy w historii nie zdobywając gola. Średnia bramek straconych na mecz wyniosła 5,25. Najwyższa porażka miała miejsce w wyjazdowym spotkaniu z Turcją - 0:7. W meczu przeciwko Belgii w Serravalle w reprezentacji zadebiutowali Simone Bacciocchi (60 A), Federico Gasperoni (41 A) oraz Damiano Vannucci (69 A)[84]. Ostateczny wynik kwalifikacji, zważywszy nawet skromne oczekiwania w San Marino, uznano za rozczarowujący[54][85].

Grupa 7
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Holandia 8 6 1 1 26 4 +22 19
 Belgia 8 6 0 2 20 11 +9 18
 Turcja 8 4 2 2 21 9 +12 14
 Walia 8 2 1 5 20 21 -1 7
San Marino San Marino 8 0 0 8 0 42 -42 0
Holandia Belgia Turcja Walia San Marino
Holandia  3:1 0:0 7:1 4:0
Belgia  0:3 2:1 3:2 6:0
Turcja  1:0 1:3 6:4 7:0
Walia  1:3 1:2 0:0 6:0
San Marino San Marino 0:6 0:3 0:5 0:5

Eliminacje Mistrzostw Europy 2000[edytuj]

Przed rozpoczęciem eliminacji Mistrzostw Europy 2000 stanowisko selekcjonera objął asystent Massimo Boniniego Giampaolo Mazza[86]. San Marino znalazło się w grupie 6 z Austrią, Cyprem, Hiszpanią i Izraelem[87].

San Marino zakończyło kwalifikacje z zerowym dorobkiem punktowym i bilansem bramkowym 1:44. W meczach wyjazdowych reprezentacja traciła średnio 7 bramek na spotkanie. Najwyższa porażka miała miejsce w wyjazdowym meczu z Hiszpanią - 0:9, najniższa to wynik 0:1 z Cyprem u siebie. Był to zarazem pierwszy mecz od 1993 roku, w którym San Marino straciło nie więcej niż 1 gola. W spotkaniach przeciwko San Marino Yossi Benayoun, Luis Enrique, Raúl i Ivica Vastić uzyskiwali hat-trick. W meczu z Izraelem (0:5) w reprezentacji zadebiutował napastnik Andy Selva, który jest rekordzistą pod względem rozegranych spotkań oraz strzelonych bramek[88]. W meczu z Austrią (1:4) zdobył on gola z rzutu karnego[89].

Grupa 6
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Hiszpania 8 7 1 0 42 5 +37 21
 Izrael 8 4 1 3 25 9 +16 13
 Austria 8 4 1 3 19 20 -1 13
 Cypr 8 4 0 4 12 21 -9 12
San Marino San Marino 8 0 0 8 1 44 -43 0
Hiszpania Izrael Austria Cypr San Marino
Hiszpania  3:0 9:0 8:0 9:0
Izrael  1:2 5:0 3:0 8:0
Austria  1:3 1:1 3:1 7:0
Cypr  3:2 3:2 0:3 4:0
San Marino San Marino 0:6 0:5 1:4 0:1

Eliminacje Mistrzostw Świata 2002[edytuj]

San Marino grało w grupie 6, gdzie za rywali miało Belgię, Chorwację, Łotwę i Szkocję[90]. Eliminacje zakończyły się zdobyciem 1 punktu i strzeleniem 3 bramek, co jest najlepszym osiągnięciem w historii.

W wyjazdowym meczu przeciwko Łotwie w Rydze San Marino zremisowało 1:1 po bramce Nicoli Albaniego[91]. Jest to jedyny wyjazdowy mecz reprezentacji o punkty, w którym nie doznała ona porażki. Media łotewskie nazwały ten rezultat największą kompromitacją tamtejszej piłki nożnej[92][93]. Trener Gary Johnson po zakończeniu spotkania zaatakował fizycznie jednego z dziennikarzy[92]. Nazajutrz LFF ogłosiła jego odejście ze stanowiska[94]. Najwyższej porażki Sanmaryńczycy doznali w spotkaniu z Belgią w Brukseli przegrywając 1:10. Bramkę dla San Marino zdobył z rzutu wolnego Andy Selva. Sprawozdawca komentujący mecz dla belgijskiego kanału La Une określił tego gola mianem magnifique but (fr. cudowny gol), natomiast brytyjskie dzienniki The Herald i The Independent nazwały go spectacular free-kick (ang. spektakularny rzut wolny)[95][96]. W rewanżu w Serravalle, przegranym 1:4, bramkę zdobył również Selva.

Grupa 6
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Chorwacja 8 5 3 0 15 2 +13 18
 Belgia 8 5 2 1 25 6 +19 17
 Szkocja 8 4 3 1 12 6 +6 15
 Łotwa 8 1 1 6 5 16 -11 4
San Marino San Marino 8 0 1 7 3 30 -27 1
Chorwacja Belgia Szkocja Łotwa San Marino
Chorwacja  1:0 1:1 4:1 4:0
Belgia  0:0 2:0 3:1 10:1
Szkocja  0:0 2:2 2:1 4:0
Łotwa  0:1 0:4 0:1 1:1
San Marino San Marino 0:4 1:4 0:2 0:1

Eliminacje Mistrzostw Europy 2004[edytuj]

Reprezentacja San Marino rywalizowała w grupie z Łotwą, Polską, Szwecją oraz Węgrami[97]. Po raz drugi w historii kwalifikacje zakończyły się zarówno zerowym dorobkiem punktowym jak i bramkowym.

W meczu z Łotwą w Serravalle San Marino przegrało 0:1 po samobójczej bramce Carlo Valentiniego w 89. minucie[98]. W spotkaniu przeciwko Węgrom (0:5) Andy Selva nie wykorzystał rzutu karnego strzelając nad poprzeczką[99]. W meczach przeciwko Polsce Sanmaryńczycy ulegli dwukrotnie przegrywając 0:2 u siebie oraz 0:5 na wyjeździe.

Grupa 4
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Szwecja 8 5 2 1 19 3 +16 17
 Łotwa 8 5 1 2 10 6 +4 16
 Polska 8 4 1 3 11 7 +4 13
 Węgry 8 3 2 3 15 9 +6 11
San Marino San Marino 8 0 0 8 0 30 -30 0
Szwecja Łotwa Polska Węgry San Marino
Szwecja  0:1 3:0 1:1 5:0
Łotwa  0:0 0:2 3:1 3:0
Polska  0:2 0:1 0:0 5:0
Węgry  1:2 3:1 1:2 3:0
San Marino San Marino 0:6 0:1 0:2 0:5

Eliminacje Mistrzostw Świata 2006[edytuj]

W eliminacjach Mistrzostw Świata 2006 reprezentacja San Marino trafiła do grupy z Belgią, Bośnią i Hercegowiną, Hiszpanią, Litwą i Serbią i Czarnogórą[100].

San Marino poniosło porażki we wszystkich 10 spotkaniach i osiągnęło bilans bramkowy 2:40. Obydwie bramki w tych kwalifikacjach zdobył Andy Selva. Najwyższa przegrana miała miejsce w spotkaniu z Belgią w Antwerpii (0:8), najniższe w meczach przeciwko Belgii (1:2) i Litwie (0:1) w Serravalle. Przed wyjazdowym meczem z Hiszpanią trener Luis Aragonés oznajmił na konferencji prasowej, iż gra z przeciwnikami, którzy prezentują tak niski poziom sportowy jest dla jego drużyny bezcelowa[101][102]. Po zakończeniu przegranego 0:5 spotkania sanmaryńscy piłkarze zostali przez publiczność na Estadio de los Juegos Mediterráneos nagrodzeni brawami[101][102].

Grupa 7
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Serbia i Czarnogóra 10 6 4 0 16 1 +15 22
 Hiszpania 10 5 5 0 19 3 +16 20
 Bośnia i Hercegowina 10 4 4 2 12 9 +3 16
 Belgia 10 3 3 4 16 11 +5 12
 Litwa 10 2 4 4 8 9 -1 10
San Marino San Marino 10 0 0 10 2 40 -38 0
Serbia i Czarnogóra Hiszpania Bośnia i Hercegowina Belgia Litwa San Marino
Serbia i Czarnogóra  0:0 1:0 0:0 2:0 5:0
Hiszpania  1:1 1:1 2:0 1:0 5:0
Bośnia i Hercegowina  0:0 1:1 1:0 1:1 3:0
Belgia  0:2 0:2 4:1 1:1 8:0
Litwa  0:2 0:0 0:1 1:1 4:0
San Marino San Marino 0:3 0:6 1:3 1:2 0:1

Eliminacje Mistrzostw Europy 2008[edytuj]

San Marino rywalizowało w 7-zespołowej grupie D z Cyprem, Czechami, Irlandią, Niemcami, Słowacją oraz Walią[103]. Reprezentacja San Marino zakończyła kwalifikacje z zerowym dorobkiem punktowym i bilansem goli 2:57. Po jednej bramce zdobyli napastnicy Andy Selva i Manuel Marani.

6 września 2006 roku w meczu inauguracyjnym San Marino przegrało w Serravalle 0:13 z Niemcami[104]. Jest to najwyższa porażka reprezentacji San Marino oraz najwyższe zwycięstwo odnotowane w meczach o punkty w strefie UEFA[105][106]. Ponadto reprezentacja Niemiec odniosła najwyższe zwycięstwo od 1912 roku[107]. W 88. minucie przy stanie 0:12 arbiter podyktował rzut karny, który wykonać chciał bramkarz Jens Lehmann[108]. Po sugestiach graczy San Marino, iż jest to upokorzenie rywala oraz naruszenie zasad fair play zrezygnował z tego zamiaru[108][109]. San Marino ogółem przegrało wszystkie spotkania tracąc średnio 4,75 gola na mecz. Andy Selva był najczęściej faulowanym zawodnikiem spośród wszystkich graczy biorących udział w eliminacjach[110].

13 grudnia 2006 roku obrońca reprezentacji San Marino Federico Crescentini podczas urlopu w Acapulco utonął w Oceanie Spokojnym[111]. Pomógł on wydostać się na brzeg swojej partnerce, jednak w wyniku fizycznego wyczerpania organizmu sam został pochłonięty przez prąd oceaniczny[111]. Prywatnie był on bratankiem prezesa FSGC Giorgio Crescentiniego, na wniosek którego w lutym 2007 roku przed rozpoczęciem meczu z Irlandią uczczono jego pamięć minutą ciszy[112]. San Marino przegrało to spotkanie 1:2 po bramce zdobytej przez Stephena Irelanda w 95. minucie[113].

Grupa D
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Czechy 12 9 2 1 27 5 +22 29
 Niemcy 12 8 3 1 35 7 +28 27
 Irlandia 12 4 5 3 17 14 +3 17
 Słowacja 12 5 1 6 33 23 +10 16
 Walia 12 4 3 5 18 19 -1 15
 Cypr 12 4 2 6 17 24 -7 14
San Marino San Marino 12 0 0 12 2 57 -55 0
Czechy Niemcy Irlandia Słowacja Walia Cypr San Marino
Czechy  1:2 1:0 3:1 2:1 1:0 7:0
Niemcy  0:3 1:0 2:1 0:0 4:0 6:0
Irlandia  0:0 1:1 1:0 1:0 1:1 5:0
Słowacja  0:3 1:4 2:2 2:5 6:1 7:0
Walia  0:0 0:2 2:2 1:5 3:1 3:0
Cypr  0:2 1:1 5:2 1:3 3:1 3:0
San Marino San Marino 0:3 0:13 1:2 0:5 1:2 0:1

Eliminacje Mistrzostw Świata 2010[edytuj]

Podczas eliminacji Mistrzostw Świata 2010 reprezentacja San Marino grała w grupie z Czechami, Irlandią Północną, Polską, Słowacją oraz Słowenią[114]. Wszystkie spotkania zakończyły się porażkami z bilansem bramek 1:47. Jedynego w tych kwalifikacjach gola zdobył Andy Selva w meczu ze Słowacją (1:3)[115].

Na inaugurację rozgrywek San Marino przegrało w Serravalle 0:2 z Polską. W 4. minucie spotkania Andy Selva nie wykorzystał rzutu karnego, który obronił Łukasz Fabiański[116]. W rewanżu rozegranym w Kielcach Sanmaryńczycy doznali najwyższej w kwalifikacjach porażki przegrywając 0:10[16]. Wynik ten jest najwyższym w historii zwycięstwem odniesionym przez reprezentację Polski[117][118]. Drugie w kolejności najwyższe przegrane miały miejsce w grach wyjazdowych przeciwko Czechom i Słowacji, zakończone dwukrotnie wynikiem 0:7.

Grupa 3
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Słowacja 10 7 1 2 22 10 +12 22
 Słowenia 10 6 2 2 18 4 +14 20
 Czechy 10 4 4 2 17 6 +11 16
 Irlandia Północna 10 4 3 3 13 9 +4 15
 Polska 10 3 2 5 19 14 +5 11
San Marino San Marino 10 0 0 10 1 47 -46 0
Słowacja Słowenia Czechy Irlandia Północna Polska San Marino
Słowacja  0:2 2:2 2:1 2:1 7:0
Słowenia  2:1 0:0 2:0 3:0 5:0
Czechy  1:2 1:0 0:0 2:0 7:0
Irlandia Północna  0:2 1:0 0:0 3:2 4:0
Polska  0:1 1:1 2:1 1:1 10:0
San Marino San Marino 1:3 0:3 0:3 0:3 0:2

Eliminacje Mistrzostw Europy 2012[edytuj]

Reprezentacja San Marino znalazła się w grupie z Finlandią, Holandią, Mołdawią, Szwecją i Węgrami[119]. Po raz trzeci w historii Sanmaryńczycy nie zdobyli podczas eliminacji ani jednej bramki jak również ani jednego punktu.

W wyjazdowym meczu przeciwko Holandii w Eindhoven San Marino przegrało 0:11, co jest drugą najwyższą w historii porażką reprezentacji i jednocześnie najwyższym zwycięstwem odniesionym przez Holandię[120][121]. W meczu z Mołdawią w Kiszyniowie (0:4) pomocnik Matteo Vitaioli zdobył w 4. minucie bramkę, która decyzją sędziego Petura Reinerta nie została uznana ze względu na pozycję spaloną[122][123]. Ogółem w 10 spotkaniach San Marino traciło średnio 5,3 gola na mecz, w grach wyjazdowych zaś średnia ta wyniosła 7,4 bramki. Według oficjalnych statystyk UEFA reprezentacja San Marino oddała w kwalifikacjach łącznie 11 celnych strzałów na bramkę.

Grupa E
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Holandia 10 9 0 1 37 8 +29 27
 Szwecja 10 8 0 2 31 11 +20 24
 Węgry 10 6 1 3 22 14 +8 19
 Finlandia 10 3 1 6 16 16 0 10
 Mołdawia 10 3 0 7 12 16 -4 9
San Marino San Marino 10 0 0 10 0 53 -53 0
Holandia Szwecja Węgry Finlandia Mołdawia San Marino
Holandia  4:1 5:3 2:1 1:0 11:0
Szwecja  3:2 2:0 5:0 2:1 6:0
Węgry  0:4 2:1 0:0 2:1 8:0
Finlandia  0:2 1:2 1:2 4:1 8:0
Mołdawia  0:1 1:4 0:2 2:0 4:0
San Marino San Marino 0:5 0:5 0:3 0:1 0:2

Eliminacje Mistrzostw Świata 2014[edytuj]

Podczas eliminacji Mistrzostw Świata 2014 San Marino grało w grupie z Anglią, Czarnogórą, Mołdawią, Polską oraz Ukrainą[124]. San Marino przegrało wszystkie spotkania kończąc kwalifikacje z jednym zdobytym golem i ogólnym bilansem bramkowym -53[125].

Najwyższe porażki miały miejsce w meczach przeciwko Ukrainie (0:9 na wyjeździe i 0:8 u siebie) oraz Anglii (0:8 u siebie). Jedyną bramkę zdobył dla San Marino obrońca Alessandro Della Valle, który w meczu z Polską w Serravalle (1:5) pokonał strzałem głową Artura Boruca[126][127]. Przerwał on tym samym trwającą 5 lat serię 25 kolejnych spotkań bez zdobytego gola w meczach kwalifikacyjnych[128][129]. Podczas meczu z Anglią na Stadionie Wembley (0:5) w wyniku ataku bramkarza Aldo Simonciniego Theo Walcott został bezpośrednio z boiska odwieziony na obserwację do szpitala[130][131]. Media sportowe porównały to zajście do faulu Haralda Schumachera na Patricku Battistonie z Mistrzostw Świata 1982 i zainicjowały dyskusję o zaostrzeniu przepisów w podobnych przypadkach[132][133][134]. Trener Roy Hodgson po spotkaniu podał w wątpliwość sens rozgrywania meczów przeciwko rywalom prezentującym poziom San Marino[135][136].

Sanmaryńczycy zajęli w kwalifikacjach pierwsze miejsce w klasyfikacji liczby otrzymanych żółtych kartek (36 w 10 spotkaniach)[137]. Dwa dni po zakończeniu eliminacji Giampaolo Mazza zrezygnował z funkcji selekcjonera reprezentacji[138][139].

Grupa H
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Anglia 10 6 4 0 31 4 +27 22
 Ukraina 10 6 3 1 28 4 +24 21
 Czarnogóra 10 4 3 3 18 17 +1 15
 Polska 10 3 4 3 18 12 +6 13
 Mołdawia 10 3 2 5 12 17 -5 11
San Marino San Marino 10 0 0 10 1 54 -53 0
Anglia Ukraina Czarnogóra Polska Mołdawia San Marino
Anglia  1:1 4:1 2:0 4:0 5:0
Ukraina  0:0 0:1 1:0 2:1 9:0
Czarnogóra  1:1 0:4 2:2 2:5 3:0
Polska  1:1 1:3 1:1 2:0 5:0
Mołdawia  0:5 0:0 0:1 1:1 3:0
San Marino San Marino 0:8 0:8 0:6 1:5 0:2

Eliminacje Mistrzostw Europy 2016[edytuj]

San Marino rywalizowało w grupie E z Anglią, Estonią, Litwą, Słowenią oraz Szwajcarią. Od lutego 2014 roku reprezentację prowadził Pier Angelo Manzaroli[4]. Kwalifikacje zakończyły się wywalczeniem 1 punktu w 10 spotkaniach oraz zdobyciem 1 bramki, co było najlepszym osiągnięciem od 2001 roku (eliminacje Mistrzostw Świata 2002).

Jedyny w eliminacjach punkt zdobyty został w meczu przeciwko Estonii w Serravalle, który zakończył się rezultatem 0:0[140]. W spotkaniu z Litwą w Wilnie (1:2) Sanmaryńczycy zdobyli bramkę, którą strzelił w 55. minucie z rzutu wolnego pomocnik Matteo Vitaioli[141]. Był to pierwszy gol zdobyty w kwalifikacyjnym meczu wyjazdowym od 2001 roku[142]. Decydującą bramkę San Marino straciło w drugiej minucie doliczonego czasu gry po strzale Lukasa Spalvisa[143]. W marcu 2015 roku przed rozpoczęciem przygotowań do meczu przeciwko Słowenii piłkarze reprezentacji San Marino, wspierani przez związek piłkarzy sanmaryńskich (Associazione Sammarinese Calciatori), ogłosili trwający 5 dni strajk[144][145]. Oznajmili, iż rozważają zbojkotowanie spotkania ze względu na konflikt z FSGC[144][146]. Dotyczył on braku wystarczającego wsparcia ze strony federacji w zakresie finansowym i organizacyjnym oraz zmiany jej statutu na bardziej korzystny dla praw i interesów graczy[147]. Po spotkaniu rady drużyny z przedstawicielami władz sportowych spór zażegnano[148][149].

Ze średnią 3,33 oddanych strzałów na mecz San Marino zajęło w tej klasyfikacji ostatnią lokatę spośród wszystkich reprezentacji biorących udział w kwalifikacjach[150].

Grupa E
Reprezentacja M Z R P GZ GS + / – Pkt
 Anglia 10 10 0 0 31 3 +28 30
 Szwajcaria 10 7 0 3 24 8 +16 21
 Słowenia 10 5 1 4 18 11 +7 16
 Estonia 10 3 1 6 4 9 -5 10
 Litwa 10 3 1 6 7 18 -11 10
San Marino San Marino 10 0 1 9 1 36 -35 1
Anglia Szwajcaria Słowenia Estonia Litwa San Marino
Anglia  2:0 3:1 2:0 4:0 5:0
Szwajcaria  0:2 3:2 3:0 4:0 7:0
Słowenia  2:3 1:0 1:0 1:1 6:0
Estonia  0:1 0:1 1:0 1:0 2:0
Litwa  0:3 1:2 0:2 1:0 2:1
San Marino San Marino 0:6 0:4 0:2 0:0 0:2

Udział w turniejach mistrzowskich[edytuj]

Mistrzostwa świata[edytuj]

  • 1930 - 1990 – Nie brała udziału
  • 1994 - 2014 – Nie zakwalifikowała się
  • 2018 – Eliminacje trwają

Mistrzostwa Europy[edytuj]

Zawodnicy[edytuj]

Profesjonalny zawodnik nie byłby w stanie znosić takich serii jednakowych porażek - z pewnością załamałby się

Piłkarską reprezentację San Marino tworzą w zdecydowanej większości zawodnicy o statusie amatorskim[151][152][153]. Wszyscy piłkarze z obecnego składu drużyny narodowej występują w Campionato Sammarinese oraz - w przerwie między tymi rozgrywkami - w regionalnych ligach włoskich[154][155][156]. Na co dzień łączą oni grę w piłkę nożną i treningi z pracą zawodową, prowadzeniem własnych przedsiębiorstw lub studiami[157][158]. Jedynymi piłkarzem z obecnej kadry, którzy mają podpisane zawodowe kontrakty są bramkarz Aldo Simoncini, obrońca Mirko Palazzi i napastnik Andy Selva. Grę w zawodowych klubach mają za sobą pomocnik Matteo Vitaioli oraz napastnik Danilo Rinaldi[25].

Massimo Bonini[edytuj]

Massimo Bonini (2011)

Defensywny pomocnik urodzony w 1959 roku w San Marino, uważany za najwybitniejszego sanmaryńskiego piłkarza, prywatnie przyjaciel Zbigniewa Bońka[159][160][161].

Podczas swojej kariery występował m.in. w AC Cesena, Juventusie Turyn i Bologna FC[162]. W barwach Juventusu wywalczył w latach 1981-1986 Puchar Mistrzów, Puchar Zdobywców Pucharów, Superpuchar Europy, Puchar Interkontynentalny oraz 3-krotnie tytuł mistrza Włoch i Puchar Włoch[163][164]. Członek klubu 50 najlepszych piłkarzy w historii Juventusu[165]. Przed 1988 rokiem sanmaryńscy piłkarze uznawani byli za obywateli Włoch, wskutek czego miał on możliwość gry w reprezentacji Włoch U-21[162][166]. W 1983 roku UEFA uregulowała tę sporną kwestię, co uniemożliwiło mu dalszą grę w kadrze młodzieżowej[167][168]. Po zmianie przepisów oferowano mu przyjęcie paszportu włoskiego i grę w seniorskiej reprezentacji tego kraju, jednak za każdym razem odmawiał, gdyż nie chciał zrzekać się obywatelstwa sanmaryńskiego[169][170]. Po przyjęciu FSGC w szeregi FIFA i UEFA zgłosił on swój akces do drużyny narodowej[170]. W kadrze San Marino wystąpił 19 razy, nie zdobył żadnej bramki[166]. W latach 1996-1998 pełnił funkcję tymczasowego selekcjonera, po czym został zastąpiony przez Giampaolo Mazzę[171]. W listopadzie 2003 roku, z okazji nadchodzącego jubileuszu 50-lecia UEFA, FSGC uznała Massimo Boniniego swoim najlepszym piłkarzem okresu 1954-2003, natomiast w styczniu 2006 roku uznała go najlepszym zawodnikiem w historii tego państwa[163][172].

Marco Macina[edytuj]

Macina był talentem czystej wody, który oczarował nawet Liedholma

Ofensywny pomocnik urodzony w 1964 roku, w latach 80. gracz m.in. Bologna FC, AC Parma i AC Milan; pierwszy sanmaryński piłkarz, a drugi ogółem obok Massimo Boniniego, który występował w Serie A[174].

Od najmłodszych lat uchodził wśród ekspertów i dziennikarzy sportowych za wielki talent[175][176]. W barwach reprezentacji Włoch U-16 wywalczył mistrzostwo Europy 1982, zdobywając w finale zwycięską bramkę[177]. W 1982 roku do UEFA wpłynął protest dotyczący jego osoby, co w konsekwencji zablokowało mu możliwość dalszego reprezentowania Włoch[168]. Pomimo iż w początkach swojej kariery Macina współpracował z tak uznanymi szkoleniowcami jak Arrigo Sacchi czy Nils Liedholm, nigdy nie osiągnął znaczącego poziomu sportowego[178]. Przyczynę tego upatrywano w nieprofesjonalnym trybie życia i problemach z aklimatyzacją[176]. W AC Milan zaliczył 5 występów, po czym był wypożyczany do klubów III-ligowych[176]. Podczas gry dla Ancony Calcio, w wieku 24 lat doznał zerwania więzadła krzyżowego w prawym kolanie, co oznaczało dla niego w konsekwencji zakończenie gry w piłkę nożną na profesjonalnym poziomie[178][179]. W 1990 roku, po zakończeniu kariery klubowej, wystąpił dwukrotnie w reprezentacji San Marino.

Andy Selva[edytuj]

Andy Selva (2013)

Napastnik urodzony w 1976 roku w Rzymie, Włoch z pochodzenia, uznawany za najbardziej zasłużonego dla reprezentacji piłkarza[170][180][181]. Obywatelstwo sanmaryńskie otrzymał dzięki pochodzeniu swojego dziadka[101][182].

Jako jeden z nielicznych piłkarzy sanmaryńskich występował przez większość trwania kariery na zawodowym poziomie[183][184]. Grał głównie w klubach występujących na poziomie od III do V ligi włoskiej[185][186]. W sezonie 2008/2009 jako gracz US Sassuolo występował w Serie B[187]. W 2006 roku portal transferowy Transfermarkt wyceniał go na kwotę 300.000 euro. W drużynie narodowej zadebiutował w 1998 roku w meczu z Izraelem, który to mecz był również pierwszym spotkaniem Giampaolo Mazzy na stanowisku selekcjonera[188]. Jest rekordzistą pod względem ilości zdobytych bramek oraz występów w reprezentacji[189]. Jego bramka dała San Marino jedyne dotychczas zwycięstwo, odniesione w 2004 roku nad Liechtensteinem (1:0)[190][191].

Trenerzy[edytuj]

Giulio Cesare Casali[edytuj]

Pierwszy trener reprezentacji (ur. w 1955 roku), z wykształcenia nauczyciel wychowania fizycznego. Jako piłkarz występował w AC Libertas i San Marino Calcio. 24 stycznia 1986 roku objął posadę selekcjonera drużyny narodowej[45]. Trenował reprezentację w meczach nieoficjalnych, przed przyjęciem FSGC do FIFA i UEFA[51]. Pod jego wodzą San Marino rozegrało 28 marca 1986 roku pierwszy mecz międzypaństwowy przeciwko Kanadzie U-23, zakończony porażką 0:1[48]. Prowadził reprezentację podczas Igrzysk Śródziemnomorskich 1987, gdzie San Marino zremisowało 0:0 z Libanem i przegrało 0:3 z Syrią i 0:4 z Turcją U-23[48][192]. W 1990 roku z powodów zdrowotnych odszedł ze stanowiska[193].

Giorgio Leoni[edytuj]

Urodzony w 1950 roku w Fiorentino. Podczas kariery zawodniczej występował w SP Tre Fiori, San Marino Calcio i SS Juvenes. W wyniku ciężkiego urazu głowy, którego doznał podczas meczu ligowego zmuszony był zakończyć grę w piłkę nożną[24]. Funkcję selekcjonera pełnił w latach 1990-1995. Za jago kadencji San Marino zdobyło pierwszą w historii bramkę w meczu z Rumunią (1991) i zremisowało 0:0 z Turcją (1993) w meczu eliminacji Mistrzostw Świata 1994[56]. Odszedł ze stanowiska po eliminacjach Mistrzostw Europy 1996[194]. Od 2003 roku pracował jako trener w Campionato Sammarinese, obecnie pełni funkcję koordynatora technicznego reprezentacji oraz działacza sportowego[195][196]. Cierpi na chorobę niedokrwienną serca[197].

Massimo Bonini[edytuj]

Prowadził reprezentację tymczasowo w latach 1996-1998 podczas eliminacji Mistrzostw Świata 1998[163]. Pod jego wodzą San Marino przegrało wszystkie 8 spotkań kwalifikacyjnych z bilansem bramkowym 0:42[198].

Giampaolo Mazza[edytuj]

Giampaolo Mazza (2013)

Urodzony w 1956 roku w Genui, trener i działacz piłkarski włoskiego pochodzenia, z wykształcenia nauczyciel wychowania fizycznego[199][200]. Jako zawodnik występował w Campionato Sammarinese i niższych ligach włoskich[201]. W latach 80. zaliczył 4 nieoficjalne występy w kadrze San Marino[48]. Funkcję trenera reprezentacji objął w 1998 roku, wcześniej pracował jako trener kadr U-18 i U-21 oraz asystent Massimo Boniniego[56][202]. Za jego kadencji San Marino odniosło jedyne dotychczasowe zwycięstwo pokonując w 2004 roku 1:0 z Liechtenstein oraz dwukrotnie osiągnęło wynik remisowy[203][204]. Podczas jego pracy reprezentacja doznała również najwyższych w historii porażek: 0:13 z Niemcami i 0:11 z Holandią[205][206]. W latach 2008-2012 San Marino ustanowiło europejski rekord 20 meczów bez zdobytej bramki[207][208]. Ogółem z 85 oficjalnych spotkań Mazza przegrał 82, natomiast w meczach eliminacyjnych zanotował 75 porażek w 76 meczach[209][210][211]. Oprócz funkcji selekcjonera pracował równocześnie jako nauczyciel, trener amatorskich włoskich klubów oraz działacz piłkarski przy FSGC[212][213]. 17 października 2013 roku zrezygnował ze stanowiska trenera reprezentacji[138][209]. Pełnił swoją funkcję nieprzerwanie przez 15 lat, co stanowi pod tym względem 6. wynik w Europie[214][215].

Pier Angelo Manzaroli[edytuj]

Urodzony w 1969 roku w Rimini, z pochodzenia Włoch, 38-krotny reprezentant San Marino[216]. Od 2007 roku pracował jako szkoleniowiec kadry B, reprezentacji młodzieżowych oraz asystent Giampaolo Mazzy[217]. 15 lutego 2014 roku mianowany pierwszym selekcjonerem[218][219]. Uznawany za autora największych sukcesów sanmaryńskiej piłki młodzieżowej[216][220]. Jako trener kadry U-21 zremisował w 2012 roku 0:0 z Grecją i pokonał w 2013 roku 1:0 Walię[220]. Jako szkoleniowiec AC Libertas zdobył dla San Marino pierwszy punkt w rozgrywkach o europejskie puchary dzięki remisowi 1:1 z Drogheda United w kwalifikacjach Pucharu UEFA 2007/2008[15]. 15 listopada 2014 roku San Marino pod jego wodzą zremisowało 0:0 z Estonią zdobywając pierwszy punkt w eliminacjach Mistrzostw Europy i przerywając tym samym serię 61 porażek z rzędu[221][222].

Bilans spotkań
# Trener Narodowość Okres pracy Mecze Z R P Bramki + Bramki - Z % R % P %
1.  Giulio Cesare Casali San Marino 1986-1990 4 0 1 3 0 8 0% 25% 75%
2.  Giorgio Leoni San Marino 1990-1995 29 0 1 28 5 119 0% 3,45% 96,55%
3.  Massimo Bonini San Marino 1996-1998 8 0 0 8 0 42 0% 0% 100%
4.  Giampaolo Mazza Włochy 1998-2013 85 1 2 82 15 371 1,17% 2,35% 96,47%
5.  Pier Angelo Manzaroli San Marino 2014- 14 0 1 13 1 50 0% 7,15% 92,85%

Aktualizacja: 10 września 2016

Skład reprezentacji[edytuj]

Zawodnicy, którzy otrzymali powołanie od Pier Angelo Manzaroliego na spotkanie przeciwko Azerbejdżanowi (4 września 2016)[223].

# Poz. Zawodnik Data urodzenia Mecze Bramki Klub
23 BRA Elia Benedettini 22 czerwca 1995 3 0 Włochy US Pianese
12 BRA Giacomo Muraccini 15 października 1990 0 0 San Marino FC Domagnano
1 BRA Aldo Simoncini 30 sierpnia 1986 49 0 San Marino AC Libertas
15 OBR Marco Berardi 12 lutego 1993 3 0 San Marino SS Folgore/Falciano
4 OBR Giovanni Bonini 5 września 1986 23 0 Włochy US Pietracuta
3 OBR Cristian Brolli 28 lutego 1992 15 0 Włochy AC Sammaurese
2 OBR Davide Cesarini 16 lutego 1995 4 0 San Marino SP Tre Penne
13 OBR Alessandro Della Valle 8 czerwca 1982 59 1 Włochy ASD Sant'Ermete
10 OBR Mirko Palazzi 21 marca 1987 27 0 San Marino SP Tre Penne
6 OBR Davide Simoncini 30 sierpnia 1986 42 0 San Marino AC Libertas
22 OBR Carlo Valentini 15 marca 1982 44 0 San Marino SS Murata
5 OBR Fabio Vitaioli 5 kwietnia 1984 41 0 Włochy Tropical Coriano
18 POM Pietro Calzolari 28 października 1991 1 0 San Marino SP Tre Penne
20 POM Nicola Chiaruzzi 25 grudnia 1987 9 0 San Marino SP Tre Penne
21 POM Lorenzo Gasperoni 3 stycznia 1990 10 0 San Marino AC Juvenes/Dogana
11 POM Enrico Golinucci 16 lipca 1991 3 0 San Marino AC Libertas
14 POM Luca Tosi 4 listopada 1992 10 0 Włochy ASD Sant'Ermete
7 POM Matteo Vitaioli 27 października 1989 43 1 Włochy Tropical Coriano
19 NAP Filippo Berardi 18 maja 1997 1 0 Włochy Torino FC
17 NAP Alessandro Bianchi 19 lipca 1989 5 0 Włochy US Pietracuta
8 NAP Adolfo Hirsch 31 stycznia 1986 14 0 San Marino SS Folgore/Falciano
16 NAP Danilo Rinaldi 18 kwietnia 1986 24 1 San Marino SP La Fiorita
9 NAP Mattia Stefanelli 12 marca 1993 7 0 Włochy San Marino Calcio

Stroje[edytuj]

Ubiór sportowy piłkarskiej reprezentacji San Marino nawiązuje kolorystyką do barw flagi San Marino[56]. Kolorem podstawowym jest błękit (obecnie granat), rezerwowym biel[224].

1985-1987
1990-2005
1998-2002
2005-2008
2008-2010
2010-2012
2012-2014
2014-

W strojach łączących obie barwy San Marino występowało w meczach nieoficjalnych w latach 80. XX wieku. Od 1990 roku obowiązuje jednolita kolorystyka trykotów. W latach 1990-2009 reprezentacja grała w błękitnych strojach firmy Virma. Na przedzie koszulki w widniała wówczas niekiedy grafika z wizerunkiem logo FSGC lub herbu San Marino. Od eliminacji Mistrzostw Europy 2012 drużyna narodowa San Marino występuje w jednolitych, granatowych strojach firmy Adidas.

Reputacja[edytuj]

Ze względu na osiągane wyniki i amatorski status zawodników reprezentacja San Marino ma bardzo niską reputację wśród kibiców, dziennikarzy, trenerów i piłkarzy[225][226][227]. Sanmaryńscy gracze określani są najczęściej lekceważącym mianem "turystów", "kelnerów" lub "chłopców do bicia"[57][228][229]. Selekcjoner Giampaolo Mazza twierdził, iż w meczach przeciwko najsilniejszym w Europie reprezentacjom porażka nie większa niż 0:5 satysfakcjonuje jego zespół[213].

W celu zobrazowania niewielkiego potencjału sportowego reprezentacji San Marino liczba populacji tego kraju porównywana była do łącznej pojemności obiektów piłkarskich[230][231][232]. W środowisku piłkarskim padały postulaty ograniczenia San Marino możliwości uczestniczenia w eliminacjach mistrzostw Europy i mistrzostw świata[225][233]. José Mourinho i Joachim Löw wychodzili z propozycją nakazu rozgrywania przezeń preeliminacji[234][235][236]. Ponadto władzom piłkarskim zarzucano brak działań na rzecz podniesienia poziomu piłki nożnej w kraju[237]. Roy Hodgson powiedział, iż gra przeciwko zawodnikom, którzy mają tak niski poziom wyszkolenia technicznego i umiejętności może grozić kontuzjami innych graczy[135]. Wyraził również w formie żartu opinię, że na mecz z Sanmaryńczykami można by wystawić reprezentację Anglii w krykiecie, wskutek czego został skrytykowany przez Pier Angelo Manzaroliego[238][239]. W 2007 roku José Mourinho odrzucił propozycję objęcia stanowiska trenera reprezentacji Anglii, gdyż ewentualność rywalizowania z drużynami takimi jak San Marino uznał za stratę czasu i przeszkodę w rozwoju własnej kariery[240][241]. Luis Aragonés publicznie twierdził, że Sanmaryńczycy są zbyt słabi, by grać w meczach kwalifikacyjnych[101]. Na zgrupowaniach przedmeczowych chcąc zdeprecjonować rywala i zmotywować zawodników porównywał swoich przeciwników do reprezentacji San Marino[242][243]. W 2013 roku FSGC wystosowała protest skierowany do brytyjskiego kanału ITV, gdyż jej zdaniem podczas transmisji meczu komentatorzy w szyderczy sposób wyrażali się o reprezentacji San Marino[244][245].

Pomimo tego, piłkarze San Marino spotykali się z oznakami sympatii ze strony kibiców drużyn przeciwnych. W meczach przeciwko Anglii, Hiszpanii i Polsce zdarzało się, iż byli oni po spotkaniu nagradzani oklaskami, w uznaniu ich postawy oraz zaangażowania sportowego[63][101][246].

Bilans ogólny[edytuj]

San Marino rywalizowało dotychczas w meczach oficjalnych z 41 federacjami. Wszyscy przeciwnicy są członkami konfederacji UEFA.

Przeciwnik Mecze Wygrane Remisy Porażki Bramki + Bramki – Bilans Wyg % Rem % Por %
  Albania 2 0 0 2 0 6 -6 0% 0% 100%
  Anglia 6 0 0 6 1 37 -36 0% 0% 100%
  Austria 2 0 0 2 1 11 -10 0% 0% 100%
  Azerbejdżan 1 0 0 1 0 1 -1 0% 0% 100%
  Belgia 6 0 0 6 3 33 -30 0% 0% 100%
  Bośnia i Hercegowina 2 0 0 2 1 6 -5 0% 0% 100%
  Bułgaria 2 0 0 2 0 7 -7 0% 0% 100%
  Chorwacja 3 0 0 3 0 18 -18 0% 0% 100%
  Cypr 4 0 0 4 0 9 -9 0% 0% 100%
  Czarnogóra 2 0 0 2 0 9 -9 0% 0% 100%
  Czechy 4 0 0 4 0 20 -20 0% 0% 100%
  Estonia 3 0 1 2 0 3 -3 0% 33,33% 66,66%
  Finlandia 4 0 0 4 1 15 -14 0% 0% 100%
  Grecja 2 0 0 2 0 6 -6 0% 0% 100%
  Hiszpania 4 0 0 4 0 26 -26 0% 0% 100%
  Holandia 6 0 0 6 0 39 -39 0% 0% 100%
  Irlandia 2 0 0 2 1 7 -6 0% 0% 100%
  Irlandia Północna 2 0 0 2 0 7 -7 0% 0% 100%
  Izrael 2 0 0 2 0 13 -13 0% 0% 100%
  Liechtenstein 4 1 1 2 3 4 -1 25% 25% 50%
  Litwa 4 0 0 4 1 9 -8 0% 0% 100%
  Łotwa 4 0 1 3 1 6 -5 0% 25% 75%
  Malta 1 0 0 1 2 3 -1 0% 0% 100%
  Mołdawia 4 0 0 4 0 12 -10 0% 0% 100%
  Niemcy 2 0 0 2 0 19 -19 0% 0% 100%
  Norwegia 2 0 0 2 0 12 -12 0% 0% 100%
  Polska 8 0 0 8 1 33 -32 0% 0% 100%
  Rosja 2 0 0 2 0 11 -11 0% 0% 100%
  Rumunia 3 0 0 3 1 10 -9 0% 0% 100%
  Serbia i Czarnogóra 2 0 0 2 0 8 -8 0% 0% 100%
  Słowacja 4 0 0 4 1 22 -21 0% 0% 100%
  Słowenia 4 0 0 4 0 16 -16 0% 0% 100%
  Szkocja 6 0 0 6 0 19 -19 0% 0% 100%
  Szwajcaria 4 0 0 4 0 22 -22 0% 0% 100%
  Szwecja 4 0 0 4 0 22 -22 0% 0% 100%
  Turcja 4 0 1 3 1 16 -15 0% 25% 75%
  Ukraina 2 0 0 2 0 17 -17 0% 0% 100%
  Walia 4 0 0 4 1 16 -15 0% 0% 100%
  Węgry 4 0 0 4 0 19 -19 0% 0% 100%
  Włochy 2 0 0 2 0 8 -8 0% 0% 100%
  Wyspy Owcze 2 0 0 2 1 6 -5 0% 0% 100%
Ogółem 136 1 4 131 21 583 −562 0,74% 2,94% 96,32

Aktualizacja: 10 września 2016

Mecze bez porażki[edytuj]

10 marca 1993 San Marino San Marino 0:0 Turcja Turcja Stadion Olimpijski, Serravalle
Sędzia: Michel Piraux (Belgia)


Pierluigi Benedettini (7' Stefano Muccioli) – Mirco Gennari, Mauro Valentini, Claudio Canti, William Guerra, Paolo Daniele ZanottiPier Angelo Manzaroli, Fabio Francini, Marco Mazza (56' Ivan Matteoni), Nicola BacciocchiPaolo Mazza Engin İpekoğluSerhat Güller, Bülent Korkmaz, Ogün Temizkanoğlu, Ali GünçarMehmet Özdilek, Tugay Kerimoğlu, Orhan Çıkırıkçı, Ünal KaramanHami Mandıralı (56' Feyyaz Uçar), Aykut Kocaman (46' Saffet Sancaklı)


25 kwietnia 2001
El. MŚ 2002
Łotwa Łotwa 1:1 San Marino San Marino Stadion Skonto, Ryga
Sędzia: Karen Nalbandian (Armenia)
Marians Pahars Bramka 1' (1:0) Bramka 59' Nicola Albani


Aleksandrs KoļinkoOļegs Blagonadeždins, Mihails Zemļinskis, Valērijs Ivanovs (77' Artūrs Zakreševskis), Igors StepanovsVladimirs Koļesņičenko (46' Mihails Miholaps), Vitālijs Astafjevs, Andrejs ŠtolcersAndrejs Rubins, Marians Pahars, Vīts Rimkus (68' Aleksandrs Jeļisejevs) Federico GasperoniNicola Albani, Simone Bacciocchi, Simone Della Balda, Ermanno Zonzini, Damiano VannucciIvan Bugli (79' Roberto Selva), Ivan Matteoni, Riccardo Muccioli, Pier Angelo Manzaroli (89' Luca Nanni) – Andy Selva (82' Paolo Montagna)


20 sierpnia 2003 Liechtenstein Liechtenstein 2:2 San Marino San Marino Rheinpark Stadion, Vaduz
Sędzia: Guido Wildhaber (Szwajcaria)
Mario Frick Bramka 16'
Franz Burgmeier Bramka 23'
(2:2) Bramka 39' Bryan Gasperoni
Bramka 45' Nicola Ciacci


Peter JehleDaniel Hasler, Martin Telser (67' Frédéric Gigon), Christof Ritter, Sandro MaierhoferRonny Büchel (59' Fabio D'Elia), Andreas Gerster, Martin Stocklasa, Franz Burgmeier (59' Roger Beck) – Thomas Beck (84' Thomas Nigg), Mario Frick Federico GasperoniCarlo Valentini, Nicola Albani, Simone Bacciocchi, Federico CrescentiniBryan Gasperoni, Michele Moretti (79' Luca Nanni), Michele Marani, Damiano Vannucci (63' Lorenzo Moretti) – Paolo Montagna (88' Alan Toccaceli), Nicola Ciacci (76' Giacomo Bologna)


28 kwietnia 2004 San Marino San Marino 1:0 Liechtenstein Liechtenstein Stadion Olimpijski, Serravalle
Sędzia: Lawrence Sammut (Malta)
Andy Selva Bramka 5' (1:0)


Federico GasperoniCarlo Valentini, Alessandro Della Valle, Simone Bacciocchi, Nicola AlbaniAlex Gasperoni, (85' Paolo Montagna), Marco Domeniconi, Michele Marani (81' Bryan Gasperoni), Riccardo Muccioli (71' Michele Moretti) – Andy Selva (90' Lorenzo Moretti), Nicola Ciacci (53' Damiano Vannucci) Peter JehleDaniel Hasler, Martin Telser, Michael Stocklasa, Martin StocklasaRonny Büchel (57' Raphael Rohrer), Andreas Gerster, Roger Beck (68' Franz-Josef Vogt), Franz Burgmeier, Fabio D'EliaMario Frick


15 listopada 2014
El. ME 2016
San Marino San Marino 0:0 Estonia Estonia San Marino Stadium, Serravalle
Sędzia: Felix Brych (Niemcy)


Aldo SimonciniFabio Vitaioli, Cristian Brolli, Giovanni Bonini, Davide Simoncini, Mirko PalazziAdolfo Hirsch (60' Manuel Battistini), Nicola Chiaruzzi, Luca Tosi, Matteo Vitaioli (77' Enrico Golinucci) – Andy Selva (82' Danilo Rinaldi) Mihkel AksaluTaijo Teniste, Artjom Artjunin (74' Ingemar Teever), Igor Morozov, Dmitri KruglovIlja Antonov, Aleksandr Dmitrijev, (46' Joel Lindpere), Karol Mets, Konstantin VassiljevHenrik Ojamaa (62' Henri Anier), Sergei Zenjov

Bramki w meczach oficjalnych[edytuj]

San Marino zdobyło łącznie w spotkaniach oficjalnych 21 bramek. Najwięcej w meczach przeciwko Belgii oraz Liechtensteinowi (po 3). W 2013 roku podczas eliminacji Mistrzostw Świata 2014 San Marino zdobyło gola w spotkaniu przeciwko Polsce (1:5)[247].

# Data Miejsce Przeciwnik Zawodnik Minuta Wynik Ranga meczu
1. 27.03.1991 Stadion Olimpijski, Serravalle  Rumunia Valdes Pasolini 26' k. 1:3 El. ME 1992
2. 28.10.1992 Ankara 19 Mayıs, Ankara  Turcja Nicola Bacciocchi 53' 1:4 El. MŚ 1994
3. 17.11.1993 Stadio Renato Dall'Ara, Bolonia  Anglia Davide Gualtieri 1' 1:7 El. MŚ 1994
4. 14.12.1994 Stadion Olimpijski, Helsinki  Finlandia Pier Domenico Della Valle 34' 1:4 El. ME 1996
5. 11.10.1995 Stadion Olimpijski, Serravalle  Wyspy Owcze Mauro Valentini 52' 1:3 El. ME 1996
6. 14.10.1998 Stadion Olimpijski, Serravalle  Austria Andy Selva 81' k. 1:4 El. ME 2000
7. 28.02.2001 Stadion Króla Baudouina I, Bruksela  Belgia Andy Selva 90' 1:10 El. MŚ 2002
8. 25.04.2001 Stadion Skonto, Ryga  Łotwa Nicola Albani 59' 1:1 El. MŚ 2002
9. 06.06.2001 Stadion Olimpijski, Serravalle  Belgia Andy Selva 11' 1:4 El. MŚ 2002
10. 20.08.2003 Rheinpark Stadion, Vaduz  Liechtenstein Bryan Gasperoni 39' 2:2 Mecz towarzyski
11. Nicola Ciacci 45'
12. 28.04.2004 Stadion Olimpijski, Serravalle  Liechtenstein Andy Selva 5' 1:0 Mecz towarzyski
13. 30.03.2005 Stadion Olimpijski, Serravalle  Belgia Andy Selva 41' 1:2 El. MŚ 2006
14. 04.06.2005 Stadion Olimpijski, Serravalle  Bośnia i Hercegowina Andy Selva 40' 1:3 El. MŚ 2006
15. 07.02.2007 Stadion Olimpijski, Serravalle  Irlandia Manuel Marani 86' 1:2 El. ME 2008
16. 17.10.2007 Stadion Olimpijski, Serravalle  Walia Andy Selva 73' 1:2 El. ME 2008
17. 11.10.2008 Stadion Olimpijski, Serravalle  Słowacja Andy Selva 45' 1:3 El. MŚ 2010
18. 14.08.2012 Stadion Olimpijski, Serravalle  Malta Manuel Marani 7' 2:3 Mecz towarzyski
19. Danilo Rinaldi 90'+3 k.
20. 10.09.2013 Stadion Olimpijski, Serravalle  Polska Alessandro Della Valle 22' 1:5 El. MŚ 2014
21. 08.09.2015 LFF Stadion, Wilno  Litwa Matteo Vitaioli 55' 1:2 El. ME 2016

Mecze z Polską[edytuj]

Reprezentacja San Marino dotychczas 8-krotnie grała przeciwko Polsce. Wszystkie spotkania zakończyły się porażkami, bilans bramkowy - 1:33[248]. Reprezentacja Polski jest przeciwnikiem, z którym San Marino mierzyło się w swojej historii najczęściej[249].

Ciekawostki[edytuj]

  • 17 listopada 1993 roku w meczu eliminacji Mistrzostw Świata 1994 przeciwko Anglii (1:7) Davide Gualtieri zdobył gola po upływie 8,3 sekundy od rozpoczęcia spotkania[250][251]. Jest to najszybciej zdobyta bramka meczach reprezentacyjnych w strefie UEFA oraz ogółem w eliminacjach i finałach mistrzostw świata[252][253].
  • W 1993 roku po meczu z Turcją (0:0) piłkarze reprezentacji San Marino zamówili koszulki z napisem "0:0", w których występowali przez kilka następnych spotkań ubierając je pod trykot meczowy[63][254].
  • Porażka San Marino z Niemcami 0:13 w eliminacjach Mistrzostw Europy 2008 jest najwyższym zwycięstwem odnotowanym w meczach o punkty w strefie UEFA[105][255].
  • 7 września 2010 roku w meczu ze Szwecją (0:6) bracia bliźniacy Aldo i Davide Simoncini zdobyli po bramce samobójczej (co de facto oznacza, iż Davide pokonał samobójczym strzałem swojego brata bliźniaka)[256][257]. Jest to jedyny udokumentowany przypadek tego typu w profesjonalnej piłce nożnej[26][252].
  • W 2000 roku FSGC zamieściła ogłoszenia we włoskiej i światowej prasie, w których poszukiwała chętnych do gry w reprezentacji zawodników pochodzenia sanmaryńskiego. Akces piłkarza z NSL odrzucono z powodu zbyt dużej odległości i wysokich kosztów przelotów[56].
  • W 2009 roku czeski dziennik Blesk zaoferował piłkarzom reprezentacji San Marino 1 milion koron czeskich lub taką ilość piwa, jaką zdołają wypić za zwycięstwo w meczu ze Słowenią, co byłoby korzystnym wynikiem dla reprezentacji Czech[258][259]. Spotkanie zakończyło się porażką San Marino 0:3[260].
  • W San Marino obowiązuje przepis prawny, według którego pracodawca w przypadku powołania pracownika do reprezentacji ma obowiązek dać mu urlop na czas zgrupowania i meczu[261].
  • 6 września 2011 roku w dniu meczu ze Szwecją (0:5) bramkarz Federico Valentini zmuszony był o poranku opuścić swoje stanowisko pracy w banku, by zastąpić kontuzjowanego Aldo Simonciniego[262].
  • 11 reprezentacji osiągnęło w meczach przeciwko San Marino najwyższe w historii zwycięstwa w meczach oficjalnych (Belgia, Chorwacja, Czarnogóra, Czechy, Finlandia, Holandia, Polska, Rosja, Słowacja, Ukraina, Wyspy Owcze).
  • Najdłużej trwające serie reprezentacji San Marino:
    – najwięcej zwycięstw z rzędu: 1 (2004)
    – najwięcej meczów bez zwycięstwa z rzędu: 70 (2004-...)
    – najwięcej porażek z rzędu: 61 (2004-2014)
    – najwięcej meczów bez porażki z rzędu: 1 (5-krotnie)
    – najwięcej meczów ze zdobytą bramką: 2 (2005)
    – najwięcej meczów bez zdobytej bramki: 20 (2008-2012)
    – najwięcej meczów ze straconą bramką: 61 (2004-2014)
    – najwięcej meczów bez straconej bramki: 1 (3-krotnie)

Rekordziści[edytuj]

     Kolorem niebieskim zaznaczono obecnych reprezentantów

Najwięcej bramek w reprezentacji[edytuj]

# Zawodnik Okres gry Bramki Mecze
1.  Andy Selva 1998- 8 72
2.  Manuel Marani 2005-2012 2 33
3.  Nicola Albani 2001-2011 1 40
 Nicola Bacciocchi 1991-2000 1 33
 Nicola Ciacci 2003-2011 1 17
 Alessandro Della Valle 2002- 1 59
 Pier Domenico Della Valle 1991-2000 1 21
 Bryan Gasperoni 1995-2005 1 25
 Davide Gualtieri 1993-1999 1 9
 Valdes Pasolini 1990-1996 1 14
 Danilo Rinaldi 2008- 1 25
 Mauro Valentini 1991-1999 1 23
 Matteo Vitaioli 2007- 1 43

Aktualizacja: 10 września 2016

Najwięcej występów w reprezentacji[edytuj]

# Zawodnik Okres gry Mecze Bramki
1.  Andy Selva 1998- 72 8
2.  Damiano Vannucci 1996-2012 69 0
3.  Simone Bacciocchi 1996-2013 60 0
4.  Alessandro Della Valle 2002- 59 1
5.  Aldo Simoncini 2006- 49 0
6.  Mirco Gennari 1992-2003 48 0
7.  Paolo Montagna 1995-2011 46 0
8.  Ivan Matteoni 1990-2003 44 0
 Carlo Valentini 2002- 44 0
10.  Matteo Vitaioli 2007- 43 1

Aktualizacja: 10 września 2016

Ranking FIFA[edytuj]

Poniższe zestawienie pokazuje pozycje reprezentacji San Marino w comiesięcznych notowaniach Rankingu FIFA[263]. Najwyższą pozycję San Marino zajmowało we wrześniu 1993 roku, kiedy to na 166 sklasyfikowanych federacji zajmowało 118. lokatę[11][18]. Najniższa pozycja to ostatnie, 208. miejsce (od lipca do listopada 2014 roku). W listopadzie 2014 roku San Marino zanotowało najwyższy w historii awans, kiedy to po remisie 0:0 z Estonią w eliminacjach Mistrzostw Europy 2016 uzyskało promocję o 28. miejsc z 208. na 180 lokatę[264]. Od kwietnia 2008 roku do listopada 2014 roku reprezentacja San Marino zajmowała nieprzerwanie ostatnie miejsce w rankingu.

Rok / m-c Styczeń Luty Marzec Kwiecień Maj Czerwiec Lipiec Sierpień Wrzesień Październik Listopad Grudzień Średnia
1993 119. 118. 122. 120. 121. 120.
1994 121. 126. 129. 131. 132. 130. 133. 134. 133. 131. 130.
1995 135. 134. 134. 136. 140. 142. 133. 141. 142. 151. 138.
1996 152. 152. 154. 155. 158. 160. 162. 161. 162. 165. 158.
1997 165. 164. 166. 164. 167. 167. 167. 171. 173. 173. 167.
1998 173. 173. 176. 176. 177. 178. 180. 180. 180. 179. 177.
1999 153. 150. 150. 150. 152. 146. 146. 143. 143. 142. 145. 150. 147.
2000 151. 151. 154. 157. 159. 162. 164. 167. 167. 167. 169. 168. 161.
2001 168. 170. 168. 166. 165. 158. 159. 159. 158. 157. 158. 158. 162.
2002 158. 158. 158. 158. 159. 159. 162. 163. 159. 161. 160. 159.
2003 161. 161. 162. 164. 163. 161. 163. 158. 158. 158. 158. 162. 160.
2004 162. 162. 163. 165. 165. 167. 168. 167. 169. 167. 166. 164. 165.
2005 165. 161. 161. 160. 162. 161. 162. 161. 161. 157. 157. 155. 160.
2006 156. 156. 158. 160. 161. 191. 191. 194. 194. 195. 194. 177.
2007 195. 196. 196. 196. 195. 195. 195. 195. 196. 196. 197. 197. 195.
2008 197. 198. 198. 199. 200. 199. 199. 200. 200. 200. 201. 201. 199.
2009 201. 201. 201. 202. 202. 202. 203. 203. 203. 203. 203. 203. 202.
2010 203. 203. i 202. 202. 202. 202. 202. 203. 203. 203. 203. 202.
2011 203. 203. 202. 202. 202. 203. 203. 203. 203. 203. 204. 206. 203.
2012 206. 205. 205. 205. 205. 206. 205. 206. 206. 207. 207. 207. 205.
2013 207. 207. 207. 207. 207. 207. 207. 207. 207. 207. 207. 207. 207.
2014 207. 207. 207. 207. 207. 207. 208. 208. 208. 208. 180. 179. 202.
2015 179. 180. 181. 194. 194. 192. 192. 192. 193. 196. 196. 198. 190.
2016 198. 198. 198. 200. 200. 200. 200. 200. -

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Football team nicknames (ang.). topendsports.com. [dostęp 2015.08.11].
  2. Funny soccer team nicknames (ang.). topendsports.com. [dostęp 2015.08.11].
  3. San Marino sport (ang.). sanmarinosite.com. [dostęp 2015.08.11].
  4. a b Nowy selekcjoner kadry San Marino (pol.). eurofutbol.pl. [dostęp 2015.08.11].
  5. Manzaroli - nuevo seleccionador de San Marino (hiszp.). vavel.com. [dostęp 2015.08.11].
  6. a b c d FSGC - Storia (wł.). fsgc.sm. [dostęp 2015.03.22].
  7. a b c d Gli sviluppi del calcio nella Repubblica di San Marino dal 1985 ad oggi (wł.). calciomondialeweb.it. [dostęp 2015.03.22].
  8. a b San Marino still FIFA’s whipping boys but a side bursting with pride (ang.). theguardian.com. [dostęp 2015.03.27].
  9. Irgendwo zwischen Bhutan und den Caicos-Inseln (niem.). sueddeutsche.de. [dostęp 2015.03.22].
  10. 4 curiosidades de la peor selección de fútbol del mundo (hiszp.). elmundo.com.bo. [dostęp 2015.04.04].
  11. a b Najsłabsi, ale dzielni (pol.). gwizdek24.se.pl. [dostęp 2015.03.22].
  12. 9 reasons why San Marino really is the worst football team of all time (ang.). uk.complex.com. [dostęp 2015.03.22].
  13. a b An interview with the goalkeeper of the world's worst national soccer team (ang.). vice.com. [dostęp 2015.03.22].
  14. a b c San Marino - rywal reprezentacji Polski (pol.). nofootballnofun.blox.pl. [dostęp 2015.03.22].
  15. a b San Marino, tutti i segreti del pareggio contro l'Estonia (wł.). calcioblog.it. [dostęp 2015.04.08].
  16. a b Football match: Poland v San Marino 10:0 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.03.22].
  17. Rekordsieg: Deutschland gewinnt 13:0 in San Marino (niem.). spiegel.de. [dostęp 2015.03.22].
  18. a b c d San Marino's international playing record makes grim reading (ang.). theguardian.com. [dostęp 2015.03.22].
  19. England’s latest Euro 2016 qualifying opponents San Marino in numbers (ang.). footballpools.com. [dostęp 2015.08.16].
  20. One win, 106 losses, no traffic lights (ang.). nytimes.com. [dostęp 2015.03.22].
  21. a b El. Euro 2016: Gibraltar Polski się nie boi (pol.). sport.pl. [dostęp 2015.03.22].
  22. Gibraltar given full Uefa membership at London Congress (ang.). bbc.com. [dostęp 2015.03.22].
  23. World football - registered players (ang.). fifa.com. [dostęp 2015.03.22].
  24. a b International: Hill-top ambassadors playing for pride: San Marino's students, painters and bus drivers take the worst record in international football to Wembley tonight. Henry Winter reports (ang.). independent.co.uk. [dostęp 2015.04.05].
  25. a b c San Marino: Doceniając małe rzeczy (pol.). czasfutbolu.pl. [dostęp 2015.03.26].
  26. a b Jeepers keepers! Aldo Simoncini has let in 114 goals in 27 games for San Marino (ang.). mirror.co.uk. [dostęp 2015.03.26].
  27. Haben vor Freude geweint (niem.). 11freunde.de. [dostęp 2015.03.22].
  28. San Marino DON'T lose, holding Estonia to a 0:0 draw at home while Switzerland beat Liechtenstein 4:0 in England's group (ang.). dailymail.co.uk. [dostęp 2015.03.26].
  29. Анди Сельва: «Украина - фаворит не только этого матча, но и в целом группы» (ros.). footballua.tv. [dostęp 2015.04.28].
  30. a b Il San Marino Stadium (wł.). tuttopisa.it. [dostęp 2015.04.14].
  31. a b San Marino Stadium - Campi di gioco (wł.). sanmarinocalcio.it. [dostęp 2015.04.14].
  32. a b c San Marino: olvidada y opacada por los logros de los demás (hiszp.). marcajeindividual.com. [dostęp 2015.04.07].
  33. Stadiums in San Marino (ang.). worldstadiums.com. [dostęp 2015.04.14].
  34. San Marino Stadium a Serravalle (wł.). fsgc.sm. [dostęp 2015.04.14].
  35. L’Olimpico primo campo "Football Green Live" (wł.). smtvsanmarino.sm. [dostęp 2015.04.14].
  36. L'Olimpico di Serravalle primo campo con il sistema "Football Green Live" (wł.). smtvsanmarino.sm. [dostęp 2015.04.14].
  37. Inaugurato il nuovo San Marino Stadium (wł.). smtvsanmarino.sm. [dostęp 2015.04.14].
  38. Football match: San Marino v Germany 0:13 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.04.21].
  39. Football match: San Marino v England 0:8 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.04.21].
  40. San Marino 1-2 Rep of Ireland (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 2015.03.22].
  41. a b Le origini del calcio nella Repubblica di San Marino (wł.). calciomondialeweb.it. [dostęp 2015.03.22].
  42. San Marino - List of Foundation Dates (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.05.07].
  43. San Marino - List of Champions (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.03.22].
  44. Solid foundations bolster San Marino (ang.). uefa.org. [dostęp 2015.08.16].
  45. a b c d La nazionale A sammarinese: Cenni storici e curiosità (wł.). calciomondialeweb.it. [dostęp 2015.03.22].
  46. San Marino - po raz drugi w tym roku (pol.). sport.wp.pl. [dostęp 2015.04.05].
  47. Men’s tour in Europe (ang.). canadasoccer.com. [dostęp 2015.03.29].
  48. a b c d San Marino - Il dettaglio delle partite della nazionale: Dall'incontro n.1 (1986) al n.20 (1993) (wł.). calciomondialeweb.it. [dostęp 2015.04.05].
  49. Moldawische Nationalmannschaft gegen San Marino (niem.). moldova-online.travel. [dostęp 2015.08.16].
  50. European Championship 1992 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.08.15].
  51. a b San Marino - Svizzera: la prima volta non si scorda mai (wł.). smtvsanmarino.sm. [dostęp 2015.04.05].
  52. La prima volta di San Marino (wł.). socialfootballtv.com. [dostęp 2015.04.21].
  53. Football match: San Marino v Switzerland 0:4 (ang.). eu-football.com. [dostęp 2015.04.21].
  54. a b The last European minnows part 1: San Marino and Liechtenstein (ang.). thepathslesstravelled.wordpress.com. [dostęp 2015.08.17].
  55. Eliminatórias Copa do Mundo 1994 - Estados Unidos: UEFA Grupo 2 (port.). arquivodosmundiais.com. [dostęp 2015.08.11].
  56. a b c d e f Tomasz Lipiński. Z jednym zawodowcem. „Piłka Nożna”, s. 26-27, 03.09.2002. Profus Management. ISSN 0137-4710 (pol.). 
  57. a b Piłkarze z San Marino - szczęśliwi outsiderzy (pol.). eurosport.onet.pl. [dostęp 2015.04.21].
  58. San Marino riscatta il calcio in miniatura (wł.). archiviostorico.corriere.it. [dostęp 2015.04.21].
  59. a b 10 marzo 2013: 20 anni dal primo punto mondiale (wł.). smtvsanmarino.sm. [dostęp 2015.04.21].
  60. Jan Furtok o meczu z San Marino (pol.). sport.wp.pl. [dostęp 2015.04.21].
  61. Furtok o golu zdobytym ręką w meczu z San Marino: Zadziałał instynkt (pol.). dziennikzachodni.pl. [dostęp 2015.04.21].
  62. Wicekról strzelców Bundesligi i pogromca… San Marino (pol.). czasfutbolu.pl. [dostęp 2015.04.21].
  63. a b c Z pamiętnika Goliata: od bramki Furtoka po powrót Rudego (pol.). hurkowski.wordpress.com. [dostęp 2015.04.05].
  64. San Marino - niebieskie pogotowie punktowe (pol.). pozielonejtrawie.pl. [dostęp 2016.09.12].
  65. San Marino pokonane. Zadanie wykonane (pol.). przegladsportowy.pl. [dostęp 2015.03.26].
  66. a b On strzelił gola Anglii już w 9. sekundzie! (pol.). babol.pl. [dostęp 2015.03.26].
  67. The goal San Marino will never forget (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.04.05].
  68. England vs San Marino: Davide Gualtieri never tires of reliving the World Cup night in 1993 (ang.). telegraph.co.uk. [dostęp 2015.03.26].
  69. Das 8-sekunden-tor San Marinos gegen England (niem.). tagesanzeiger.ch. [dostęp 2015.03.22].
  70. San Marino 1-7 England (ang.). englandstats.com. [dostęp 2015.03.26].
  71. Così ho spaventato l’Inghilterra (wł.). sanmarinoworld.sm. [dostęp 2015.03.26].
  72. San Marino's Davide Gualtieri recalls the pain his goal caused England (ang.). theguardian.com. [dostęp 2015.03.26].
  73. Davide Gualtieri: The man from San Marino who shocked England (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2015.03.26].
  74. Gualtieri stuns England with early San Marino strike (ang.). thefa.com. [dostęp 2015.03.26].
  75. Students, bank clerks and barmen... Meet the everyday San Marino players ready to take on England (ang.). dailymail.co.uk. [dostęp 2015.03.22].
  76. Remember San Marino in 1993? What happened in England's World Cup humiliation... and to those who lined up in Graham Taylor's final outing (ang.). dailymail.co.uk. [dostęp 2015.03.26].
  77. Il ruggito del San Marino che fede tremare i Leoni (wł.). tribunaitalia.it. [dostęp 2015.04.06].
  78. Venerdì sera c'è Inghilterra - San Marino. Ricordando uno strano, storico record (wł.). tempi.it. [dostęp 2015.03.26].
  79. European Championship 1996 qualifications (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.08.15].
  80. Faroe Islands team profile (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.04.23].
  81. Football match: San Marino v Faroe Islands 1:3 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.04.23].
  82. Football match: Finland v San Marino 4:1 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.04.23].
  83. Eliminatórias Copa do Mundo 1998 - França: UEFA Grupo 7 (port.). arquivodosmundiais.com. [dostęp 2015.08.11].
  84. Football match: San Marino v Belgium 0:3 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.05.06].
  85. Sanmaryńska legenda Juventusu - historia Massimo Boniniego (pol.). transfery.info. [dostęp 2015.04.18].
  86. Giampaolo Mazza - Profile (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.05.07].
  87. European Championship 2000 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.08.15].
  88. San Marino - Record International Players (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.05.07].
  89. Football match: San Marino v Austria 1:4 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.05.07].
  90. Eliminatórias Copa do Mundo 2002 - Japão/Coreia do Sul: UEFA Grupo 6 (port.). arquivodosmundiais.com. [dostęp 2015.08.11].
  91. Football match: Latvia - San Marino 1:1 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.05.10].
  92. a b Riga mortis (ang.). wsc.co.uk. [dostęp 2015.05.10].
  93. English coach out after San Marino disaster (ang.). baltictimes.com. [dostęp 2015.05.10].
  94. Sanmarīno amatieri ‘apspēlē’ Latvijas izlases futbolistus (łot.). delfi.lv. [dostęp 2015.05.10].
  95. 10 of the best for rampant Belgium (ang.). heraldscotland.com. [dostęp 2016.09.12].
  96. Selva steals show in last minute (ang.). independent.co.uk. [dostęp 2016.09.12].
  97. European Championship 2004 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.08.15].
  98. Football match: San Marino v Latvia 0:1 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.05.20].
  99. Lisztes leads Hungarian charge (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.05.11].
  100. Eliminatórias Copa do Mundo 2006 - Alemanha: UEFA Grupo 7 (port.). arquivodosmundiais.com. [dostęp 2015.08.11].
  101. a b c d e Najlepszy pośród najgorszych - historia Andy'ego Selvy (pol.). weszlo.com. [dostęp 2015.05.19].
  102. a b San Marino pod lupą - anegdoty i ciekawostki (pol.). sport.tvp.pl. [dostęp 2015.05.20].
  103. European Championship 2008 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.08.15].
  104. Football match: San Marino v Germany 0:13 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.05.20].
  105. a b Records tumble as Germany soar (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.05.20].
  106. San Marino 0-13 Germany (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 2015.05.20].
  107. Das große Preisschießen von San Marino (niem.). faz.net. [dostęp 2015.05.20].
  108. a b EM-Qualifikation: Preisschießen gegen San Marino (niem.). stern.de. [dostęp 2015.05.20].
  109. Germany hammers San Marino 13-0 (ang.). sports.ndtv.com. [dostęp 2015.05.20].
  110. UEFA EURO 2008 statistics: Fouls suffered (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.08.08].
  111. a b Federico Crescentini disperso: poche le speranze (wł.). smtvsanmarino.sm. [dostęp 2015.05.20].
  112. Staunton seeks serene show in uneasy times (ang.). independent.co.uk. [dostęp 2015.05.20].
  113. Ireland's intervention seconds from time salvages three points for the boys in green (ang.). theguardian.com. [dostęp 2015.08.16].
  114. Eliminatórias Copa do Mundo 2010 - África do Sul: UEFA Grupo 3 (port.). arquivodosmundiais.com. [dostęp 2015.08.11].
  115. Football match: San Marino v Slovakia 1:3 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.06.05].
  116. San Marino - Polska 0:2 (pol.). wprost.pl. [dostęp 2015.06.05].
  117. Polacy zdemolowali San Marino! Rekordowe 10:0! (pol.). przegladsportowy.pl. [dostęp 2015.06.05].
  118. Polska - San Marino: Dwa nowe rekordy (pol.). sport.pl. [dostęp 2015.06.05].
  119. European Championship 2012 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.08.15].
  120. San Marino on the end of record Netherlands win (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.08.08].
  121. Netherlands 11-0 San Marino: Arsenal striker Robin van Persie nets four in record victory (ang.). goal.com. [dostęp 2015.08.08].
  122. Victorie Tricolorii au învins cu cel mai mare scor din istoria meciurilor oficiale. Moldova - San Marino 4-0 (rum.). adevarul.ro. [dostęp 2015.08.08].
  123. Moldova - San Marino: 4-0 în faţa unor bucătari, secretari şi electricieni (rum.). timpul.md. [dostęp 2015.08.08].
  124. Eliminatórias Copa do Mundo 2014 - Brasil: UEFA Grupo H (port.). arquivodosmundiais.com. [dostęp 2015.08.11].
  125. England stay serious against lowly San Marino (ang.). goltv.ca. [dostęp 2015.08.10].
  126. Poland sink San Marino to keep dream alive (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.08.10].
  127. Alessandro Della Valle - ten sprzedawca ceramiki ośmieszył Polskę (pol.). sport.se.pl. [dostęp 2015.08.10].
  128. San Marino se trefilo po pěti letech, bezgólová tak zůstává v kvalifikaci jen Andorra (cz.). hattrick.cz. [dostęp 2015.08.10].
  129. Alessandro Della Valle a "national hero" after scoring tiny San Marino’s first goal in five years (ang.). nydailynews.com. [dostęp 2015.08.10].
  130. Hodgson bemoans Simoncini challenge (ang.). football.co.uk. [dostęp 2015.04.21].
  131. Roy Hodgson furious at Theo Walcott injury from San Marino goalkeeper (ang.). theguardian.com. [dostęp 2015.08.10].
  132. Simoncini jak Schumacher (pol.). sport.wp.pl. [dostęp 2015.08.10].
  133. Ouch! Theo Walcott clash with Aldo Simoncini sparks comparisons with Schumacher/Battiston (ang.). 101greatgoals.com. [dostęp 2015.08.10].
  134. When protecting goalkeepers goes too far (ang.). nytimes.com. [dostęp 2015.08.10].
  135. a b England negotiate San Marino mismatch (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2015.04.21].
  136. Walcott blow for England (ang.). express.co.uk. [dostęp 2015.08.10].
  137. FIFA World Cup 2014 qualifiers statistics: Team yellow cards (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.08.10].
  138. a b Giampaolo Mazza quitte son poste de coach de Saint-Marin après 15 ans (fr.). rtbf.be. [dostęp 2015.08.11].
  139. Rezygnacja selekcjonera reprezentacji San Marino (pol.). eurofutbol.pl. [dostęp 2015.08.11].
  140. Football match: San Marino v Slovenia 0:0 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2016.01.16].
  141. La Provincia del Gol: Matteo Vitaioli, l'operaio che ha rotto l'astinenza del gol di San Marino (wł.). it.eurosport.com. [dostęp 2016.01.05].
  142. San Marino przełamało niechlubną serię (pol.). sportowefakty.wp.pl. [dostęp 2016.01.05].
  143. Football match: Lithuania v San Marino 2:1 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2016.01.16].
  144. a b San Marino: Nazionali minacciano sciopero: "Boicottiamo trasferta in Slovenia" (wł.). repubblica.it. [dostęp 2016.02.02].
  145. Lo sciopero dei calciatori che ha fatto tremare San Marino (wł.). it.eurosport.com. [dostęp 2016.02.02].
  146. La nazionale di San Marino in sciopero, fermi gli allenamenti (wł.). altarimini.it. [dostęp 2016.02.02].
  147. Comunicato stampa Associazione Sammarinese Calciatori (wł.). emiliaromagnasport.com. [dostęp 2016.02.02].
  148. La nazionale di San Marino interrompe lo sciopero (wł.). corriereromagna.it. [dostęp 2016.02.02].
  149. San Marino: I calciatori incontrano la federazione, si gioca e lo sciopero sarà revocato (wł.). giornalesm.com. [dostęp 2016.02.02].
  150. UEFA EURO 2016 Statistics - Attempts (ang.). uefa.com. [dostęp 2016.02.02].
  151. Studenti, impiegati e baristi. Ecco gli eroi del weekend sammarinese (wł.). bologna.repubblica.it. [dostęp 2015.04.06].
  152. Polacy wreszcie dziś wygrają! Ale grają z amatorami! (pol.). sport.fakt.pl. [dostęp 2015.03.22].
  153. What a bunch of amateurs! Guide to San Marino part-timers' day jobs (ang.). metro.co.uk. [dostęp 2015.03.22].
  154. Kto gra w San Marino? (pol.). ofsajd.onet.pl. [dostęp 2015.03.26].
  155. European Qualifiers 2016 - Le convocazioni del C.T. Manzaroli (wł.). fsgc.sm. [dostęp 2015.03.24].
  156. 8,3 secondi di gloria: Il record di Davide Gualtieri (wł.). storiedicalcio.altervista.org. [dostęp 2015.03.26].
  157. Factory worker, lawyer and office clerk: The everyday jobs of the San Marino team (ang.). 90min.com. [dostęp 2015.03.26].
  158. England vs San Marino: Meet the accountants, electricians and students that play for FIFA's lowest-ranked team (ang.). telegraph.co.uk. [dostęp 2015.03.22].
  159. Massimo Bonini - kolega z boiska Bońka (pol.). sport.wp.pl. [dostęp 2015.04.18].
  160. В составе сборной Сан-Марино в матче с Молдовой не будет играть ключевой игрок (ros.). point.md. [dostęp 2015.04.28].
  161. Legenda Juventusu dla Polsatsport.pl: Boniek może pomóc polskiej piłce (pol.). polsatsport.pl. [dostęp 2016.09.12].
  162. a b Massimo Bonini - watercarrier to the stars (ang.). putnielsingoal.com. [dostęp 2015.04.18].
  163. a b c Bonini, San Marino's unsung hero (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.04.18].
  164. Massimo Bonini: Al centro del sacrificio (wł.). storiedicalcio.altervista.org. [dostęp 2015.04.18].
  165. Juve take back Boniek star (ang.). football-italia.net. [dostęp 2015.04.18].
  166. a b Sanmarińczycy nie gęsi, swojego idola mają. Grande Massimo Bonini (pol.). zczuba.pl. [dostęp 2015.04.18].
  167. Massimo Bonini (wł.). ilpalloneracconta.blogspot.ca. [dostęp 2015.04.18].
  168. a b Gli eroi in bianconero: Massimo Bonini (wł.). tuttojuve.com. [dostęp 2015.04.18].
  169. Massimo Bonini: Meet San Marino's finest ever player (ang.). independent.co.uk. [dostęp 2015.04.18].
  170. a b c Wielkie męczarnie w maleńkiej republice (pol.). slowfoot.pl. [dostęp 2015.04.18].
  171. Guliwer w Krainie Liliputów (pol.). rfbl.pl. [dostęp 2015.04.18].
  172. Just rewards for modest man (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.04.18].
  173. Mancini: "A 20 anni ne ho combinate più di Balotelli" (wł.). corrieredellosport.it. [dostęp 2015.04.22].
  174. Marco Macina, da gemello di Roberto Mancini alla caduta nell’anonimato (wł.). mediapolitika.com. [dostęp 2016.09.12].
  175. Chiorri, stella Tricolor a Cuba (wł.). gazzetta.it. [dostęp 2015.04.22].
  176. a b c Marco Macina: da grande promessa a semplice meteora (wł.). storiepallonare.blogspot.com. [dostęp 2015.04.22].
  177. European U-16 Championship 1982 (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.04.22].
  178. a b Questo calcio usa e getta (wł.). gazzetta.it. [dostęp 2015.04.22].
  179. Lo riconoscete? - Marco Macina (wł.). calciomercato.it. [dostęp 2015.04.22].
  180. Selva, Mifsud, Frick... Wielcy bohaterowie mikroskopijnych krajów (pol.). weszlo.com. [dostęp 2016.03.04].
  181. Футболисты Сан-Марино будут счастливы, если смогут забить Украин (ros.). zn.ua. [dostęp 2015.04.28].
  182. San Marino nella storia: La nazionale più scarsa del Mondo conquista il primo punto nelle qualificazioni agli europei (wł.). dagospia.com. [dostęp 2015.04.23].
  183. Lewandowski kontra anonim. Jak strzelają w reprezentacji? (pol.). sport.tvn24.pl. [dostęp 2015.05.04].
  184. 53 derrotas seguidas e contando: conheça a pior seleção do mundo nos últimos cinco anos (port.). espn.uol.com.br. [dostęp 2015.04.06].
  185. Zoom sur Andy Selva, attaquant de la sélection de Saint-Marin (fr.). coupfranc.fr. [dostęp 2016.09.12].
  186. Нестандартно о футболе - Анди Сельва (ros.). sports.ru. [dostęp 2015.04.28].
  187. Selva chce postraszyć Polaków! (pol.). pilkanozna.pl. [dostęp 2015.05.04].
  188. Mazza relishing San Marino's task (ang.). fifa.com. [dostęp 2015.05.04].
  189. Анди Сельва: «Для Сан-Марино и один гол Украине станет праздником» (ros.). sports.ru. [dostęp 2015.04.28].
  190. 28 April 2004 - You know clash of the titans? This was nothing like that (ang.). tdifh.blogspot.com. [dostęp 2015.05.04].
  191. San Marino have made little progress in recent years (ang.). worldsoccer.com. [dostęp 2015.05.10].
  192. Mediterranean Games 1987 (Syria) (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.04.05].
  193. Fiesta del calcio (wł.). fsgc.sm. [dostęp 2015.04.05].
  194. Football manager: Giorgio Leoni (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.04.05].
  195. Leoni e l'estate piena di impegni delle Nazionali (wł.). sanmarinoworld.sm. [dostęp 2015.04.06].
  196. L’Under 21 ha convinto Leoni (wł.). sanmarinoworld.com. [dostęp 2015.04.06].
  197. Malore per il coordinatore delle nazionali Giorgio Leoni (wł.). smtvsanmarino.sm. [dostęp 2015.04.05].
  198. World Cup 1998 Qualifying (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.04.05].
  199. Mazza still the man for San Marino: 14 years and counting for Europe's longest-serving international boss (ang.). dailymail.co.uk. [dostęp 2015.04.06].
  200. We meet the world’s worst team (ang.). thesun.co.uk. [dostęp 2015.03.22].
  201. Mazza, una leggenda nonostante 83 sconfitte (wł.). eurosport.yahoo.com. [dostęp 2015.04.06].
  202. Giampaolo Mazza: 15 anni da CT (wł.). smtvsanmarino.sm. [dostęp 2015.04.06].
  203. San Marino, si dimette il ct Giampaolo Mazza (wł.). mondopallone.it. [dostęp 2015.04.06].
  204. L'ormai ex C.T. Giampaolo Mazza, ospite a "Carte Scoperte", si è tolto diversi sassi dalle scarpe (wł.). smtvsanmarino.sm. [dostęp 2015.04.06].
  205. DT de San Marino deja su cargo tras 15 años y ser el más perdedor del mundo (hiszp.). latercera.com. [dostęp 2015.04.08].
  206. Giampaolo Mazza zrezygnował z prowadzenia San Marino (pol.). eurosport.onet.pl. [dostęp 2015.04.06].
  207. Headache over! Think your manager is bad? San Marino boss Mazza resigns after earning just one point in 15 years (ang.). dailymail.co.uk. [dostęp 2015.04.06].
  208. England prepare to face the team for whom the result does not matter (ang.). theguardian.com. [dostęp 2015.04.08].
  209. a b San Marino coach Giampaolo Mazza stands down after winning just one point in 15 years (ang.). mirror.co.uk. [dostęp 2015.04.06].
  210. Coach San Marino weg na 82 nederlagen en 371 tegengoals (niderl.). vi.nl. [dostęp 2015.04.11].
  211. Guadagna un solo punto in 15 anni: il ct Giampaolo Mazza si è dimesso (wł.). calciomercato.com. [dostęp 2015.04.06].
  212. E'nata l'Associazione Sammarinese Allenatori Calcio (wł.). newsrimini.it. [dostęp 2015.04.06].
  213. a b San Marino vs England: for Sammaranese coach Giampaolo Mazza a 5-0 defeat would be seen as victory (ang.). telegraph.co.uk. [dostęp 2015.04.06].
  214. Europe's longest-serving national-team coaches (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.04.08].
  215. San Marino, Mazza si dimette: era il ct più longevo (wł.). tgcom24.mediaset.it. [dostęp 2015.04.06].
  216. a b Pierangelo Manzaroli, lo Special One di San Marino (wł.). it.eurosport.yahoo.com. [dostęp 2015.04.08].
  217. Pierangelo Manzaroli, il "titano" delle prime volte (wł.). calcioesteronews.it. [dostęp 2015.04.08].
  218. San Marino: la Nazionale a Pierangelo Manzaroli (wł.). smtvsanmarino.sm. [dostęp 2015.04.08].
  219. Ufficiale: Manzaroli nuovo CT della Nazionale (wł.). smtvsanmarino.sm. [dostęp 2015.04.08].
  220. a b Manzaroli replaces Mazza as San Marino coach (ang.). uefa.com. [dostęp 2015.04.08].
  221. El. ME: Niespodzianki, sensacje i pewniaki. San Marino przerwało passę 61 porażek! (pol.). przegladsportowy.pl. [dostęp 2015.04.08].
  222. San Marino claim FIRST EVER Euro qualifying point after holding Estonia to memorable draw (ang.). mirror.co.uk. [dostęp 2015.04.08].
  223. Nazionale A: I 23 convocati per San Marino - Azerbaijan (wł.). fsgc.sm. [dostęp 2016.09.04].
  224. National teams - team colors (ang.). rsssf.com. [dostęp 2015.03.27].
  225. a b Rubbish like this must be thrown out! Inept San Marino simply not good enough to play on grand stage (ang.). dailymail.co.uk. [dostęp 2015.03.22].
  226. Roy Hodgson conscious of real test on Tuesday after San Marino rout (ang.). footytube.com. [dostęp 2015.08.10].
  227. Wygrać bez oklasków (pol.). ligamistrzow.com. [dostęp 2015.04.06].
  228. Kelnerzy zostaną w swoich knajpach? Niepewna przyszłość kadry San Marino (pol.). weszlo.com. [dostęp 2015.04.06].
  229. England face perennial whipping boys San Marino (ang.). gulfnews.com. [dostęp 2015.04.06].
  230. Соперник Украины: пять интересных фактов о сборной Сан-Марино (ros.). news.liga.net. [dostęp 2015.04.28].
  231. ĐT San Marino: Vượt lên nỗi lo “cơm áo gạo tiền” để chơi bóng (wiet.). bongdaplus.vn. [dostęp 2015.08.16].
  232. You could fit the entire population of San Marino into the empty seats at Wembley (ang.). mirror.co.uk. [dostęp 2015.04.28].
  233. European Qualifiers: San Marino manager Pierangelo Manzaroli looks to limit damage (ang.). skysports.com. [dostęp 2015.05.19].
  234. Моуриньо за исключение слабых сборных из отборочных турниров (ros.). football.ua. [dostęp 2015.05.19].
  235. Löw wants "pre-qualification event" (ang.). sportinglife.com. [dostęp 2015.05.19].
  236. San Marino - The begining of a new era after Giampaolo Mazza’s departure (ang.). soccersouls.com. [dostęp 2015.04.06].
  237. After manager departure San Marino can appoint someone willing to compete (ang.). backpagefootball.com. [dostęp 2015.04.21].
  238. Roy Hodgson accused of disrespect after joking that England's cricketers could play against San Marino (ang.). mirror.co.uk. [dostęp 2015.09.05].
  239. Roy Hodgson under fire after claiming that even England cricket team could play against San Marino (ang.). dailymail.co.uk. [dostęp 2015.09.05].
  240. Mulher de Mourinho evitou que o treinador assumisse a Inglaterra (port.). lancenet.com.br. [dostęp 2015.04.06].
  241. José Mourinho: My wife told me to snub England manager's job (ang.). telegraph.co.uk. [dostęp 2015.04.06].
  242. Scots "like San Marino" (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 2015.04.06].
  243. You're just like San Marino: Spain's rising star Reyes pays Scots team the ultimate insult (ang.). thefreelibrary.com. [dostęp 2015.04.06].
  244. San Marino FA rants on Twitter over rude ITV coverage of England trashing (ang.). metro.co.uk. [dostęp 2015.05.19].
  245. San Marino FA complain about "disgraceful" ITV coverage on Twitter (ang.). joe.ie. [dostęp 2015.05.19].
  246. England gorge on San Marino but save their energy for a tougher task (ang.). theguardian.com. [dostęp 2015.04.06].
  247. Football match: San Marino v Poland 1:5 (ang.). eu-football.com. [dostęp 2015.03.29].
  248. San Marino national football team: record v Poland (ang.). 11v11.com. [dostęp 2015.04.05].
  249. Alessandro Della Valle - obrońca San Marino, który ośmieszył Polaków (pol.). polskatimes.pl. [dostęp 2015.03.22].
  250. England vs San Marino: 5 times the Three Lions have taken on world football minnows (ang.). mirror.co.uk. [dostęp 2015.03.26].
  251. San Marino: Gualtieri e il gol che annnunciò la fine del mondo (wł.). ceraunavoltailcalcio.it. [dostęp 2015.03.26].
  252. a b San Marino - five facts about football's underdogs (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2015.03.22].
  253. American adventures decided by high drama (ang.). fifa.com. [dostęp 2015.03.26].
  254. Będzie ciężko. San Marino ma dwóch zawodowych... (pol.). sport.fakt.pl. [dostęp 2015.03.26].
  255. European Championship Qualifying: Six of the biggest wins in recent history (ang.). betting.betfair.com. [dostęp 2015.03.22].
  256. El. MŚ 2014. Z kim zmierzy się Polska? W San Marino nie ma kelnerów (pol.). sport.pl. [dostęp 2015.04.06].
  257. Football match: Sweden v San Marino 6:0 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.03.26].
  258. Blesk motivuje San Marino: Vyhrajte a máte milion! (cz.). isport.blesk.cz. [dostęp 2015.03.28].
  259. Czech newspaper offers San Marino cash prize for beating Slovenia (ang.). offthepost.info. [dostęp 2015.03.28].
  260. Football match: San Marino v Slovenia 0:3 (ang.). eu-football.info. [dostęp 2015.03.28].
  261. Reprezentant San Marino dla Weszło: Moim marzeniem jest móc żyć z piłki... (pol.). weszlo.com. [dostęp 2015.03.26].
  262. England vs San Marino: Simoncini - cheating death to facing Rooney (ang.). bbc.com. [dostęp 2015.03.26].
  263. FIFA/Coca-Cola World Ranking (ang.). fifa.com. [dostęp 2015.03.22].
  264. Riprende l’attività della Nazionale Maggiore (wł.). sanmarinonotizie.com. [dostęp 2015.04.11].

Linki zewnętrzne[edytuj]