Cmentarz Powązkowski

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Plan cmentarza
Brama św. Honoraty
Grób Melchiora Korwina Szymanowskiego założyciela cmentarza
Katakumby
Katakumby - grób Michała Poniatowskiego
Katakumby - prochy pomordowanych w obozach koncentracyjnych
Katakumby - grób Czesława Niemena
Aleja Zasłużonych
Aleja cmentarna
Alejka cmentarna
Pomiędzy grobami
Grób płka Stanisława Węglowskiego
Grób rodziny Lilpopów
Grób Krzysztofa Kieślowskiego
Grobowiec Jana Kiepury
tablica oznaczająca grób o. pijarów i jezuitów w zbiorowej mogile, na zewnątrz kościóła św. Karola Boromeusza, wmurowana
z inicjatywy o. Innocentego Buby
alejka, pod którą znajduję się zbiorowa, nieoznakowana mogiła o. pijarów i jezuitów m. in. Stanisława Konarskiego, poety Macieja Kazimierza Sarbiewskiego z tablicą na ścianie kościóła św. Karola Boromeusza

zabytek Cmentarz Powązkowski, zwany też Starymi Powązkami - najstarsza zabytkowa nekropolia Warszawy (czasami mylony z Cmentarzem Wojskowym na Powązkach, na którym również spoczywa wielu zasłużonych obywateli). Położony w dzielnicy Wola między ulicami: Spokojną, Okopową, Powązkowską, Smętną, Wawrzyszewską, Ostroroga i Tatarską. Graniczy z kilkoma innymi cmentarzami. Opiekę nad nim sprawuje Kuria Metropolitarna Warszawska, którą reprezentuje zarząd cmentarza oraz Społeczny Komitet Opieki nad Zabytkami Starych Powązek. Cały teren cmentarza - skarbnicę rzeźby i małej architektury objęto ścisłą ochroną konserwatorską podległą Konserwatorowi Zabytków m. st. Warszawy.

Spis treści

[edytuj] Historia

Powstał w 1790 na działce darowanej przez starostę klonowskiego Melchiora Korwina Szymanowskiego początkowo zajmując powierzchnię zaledwie 2,6 ha. Poświęcony 20 maja 1792, a w 1793 ukończono tam budowę kościoła św. Karola Boromeusza, ufundowanego przez króla Stanisława Augusta i prymasa Michała Poniatowskiego, a zaprojektowanego przez Dominika Merliniego. Powiększany 19 razy (ostatnio w 1971) zajmuje 43 ha (dla porównania Watykan - 44 ha). Cmentarz i kościół ucierpiały w czasie II wojny światowej - część nagrobków do dnia dzisiejszego leży w gruzach (przy ul. Okopowej). Tutaj też w czasie okupacji działała Armia Krajowa - były tu składy broni, odbywały się wykłady wojskowe, tędy też szły transporty żywności do getta warszawskiego.

Wśród 2,5 miliona osób pochowanych jest bardzo wielu znanych i zasłużonych Polaków i Polek, ale także żołnierze powstań narodowych od insurekcji kościuszkowskiej do powstania warszawskiego, działacze niepodległościowi, wybitni pisarze, poeci, uczeni, artyści, myśliciele, lekarze, prawnicy, biskupi, księża, zakonnicy i zakonnice - a niewielka ich część w Alei Zasłużonych. W mauzoleum spoczywają prochy zabitych w obozach koncentracyjnych.

[edytuj] Znani i zasłużeni pochowani na Cmentarzu Powązkowskim

Na cmentarzu spoczywa też wielu najbliższych krewnych: Fryderyka Chopina, Henryka Sienkiewicza, Cypriana Kamila Norwida, Marii Skłodowskiej-Curie, Matyldy Krzesińskiej, Ignacego Mościckiego, Henryka Siemiradzkiego

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 po Powstaniu Listopadowym carskie władze zaborcze przekazały kościół o.o. pijarów Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, przeniesiony wraz z jezuitami i pijarami i pochowany przez Rosjan w zbiorowej mogile; za: "O. [Inocenty Jan] Buba odszukał na Cmentarzu Powązkowskim wspólną mogiłę Stanisława Konarskiego, Onufrego Kopczyńskiego, Teodora Wagi, Ignacego Zaborowskiego, Anastazego Pomorzkanta, Szymona Bielskiego i wielu innych. Przygotował tablicę pamiątkową i zorganizował uroczystość jej odsłonięcia na zewnętrznej ścianie kościoła św. Karola Boromeusza na Powązkach. W ten sposób zniweczył zamiary zaborców, którzy prochy tych kapłanów pochowali w zbiorowej mogile i nad nią zrobili drogę, aby zginął ślad i nie oddawano im hołdu jako bohaterom narodowym." wg: o. Gerard Brumirski SchP: Buba Jan, w Zakonie o. Innocenty od Męki Pańskiej. (pol.). Pietas et Litterae Seminarium Zakonu Ojców pijarów. [dostęp 20 marca 2009]. - zob. zdjęcie

[edytuj] Dojazd komunikacją miejską

  • linie autobusowe:
    • 170, 180 (codziennie)
    • 406 (w dni robocze w godzinach szczytu)
  • linie tramwajowe:
    • 1, 22, 27 (codziennie)
    • nocne N41, N91 - przystanek ul. Powązkowska.

Można także dojechać do Ronda "Radosława" i stamtąd przejść pieszo ok. 200 m.

  • linie autobusowe:
    • 170, 500, 510 (codziennie)
    • 406 (w dni robocze w godzinach szczytu)
  • linie tramwajowe:
    • 1, 2, 16, 17, 19, 22, 27, 28, 33, 35 (codziennie)
    • nocne N12, N46, N62

[edytuj] Bibliografia

  • Jerzy Waldorff, H. Szwankowska, D. Jendryczko, B. Olszewska, Z. Czyńska Cmentarz Powązkowski w Warszawie
  • Stanisław Szenic Cmentarz Powązkowski (3 tomy - 1790-1850, 1851-1890, 1891-1918)
  • Tadeusz Maria Rudkowski, Cmentarz Powązkowski w Warszawie, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław-Warszawa-Kraków 2006. ISBN 83-04-04741-1

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Cmentarz Powązkowski

Współrzędne: 52°15'07″N 20°58'22″E / 52.25194, 20.97278

Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Cmentarz_Pow%C4%85zkowski”
Utwórz książkę